İçeriğe atla

Mezopotamya Ajansı

Mezopotamya Ajansı
Kuruluş20 Eylül 2017 (7 yıl önce) (2017-09-20)
Genel merkezi,
Web sitesimezopotamyaajansi.net

Mezopotamya Ajansı, merkezi Beyoğlu'nda bulunan bir Kürt haber ajansıdır.[1] Avrupa Konseyi'ne bağlı Gazetecilerin Güvenliği Platformu[2] tarafından Kürt yanlısı ve Uluslararası İnsan Hakları Gözlemevi tarafından solcu olarak tanımlanmaktadır.[3] Kürtçe, Türkçe ve İngilizce dillerinde haberler yayınlamaktadır.[1] Ajansın çok sayıda muhabiri ve editörü defalarca gözaltına alındı ve tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Tarih

Mezopotamya Ajansı, birçok Kürt yanlısı gazete ve haber ajansının kapatılmasının ardından 20 Eylül 2017'de kuruldu.[4] Türkiye hükûmeti hakkında eleştirel makaleler yayınlamaktadır. Mezopotamya Ajansı tarafından işletilen web sitelerine erişim Türk yetkilileri tarafından 20'den fazla kez engellenmiştir [5] bunun üzerine Mezopotamya her seferinde yeni bir alan adı üzerinden raporlarını yayınlamıştır.[3] Ajans sıklıkla Türkiye'nin Kürt ağırlıklı illerinden haberler yayınlıyor.[4] MA çalışanları Türk makamları tarafından sık sık hedef alınmakta, ofisleri basılmakta, ekipmanlarına el konulmakta ve gazetecilerin kamu kurumlarına girmesi yasaklanmaktadır.[4] Ajansın muhabirlerinden birçoğu tutuklandı veya hapis cezasına çarptırıldı.[6][7] Gazeteci Sadiye Eser ve Sadık Topaloğlu, Aralık 2019'da [2] terör örgütü üyesi olmakla suçlanarak tutuklandı ve birkaç ay sonra Mart 2020'de tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı [8] 6 Ekim 2020'de haber ajansının iki gazetecisi, Van'da iki köylünün Türk askeri helikopterinden atıldığını söyledikten sonra tutuklandı.[9] Bu gazeteciler, Nisan 2021'de serbest bırakıldılar [10] Kürt tutsakların durumunu gündeme getiren ve eleştirel haberleri ile tanınan MA muhabiri, gazeteci Mehmet Aslan da 5 Ocak 2021'de İstanbul'da evine yapılan baskınla gözaltına alındı.[11] Dört gün boyunca gözaltında tutulan Aslan, çıkarıldığı mahkemece yaptığı haberlerinden dolayı tutuklanarak Antalya L Tipi Kapalı Cezaevi'ne atıldı.[12] Aslan, Mayıs 2021'de yurt dışı seyahat yasağıyla tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı.[13] Gazeteci Aslan, yapılan yargılama sonucunda beraat etti ve bu karar daha sonra üst mahkeme tarafından da onandı.[14] Diyarbakır'da 8 Haziran 2022'de gözaltına alınan ve "örgüt üyeliği" ile suçlanan gazetecilerden 16'sı 16 Haziran 2022 tarihinde tutuklandı. Tutuklanan gazeteciler arasında Mezopotamya Ajansı editörleri Ömer Çelik ve Aziz Oruç da bulunuyordu.[15] Gazeteciler 13 ay sonra Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen ilk duruşmada tahliye edildi.[16] 25 Nisan 2023 tarihinde Mezopotamya Ajansı editörü Abdurrahman Gök ve ajansın muhabiri M. Şah Oruç gözaltına alındı. 27 Nisan 2023 tarihinde yaptıkları haberler gerekçe gösterilerek "örgüt üyesi olmak" ve "örgüt propagandası yapmak" suçlamalarıyla tutuklanarak Diyarbakır 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna gönderildi.[17] 6 ay sonra M. Şah Oruç tahliye edildi.[18] Daha önce Kemal Kurkut fotoğrafları nedeniyle defalarca yargı baskısına maruz kalan ve bir kez daha yaptığı haberler nedeniyle suçlanan Abdurrahman Gök 5 Aralık 2023 tarihinde Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın ikinci duruşmasında yurt dışı yasağı verilerek tahliye edildi.[19] Mezopotamya Ajansı editörleri Dicle Müftüoğlu ve Sedat Yılmaz 29 Nisan 2023 tarihinde Diyarbakır'da gözaltına alınarak Ankara'ya götürüldü ve 3 Mayıs 2023 tarihinde tutuklandı.[20] Sedat Yılmaz 14 Aralık 2023 tarihinde görülen duruşmada tahliye edildi [21] 29 Şubat 2024 tarihinde Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen ikinci duruşmasnıda hakkında beraat kararı verildi.[22] Gazeteci Dicle Müftüoğlu 306 günlük tutukluluğun ardından Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın 3. duruşmasında yurt dışı yasağı verilerek tahliye edildi.[23] Mezopotamya Ajansı'nın İzmir bürosu 13 Şubat 2024 tarihinde polis tarafından basıldı ve ajansın muhabirleri Semra Turan Delal Akyüz ve Tolga Güney gözaltına alındı.[24] 16 Şubat 2024 tarihinde Delal Akyüz ve Tolga Güney ev hapsi verilerek, Semra Turan da adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.[25]

Kaynaklar

  1. ^ a b "contact - Mezopotamya News". Mezopotamya Agency. 5 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2021. 
  2. ^ a b "Platform to promote the protection of journalism and safety of journalists". Council of Europe. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2021. 
  3. ^ a b "Four Turkish journalists arrested: Turkey remains the worst jailer of journalists globally". International Observatory of Human Rights (İngilizce). 5 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2021. 
  4. ^ a b c "Reporting under fire: Mezopotamya news agency". International Journalists (İngilizce). 3 Aralık 2020. 23 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2021. 
  5. ^ "Turkish court blocks access to Mezopotamya News Agency's website for the 28th time". Gazete Duvar. 3 Mart 2021. 3 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2021. 
  6. ^ "Turkey must stop harassment of Mezopotamya Agency reporters". Free Turkey Journalists (İngilizce). 27 Kasım 2020. 27 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2021.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  7. ^ "Mezopotamya Agency Reporter Barış Polat Sentenced to 6 Years, 3 Months in Prison". Bianet. 7 Ocak 2020. 7 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Verdict of Release for Journalists Sadiye Eser, Sadık Topaloğlu". Bianet. 27 Mart 2020. 27 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "Turkey: Four journalists detained after reporting on alleged torture / IFJ". www.ifj.org (İngilizce). 16 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2021. 
  10. ^ "Court rejects appeal against release of journalists reporting on torture". Bianet. 8 Nisan 2021. 12 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ "Mezopotamya Ajansı muhabiri Mehmet Aslan evine yapılan baskınla gözaltına alındı". T24. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024. 
  12. ^ Duvar, Gazete (1 Ağustos 2021). "Gazeteci Mehmet Aslan tutuklandı". Gazete Duvar. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024. 
  13. ^ "Journalist Mehmet Aslan". Mezopotamya Ajansı. 26 Mayıs 2021. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021. 
  14. ^ "Gazeteci Mehmet Aslan". Evrensel Gazetesi. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024. 
  15. ^ "Diyarbakır'da gözaltına alınan gazetecilerden 16'sı tutuklandı: 'Sorguda haber içerikleri, yayın politikası ve haber dili soruldu'". BBC. 16 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2022. 
  16. ^ "Tutuklu 15 gazeteci tahliye edildi: 13 aylık hukuksuzluk son buldu". GazeteDuvar. 8 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2023. 
  17. ^ "Gazeteciler Beritan Canözer, Abdurrahman Gök, Mehmetşah Oruç ve Remzi Akkaya tutuklandı". T24. 27 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2023. 
  18. ^ "Gazeteci Mehmet Şah Oruç'a 6 ay sonra tahliye". bianet. 31 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2023. 
  19. ^ "Abdurrahman Gök tahliye edildi". BirGün. 5 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2023. 
  20. ^ "Gazeteciler Dicle Müftüoğlu ve Sedat Yılmaz tutuklandı". Agos. 3 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2023. 
  21. ^ "Sekiz aydır tutuklu olan gazeteci Sedat Yılmaz tahliye edildi". BBC. 14 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2023. 
  22. ^ "Gazeteci Sedat Yılmaz "terör" suçlamalarından beraat etti". expressioninterrupted. 8 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2024. 
  23. ^ "Gazeteci Dicle Müftüoğlu, 306 gün tutukluluğun ardından tahliye edildi". MLSA. 8 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Şubat 2024. 
  24. ^ "Suç işlemekten vazgeçin ve arkadaşlarımızı derhal serbest bırakın". DFG. 21 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024. 
  25. ^ "Serbest bırakılan gazeteciler: Özgür basın susturulamaz". MA. 8 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Gazetecilik, olayların, olguların, fikirlerin ve insanların etkileşimi üzerine toplumu en azından bir dereceye kadar doğru bilgilendiren raporların araştırılması, yayınlanması ve dağıtımıdır. Bir isim olarak gazetecilik mesleği, bilgi toplama yöntemleri ve editoryal edebi tarzlar için geçerlidir. Gazetecilik mesleğini yapan kişilere gazeteci denir.

<span class="mw-page-title-main">Hatip Dicle</span> Kürt asıllı türk politikacı ve siyasetçi

Hatip Dicle, Kürt asıllı Türk siyasetçi. 1991 yılında Diyarbakır milletvekili seçildi fakat 2 Mart 1994 tarihinde TBMM tarafından Leyla Zana, Selim Sadak ve Orhan Doğan ile Dicle'nin milletvekili dokunulmazlığı kaldırıldı. Yargılandıktan sonra on yıl cezaevinde kaldı. 2004'te tahliye edilen Dicle 12 Haziran genel seçimlerinde Emek, Özgürlük ve Demokrasi Bloğu Diyarbakır bağımsız adayı olarak vekil seçildi fakat vekilliği Yüksek Seçim Kurulu tarafından iptal edildi.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Şık</span> Türk gazeteci ve siyasetçi

Ahmet Şık, Türk gazeteci, yazar ve siyasetçi. Gülen Cemaati'nin kamu kurumlarında gizlice örgütlenmesiyle ilgili araştırmaları nedeniyle yargılandığı için gündeme geldi. 2018'de HDP'den İstanbul milletvekili seçildi. 4 Mayıs 2020'de HDP'den istifa etti, 19 Nisan 2021'de TİP'e katıldı.

<i>Özgür Gündem</i> Türkçe ve Kürtçe yayımlanmış gazete

Özgür Gündem, Türkiye'de günlük olarak yayınlanmış, Türkçe ve Kürtçe dillerinde faaliyet göstermiş bir gazete.

<span class="mw-page-title-main">Metin Göktepe Gazetecilik Ödülleri</span> Metin Göktepenin anısına, doğum günü olan 10 Nisanda verilen gazetecilik ödülleri

Metin Göktepe Gazetecilik Ödülleri, 8 Ocak 1996 tarihinde gözaltında iken polisler tarafından öldürülen Evrensel gazetesi muhabiri Metin Göktepe'nin anısına 1998 yılından itibaren doğum günü olan her yılın 10 Nisan günü verilen gazetecilik ve basın özgürlüğü ödülleridir.

Erol Özkasnak, Türk asker. Eski Genelkurmay genel sekreteri.

<span class="mw-page-title-main">Barış Pehlivan</span> Türk gazeteci ve yazar

Barış Pehlivan, Türk gazeteci ve yazardır.

odatv.com, OdaTV ya da odaTV, 2007 yılında haber portalı olarak yayın yaşamına başlayan web sitesi.

<span class="mw-page-title-main">Dicle Haber Ajansı</span> Türk Haber Ajansı

Dicle Haber Ajansı (DİHA), genellikle İran, Irak Suriye ve Türkiye'deki Kürtler hakkında yayın yapan haber ajansı. Mart 2012'de Sınır Tanımayan Gazeteciler 27 DİHA muhabirinin cezaevinde olduğunu açıklamıştır.

Musa Anter ve Özgür Basın Şehitleri Gazetecilik Ödülleri, 1993 yılından beri Musa Anter anısına Kürtçe ve Türkçe iki dilde verilen ödüller. Her yıl özgür basın geleneğinden gelen basın yayın organları tarafından, Türkçe haber, Kürtçe haber, fotoğraf ve karikatür olmak üzere dört dalda verilir.

<span class="mw-page-title-main">Jin Haber Ajansı</span>

Jin Haber Ajansı, Diyarbakır merkezli haber ajansı. 8 Mart 2012'de kurulmuş olup, Türkiye'nin çalışanlarının tamamı kadın olan ilk haber ajansıdır. Tüm çalışanlarının kadınlardan oluştuğu ajans, 676 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile 29 Ekim 2016'da kapatıldı. Kürtçede "kadın" anlamına gelen "jin" kelimesini kullanan ajansın kuruluşunda Kürt kadınlar da yer aldı.

Halis Bayancuk ya da bilinen takma adıyla Ebu Hanzala, Zaza asıllı Türk İslâmî köktendinci.

Hatice Duman, Kürt kökenli Türk gazeteci, Atılım gazetesinin eski yazı işleri müdürüdür. Duman, 9 Nisan 2003'ten bu yana Gebze Kapalı Cezaevinde hükümlüdür. 16 Ekim 2012'de ömür boyu hapis cezası onaylanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Barış Terkoğlu</span> Türk gazeteci

Barış Terkoğlu, Türk mühendis, gazeteci ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Burak Emek</span>

Burak Emek, Türk gazeteci ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Tayip Temel</span>

Tayip Temel, Türk gazeteci ve siyasetçi.

Türkiye'deki 2011–2012 Kürt protestoları, ülkedeki Kürt azınlık haklarının kısıtlanmasına karşı BDP liderliğinde Türkiye'de yapılan protestolardır. Türkiye'deki Kürtlerin uzun protesto eylemlerin sonucu olarak, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da da protestolar olmuştur. Hürriyet gazetesi, Mısır ve Tunus'ta devrimlere neden olan ve "Arap Baharı" olarak adlandırılanın kalkınmanın, Ortadoğu'nun kuzey kesimlerinde bir "Kürt Yazı"na yol açabileceğini öne sürdü. Protestocular hem İstanbul'da hem de Türkiye'nin güneydoğusunda sokaklara döküldü. Bazı gösteriler de Anadolu ve İzmir'de yapıldı.

Hazal Ocak, Türk muhabir ve gazeteci.

Canan Coşkun, Türk gazetecidir.

Namık Durukan, Türk gazeteci ve muhabir.