İçeriğe atla

Metodizm

John Wesley

Metodizm, John Wesley'in yaşamından ve öğretilerinden inançlarını alan, Hristiyanlığın Protestanlık mezhebine bağlı bir manevi düşünce sistemidir. 18. yüzyıl İngiltere Kilisesi içinde bir canlanma akımı olarak ortaya çıktı ve Wesley'in ölümünden sonra ayrı bir mezhep haline geldi. George Whitefield ve John'un kardeşi Charles Wesley de akımın önemli liderleriydi. Akım, bugün dünya çapında yaklaşık 80 milyon yandaş olduğunu iddia eden güçlü misyoner çalışmaları[1] nedeniyle İngiliz İmparatorluğu, Amerika Birleşik Devletleri ve ötesine yayıldı.[2]

Metodist Kiliseleri tarafından desteklenen Wesleyan teolojisi, kutsallığın ve inancın bir Hristiyan'ın karakteri üzerindeki etkisine odaklanır. Metodist doktrinlerde yeni doğum,[3] güvence,[4][5] dürüstlük doğruluğu,[6][7] kutsallaştırma, dindarlık eserleri ve İncil'in önceliği yer alır. Çoğu Metodist Tanrı'nın Oğlu İsa Mesih'in tüm insanlık için öldüğünü ve kurtuluşun herkes için geçerli olduğunu öğretir; teolojide bu görüş Arminizm olarak bilinir.[8] Bu öğreti, Tanrı'nın seçkin bir grup insanın kurtuluşu için önceden hazırladığı Kalvinist konumunu reddeder. Bununla birlikte, Whitefield ve akımın diğer bazı ilk önde gelenleri, Kalvinist Metodistler olarak kabul edildi ve Kalvinist pozisyonunda tutuldu. Evanjelizme ek olarak Metodizm, hastalara, fakirlere ve mağdur olanlara hayır işleri aracılığıyla yardım ve desteği vurguluyor.[9][10] Toplumcu İncil olarak bilinen bu amaçlar, Mesih'in iyi haberi yayma ve tüm insanlara hizmet etme emrini yerine getirmek için hastaneler, yetimhaneler, çorba mutfakları ve okulların kurulmasıyla uygulamaya konulur.[11][12]

Akımın, ayin için kullanımda yüksek kiliseden alçak kiliseye kadar çok çeşitli ibadet biçimleri vardır. İngiliz Metodist geleneğinden gelen mezhepler genellikle daha az ritüelistiktir, Amerikan Metodizminde ise özellikle Birleşik Metodist Kilisesi'nde daha fazladır.[13] Metodizm zengin müzik geleneği ile bilinir ve Charles Wesley, Metodist Kilisesi'nin ilahisinin çoğunu yazarken etkili oldu.[14]

İlk Metodistler aristokrasi de dahil olmak üzere toplumun her seviyesinden seçildi ancak Metodist vaizler, mesajı o zaman dinin dışında bırakılma eğiliminde olan emekçilere ve suçlulara götürdüler.[15] İngiltere'de Metodist Kilisesi, gelişmekte olan işçi sınıfının (1760-1820) ilk on yıllarında büyük bir etkiye sahipti.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "American Methodism. S.S. Scranton & Co. 1867. p. 29. Retrieved 18 October 2007. "But the most-noticeable feature of British Methodism is its missionary spirit, and its organized, effective missionary work. It takes the lead of all other denominations in missionary movements. From its origin, Methodism has been characterized for its zeal in propagandism. It has always been missionary."". 7 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ ""Member Churches". World Methodist Council. Retrieved 17 June 2013". 13 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ Stokes, Mack B. (1998). Major United Methodist Beliefs. Abingdon Press. sayfa. 95. ISBN 9780687082124. 
  4. ^ Abraham, William J.; Kirby, James E. (2009). The Oxford Handbook of Methodist Studies. Oxford University Press. ISBN 9780191607431. 
  5. ^ "Distinctive Emphases of Methodist Belief" (PDF). The Methodist Church in Ireland. Retrieved 1 November 2019 (PDF). 4 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  6. ^ Davies, Rupert E.; George, A. Raymond; Rupp, Gordon (14 June 2017). A History of the Methodist Church in Great Britain, Volume Three. Wipf & Stock Publishers. p. 225. ISBN 9781532630507. 
  7. ^ A Catechism for the Use of the People Called Methodists. Peterborough [England]: Methodist Publishing House. 2000. ISBN 9781858521824. 
  8. ^ Stanglin, Keith D.; McCall, Thomas H. (2012). Jacob Arminius: Theologian of Grace. Oxford University Press. p. 153. ISBN 9780199755677. 
  9. ^ Wilson, Charles Reagan (2005). Encyclopedia of Religion in the South. Mercer University Press. ISBN 9780865547582. "Both Southern Baptist and Methodist organizations engaged in evangelism and social service missions in the United States and abroad. ... However, despite their similarities in evangelism and social services, by the dawn of the 20th century the two denominational women's movements had already diverged from each other because the Methodist organizations had embraced the Social Gospel. They had embarked not only on social service in addition to evangelism but on social reform.". 
  10. ^ "Wesley on Social Holiness" (PDF). The Methodist Church in Britain. Retrieved 18 October 2016 (PDF). 12 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  11. ^ Abraham, William J.; Kirby, James E. (2009). The Oxford Handbook of Methodist Studies. Oxford University Press. ISBN 9780191607431. "First, it is clear that 'evangelism' is primarily concerned with the evangel, the gospel, or the good news we bear in the world.". 
  12. ^ Models for Christian Higher Education: Strategies for Survival and Success in the Twenty-First Century. William B. Eerdmans Publishing Company. 1997. p. 290. ISBN 9780802841216. Retrieved 18 October 2007. "Wesleyan institutions, whether hospitals, orphanages, soup kitchens or schools, historically were begun with the spirit to serve all people and to transform society.". 
  13. ^ Tucker, Karen B. Westerfield (2001). American Methodist Worship. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780198029267. 
  14. ^ A Collection of Hymns, for the use of the people called Methodists. T. Blanshard. 1820. Retrieved 31 December 2007. "collection of hymns.". 
  15. ^ Swatos, William H. (1998). Encyclopedia of Religion and Society. Rowman Altamira. p. 385. ISBN 9780761989561. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan</span> Güneydoğu Avrupada bir ülke

Yunanistan, resmî adıyla Helen Cumhuriyeti, Güneydoğu Avrupa'da bulunan bir ülkedir. Nüfusu 2022 itibarıyla yaklaşık 10,3 milyon olan ülkenin en büyük şehri ve başkenti Atina'dır. Kuzeybatısında Arnavutluk, kuzeyinde Kuzey Makedonya ve Bulgaristan, kuzeydoğusunda Türkiye, doğusunda Ege Denizi, batısında İyon Denizi, güneyinde Girit Denizi ve Akdeniz ile sınırlanan Yunanistan, Avrupa, Asya ve Afrika'nın kavşağında stratejik bir konumda yer almaktadır.

Misyonerlik, dar anlamıyla herhangi bir dini öğretiyi yabancı ülkelerde yaymakla yükümlü din görevlilerini tanımlamada kullanılır. Daha geniş anlamıyla ise başkalarını belirli bir öğretiye, özellikle dini bir öğretiye ikna etmeye çalışan, onları bu öğretiye çekme amacını üstlenen kişileri tanımlamada kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Kilise (örgüt)</span> İsa Mesihe inancını kuran inançlı topluluk

Kilise, Hristiyanlıkta kendi din adamları, kendi binaları ve diğerlerinden ayrılan doktrinleri bulunan mezheplerden her birine verilen isim. Hristiyan mezhepleri Roma Katolik Kilisesi, Protestan kiliseler ve Ortodoks Kilisesi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Evanjelizm</span> İsanın Müjdesini yayma hareketi

Evanjelizm, genel anlamıyla inciller hakkında vaaz vermektir. İsa üzerinde yoğunlaşan bu vaazların amacı Hristiyan olmayanları bu dine davet etmektir.

Protestanlık, Hristiyanlığın en büyük üç ana mezhebinden biridir. 16. yüzyılda Martin Luther ve Jean Calvin'in öncülüğünde Katolik Kilisesi'ne ve Papa'nın otoritesine karşı girişilen Reform hareketinin sonucunda doğmuştur (1529).

Anglikanizm, İngiltere'nin resmî kilisesi olan İngiltere Kilisesi'ne has ilke, doktrin ve kurumlar. İngiltere Kralı VIII. Henry'nin kurduğu bir Hristiyan mezhebidir. İngiliz Reformu, Katoliklik ve Protestanlık arasında bir orta yol olarak görüldüğü için Latince Via Media olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Baptistler</span> Protestanlık mezhebi

Baptistler veya Vaftizciler, yalnızca inanan müminleri vaftiz eden ve bunu da suya daldırma inanışı ile belirleyen önemli bir Protestanlık mezhebidir. Baptist kiliseleri genellikle ruh yetkinliği, sola fide, sola scriptura ve cemaat temelli kilise inanışını benimsemişlerdir. Vaftizciler genellikle iki kural tanır: vaftiz ve cemaat.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal kilise</span>

Ulusal kilise terimi Hristiyanların kilise organizasyonlarının onların kendine has hali ile düzenlenişi anlamında kullanılır. Bu kelime şehirlerin, ülkelerin değil çeşitli milliyetlere özgü kiliselerde kullanılır, karıştırılmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Amerika'da LGBT hakları</span>

Amerika kıtasındaki lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) hakları oldukça karışıktır. Britanya, Fransa, İspanya ve Portekiz'den gelen kolonistler, Amerika'nın birçok yerine Hristiyanlığı getirdiler. Özellikle Roma Katolik Kilisesi ile İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi eşcinsel ilişkilerin yasalaşmasına karşıyken bunu Ortodoks Kilisesi Metodist Kilisesi, ile Amerika Reform Kilisesi Amerikan Baptist Kilisesi gibi Protestan kiliseleri ve Evanjelik Müttefikliği gibi Muhafazakâr Evanjelik organizasyonları izler.

<span class="mw-page-title-main">John Wesley</span>

John Wesley,, Anglikan bir ruhban ve Hristiyan teolog.

<span class="mw-page-title-main">Jansencilik</span>

Jansencilik bir Katolik teolojik harekettir. Fransa'da gündemde olmuştur. Günahın kaynağı, yani günahların insanın dünyaya gelmesiyle oluştuğunu savunan görüşü benimsemiştir. İlahi lütuf ve mukadderat ilkelerini savunur. Jansenizm'e göre Tanrı, lütfuyla kurtaracağı kimseleri dünyanın temelleri kurulmadan önce seçmiştir. İnsan ne yaparsa yapsın bunu değiştiremez. Kalvinizm ile çok benzer yanları olan bu akıma göre İsa sadece seçilmişler için canını vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tagma</span>

Tagma tabur ya da alay büyüklüğünde askerî birlik.

<span class="mw-page-title-main">Donatizm</span>

Donatizm MS 4. yüzyıldan 6. yüzyıla kadar Kartaca Kilisesi'nde bölünmeye yol açan, ana akım Hristiyanlıktan ayrılan bir Hristiyan mezhebidir.

Evanjelikalizm, Evanjelikal Hristiyanlık veya Evanjelikal Protestanlık, Protestanlık'ta, İncil'in özünün sadece lütufla, yalnızca İsa'nın kefaretine imanla kurtuluş öğretisinden oluştuğu inancını koruyan, dünya çapında bir mezhepsel bir harekettir. Evanjelikler, kurtuluşta İncil'in Tanrı'nın insanlığa vahiy olarak yetkisi ve Hristiyan mesajını yayma konusundaki dönüşümün veya "tekrar doğma" deneyiminin merkeziliğine inanırlar. Hareket, uzun süredir Anglosfer'de, 19., 20. ve 21. yüzyılların başlarına yayılmadan önce var oldu.

Katolik Kilisesi veya Roma Katolik Kilisesi, ruhanî başkanı Roma Başpiskoposu (Papa) olan, en fazla cemaate sahip Hristiyan mezhebi. Dünyada yaklaşık 1,2 milyar mensubu vardır. Katolikler yoğun olarak Güney Amerika'da ve Avrupa'nın güneyinde bulunurlar.

<span class="mw-page-title-main">Sosyal teori</span>

Sosyal teoriler, sosyal fenomenleri incelemek ve yorumlamak için kullanılan analitik çerçeveler veya paradigmalardır. Sosyal bilimciler tarafından kullanılan bir araç olan sosyal teoriler, farklı metodolojilerin geçerliliği ve güvenilirliği, yapının veya kurumun önceliği ve olasılık ile zorunluluk arasındaki ilişki hakkındaki tarihsel tartışmalarla ilgilidir. Kayıt dışı nitelikteki sosyal teori, akademik sosyal ve siyaset bilimi dışında kurulan yazarlık, "sosyal eleştiri", "sosyal yorum" veya "kültürel eleştiri" olarak adlandırılabilir ve hem resmi kültürel hem de edebi bilimle ve diğer akademik olmayan veya gazetecilik dışı yazı biçimleriyle ilişkilendirilebilir.

Sosyal anarşizm, bireysel özgürlüğü karşılıklı yardımlaşma ile bağlantılı gören anarşizmin bir dalıdır. Sosyal anarşist düşünce özerklik ve kişisel özgürlüğün tamamlayıcısı bağlamında topluluk ve sosyal eşitliği vurgular. Bu dengeyi ademi merkeziyetçi bir federalizmde korunan ifade özgürlüğü, düşüncede etkileşim özgürlüğü ve yetki ikamesi aracılığıyla gerçekleştirmeye çalışır.

Tanrı'nın Toplulukları veya resmi olarak Dünya Tanrı Cemaati Toplulukları, dünyanın en büyük Pentekostal mezhebini oluşturan 144'ün üzerinde özerk ve kendi kendini yöneten ulusal kilise grubundan oluşan bir gruptur. Lüterci Dünya Federasyonu ve Dünya Metodist Konseyi'nin ardından 2020 itibarıyla yedinci en büyük Hristiyan cemaatidir.

Cuma Orucu, Doğu Ortodoks, Katolik, Lüteryen, Anglikan ve Metodist mezheplerde uygulanan, Cuma günleri et, süt ürünlerinden ve alkolden uzak durma ya da Cuma günü tüm gün oruç tutma şeklinde gerçekleştirilen bir uygulamadır.20 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [4][5] Birinci yüz yılda yazılan 12 Havarinin Öğretisi, Hristiyanları hem Çarşamba günleri hem de Cuma günleri oruç tutmaya yönlendirmiştir. Çarşamba günü tutulan oruç, Yahuda İskariot'un Mesih'e ihanetini anmak için Casus Çarşambası gününde tutulmakla beraber Cuma günü tutulan oruç Kutsal Cuma diye anılan İsa Mesih'in çarmıha gerilişini anmak adına gerçekleştirilirdi. Bu nedenle, yılın tüm Cuma günleri tarihsel olarak Hristiyan âleminin birçok yerinde perhiz, alkolden, et ve süt ürünlerinden uzak durma ve katı besin orucu tutma günü olarak kabul görmüştür.20 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [1] Ortodokslukta ise, gündoğumundan günbatımına yapılan oruca ek olarak inananların Cuma günlerinde cinsel ilişkiden de uzak durmaları beklenmektedir.20 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [8]

<span class="mw-page-title-main">Apostolik veraset</span>

Apostolik veraset, Hıristiyan Kilisesi'nin hizmetinin kimi Hristiyan mezhepleri tarafından sürekli olarak havarilerden türediğinin kabul edildiği yöntem olup, genellikle bunun bir dizi piskopos aracılığıyla gerçekleştiği iddiasıyla ilişkilendirilmiştir. Katolik, Doğu Ortodoks, Anglikan, İsveç Kilisesi, Doğu Ortodoks, Doğu Kilisesi, Hussit, Moravya ve Eski Katolik geleneklerine göre "bir piskopos, bu havarisel mirasta kutsanmadığı sürece düzenli veya geçerli emirlere sahip olamaz". Bu geleneklerde diğer geleneklerin tümünün piskoposluk kutsamaları geçerli sayılmaz.