İçeriğe atla

Mers El Kebir

Mers El Kebir
المرسى الكبير
Limandan görünüm
Oran Vilayeti içinde Mers El Kebir'in konumu
Oran Vilayeti içinde Mers El Kebir'in konumu
ÜlkeCezayir Cezayir
VilayetOran Vilayeti
Yüzölçümü
 • Toplam10,98 km²
Nüfus
 • Kent
169.500
 • Metropol yoğunluğu1.500/km² (3.000/mil²)
Zaman dilimiUTC+02.00 (OAS)
 • Yaz (YSU)UTC+02.00 (OAS)

Mers El Kebir (Arapçaالمرسى الكبير "Büyük liman"), Cezayir'in kuzeybatısında, Oran Vilayeti'nde bulunan bir liman kentidir. Oran şehri ile Mers El Kebir arasında yalnızca bir tepe bulunur. Aynı şekilde daha küçük bir yerleşim olan Ayn el-Türk ile arasında da bir tepe bulunur. Kent coğrafi olarak Oran ve Ayn el-Türk arasında, yüksek tepelerin eteklerinde Akdeniz kıyısında kurulmuştur. II. Dünya Savaşı'nda 1940'ta Fransız filosuna yapılan saldırı ile ünlüdür.

Tarih

Başlangıçta Portus Divinus adında bir Roma limanı olan Mers-el-Kébir, 12. yüzyılda Muvahhidler tarafından donanma merkezi haline getirildi, 15. yüzyılda Tilimsan Krallığı'nın hükümdarlığı altına girdi. Liman, 1492 civarında korsan faaliyetlerinin merkezi haline geldi. Zamanla Osmanlılar, Portekizliler ve İspanyollar tarafından çeşitli şekillerde saldırılara uğradı ve İspanyollar (adını Mazalquivir olarak adlandırdı) 1505'te Kardinal Cisneros'un komutasında kenti ele geçirdi.

İspanyollar, 1708 yılına kadar şehri elinde tuttu. Bir dönem Türk egemenliğine giren şehri İspanyollar 1732'de Ayn el-Türk Muharebesi'nde limanı ve oran kentini geri aldılar. Her iki şehir de Kral IV. Carlos tarafından Osmanlı'ya satıldığı 1792 yılına kadar İspanyolların elinde kaldı.

Fransızlar burayı 1830'da işgal etti ve adını Saint André de Mers-el-Kébir olarak değiştirdi. 1939-56 arasında kurulan tesislerle Fransa'nın önemli bir deniz üssü durumuna geldi. II. Dünya Savaşı'nda limanda demirli Fransız filosunun büyük bölümü, Almanların eline geçmesini önlemek amacıyla Britanyalılarca tahrip edildi (Mers-el-Kebir muharebesi). Cezayir'in bağımsızlığını tanıyan Évian Antlaşması'nda (1962) 15 yıl süreyle Fransa'nın elinde kalması öngörülen liman, 1968'de Cezayir'e bırakıldı.

Kaynakça

  • Yeni Hayat Ansiklopedisi
  • Ch. André Julien: Histoire de l'Afrique du nord

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Cezayir</span> Kuzey Afrikada bulunan bir ülke

Cezayir, resmî adıyla Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti, Kuzey Afrika'da bir ülkedir. 2,381,741 kilometre karelik yüzölçümü ile Afrika'nın yüzölçümü olarak en büyük ülkesi olan Cezayir, dünyanın onuncu, Arap Dünyası ve Afrika Birliği içerisinde ise en büyük ülkedir. Aynı zamanda, 44 milyonluk nüfusuyla da Afrika'nın en kalabalık sekizinci ülkesidir.

Kebir ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:

<span class="mw-page-title-main">Navarin Deniz Muharebesi</span> Yunan Bağımsızlık Savaşı sırasında 1827 deniz savaşı

Navarin Deniz Muharebesi, Osmanlı ve Mısır donanmalarıyla, birlikte hareket eden Britanyalı, Fransız ve Rus donanmaları arasında, 20 Ekim 1827 tarihinde geçmiş olan bir deniz muharebesidir. Bu muharebe Osmanlı tarihinde Navarin Olayı, Navarin Baskını veya Navarin Faciası adlarıyla da geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Poti</span> Gürcistanın bir liman şehri

Poti, Gürcistan'ın bir liman şehri. Karadeniz'in doğu sahilinde ve ülkenin batısındaki Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesinde bulunur. Antik Yunanistan kolonisi Fasis'in yerleşim yeri yakınlarında kurulmuştur ve adını da oradan alır. Şehir 20. yüzyıldan beri büyük bir liman şehri ve endüstriyel merkezdir. Ayrıca Gürcistan donanmasının ana deniz üssüne ve karargahına ev sahipliği yapar. Poti Limanı'na komşu olan RAKIA bölgesi Serbest Sanayi Bölgesine sahiptir. Nisan 2008'de açılmıştır ve İran'a karşı yaptırımlardan kaçmaya çalışan İranlı işadamlarınınkini de içeren birçok işletme kayıtlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ceneviz Cumhuriyeti</span>

Cenova Cumhuriyeti veya kısaca Cenevizliler, 1005 yılından 1797 yılına kadar İtalya Yarımadası'nın kuzey batısında, Ligurya olarak bilinen bölgede, bugünkü Cenova merkezli olarak hüküm sürmüş bir denizci cumhuriyeti. 1100 yılına kadar bir şehir devleti olarak varlığını sürdürmüş devlet, büyüyerek ve güçlenerek Avrupa'da önemli bir konuma gelmiş, Venedik Cumhuriyeti'nin büyük bir rakibi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mers-el-Kebir Deniz Muharebesi</span>

Mers-el-Kebir Deniz Muharebesi, II. Dünya Savaşı sırasında, İngiliz donanmasının, Cezayir'in Mers-el Kebir limanındaki Fransız donanmasına saldırmasıyla başlayan deniz savaşıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rusçuk</span> Kuzey Bulgaristanda şehir

Rusçuk veya Urusçuk, Bulgaristan'da Tuna Nehri kıyısında bulunan bir şehirdir. Tuna Nehri'nden yaklaşık 20 metre yükseklikteki düzlükte kuruludur. 178.000 nüfusuyla Bulgaristan'ın 5. büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Vahran</span> Cezayirde bir şehir

Vahran kuzeybatı Cezayir'de Akdeniz kıyısında bir şehirdir. Aynı zamanda Vahran ilinin merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Cezayir (şehir)</span> Cezayirin başkenti

Cezayir, Cezayir'in başkenti ve en büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Mezamorta Hüseyin Paşa</span> Osmanlı devlet adamı ve amiral

Mezamorta Hüseyin Paşa, Osmanlı donanmasında 1688-1689 ile 1696-1701 yılları arasında iki kez kaptan-ı deryalık yapmış Osmanlı devlet adamı. Venediklilerle yapılan bir savaşta çok ağır bir şekilde yaralanmasına rağmen iyileşip geri dönmesinden dolayı İtalyanca Mezzomorto ifadesinden bozma Mezamorta lakabını almış, Mezemorta, Mezomorto ya da Mezamorto Hüseyin Paşa olarak da anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kazablanka</span> Fasın en büyük şehri

Kazablanka, Fas'ın batısında, Atlas Okyanusu kıyısında yer alan liman kenti. Aynı zamanda Fas'ın en büyük şehridir. Nüfusu 3.800.000'dir. (2006)

<span class="mw-page-title-main">Bizerte</span>

Binzert, Bizerte ya da Bizerta Tunus'ta bir kent ve Bizerte vilayetinin merkezidir. 2004 yılı verilerine göre nüfusu 114.371 kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Konstantin, Cezayir</span>

Konstantin, kuzeydoğu Cezayir'de şehir. 464.219 kişilik nüfusuyla ülkenin başkent Cezayir ve Vahran'dan sonra üçüncü büyük şehri.

<span class="mw-page-title-main">İtalya Savaşları</span>

İtalya Savaşları (1494-1559), Orta Çağ'dan Yeni Çağ'a geçiş döneminde Avrupa ve Akdeniz coğrafyasının büyük güçlerini karşı karşıya getiren savaşlar dizisidir.

<span class="mw-page-title-main">Azak</span> Rusyada şehir

Azak Rusya'nın Rostov Oblastı'na bağlı il ve ilin merkezi şehir. Coğrafi konumu nedeniyle değerli olan Azak Kalesi ile bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Dunkerque (zırhlı)</span>

Dunkerque, 1930'larda Fransız Donanması için inşa edilen ve II. Dünya Savaşı'nda kullanılan en önemli Fransız gemilerinden biriydi. Kardeş gemisi Strasbourg ile birlikte Dunkerque sınıfı zırhlıları oluşturuyordu. Bu iki zırhlı, I. Dünya Savaşı'ndan sonra Fransız Donanması için inşa edilen ilk büyük gemilerdi. En son planlanan Normandie ve Lyon sınıfı gemiler, savaşın patlak vermesiyle iptal edilmişti. Bütçe sorunları Fransızların 30'lara kadar yeni savaş gemileri inşa etmesini engelledi. Dunkerque, Aralık 1932'de kızağa kondu, Ekim 1935'te denize indirildi ve Mayıs 1937'de tamamlandı. Dörtlü halde düzenlenmiş iki tarette toplam 8 adet 330mm/50 Modèle 1931 toptan oluşan bir ana bataryaya sahipti ve maksimum seyir hızı 29.5 knot'du (54,6 km/h).

<span class="mw-page-title-main">Cezayir Adası'nın Fethi</span>

Cezayir Adası'nın Fethi, Osmanlıların elindeki Cezayir kentinin açıklarında bulunan ve 1510 yılından beri İspanyol İmparatorluğu'nun işgalindeki Cezayir Adası'nın 1529 yılında Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki Osmanlı birliklerince kuşatılıp ele geçirilmesiyle sonuçlanan askerî harekât.

Afrika'daki Osmanlı Savaşları, Osmanlı İmparatorluğu'nun (1299-1922) Kuzey ve Doğu Afrika'da verdiği askerî mücadeleler.

<span class="mw-page-title-main">Fransız donanmasının Toulon'da batırılması</span>

Fransız donanmasının Toulon'da batırılması II. Dünya Savaşı'ndaki Fransa Muharebesi sonucunda Nazi Almanyası'na yenilmiş olan Fransa'da kurulan kukla devlet olan Vichy Fransası'nın Almanya ve İtalya Silahlı Kuvvetleri tarafından 1942 yılı Kasım ayında işgal edilmesi harekâtı olan Anton Harekâtı sürerken donanmanın Almanların eline geçmesini engellemek üzere Fransız donanma komutanları Jean de Laborde ve André Marquis öncülüğünde 27 Kasım 1942 tarihinde Toulon limanında yapılan sabotaj eylemidir. Sabotajın ardından Fransız donanmasının geriye kalan varlığı belirleyici bir faktör olmaktan çıkmıştır.