İçeriğe atla

Memory hole

Bir hafıza deliği, özellikle bir şeyin asla olmadığı izlenimini verme girişiminin bir parçası olarak, bir web sitesi veya başka bir arşiv gibi uygunsuz veya utanç verici belgelerin, fotoğrafların, transkriptlerin veya diğer kayıtların kasıtlı olarak değiştirilmesi veya kaybolması için herhangi bir mekanizmadır.[1] Kavram ilk olarak George Orwell'in 1949 tarihli distopik romanı Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'te popüler hale getirildi; burada Partinin Hakikat Bakanlığı, potansiyel olarak utanç verici tüm tarihi belgeleri sistematik olarak yeniden yarattı, aslında tüm tarihi sık sık değişen devlet propagandasını yaşananlara uyacak şekilde yeniden yazdı. Bu değişiklikler tamdı ve tespit edilemezdi.

Kökeni

Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'ün Hakikat Bakanlığı'nda çalışan kahramanı Winston Smith'e, hükûmetin propaganda çıkarlarına hizmet etmek için rutin olarak eski gazete makalelerini gözden geçirme görevi verilir. Örneğin, Smith, yeni politikaları yansıtacak şekilde gıda tayınlaması hakkındaki bir ifadeyi geriye dönük olarak değiştirmeye çağrılabilir.

O'Brien, Smith'e işkence ederken hafıza deliğine atıfta bulunulur; O'Brien, Parti tarafından örtbas edildiğine dair kanıtlar sunarak Smith'i bu tür belgelerin var olduğu konusunda heyecanlandırır. Ancak, O'Brien daha sonra hafıza deliğindeki kanıtları yok eder ve sadece kanıtın varlığını değil, aynı zamanda eylemlerinin herhangi bir hafızasını da reddeder. O'Brien, hem politik olarak uygunsuz bir gerçekle ilgili anısını hem de bunun kanıtlarını yok etmek için yaptığı eylemi aktif olarak bastırdığından, Smith bunun çiftdüşün eylemi olduğunu fark eder.[2]

Kaynakça

  1. ^ "Memorial Day Memory Hole: After Israel Forgets "Exodus", White House Forgets "Shores of Tripoli". Will Obama Remember NATO?". Firedoglake.com. 31 Mayıs 2010. 5 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Doublespeak and Minority of One". On "Nineteen Eighty-Four": Orwell and Our Future. Princeton University Press. 2010. ss. 32-33. ISBN 978-1400826643. 

Kaynaklar

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">RAM</span> herhangi bir sırada okunabilen ve değiştirilebilen bir tür geçici veri deposu

Rastgele erişimli hafıza veya rastgele erişimli bellek mikroişlemcili sistemlerde kullanılan, genellikle çalışma verileriyle birlikte makine kodunu depolamak için kullanılan herhangi bir sırada okunabilen ve değiştirilebilen bir tür geçici veri deposudur. Buna karşın diğer hafıza aygıtları saklama ortamındaki verilere önceden belirlenen bir sırada ulaşabilmektedir, çünkü mekanik tasarımları ancak buna izin vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">George Orwell</span> İngiliz yazar ve gazeteci

Eric Arthur Blair veya daha bilinen takma adıyla George Orwell 20. yüzyıl İngiliz edebiyatının önde gelen kalemleri arasında yer alan İngiliz romancı, gazeteci ve eleştirmen. En çok, dünyaca ünlü Bin Dokuz Yüz Seksen Dört adlı romanı ve bu romanda yarattığı Big Brother kavramı ile tanınır. Eserlerinde yer alan netlik, zeka, toplumsal adaletsizliğe karşı farkındalık ve totalitarizme karşı duruşu onun imzası niteliğindedir. Eserlerinde totalitarizmin hakim olduğunu söylediği komünist parti politikalarının ve SSCB'deki Stalin rejiminin eleştirisi ağırlıklı bir yer tutarken, Troçkizmi benimsememiş, hatta onu da eleştirmiş, demokratik sosyalizmden yana olduğunu belirtmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hinduizm</span> Hindistan merkezli bir din

Hinduizm, çok kapsamlı inanç ve yaşam felsefesinin toplamıdır. Özellikle Hindistan, Nepal ve Bangladeş'te yaygındır. Günümüzde yaklaşık 1.25 milyar izleyeni ile Hristiyanlık ve İslam'dan sonra üçüncü sırada yer alan Hinduizm inancının neredeyse tüm takipçileri Hindistan ve çevresinde bulunmaktadır. Budizm ve Zen Budizmi gibi çeşitli ekoller Hinduizm'den kaynaklanıp ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Dram (tiyatro)</span>

Dram trajedi, komedi veya trajikomedi türünde tiyatro eseri. Dramatik, epik ve liriğin yanı sıra üçüncü esaslı edebi türdür.

Ütopya; aslında olmayan, tasarlanmış ideal toplum.

<i>Taksi Şoförü</i> Yapım ve yönetmenliğini Martin Scorsesenin yaptığı film

Taxi Driver, Martin Scorsese tarafından yönetilen, Paul Schrader tarafından yazılan ve başrollerinde Robert De Niro, Jodie Foster, Cybill Shepherd, Harvey Keitel, Peter Boyle, Leonard Harris ve Albert Brooks'un oynadığı 1976 yapımı Amerikan neo-noir psikolojik gerilim filmidir. Vietnam Savaşı sonrasında çürüyen ve ahlaki olarak iflas eden New York Şehri'nde geçen film, bir savaş gazisi ve taksi şoförü olan Travis Bickle'ın geceleri şehirde çalışırken zihinsel durumunun kötüleşmesini takip eder.

Kısa süreli bellek, kısa bir süre için aktif, hazır bir durumda az miktarda bilgiyi işlemeden akılda tutma yetisidir. Örneğin, kısa süreli bellek, kısa bir süre önce söylenen bir telefon numarasını hatırlamak için kullanılabilir. Kısa süreli hafızanın süresinin saniyeler düzeyinde olduğuna inanılmaktadır. En çok bahsedilen kapasite, Miller'ın kendisinin figürün "bir şakadan biraz daha fazlası" olarak tasarlandığını belirtmesine rağmen, Büyülü Sayı Yedi, Artı veya Eksi İki' dir ve Cowan'ın (2001) daha gerçekçi bir figürün 4 ± 1 birim olduğuna dair kanıt sağlamıştır. Buna karşılık, uzun süreli bellek bilgileri süresiz olarak tutabilir.

Uzun süreli bellek ya da Uzun dönemli hafıza, iki depolama hafıza modeli teorisinin bir parçası olarak, öğeler arasındaki ilişkilerin depolandığı bellektir. Teoriye göre uzun süreli bellek, kısa süreli bellekten farklı işlevlere sahiptir. Bu da kısa süreli belleğin 20 ila 30 saniye içerisindeki bilgileri çağırmasından farklı olarak, depolanmış bilgileri uzun sürelerde tekrar, tekrar çağırabilmesidir. Bu iki bellek arasında bir fark görünmüyor gibi olsa da, her ikisi bilgiyi farklı yer ve alanlarda depolamaları bağlamında modelleri farklıdır.

<span class="mw-page-title-main">Diatom</span> dünyanın okyanuslarında, su yollarında ve topraklarında bulunan mikroalg sınıfı

Diatom, ökaryotik su yosunlarının fitoplanktonları oluşturan temel gruplarındandır.

Game Night, Amerikalı komedi dizisi How I Met Your Mother'ın birinci sezonunun on beşinci bölümüdür. Orijinal yayın tarihi 27 Şubat 2006'dır.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna pasaportu</span>

Ukrayna pasaportu, Ukrayna vatandaşlığının ana kanıtı olarak Ukrayna vatandaşlarına verilen bir belgedir. Genellikle Ukrayna hükûmeti tarafından yerli pasaport ve uluslararası pasaport olarak verilen pasaport iki türü vardır. Yerli pasaport Ukrayna içinde Ukrayna vatandaşlarının bir birincil kimlik belgesi olarak kullanılır. Uluslararası bir pasaport uluslararası seyahat için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Tele-ekran</span> George Orwellın 1984 romanında geçen bir cihaz

Tele-ekran veya Telebakar, George Orwell'in Bin Dokuz Yüz Seksen Dört adlı romanında yarattığı; aynı anda hem televizyon, hem ses ve görüntü alıcısı olarak kullanılabilen elektrikli aygıtın adıdır. Kitaba göre tele-ekranlar Okyanusya ülkesinin iktidar partisi tarafından icat edilmiş, yurttaşları sürekli bir denetim ve gözetim altında tutmak; böylece Parti'ye karşı oluşabilecek olası muhalefeti etkisiz kılmak amacıyla evler ve kamusal alanlara yerleştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Unutma eğrisi</span>

Unutma eğrisi bellekte tutmanın zamanla azalması varsayımıdır. Bu eğri bilginin tutulmasına yönelik girişim yoksa nasıl yok olacağını gösterir. Hafızanın gücü bununla ilgili bir kavramdır ve belleğin beyindeki sağlamlığı ifade eder. Daha güçlü hafıza, bir kişinin daha uzun süre hatırlaması demektir. Unutma eğrisinin tipik grafiği insanların öğrenilen malzemeyi tekrar etmezlerse yeni öğrendikleri bilgileri günler içinde nasıl yarıya indirdiklerini anlatır. Unutma eğrisi yedi çeşit bellek kaybından birisi olan geçiciliği doğrular. Bu da unutmanın zaman geçtikçe gerçekleşmesidir.

Hafıza güçlendirme ilk ediniminden sonra bazı bilgilerin hafızaya yerleşmesi için sürdürülen sürecin bütünüdür. Hafıza izi, bir şeyin ezberlenmesi sonucu sinir sisteminde meydana gelen değişikliktir. Hafızanın sağlamlaşması iki özel sürece ayrılır. Geç faz uzun vadeli güçlenmeye karşılık geldiği düşünülen ilk sinaptik güçlendirme, öğrenmeden sonraki ilk birkaç saatte sinaptik bağlantılarda ve sinir devrelerinde küçük ölçekte olur.

Psikolojide konfabulasyon, kişinin kendisi ya da dünya hakkında uydurma, çarpık veya yanlış yorumlanmış anılar üretmesi olarak tanımlanan bir bellek hatasıdır. Konfabulasyon sergileyen insanlar, “ince değişikliklerden tuhaf uydurmalara” kadar, geniş bir ölçekte çeşitlenen yanlış anılar sunarlar ve çelişkili olduklarına ilişkin kanıtlara rağmen genellikle hatırladıkları anılardan çok emindirler.

Çiftdüşün, birbiriyle çelişen iki düşünceyi zihinde bir arada tutma ve bu düşüncelerin ikisine aynı anda inanma durumudur. Çiftdüşün ikiyüzlülükle ilişkilidir, ancak ondan farklıdır.

Geçmişe dönüş ya da istemsiz tekrar eden bellek, bireylerin eski deneyimleri ya da eski deneyimlerin ögelerini ani ve genellikle güçlü bir şekilde yeniden deneyimlediği psikolojik fenomendir. Bu deneyimler sevindirici, üzgün, heyecan verici veya herhangi başka bir duygu olabilir. Geçmişe dönüş terimi, özellikle, anı istemsiz hatırlandığında ve/veya bu anı insanın tekrar yaşayabileceği kadar yoğun olduğunda, bunun gerçek zamanda yaşanmadığını, sadece bir anı olduğunu fark edemeyeceği durumlarda kullanılır.

Eidetik hafıza bir görüntüyü yalnızca bir kez gördükten sonra ve anımsatıcı bir cihaz kullanmadan kısa bir süre için yüksek hassasiyetle bellek ten geri çağırma yeteneğidir. Eidetik bellek ve fotoğrafik bellek terimleri popüler olarak birbirinin yerine kullanılsa da, eidetik bellek, bir nesneyi artık yok olduktan sonra birkaç dakika boyunca görme yeteneğidir. Fotoğrafik bellek ise metin, sayı veya benzeri sayfaların çok ayrıntılı olarak hatırlanma yeteneğidir. Kavramlar ayırt edildiğinde, eidetik belleğin az sayıda çocukta meydana geldiği ve genellikle yetişkinlerde bulunmadığı bildirilirken gerçek fotoğrafik belleğin var olduğu hiçbir zaman kanıtlanmamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hafıza ve yaşlanma</span>

Bazen "normal yaşlanma" olarak tanımlanan yaşa bağlı hafıza kaybı, Alzheimer hastalığı gibi demans türleriyle ilişkili hafıza kaybından niteliksel olarak farklıdır ve farklı bir beyin mekanizmasına sahip olduğuna inanılır.

Çoklu Mağaza veya Modal Model olarak da bilinen Atkinson-Shiffrin Modeli, 1968 yılında psikolog Richard Atkinson ve Richard Shiffrin tarafından önerilen bir bellek modelidir. Modele göre insan hafızasının üç ayrı bileşeni vardır:

  1. Duyusal Kayıt adı verilen duyusal bilgilerin belleğe girdiği bileşen
  2. Hem duyusal kayıttan hem de uzun vadeli bellekten girdi alan ve tutan Kısa Süreli Depo
  3. Kısa süreli depoda tekrarlayarak, prova yaparak hatırlanan, bilgilerin süresiz olarak tutulduğu Uzun Süreli Depo