İçeriğe atla

Melba Roy Mouton

Melba Roy Mouton
1960 yılında Melba Roy
Doğum28 Nisan 1929(1929-04-28)
Fairfax, Virginia
Ölüm25 Haziran 1990 (61 yaşında)
Silver Spring, Maryland
Mezun olduğu okul(lar)Howard Üniversitesi
ÖdüllerApollo Başarı Ödülü, NASA Olağanüstü Performans Ödülü
Kariyeri
Çalıştığı kurumlarAmerika Birleşik Devletleri Sayım Bürosu, Ordu Harita Servisi, Goddard Uzay Uçuş Merkezi

Melba Roy Mouton (28 Nisan 1929 - 25 Haziran 1990), 1960'larda[1] NASA'nın Yörünge ve Jeodinamik Bölümü'nde Araştırma Programları Şef Yardımcısı olarak görev yapmış ve NASA matematikçilerinden oluşan “bilgisayarlar” adlı bir gruba başkanlık etmiş Amerikalı bir matematikçidir.[2] Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nde Echo Satellites 1 ve 2'de Baş Bilgisayar Programcısı ve ardından Program Üretim Bölüm Şefi olmadan önce Baş Matematikçi olarak görev yaptı.

Erken dönem yaşamı ve eğitimi

Melba Louise Chloe, 1929 yılında[3] Fairfax, Virginia'da Rhodie ve Edna Chloe (evlenmeden önceki soyadı Robinson) çiftinin çocuğu olarak dünyaya geldi.[4][5] Lisans eğitimini matematik alanında tamamladıktan sonra 1950 yılında Howard Üniversitesi'nden matematik[6] alanında yüksek lisans derecesi ile mezun oldu.[7] Howard'dayken Mouton, Kelly Miller'ın başkanıydı. Amerika'nın Gelecekteki Öğretmenleri Bölümü ve NAACP, Matematik Kulübü ve Delta Sigma Theta kız öğrenci birliğinin bir üyesidir. Ayrıca dört yıl boyunca Dekanın Onur Listesinde yer almış ve 1949-1950 Who's Who among Students in American Universities and Colleges listesine seçilmiştir.[7]

Kariyer

Melba Roy - NASA'da Kadın Bilgisayar, 1964

Ordu Harita Servisi ve Census Bureau için çalıştıktan sonra 1959 yılında NASA'da çalışmaya başladı.[6] Ertesi yıl Echo 1 yörüngeye yerleştirildi ve Mouton yörüngenin izlenmesinde NASA matematikçilerinden (“bilgisayarlar” olarak bilinen) oluşan bir ekibe liderlik etti.[2] Goddard'dayken Mouton, Watson Research Labs'de düzenlenen A Programming Language konulu bir dizi seminerin eğitmeniydi.[8] Bir NASA sempozyumunda, zaman içinde sürdürülebilecek projeler için kapsamlı, açıklayıcı program dokümantasyonuna yatırım yapmanın önemi hakkında bir bildiri yayınladı.[9] Ayrıca NASA'nın çeşitliliğine dikkat çekmek için tasarlanan Afro American dergisindeki bir reklamda bazı Afro-Amerikan meslektaşlarıyla birlikte öne çıkarıldı.[10] Mouton, 1973 yılında emekli olmadan önce NASA'dan hem "Apollo Başarı Ödülü" hem de "Olağanüstü Performans Ödülü" almıştır.[11]

Kişisel yaşamı

Üç çocuk sahibi olan Mouton, önce "Wardell Roy" ve daha sonra "Webster Mouton" ile olmak üzere iki kez evlendi. Silver Spring, Maryland'de 25 Haziran 1990'da 61 yaşında beyin tümöründen öldü.[11][12]

Anma

Mayıs 2022'de ay güney kutup bölgesindeki ay dağı Mons Mouton (daha önce gayri resmi olarak Leibnitz platosunun Leibnitz Beta'sı olarak biliniyordu) resmi olarak onun onuruna adlandırıldı.[13] Buranın Volatiles Investigating Polar Exploration Rover (VIPER) aracının iniş alanı olması planlanmaktadır.[14]

Volatiles Investigating Polar Exploration Rover veya VIPER için önerilen iniş alanı

Kendisi 2017 yapımı “Hidden Figures” belgesel tarzı filmde yer almıştır. Film, 1960'lar ve 1970'lerde NASA'da çalışan ve kuruma önemli katkılarda bulunan üç Afro-Amerikan kadının (Katherine Johnson, Dorothy Vaughan ve Mary Jackson) hikayesini anlatır. Belgeselde Mouton'dan, bu dönemde NASA'da çalışan ve hikayenin kahramanları için çığır açan diğer Afro-Amerikan matematikçilerden biri olarak bahsediliyor.

Margot Lee Shetterly'nin 2017 tarihli Hidden Figures: The American Dream and the Untold Story of the Black Women Mathematicians Who Helped Win the Space Race adlı kitapta da yer almıştır. Kitap, 1960'lar ve 1970'lerde NASA için çalışan Afro-Amerikan kadınların hikayelerini anlatmaktadır.

Kaynakça

  1. ^ "The Goddard General Orbit Determination System" (PDF). NASA. 29 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Ekim 2013. 
  2. ^ a b "Human Computer". NASA. 30 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ekim 2013. 
  3. ^ "Melba Roy Mouton" (PDF). Chandra X-Ray Observatory. NASA. 26 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Nisan 2017. 
  4. ^ "Melba Louise (Chloe) Mouton Roy 1929–1990". 25 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "1940 United States Federal Census for Melva Chloe, Virginia, Prince William, Manassas". www.ancestry.co.uk. 25 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2023. 
  6. ^ a b "Who We Are – Black Women in Computing" (İngilizce). Erişim tarihi: 10 Haziran 2020. []
  7. ^ a b Nelsen, R. Arvid (January 2017). "Race and Computing: The Problem of Sources, the Potential of Prosopography, and the Lesson of Ebony Magazine". IEEE Annals of the History of Computing. 39 (1). ss. 29-51. doi:10.1109/mahc.2016.11. ISSN 1058-6180. 
  8. ^ "EXPERIMENTAL USE OF A PROGRAMMING LANGUAGE (APL) AT THE GODDARD SPACE FLIGHT CENTER" (PDF). Kasım 1968. 22 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Kasım 2016 – NASA vasıtasıyla. 
  9. ^ "Automated Methods of Computer Program Documentation" (PDF). NASA. Kasım 1970. 2 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Kasım 2016. 
  10. ^ "NASA Yes! We are Involved: A Diversified Team can get the Job Done". Afro American. 15 Nisan 1972. 6 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2016. 
  11. ^ a b "Melba Roy Mouton". The Washington Post. 29 Haziran 1990. 
  12. ^ "Reference to obituary". 4 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2024. 
  13. ^ SVS, NASA's (30 Mayıs 2023). "SVS: Mons Mouton, a Newly Named Lunar Mountain". SVS. 3 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2023. 
  14. ^ Wright, Ernie; Ladd, David; Colaprete, Anthony; Ladd, David (20 Eylül 2021). "NASA Scientific Visualization Studio". SVS. 2 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">NASA</span> ABDde uzay programı çalışmalarından sorumlu kurum

NASA, Amerika Birleşik Devletleri'nin uzay programı çalışmalarından sorumlu olan kurum. 29 Temmuz 1958 tarihinde ABD Başkanı Dwight Eisenhower tarafından kurulmuştur. Daire, 1 Ekim 1958 tarihinden itibaren askerî amaçlardan ziyade sivil alanda barışçıl bir şekilde faaliyet göstermeye başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Matematikçi</span> matematik problemlerini çözmek için çalışmalarında kapsamlı bir matematik bilgisini kullanan kişi

Bir matematikçi, genellikle matematik problemlerini çözmek için çalışmalarında kapsamlı bir matematik bilgisini kullanan kişidir. Matematikçiler sayılar, veriler, miktar, yapı, alan, modeller ve değişimle ilgilenirler.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Uzay İstasyonu</span> Düşük Dünya yörüngesinde yaşanabilir yapay uydu

Uluslararası Uzay İstasyonu, alçak Dünya yörüngesine yerleştirilmiş bir uzay üssü, başka bir tabirle üzerinde yaşanabilen yapay bir uydudur. Bir araya getirilen modüllerin birleştirilmesiyle inşa edilmiş olan istasyonun ilk kısmı 1998 yılında fırlatılmıştır. İstasyonun yapısı temel olarak basınçlı modüller, destekleyici dış iskelet ve güneş panellerinden meydana gelmektedir. Dünya yörüngesinde bulunan en büyük yapay uydudur. Uygun saatlerde yeryüzünden bakıldığında çıplak gözle görülebilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hubble Uzay Teleskobu</span> Uzay teleskobu

Hubble Uzay Teleskobu (HUT), ismi Amerikalı astronom Edwin Hubble'ın anısına verilmiş; Nisan 1990'da STS-31 Görevi esnasında Uzay Mekiği Discovery tarafından Dünya etrafındaki yörüngesine taşınmış bir uzay teleskobudur. İlk uzay teleskopu olmamasına rağmen, HUT en büyüklerindendir ve birçok üstün özelliğe sahiptir. Ayrıca hem hayati öneme sahip bir araştırma aracı olması hem de astronomi için etkili bir halkla ilişkiler unsuru olması nedeniyle çok tanınmıştır.

Richard Wesley Hamming,, Amerikan matematikçi.

<span class="mw-page-title-main">Godfrey Harold Hardy</span> İngiliz matematikçi (1877–1947)

Godfrey Harold Hardy, sayı teorisi ve matematiksel analizdeki başarılarıyla tanınan İngiliz bir matematikçiydi. Biyolojide, popülasyon genetiğinin temel bir ilkesi olan Hardy-Weinberg ilkesi olarak da bilinen, tür içi gen alışverişinin fazla olduğu topluluklarda başat ve çekinik genetik özelliklerin dağılımının oranı hakkındaki teorisiyle bu konudaki tartışmaya son vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">George William Hill</span>

George William Hill, Amerikalı astronom ve matematikçi. Bağımsız ve büyük ölçüde bilim camiasından izole bir şekilde çalışarak gök mekaniğine ve adi diferansiyel denklemler teorisine önemli katkılarda bulunmuştur. Çalışmalarının önemi 1905 yılında Henri Poincaré tarafından açıkça kabul edilmiştir. Hill 1909 yılında matematiksel astronomi alanındaki araştırmaları nedeniyle Royal Society'nin Copley Madalyası ile ödüllendirildi. Hill küresi ile birlikte Hill diferansiyel denklemi ile tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">George David Birkhoff</span> Amerikalı matematikçi (1884 – 1944)

George David Birkhoff en çok, şu anda ergodik teorem olarak adlandırılan şeyle tanınan Amerikalı matematikçi. Birkhoff, döneminde Amerikan matematiğinin en önemli liderlerinden biriydi ve yaşadığı süre boyunca birçok kişi tarafından önde gelen Amerikalı bir matematikçi olarak kabul edildi.

<span class="mw-page-title-main">Celal Allahverdiyev</span> Azerbaycanlı matematikçi

Celal Ayvazoğlu Allahverdiyev, Azerbaycanlı Sovyet matematikçi. Fonksiyonel Analiz dalına Allahverdiyev teoremi gibi önemli katkılarda bulunmuştur. 1972'de Sovyetler Birliği'ne bağlı Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi üyesi olmuştur.

<i>Gizli Sayılar</i>

Gizli Sayılar, Theodore Melfi tarafından yönetilen ve Melfi ile Allison Schroeder tarafından Margot Lee Shetterly'nin kurgusal olmayan aynı adlı kitabından uyarlanan 2016 yapımı Amerikan biyografik drama filmi. Film Uzay Yarışı'nı kazanmak için NASA'ya yardım eden Afro-Amerikan matematikçi kadınların hikâyesini anlatmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Uzay Çağı</span> 1957de başlayıp günümüze kadar devam eden, uzay araştırmaları ve uzay teknolojisinin zirve yaptığı tarihî süreç

Uzay Çağı; Uzay Yarışı, uzay araştırmaları, uzay teknolojisi ile ilgili etkinler ile çalışmaları ve bunların etkilediği/tetiklediği kültürel gelişmeleri içeren dönemdir. Uzay Çağı'nın genel olarak 1957 yılında Sputnik 1 uydusunun fırlatılmasıyla başladığı ve günümüzde de devam ettiği kabul edilir.

Hidden Figures: The American Dream and the Untold Story of the Black Women Who Helped Win the Space Race, Margot Lee Shetterly tarafından yazılan 2016 tarihli kurgusal olmayan bir kitaptır.

Bu liste, matematiğe kayda değer katkılarda bulunan veya matematikte başarı sağlayan kadınların eksik bir listesidir. Bunlar arasında matematiksel araştırma, matematik eğitimi, matematik tarihi ve felsefesi, kamusal sosyal yardım ve matematik yarışmaları gibi alanlar/konular kapsama alınmıştır.

Mathematics Genealogy Project (MGP), matematikçilerin akademik soyağacı için web tabanlı bir veri tabanıdır. 31 Aralık 2021'e kadar, araştırma düzeyinde matematiğe katkıda bulunan 274.575 matematik bilimcisi hakkında bilgi içeriyordu. Tipik bir matematikçi için proje girişinde mezuniyet yılı, tez başlığı, alma mater, doktora danışmanı ve doktora öğrencileri bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Avi Wigderson</span> İsrailli matematikçi ve bilgisayar bilimci

Avi Wigderson, İsrailli matematikçi ve bilgisayar bilimcidir. Princeton, New Jersey'deki Institute for Advanced Study'nin matematik fakültesinde Herbert H. Maass Profesörüdür. Araştırma alanları arasında karmaşıklık teorisi, paralel algoritmalar, grafik teorisi, kriptografi, dağıtılmış bilgi işlem ve sinir ağları bulunmaktadır. Çalışmaları nedeniyle 2021 yılında Abel Ödülü'nü aldı.

<span class="mw-page-title-main">Jennifer Tour Chayes</span> American computer scientist and mathematician

Jennifer Tour Chayes, Kaliforniya Üniversitesi (Berkeley)'nde Bilgi İşlem, Veri Bilimi ve Toplum Bölümünün Yardımcı Dekanı ve Bilgi Okulu Dekanıdır. Berkeley'e katılmadan önce, 2008'de kurduğu Cambridge, Massachusetts'teki Microsoft Research New England'ın Teknik Üyesi ve Genel Müdürü ve 2012'de kurduğu Microsoft Research New York City'de yönetici olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Christine Ladd-Franklin</span> Amerikalı psikolog (1847 – 1930)

Christine Ladd-Franklin Amerikalı bir psikolog, mantıkçı ve matematikçi.

Matematikte kadınlar zaman çizelgesi, Matematik alanındaki kadınlar ile ilgili bir zaman çizelgesidir.

<span class="mw-page-title-main">Euphemia Haynes</span> Amerikalı kadın matematikçi (1890-1980)

Martha Euphemia Lofton Haynes, Amerikalı bir matematikçi ve eğitimciydi. Matematik alanında doktora yapan ilk Afro-Amerikan kadındır. 1943 yılında Amerikan Katolik Üniversitesi'nden doktora derecesini almıştır.

Keļallur Nīlakaṇṭha Somayāji, Keļallur Comatiri olarak da anılır, Kerala astronomi ve matematik okulunun önemli bir matematikçisi ve astronomuydu. En etkili eserlerinden biri de 1501 yılında tamamladığı kapsamlı astronomik inceleme Tantrasamgraha'dır. Ayrıca Aryabhatiya hakkında Aryabhatiya Basya adında ayrıntılı bir yorum da yazmıştı. Nilakantha, bu Basya'da trigonometrik fonksiyonların sonsuz seri açılımlarını ve cebir ile küresel geometri problemlerini ele almıştı. Grahapariksakrama, dönemin aletlerini temel alarak astronomide gözlem yapma üzerine yazılmış bir el kitabıdır.