İçeriğe atla

Meksika-Amerika Savaşı

Meksika-Amerika Savaşı

Veracruz Muharebesi
Tarih25 Nisan 1846 – 2 Şubat 1848
(1 yıl, 9 ay, 1 hafta ve 1 gün)
Bölge
Teksas, New Mexico, Kaliforniya; Meksiko
Sonuç ABD zaferi
Taraflar
Amerika Birleşik Devletleri ABDMeksika Meksika
Komutanlar ve liderler
Amerika Birleşik Devletleri James K. Polk
Amerika Birleşik Devletleri Winfield Scott
Amerika Birleşik Devletleri Zachary Taylor
Amerika Birleşik Devletleri Robert E. Lee
Amerika Birleşik Devletleri Stephen Watts Kearny
Amerika Birleşik Devletleri John D. Sloat
Amerika Birleşik Devletleri William J. Worth
Amerika Birleşik Devletleri Philip Kearny
Amerika Birleşik Devletleri Robert F. Stockton
Amerika Birleşik Devletleri Joseph Lane
Amerika Birleşik Devletleri Franklin Pierce
Amerika Birleşik Devletleri Matthew Calbraith Perry
Amerika Birleşik Devletleri Ulysses S. Grant
Amerika Birleşik Devletleri Thomas Childs
Amerika Birleşik Devletleri Millard Fillmore
Amerika Birleşik Devletleri Kit Carson
Meksika Antonio López de Santa Anna
Meksika Mariano Arista
Meksika Pedro de Ampudia
Meksika José María Flores
Meksika Mariano G. Vallejo
Meksika José Castro
Meksika Nicolás Bravo
Meksika José Joaquín de Herrera
Meksika Andrés Pico
Meksika Manuel Armijo
Meksika Martin Perfecto de Cos
Meksika Pedro Maria Anaya
Meksika Agustin Jeronimo de Iturbide y Huarte
Meksika Gabriel Valencia
Meksika Joaquin Rea
Meksika Mariano Paredes
Güçler
1846 -8,613[1]
1848 -32,000 asker
59,000 milis[2]
c. 34,000–60,000 asker[3]
Kayıplar
c. 13,283 asker[]

Meksika-Amerika Savaşı veya Meksika Savaşı, ABD ile Meksika arasında, ABD'nin 1845'te Teksas'ı ilhakı ve sınır anlaşmazlıkları nedeniyle çıkan savaş (1846-1848). ABD'nin kesin zaferi ve Rio Grande'den Büyük Okyanus'a kadar uzanan geniş Meksika topraklarını ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır.

Teksas'ın ilhak edilmesinin yarattığı gerginliğin ardından, ABD başkanı James K. Polk, John Slidell'ı tartışmalı Teksas sınırı konusunu ve Meksika'nın elindeki New Mexico ve Kaliforniya'nın satın alınmasını görüşmek üzere Meksika'ya gönderdi. Meksika yöneticilerinin bu görüşmeyi reddetmesinden sonra, General Zachary Taylor komutasındaki birliklere Nueces ile Rio Grande arasındaki tartışmalı bölgeyi işgal etme emrini verdi (Ocak 1846). Kongre'den Meksika'nın bu tutumu nedeniyle savaş açılmasını isteyeceği bir sırada, Meksika birliklerinin 25 Nisan'da Rio Grande'yi geçerek Taylor'ın birliklerine saldırdığını öğrenince, 11 Mayıs'ta Meksika'nın ABD topraklarında Amerikalı kanı döktüğü temasını işleyen bir konuşma yaptı. Kongre 13 Mayıs'ta savaş ilanını büyük çoğunlukla onayladı. Demokratlar savaşı coşkuyla desteklerken, girişimi haksız bir toprak gaspı olarak gören Whigler ile köleciliğin yeni topraklara yayılmasından kaygı duyan kölecilik karşıtı çevreler savaşa karşı çıktı.

ABD kamuoyundaki derin bölünmeye karşın, ABD birlikleri sayıca daha üstün olan Meksika ordusunu bütün önemli çarpışmalarda yenilgiye uğrattı. Taylor'un kuvvetleri Meksika'nın kuzeydoğusunu işgal etti. Albay Stephen Kearny New Mexico ve Kaliforniya'yı işgal etti. General Winfield Scott Veracruz üzerinden Meksiko'ya yürüdü. Meksiko'nun 14 Eylül 1847'de düşmesiyle savaşın askeri aşaması sona erdi.

Barış görüşmelerini yürütmek üzere Scott'ın kuvvetleriyle birlikte Meksiko'ya giden Nicholas Trist, Meksika'da yeni bir yönetimin kurulmasından sonra 2 Şubat 1848'de Guadalupe Hidalgo Antlaşması'nı imzaladı. Antlaşmayla bugünkü New Mexico, Nevada, Arizona ve Kaliforniya eyaletlerini oluşturan topraklar 15 milyon ABD Doları karşılığında ABD'ye bırakıldı.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ The American Army in the Mexican War: An Overview, PBS, 14 Mart 2006, 4 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 13 Mayıs 2012 
  2. ^ The U.S.-Mexican War: Some Statistics, Descendants of Mexican War Veterans, 7 Ağustos 2004, 12 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 13 Mayıs 2012 
  3. ^ The Organization of the Mexican Army, PBS, 14 Mart 2006, 6 Kasım 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 13 Mayıs 2012 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Meksika</span> Kuzey Amerika yer alan bir ülke

Meksika, resmî adıyla Birleşik Meksika Devletleri (İspanyolca: Estados Unidos Mexicanos,

<span class="mw-page-title-main">Meksiko</span> Meksikanın başkenti

Meksiko, Meksika'nın 32 federal yapılanmasından biri, ülkenin başkenti ve nüfus bakımından en büyük şehri. "Alfa" bir küresel şehir olup, Amerika kıtasının en önemli finansal merkezlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Arizona</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Arizona, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısında bulunan bir eyalettir. 50 eyaletin 6. büyük ve 14. kalabalık eyaletidir. Başkenti ve en büyük şehri Phoenix'tir. Arizona, Dört Köşe bölgesini kuzeyde Utah, kuzeydoğuda Colorado ve doğuda New Mexico ile paylaşıyor; diğer komşu eyaletleri batıda Nevada ve Kaliforniya, güneyde ve güneybatıda Meksika eyaletleri Sonora ve Baja California'dır.

<span class="mw-page-title-main">Laredo, Teksas</span>

Laredo, ABD'nin Teksas eyaletinin Webb ilçesinde bulunup Webb ilçesinin başkentidir. Laredo Güney Teksas'ta Meksika-ABD ülkelerinin sınırı olan Rio Grande Nehri'nin kuzeyindedir ve bu nehrin güneyine bulunan Nuevo Laredo'ya komşu şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Teksas Cumhuriyeti</span> 1836dan 1846ya kadar Kuzey Amerikada egemen devlet

Teksas Cumhuriyeti, Kuzey Amerika'da 2 Mart 1836'dan 19 Şubat 1846'ya kadar var olan egemen bir devlet, ancak Meksika tüm varlığı boyunca onu asi bir eyalet olarak kabul etti. Batı ve güneybatıda Meksika, güneydoğuda Meksika Körfezi, doğu ve kuzeydoğuda ABD'nin iki eyaleti Louisiana ve Arkansas ve ABD'nin şu anki Oklahoma, Kansas, Colorado eyaletlerinin bazı kısımlarını kapsayan Amerika Birleşik Devletleri toprakları ile çevriliydi., Wyoming ve kuzeyde ve batıda New Mexico. Cumhuriyetin Anglo sakinleri Texians olarak biliniyordu.

<span class="mw-page-title-main">1850 Uzlaşması</span>

1850 uzlaşması ABD tarihinde seri halinde kabul edilmiş 5 beyannamedir. Uzlaşmanın amacı Meksika-Amerika Savaşı sırasında Birlik'ten ayrılmaya eğilimli bölgeleri Birlik'te tutmaktı. Uzlaşma ile kuzey ve güney arasındaki kölelik sorununun da çözümü amaçlanmıştı. Bu uzlaşma 1861'de başlayacak olan ABD İç Savaşı'nı bir süre erteledi ama tamamen engelleyemedi.

<span class="mw-page-title-main">Kızılderili savaşları</span> Kuzey Amerika yerlilerinin beyaz yerleşimciler tarafından boyunduruk altına alınması

Kızılderili savaşları ya da ABD Kızılderili savaşları, Yeni Dünya'da Kuzey Amerika'nın yerlisi ABD Kızılderilileri ile Eski Dünya'dan gelen Avrupalı göçmen yerleşimciler arasında patlak veren ve 1622-1924 yıllarında aralıklı olarak asırlara yayılan Amerikan Bağımsızlık Savaşı öncesi ve sonrası bir dizi çatışmalar silsilesidir. Savaşın ana sebebi, keşfedildiği andan itibaren Amerika kıtasını doğudan işgal etmeye başlayan Avrupalı sömürgecilerin sürekli artması ve bu artış sonunda yerlileri batıya sürmeleridir. Bu savaşlar Amerika kıtasının doğu kıyısından batı kıyısına kadar genişlemenin mukadder olduğunu ifade eden Kader Manifestosu gibi ideolojiler tarafından teşvik edildiği gibi, politik kaygıyla zorla ya da antlaşmalarla Kızılderili Tehciri gibi etnik temizlik hareketleri de savaşların tetikleyici unsurlarıdır. Bu savaşlar sırasında ABD Kızılderili katliamları da görülür.

<span class="mw-page-title-main">Meksika Bağımsızlık Savaşı</span>

Meksika Bağımsızlık Savaşı, Meksikalı milliyetçiler ile İspanya'ya bağlı koloni güçleri arasında 1810-1821 yılları arasında yaşanan savaş.

<span class="mw-page-title-main">Guadalupe Hidalgo Antlaşması</span> Meksika-Amerika Savaşını (1846-1848) sonlandıran barış antlaşması

Guadalupe Hidalgo Antlaşması, 2 Şubat 1848'de, Amerika Birleşik Devletleri ile Meksika arasında Meksiko yakınlarında imzalanan ve Meksika Savaşı'nı sona erdiren antlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">Meksika Uyuşturucu Savaşı</span> Meksika hükûmetinin kartellere karşı başlattığı operasyonlar

Meksika Uyuşturucu Savaşı, 2006 yılında Meksika hükûmetinin uyuşturucu kartellerine yönelik başlattığı operasyonlardır. Meksika Ordusu 2006 yılında müdahale ettiğinde hükûmetin temel hedefi uyuşturucuya bağlı şiddeti azaltmaktı. Meksika hükûmeti, asıl odak noktasının kartelleri ortadan kaldırmak ve uyuşturucu kaçakçılığını önlemek olduğunu ileri sürdü. Çatışma, Amerika Birleşik Devletleri federal hükûmetinin önderlik ettiği uyuşturucuya karşı küresel savaşın Meksika tiyatrosu olarak tanımlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tex-Mex</span>

Tex-Mex, Tejanos mutfak yaratımlarından kaynaklanan Amerikan mutfağı ve Meksika mutfağının birleşimini açıklayan bir terimdir. Bu Kanada'nın yanı sıra ülkenin geri kalanına Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri'nde sınırda olan Teksas gibi eyaletlerden ve diğerlerinden yayıldı.

<span class="mw-page-title-main">Chapultepec Muharebesi</span>

Chapultepec Muharebesi, Meksika-Amerika Savaşı'nın bir parçası olarak 12-13 Eylül 1847 tarihlerinde, Meksiko'daki Chapultepec Kalesi'ni tutan Meksika güçleri ile kaleye saldırı düzenleyen Amerikan güçleri arasında gerçekleşen muharebe. Muharebe, Amerikan güçlerinin zaferiyle sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Rómulo Díaz de la Vega</span> 23. Meksika devlet başkanı

Rómulo Díaz de la Vega, 1855'te Meksika'nın fiili başkanı olan siyasetçi. Askeri bilim okudu ve general rütbesine dek yükseldi.

<span class="mw-page-title-main">Venustiano Carranza</span> 44. Meksika devlet başkanı

José Venustiano Carranza de la Garza, Meksikalı siyasetçi. Diktatör Porfirio Díaz'ın devrilmesini izleyen Meksika Devrimi'nin önderlerinden ve demokrasiye dönüş sonrasında yeni rejimin ilk devlet başkanı.

Meksika'nın çekilişi, 1848 yılında gerçekleşen Meksika-Amerika Savaşı'nın ardından yapılan Guadalupe Hidalgo Antlaşması ile günümüzdeki Güneybatı Amerika'nın Meksika'dan Amerika Birleşik Devletlerine geçmesidir. Meksika'nın çekilişi ABD tarihindeki en büyük üçüncü toprak alımıydı. En büyüğü yaklaşık 827.000 mil kare ile Louisiana'nın satın alımı ve ardından Alaska'nın satın alımı geliyor.

Tüm Meksika Hareketi, Meksika'nın tümünü içerecek şekilde ABD tarafından ihlak edilmesini gerektiğini savunanlarca oluşturulmuş harekettir. Ancak hiçbir zaman bu olay gerçekleşmedi. 1846-48 arasında meydana gelen Meksika-Amerika Savaşı ile ortaya çıkmış bu hareket, ABD ordusu'nun Meksika'nın kuzeyindeki seyrek nüfuslu bölgeyi aldıktan sonra yoğun nüfuslu bölgelerini de alması sonrasında iyice popülerleşti. ABD Kongresinde, özellikle Güney Karolina'dan ABD Senatörü John C. Calhoun bu harekete şiddetle karşı çıktı. Çünkü yoğun, beyaz olmayan bir nüfusa sahip bir bölgeyi ABD'ye dahil olması büyük bir sorun teşkil edeceğini düşünüyordu. Guadalupe Hidalgo Antlaşması ile ABD, Meksika'nın uzak kuzeydeki seyrek yerleşmiş bölgeyi satın almasıyla hareket sona erdi.

<span class="mw-page-title-main">Gadsden'in satın alımı</span> Amerika Birleşik Devletlerinin Meksikadan arazi satın alması

Gadsden'in satın alımı, Amerika Birleşik Devletleri'nin, günümüz güney Arizona ve güneybatı New Mexico'da 76.800-kilometrekare (29.700 sq mi) büyüklüğünde bir bölgenin 8 Haziran 1854'te yürürlüğe giren Mesilla Antlaşması ile Meksika'dan satın alınmasına verilen addır. Satın alınan topraklar, ABD'nin güneyde inşa etmek istediği kıtalararası demiryolunun rotasındaki Gila Nehri'nin güneyini ve Rio Grande'nin batısındaki toprakları içeriyordu. Satın alma aynı zamanda diğer sınır sorunlarını da çözmeyi amaçlıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Antonio López de Santa Anna</span> 8. Meksika devlet başkanı

Antonio de Padua María Severino López de Santa Anna y Pérez de Lebrón, genellikle Santa Anna veya López de Santa Anna olarak bilinen, Meksikalı politikacı ve generaldi. On dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında bağımsızlık sonrası Meksika siyaseti ve hükûmeti üzerindeki etkisi ile Meksika tarihçilerinin, sık sık bu dönemi "Santa Anna Çağı" olarak adlandırmalarına neden olmuştur "Kaderin Adamı" olarak anılmaktadır. Başlangıçta bağımsızlık sonrası dönemde kendisini bir federalist olarak tanımlamasına ve 1833'te muhafazakârları deviren bir darbeye katılmasına rağmen zamanla giderek daha muhafazakâr hâle gelmiştir. 1833'te başkan seçilen López de Santa Anna, 1855'te görevden alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Meksika-Amerika Birleşik Devletleri sınırı</span> Kuzey Amerikada bulunan iki ülke arasındaki uluslararası sınır

Meksika-Amerika Birleşik Devletleri sınırı Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri'ni ayıran, batıda Pasifik Okyanusu'ndan doğuda Meksika Körfezi'ne kadar uzanan uluslararası bir sınırdır. Sınır, kentsel alanlardan çöllere kadar çeşitli arazilerden geçmektedir. Meksika-Amerika Birleşik Devletleri sınırı, yılda yaklaşık 350 milyon belgelenmiş geçişle dünyanın en sık geçilen sınırıdır. Dünyada iki ülke arasındaki en uzun onuncu sınırdır.

<span class="mw-page-title-main">Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri</span> Amerika Birleşik Devletlerinin coğrafi bölgesi

Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri, Amerika Birleşik Devletleri'nin genellikle Arizona, New Mexico ve Kaliforniya, Colorado, Nevada, Oklahoma, Teksas ve Utah'ın bazı kısımlarını içeren coğrafi ve kültürel bir bölgedir. En büyük şehirleri; Phoenix, Las Vegas, El Paso, Albuquerque ve Tucson'dur. 1848'den önce, tarihi Santa Fe de Nuevo México bölgesinde ve Alta California ve Coahuila y Tejas'ın bazı kısımlarında, Nuevo México'nun Pueblos ve İspanyol veya Meksika belediyelerinin dışında yerleşim neredeyse yoktu. Bölgenin çoğu, Amerika Birleşik Devletleri 1848'de Guadalupe Hidalgo Antlaşması ve 1854'te Gadsden'in satın alımı ile bölgeyi alana kadar Yeni İspanya ve Meksika'nın bir parçasıydı.