İçeriğe atla

Mehmet Sıraç Bilgin

Mehmet Sıraç Bilgin
Doğum1944
Suriye
Ölüm2015 (70-71 yaşlarında)
Uppsala, İsveç
MeslekDoktor, şair ve siyasetçi
MilliyetTürk
VatandaşlıkTürkiye

Mehmet Sıraç Bilgin (1944-2015), Kürt şair ve siyasetçi. Röntgen teknisyeni olarak çalıştığı İsveç'e sürgüne gidene kadar birkaç kez mahkûm oldu. Şeyh Said İsyanı liderinin soyundan geliyordu.

İlk yılları ve kariyeri

Mehmet Sıraç Bilgin, 1944 yılında babası Abdülhamit'in sürgünde olduğu Suriye'de doğdu. Altı yaşında Suriye'de bir Ermeni okuluna girdi. Ertesi yıl çıkarılan af ile ailesi ile birlikte Türkiye'ye dönerek Bingöl'e yerleşti. Ankara Üniversitesi'nde tıp okumaya başladı ancak iki aylık eğitimden sonra siyasi faaliyetlerden dolayı okuldan atıldı. 1966'da, atılma kararı iptal edilse de çalışmalarını takip etmesine izin verilmedi.[1] 1979 yılında Diyarbakır'da Dicle Üniversitesi'nden tıp doktoru olarak mezun oldu.[2] 1980'lerde İsveç'e sürgüne gidene kadar Bingöl'de doktorluk yaptı.[1]

Siyasi kariyeri

Siyasi görüşleri Irak'ta Barzanileri ve Musa Anter ya da Yaşar Kaya gibi diğer aydınlardan etkilenmişti ve Türkiye Kürdistan Demokrat Partisi'ne (TKDP) bağlıydı. 12 Mart Muhtırası ve 12 Eylül Darbesi'nden sonra hapse atıldı, ancak her ikisinde de bir süre sonra serbest bırakıldı. Sürgündeyken yazmaya başladı ve Özgür Gündem gazetesine katkıda bulundu.[2] Ayrıca birkaç kitap yayınladı[1] ve Uppsala Üniversite Hastanesinde röntgen teknisyeni olarak çalıştı.[3]

2009'da Türkiye, aralarında Demokrasi Partisi'nin (DEP) eski siyasetçilerinin de yer aldığı 20'den fazla aranan kişi hakkında tutuklama emri çıkardı.[1] 2014 yılında Türkiye, sanıkların üç ay içinde Türkiye'ye dönmeleri durumunda tutuklanmama güvencesi verdi.

Ölümü

Mehmet Sıraç Bilgin 2015 yılında Uppsala Üniversite Hastanesinde hayatını kaybetti.[3] Hayatını kaybetmesine karşın Türkiye tarafından İsveç'in Mayıs 2022'de NATO'ya katılım teklifinde bulunmasının ardından İsveç'ten iadesi talep edildi.[3]

Kaynakça

  1. ^ a b c d Demirel, Ferid (20 Mayıs 2022). "Turkey wants Sweden to extradite Kurdish author who died 7 years ago". Bianet. 21 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2023. 
  2. ^ a b Hirschler, Konrad (2001). "Defining the Nation: Kurdish Historiography in Turkey in the 1990s". Middle Eastern Studies. 37 (3). ss. 145-166. doi:10.1080/714004406. ISSN 0026-3206. JSTOR 4284177. 16 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2023JSTOR vasıtasıyla. 
  3. ^ a b c "Required extradited to Turkey – died in 2015 – VG". norway.postsen.com. 16 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">PKK</span> Kürt milliyetçisi ayrılıkçı silahlı örgüt

PKK veya tam adı ile Partiya Karkerên Kurdistanê, Türkiye'nin doğu ve güneydoğusu, Irak'ın kuzeyi, Suriye'nin kuzeydoğusu ve İran'ın kuzeybatısını kapsayan bölgede öz yönetim kurmayı amaçlayan ve bu amaçla söz konusu topraklara sahip olabilmek için askerî hedeflere, köy korucularına ve sivillere karşı saldırılar düzenleyen yasa dışı ayrılıkçı silahlı örgüt. Abdullah Öcalan yakalandıktan sonra; KADEK ve Kongra-Gel isimlerini de kullanmıştır. 1978 yılında, Lice'nin Fis köyünde Abdullah Öcalan ve kendisini destekleyen 21 kişi tarafından kurulan PKK'nın ideolojisi, 2005 yılına kadar Marksizm-Leninizm, ardından demokratik konfederalizm üzerine kurulu olmuştur.

Kürtler, doğuda Zagros Dağları'ndan batıda Toros Dağları'na ve güneyde Hemrin Dağları'ndan kuzeyde Kars–Erzurum platolarına kadar uzanan coğrafi bölgede yoğun yaşayan, 2017 yılı tahminlerine göre dünyada yaklaşık 36–45 milyon nüfusa sahip olan İranî bir halktır. Bugün dünyadaki en büyük Kürt nüfusu, 15–20 milyon civarı ile Türkiye'de bulunurken; İran, Irak ve Suriye'de de sayıları 3 ila 12 milyon arasında değişen önemli Kürt nüfusları bulunmaktadır. Gerek Orta Doğu'daki siyasi ve sosyal karmaşalar ve sorunlar, gerekse diğer sebepler dolayısıyla özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında oluşan göçler sonucunda Batı Avrupa başta olmak üzere Kuzey Amerika ve Orta Asya gibi farklı bölgelere yerleşmiş bir Kürt diasporası da mevcuttur.

Abdülkadir Aksu, Türk siyasetçi, eski Türkiye İçişleri Bakanı ve mevcut Vakıfbank yönetim kurulu üyesidir.

Mehdi Zana, eski Diyarbakır belediye başkanı. Eşi Ağrı eski Milletvekili Leyla Zana'dır.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2 Şubat 1954 tarihinde Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne bağlı olarak kurulan "Çocuk Sağlığı Kürsüsü", Hacettepe Tıp Fakültesi'nin başlangıcı sayılabilir. Cebeci semtinde kiralanan bir binanın iki odasında açılan bu kürsü ilk çalışmalarını çevresinde bulunan hastaların evlerinde uygulamalı olarak yürütmüştür. Bu sebeple Hacettepe Üniversitesi 8 Temmuz 1967 tarihinde kurulmasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi büyük bir önem teşkil etmiştir. Hacettepe Tıp Merkezi Sıhhiye Yerleşkesi'nde (Merkez Yerleşke) 210.238 m²'lik alan üzerinde kurulmuştur. Prof. Dr. İhsan Doğramacı Tıp Fakültesinin kurulmasında ve modern tıp eğitim sisteminin Türkiye'ye getirilmesinde en etkili isim olmuştur.

Yaşar Eryılmaz, doktor, siyasetçi.

Peyman Türkan Akyol, Türk tıp doktoru, akademisyen, siyasetçi, Türkiye'nin ilk kadın bakanı ve Ankara Üniversitesi rektörü.

Mehmet Keçeciler, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Faruk Çelik</span> Türk politikacı ve Eski Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı

Faruk Çelik, Türk siyasetçi, 2011-2015 yılları arasında Türkiye çalışma ve sosyal güvenlik bakanı ve 2015-2017 yılları arasında gıda, tarım ve hayvancılık bakanı olarak hükûmette yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">2008 Güngören saldırısı</span> İstanbulun Güngören ilçesinde yapılan silahlı terör saldırısı

2008 Güngören saldırısı, 27 Temmuz 2008 tarihinde İstanbul-Güngören ilçesi Menderes Çıkmazı Caddesi'nde ardı ardına iki bombanın patlatılması sonucu; 5'i çocuk 1'i hamile toplam 17 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı sivil bireyin yaşamını yitirmesi ve 154 bireyin yaralanması ile sonuçlanan bombalı saldırı.

<span class="mw-page-title-main">Barış ve Demokrasi Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (2008–2014)

Barış ve Demokrasi Partisi, Türkiye'de 2008 yılında kurulmuş sosyal demokrat ve sosyal liberal görüşlü, Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir. Genel merkezi Ankara'nın Çankaya ilçesinin Balgat semtinde olan partinin amblemi sarı zemin üzerine, yeşil meşe ağacıdır. Parti milletvekilleri Haziran 2014'te aldığı kararla Halkların Demokratik Partisine katılmıştır. 11 Temmuz 2014 tarihinde ise isim değişikliği yapıp Demokratik Bölgeler Partisi adını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Kürtleri</span> Türkiyede yaşayan Kürtler

Türkiye Kürtleri, Türkiye sınırları içinde yaşayan ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan en büyük ikinci etnik ve kültürel gruptur. Çeşitli tahminlere göre Kürtler, Türkiye nüfusunun %15 ila %20'sini oluşturmaktadırlar ve toplam sayıları 12,5 milyon ila 15 milyon arasındadır. Yoğun olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi'nde olmakla birlikte, ülkenin çeşitli illerinde Kürtler yaşamaktadır. Bazı Kürtler tarafından bu bölgeler Kuzey Kürdistan olarak adlandırılsa da, bu adlandırma çeşitli tartışmalara sebep olmakta ve resmî olarak kabul edilmemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kürt milliyetçiliği</span> siyasal ideoloji

Kürt milliyetçiliği, Kürtlerde, halk olma bilincinin kültürel ve siyasal eyleme yönlendirilmesini ifade eden kavramdır. Kürtlerin çoğunluk olduğu toprakları Kürdistan olarak tanımlayan ve bağımsız bir Kürt devleti kurulmasını savunan siyasi hareket olmakla birlikte, Kürtlerin yaşadıkları topraklarda diğer etnik gruplar ile eşit haklara sahip olmasını, Kürtçenin resmî dil ve eğitim dili olmasını savunan siyasi görüştür.

<span class="mw-page-title-main">PYD</span> Suriye Kürtleri tarafından kurulmuş  Siyasi parti

PYD tam adı ile Demokratik Birlik Partisi, 2003 yılında Kürtler tarafından Suriye'nin kuzeyinde kurulmuş bir siyasi partidir. Günümüzde hâlâ faaliyet göstermektedir. Partinin eş başkanlık görevini Haziran 2022'den beri Salih Müslim ve Asya Abdullah yürütmektedir. Askerî kolu yaklaşık 85 binden fazla militana sahip YPG'dir.

<span class="mw-page-title-main">Salih Müslim</span>

Salih Müslim Muhammed,, Kürt siyasetçi ve mühendis. PYD'nin eş başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Müezzinoğlu</span> Türk hekim ve siyasetçi

Mehmet Müezzinoğlu, Türk hekim ve siyasetçi. Sağlık Bakanlığı görevini 2013–2016 yılları arasında sürdüren Müezzinoğlu, 2007, 2011, Haziran 2015 ve Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri'nde Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekili olarak meclise girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">YPJ</span> Suriyede çoğunluğu Kürt kadınların oluşturduğu silahlı örgüt

YPJ veya Kadın Koruma Birlikleri YPG 'nin kadın koludur. 2012 yılında YPG'nin kadın tugayı olarak kurulmuştur. 2014'te 18 ile 40 yaşları arasında 7000'den fazla gönüllü savaşçı kadroya ulaşmıştır. Jineoloji YPJ'nin fikir bütünlüğünü oluşturan düşüncelere temel olan doktrinlerden biridir. Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımına karşı savaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İdris Baluken</span> Türk siyasetçi

İdris Baluken, Zaza asıllı Türk siyasetçi, doktor ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) eski milletvekili.

Jineoloji, kadın bilimi olarak da anılan, PKK lideri Abdullah Öcalan'ın teorize ettiği feminizm ve cinsiyet eşitliğini içeren doktrin. Kürtçe kadın anlamına gelen "jin" kelimesinden türetilen jineoloji 'kadın bilimi' olarak tarif edilir. Çeşitli kaynaklarda "Kürt feminizmi" olarak anılır. Öcalan, bölgesel toplumlarda yaşayan kadınları baskı altına alan namus temelli din ve kabile kuralları temelinde “kadınların özgür olmadığı sürece bir ülkenin özgür olamayacağını” ve "kadın özgürlüğünün toplumdaki özgürlük düzeyini belirlediğini" ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Demokrasi ve Atılım Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti

Demokrasi ve Atılım Partisi, 9 Mart 2020 tarihinde Ali Babacan liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren bir siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "DEVA PARTİSİ" şeklindedir. Simgesi, içinde fidan silueti olan su damlasıdır. TBMM'de 15 milletvekili ile temsil edilmektedir. Genel başkanı Ali Babacan'dır.