İçeriğe atla

Mehmet Kuşman

Mehmet Kuşman
Doğum1940 (83-84 yaşında)
Van
MeslekTarihi eser bekçisi
Çocuk(lar)11
ÖdüllerTroya Özel Ödülü

Mehmet Kuşman (d. 1940, Van), dünyada Urartuca yazıp okuyan 12 kişiden biridir.[1]

Hayatı

Mehmet Kuşman, çiftçi bir ailenin çocuğu olarak Van'da dünyaya gelmiştir. İlkokulu bitirdikten sonra askere gidene kadar babası ile birlikte çiftçilik yapmıştır.

Evlidir, on bir çocuğu vardır.

Kariyeri

Mehmet Kuşman, askerlikten sonra Van-Hakkâri karayolu üzerinde bulunan ve M.Ö. 764-734 yıllarında Urartular tarafından yapılan Çavuştepe Kalesi'nde bekçi olarak görev yapmaya başlamıştır. İlkokul mezunu olmasına rağmen, bölgeye kazı çalışması için gelen kişilerden ve verdikleri kitaplardan Urartu alfabesini öğrenmeye başlamıştır. Urartuca öğrenmek için İran, Ermenistan, Suriye ve Türkiye'nin birçok şehrini gezmiş ve üç yılda Urartu alfabesini öğrenmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından birkaç kere Ankara'ya sempozyumlara davet edilmiştir. Mehmet Kuşman Amerika Birleşik Devletleri Kaliforniya Eyaleti'nin valisi tarafından ABD'ye davet edilmiştir. Ona bir yıl Urartuca eğitimi vermesi karşılığında 14 yıllık vize verilme teklifi edilse de bu teklif Mehmet Kuşman'ın ailesi tarafından reddedilmiştir.[2][3]

Mehmet Kuşman, Çavuştepe Kalesi'nden bekçilik yaparak emekli olmuştur. Buna rağmen Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığının teklifi ile oradaki faaliyetlerine devam etmektedir.[4] Mehmet Kuşman, görevi gereği kaleye gelen turistlere rehberlik ederek onlara Urartuca yazıtları tercüme etmektedir.

Urartular Çeçen'dir iddası

Prof.Dr. İlber Ortaylı bir seminerinde, Urartuların Çeçen olduğunu iddia etmiştir. Ortaylı, yazdığı kitabın bir bölümünde Mehmet Kușman'dan bahsederek bilinenin aksine Urartuların Ermeniler ile alakası olmadığını iddia etmiştir. Mehmet Kuşman'ın Urartucayı öğrenmesi Urartucanın Çeçence ile ilişkili olduğu iddiasının ortaya çıkmasına sebep olmuştur.[5][6]

Belgesel

DW Türkçe tarafından Mehmet Kuşman hakkında "Son Urartu" adlı belgesel yapılmıştır.[2]

Ödülleri

  • “Troya Özel Ödülü” 2011[7]

Kaynakça

  1. ^ "Urartuca bilen 7 kişiden biri olan Mehmet Kuşman, işini bırakıyor". NTV. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2022. 
  2. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 7 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2022. 
  3. ^ AŞAN/VAN,(DHA), Gülay KUYUCU-Orhan. "Urartuca bilen Mehmet Kuşman, Van'da tarihi kaledeki işini bırakıyor". Hürriyet. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2022. 
  4. ^ "HINCAL ULUÇ - Van'daki mucize adam... Yaşayan Urartulu Mehmet Kuşman!." Sabah. 7 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2022. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2022. 
  6. ^ "Kadirov'un ataları Vanlı mı? Tarihçi Prof. Ortaylı: Urartular Çeçen'dir; Dede: Tüm veriler Kafkasya'yı işaret ediyor". Independent Türkçe. 8 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2022. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mazgirt</span> Tuncelinin ilçesi

Mazgirt, Tunceli'nin bir ilçesi.

<span class="mw-page-title-main">Van</span> Van ilinin merkezi olan şehir

Van, Türkiye'nin Van ilinin merkezi olan şehirdir. Anadolu'nun en büyük kapalı havzası olan Van Gölü kıyısında toprakları verimli, akarsuları bol, iklim koşulları oldukça elverişli bir yerleşim merkezidir. Dünya'nın hâlâ yaşanılan en eski kentlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Adilcevaz</span> Bitlis ilçesi

Adilcevaz, Bitlis ilinin nüfus bakımından en küçük, Van Gölü'nün kıyısında kalan ilçesi.

<span class="mw-page-title-main">İlber Ortaylı</span> Türk tarihçi, akademisyen ve yazar

İlber Ortaylı, Türk tarihçi, akademisyen ve yazar. Türk Tarih Kurumu şeref üyesidir. Ortaylı, Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi yönetim kurulu üyesi ve Avrupa İranoloji Cemiyeti ve Avusturya-Türk Bilimler Forumu üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Afyon Kocatepe Üniversitesi</span> Afyonkarahisarda kurulu devlet üniversitesi

Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ), 1992 yılında Afyonkarahisar'da kurulmuş bir devlet üniversitesidir. Üniversitenin temelleri 1974 yılında Anadolu Üniversitesi'ne bağlı bir birimin devamı olarak atılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Urartular</span> Van Gölü civarında kurulmuş Demir Çağ krallığı

Urartular, başkenti Tuşpa (Van) olan tarihi krallık. Urartu Devleti en güçlü döneminde, günümüzdeki Doğu Anadolu Bölgesi, Kuzeybatı İran, Irak'ın küçük bir bölümü ile kuzeyde Aras Vadisi'ne egemendi.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Ağar</span> Türk siyasetçi

Mehmet Kemal Ağar Türk bürokrat ve siyasetçidir. Emniyet genel müdürlüğü, Elazığ milletvekilliği ve bakanlık görevlerinde bulundu. 2002 ile 2008 yılları arasında Doğru Yol Partisi'nin ve Demokrat Parti'nin genel başkanlıklarını yürüttü.

<span class="mw-page-title-main">Malazgirt</span> Muşun ilçesi

Malazgirt, Muş ilinin bir ilçesidir. Ovası, kalesi ve tarihi Malazgirt Meydan Muharebesi ile tanınmış bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Harput Kalesi</span>

Harput Kalesi, Urartular tarafından dikdörtgen bir plan üzerine kurularak yapılmış olan mimari yapıdır. Şu anki Elazığ il sınırları içerisindeki tarihi Harput mahallesinde bulunmaktadır. Kale, iç ve dış kale olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Rivayete göre yapımında kullanılan harca su yerine süt eklenmiştir bu nedenle "Süt Kalesi" olarak da adlandırılır. Yine bir rivayete göre, Süt Kalesi harcında su yerine süt kullanılma sebebi dönemde yaşanan su kıtlığı olduğu söylenir.

<span class="mw-page-title-main">Çavuştepe, Gürpınar</span>

Çavuştepe, Van ilinin Gürpınar ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Ağartı, Tuşba</span>

Ağartı, Van ilinin Tuşba ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Kayalıdere, Varto</span> Muş ilinin Varto ilçesine bağlı bir köy

Kayalıdere, Muş ilinin Varto ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Çavuştepe Kalesi</span>

Çavuştepe Kalesi, Van'ın Gürpınar ilçesine bağlı Çavuştepe köyünde yer almaktadır. Van'a 25 km, Gürpınar ilçe merkezine 10 km mesafede, Van-Hakkâri karayolunun hemen güney tarafında bulunmaktadır. Bol Dağı silsilesinin batı ucunda kurulmuş olan kale, aşağı ve yukarı kalelerden oluşmaktadır. Yukarı kale, aşağı kaleden 30 m yükseğe kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">I. Argişti</span>

I. Argişti, MÖ 785-763 arasında hüküm sürmüş bir Urartu kralıdır. Günümüzdeki Ermenistan'ın başkenti olan Erivan kentinin temelini oluşturan Erebuni Kalesi'ni inşa etmiştir.

Urartuca, günümüzde Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Ermeni Yaylası adıyla da bilinen coğrafî bölgede, Van Gölü çevresinde yerleşmiş ve başkenti günümüz Van şehrinin yakınlarında kurulmuş Urartu Krallığı'nda yaşayanlar tarafından konuşulan dil. Ne coğrafi kökeni ne de çoğunluk dili olarak konuşulduğu bölge kesin olarak belirlenememekle birlikte muhtemelen Van Gölü çevresi ve Yukarı Zap Suyu Vadisi'nin yakınlarında baskın olarak konuşulmuştur.

Menua, Doğu Anadolu'daki Urartuların bilinen beşinci kralıdır. Yaklaşık olarak MÖ 810-786 yılları arasında hüküm sürmüştür. Yaptığı fetihlerden çok inşa ettirdiği yapılar ve kentlerle ülkenin gelişmesini sağlamış, ülkenin refah seviyesini yükseltmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hafsa bint Ömer</span> Muhammedin eşi, Ömer bin Hattabın kızı

Hafsa bint Ömer, İslam peygamberi Muhammed'in eşi ve ikinci İslam halifesi Ömer bin Hattab'ın kızıdır. Kocası Huneys bin Huzafe el-Ensari'nin 625'teki Uhud Muharebesi'nde ölmesi üzerine dul kalmış ve babası Ömer bin Hattab'ın girişimi ile İslam peygamberi Muhammed ile evlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Nuri Ersoy</span> Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanı

Mehmet Nuri Ersoy,, Türk işletmeci, yatırımcı ve Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm bakanıdır.

Mehmet Emin Bilmez, Türk bürokrat. 12 Mayıs 2022'de Resmî Gazete'de yayımlanan cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Van Valisi iken mülkiye başmüfettişliğine atandı.

<span class="mw-page-title-main">Van Müzesi</span> Türkiyenin Van ilinin İpekyolu ilçesinde müze

Van Müzesi veya Urartu Müzesi, Türkiye'nin Van şehrinde bulunan bir müze.