İçeriğe atla

Mehmet Eroğlu

Mehmet Eroğlu (d. 2 Ağustos 1948, İzmir), Türk yazar, senarist ve romancıdır.

Hayatı

Mehmet Eroğlu, 2 Ağustos 1948 tarihinde İzmir'de dünyaya geldi. Edebiyat öğretmeni olan babası Farik Eroğlu'nun tayinleri sebebiyle ilkokul döneminde birkaç şehir ve okul değiştirdikten sonra İzmir Karşıyaka'daki Ankara İlkokulu'nu 1960 yılında bitirdi. Daha sonra İzmir Maarif Koleji'nde (bugünkü adıyla Bornova Anadolu Lisesi) 7 yıl boyunca kesintsiz olarak yatılı okudu. Liseyi bitirdiği 1967 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin inşaat mühendisliği bölümüne girdi.

1971 yılında üniversiteden mezun olan Eroğlu, mezun olduğu sırada 12 Mart Muhtırası tarafından kurulan sıkıyönetim mahkemesinde Dev-Genç Davası nedeniyle yargılanmaya başladı. 1972 yılında dava devam etmekteyken evlendi. İki yıl süren dava sonucunda Türk Ceza Kanunu'nun 141'inci ve 142'nci maddelerine muhalefetten 8 yıl ağır hapis ve 2 yıl sürgün cezasına mahkûm edildi. Sonuç kesinleşmeden 1974 genel affıyla mahkûmiyeti ortadan kalktı.[1] Bu tarihten sonra mühendislik yapmaya ve roman yazmaya başladı, 1974 yılında bir kızı dünyaya geldi. 1989 yılında bir devlet bankası olan Türkiye Turizm Bankası'nda 15 yıl sürdürdüğü görevinden siyasî baskılar sonucu ayrıldıktan sonra, mühendislik kariyerine ve yazarlığa devam etti. Sadece yazmak ve bir sivil toplum örgütünde gönüllü çalışmak amacıyla mühendislik yaşamını 1999'da noktaladı. 1999'dan bu yana Uğur Mumcu Gazetecilik Araştırmaları Vakfı'nda yazarlık seminerleri vermeyi sürdüren Eroğlu,[2] romanlarının yanı sıra televizyon dizisi ve sinema filmi senaryoları yazmıştır.

Edebî hayatı

İlk romanı Issızlığın Ortasında, 1979'da Milliyet Roman Ödülü'nü kazandı. Ancak 12 Eylül rejimi tarafından sakıncalı bulunan roman, hiçbir yayınevi tarafından basılmadı. İlk romanının devamı niteliğindeki ikinci romanı Geç Kalmış Ölü de, aynı gerekçeyle uzun süre neşredilmedi. Her iki roman da, 1984 yılında yayımlandı ve hem Orhan Kemal Roman Armağanı'na hem de Madaralı Roman Ödülü'ne layık bulundular.

Yazar, 1968 kuşağını anlatmaya Yarım Kalan Yürüyüş, Adını Unutan Adam başlıklı romanlarıyla devam etti. 1994'te yayımlanan Yürek Sürgünü başlıklı romanından sonra, yazmaya 5 yıl ara verdi. Bu dönemde senaryo yazmaya eğildi ancak senaryo çalışmalarının sonuçlarından memnun kalmadığını ifade etti.[3] 2000 yılından itibaren art arda romanlar yayımlamayı sürdürdü. Mehmet Eroğlu, eserleri ve edebî faaliyetini, insan yaratılışının gölgeli alanlarında boy atan temaları yazan bir yazar olarak nitelendirdi.[3]

Eserleri

Romanları

Senaryoları

Ödülleri

Hakkındaki eserler

  • 2012: Hasan YÜREK, İnsan Manzaralarının Ressamı: Mehmet Eroğlu'nun Romancılığı, Otorite Yayınları, Ankara

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2008. 
  2. ^ "Mehmet Eroğlu". web.archive.org. 23 Kasım 2010. 23 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2021. 
  3. ^ a b http://www.gazeteodtulu.com/kral_ciplak.php?id=5 29 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Gazeteodtulu.com'daki söyleşisi Erişim tarihi: 29 Aralık 2008
  4. ^ "2022 Erdal Öz Edebiyat Ödülü'nün Sahibi Mehmet Eroğlu | Can Yayınları". www.canyayinlari.com. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Madaralı Roman Ödülü, emekli öğretmen Fikret Madaralı ile eşinin girişimleriyle başlayan bir edebiyat, edebiyat özelinde bir roman ödülüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ümit Ünal</span> Türk yönetmen, senarist ve yazar

Ümit Ünal, Türk yönetmen, senarist ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Susan Sontag</span> Amerikalı film yönetmeni ve senarist (1933 – 2004)

Susan Sontag dünyaca tanınan Amerikalı deneme ve roman yazarı, kuramcı, eleştirmen ve insan hakları savunucusu.

<span class="mw-page-title-main">Abbas Sayar</span> Türk romancı ve şair

Nail Abbas Sayar, Türk köy edebiyatında eserler vermiş olan Türk romancı ve şair.

<span class="mw-page-title-main">Rıfat Ilgaz</span> Türk şair, romancı ve öykücü (1911–1993)

Rıfat Ilgaz tam adıyla Mehmet Rıfat Ilgaz, Türk şair, romancı ve öykü yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Pamuk</span> Nobel ödüllü Türk roman yazarı

Orhan Ferit Pamuk, Türk romancı. Birçok başka edebiyat ödülünün yanı sıra, 2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü ve 54 yaşında, bu ödülü kazanan en genç edebiyatçılardan biri oldu. Kitapları altmış üç dile tercüme edildi, yüzden fazla ülkede yayımlandı ve 13 milyon baskı yaptı. 2006 yılında Time dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 kişisi arasına seçilen Pamuk, Nobel ödülüne lâyık görülen ilk Türk'tür.

<span class="mw-page-title-main">Selim İleri</span> Türk yazar, senarist, eleştirmen

Ali Selim İleri, Türk yazar, senarist, eleştirmen.

Şemsettin Ünlü,, Türk şair, roman yazarı ve çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Emine Işınsu</span> Türk yazar, şair ve dergi editörü

Emine Işınsu Öksüz, Türk roman ve oyun yazarı, şair ve dergi editörü.

<span class="mw-page-title-main">Vedat Türkali</span> Türk yazar, senarist

Abdülkadir Pirhasan, Türk roman ve senaryo yazarı, şairdir.

Kudret Sabancı, Türk sinema yönetmenidir.

Sema Kaygusuz, Türk yazar. Hikâye, roman ve deneme türünde eser vermektedir.

David Lodge, İngiliz Şövalyelik Nişanı sahibi İngiliz roman ve oyun yazarıdır.

<i>Yaz Günüydü</i>

Yaz Günüydü 1971 ABD yapımı dramatik filmdir.Özgün adı Summer of '42 dur. Senaryosunu Herman Raucher'in kendi anılarına dayandırarak yazdığı filmi Robert Mulligan yönetmiş, önemli rollerinde Jennifer O'Neill, Gary Grimes, Jerry Houser ve Oliver Conant oynamışlardır. Filmin müziklerini Michel Legrand yapmış ve bu çalışması ile 1972 yılında En İyi Orijinal Müzik Akademi Ödülünü kazanmıştır.

<i>Issızlığın Ortasında</i> Mehmet Eroğlu tarafından yazılan roman

Issızlığın Ortasında , yazar Mehmet Eroğlu'nun ilk romanıdır. Yazar romanı 1974-1976 yılları arasında kaleme almıştır. Romanda, Ayhan adlı roman kahramanın etrafında gelişen olaylar yoluyla Türkiye’nin 12 Mart dönemi ve savaş, cinsellik, kahramanlık, pişmanlık gibi kavramlar sorgulanmaktadır. Dönemin solcu eylemci gençlerine birey olarak bakan ve ne yererek, ne de yücelterek yansıtan bir romandır.

Geç Kalmış Ölü, yazar Mehmet Eroğlu’nun ikinci romanıdır. Yazarın ilk romanı olan Issızlığın Ortasında adlı kitabı bütünler nitelikte bir eserdir. İlk romanının da kahramanı devrimci genç Ayhan'ın, 12 Mart döneminde ortadan kaybolan arkadaşı Zafer'i dört yıl sonra (1975) arayışı; bu arayışın kafasında soyut bir mücadeleye, kendini sorgulamaya, geleceğini şekillendirme çabasına dönüşmesi anlatılmaktadır. Ayhan'ın arayışı İskenderun'da başlayıp Nemrut'ta son bulur.

<i>Teorema</i> (roman) Pier Paolo Pasolininin 1968 yılında yayımladığı romanı

Teorema, İtalyan film yönetmeni, şair ve yazar Pier Paolo Pasolini'nin 1968 yılında yayımladığı romanının adıdır. "Teorema", Pasolini'nin senaryosunu yazıp yönettiği aynı adlı filminin romanıdır, ama birçok sinema uyarlamasının aksine film romandan uyarlanmamıştır. Film ve roman hemen hemen aynı zamanlarda seyirciye/okuyucuya ulaşmıştır.

<i>Postacı</i> (film, 1994)

Postacı, 1994 İtalya yapımı dramatik dönem filmidir. Özgün adı II Postino olan film ABD ve İngiltere'de II Postino: The Postman adıyla gösterilmiştir. Film Türkiye'de 5 Ocak 1996 tarihinde gösterime girmiştir.

<i>Nerudanın Postacısı</i> Antonio Skármetanın ilk kez Berlindeyken 1982 yılında tiyatro oyunu olarak yazdığı 1985 yılında da roman tarzında yeniden yayımladığı eseri

Neruda'nın Postacısı, Şilili yazar Antonio Skármeta'nın ilk kez Berlin'deyken 1982 yılında tiyatro oyunu olarak yazdığı 1985 yılında da roman tarzında yeniden yayımladığı eserinin adıdır. Tiyatro oyunuyken ve romana çevrildikten sonraki ilk özgün adı Ardiente Paciencia olan eser, daha sonra roman olarak El Cartero de Neruda olarak da yayımlandı. Roman İngilizcede The Postman adıyla yayımlandı.

Canan Tan Türk yazar.