İçeriğe atla

Mehmet Başaran (yazar)

Mehmet Başaran
Doğum25 Nisan 1926(1926-04-25)
Kırklareli, Lüleburgaz
Ölüm27 Haziran 2015 (89 yaşında)
İstanbul
MeslekŞair · yazar · öğretmen
Edebî akımToplumcu gerçekçilik · köy edebiyatı
Önemli ödülleriOrhan Kemal Roman Armağanı

Mehmet Başaran (25 Nisan,1926, Kırklareli - 27 Haziran 2015, İstanbul), köy edebiyatı hareketinin şiirdeki temsilcilerinden biri olan şair, eğitimci ve yazardır.[1]

1926'da Kırklareli'nin Lüleburgaz ilçesindeki Ceylanköy'de doğdu. Kepirtepe Köy Enstitüsü'nü (1943) ve Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü'nü bitirdi (1946). Köy Enstitülü Hatun Birsen Başaran ile evlendi. Askerliğini yaparken Yedeksubay Okulu'ndan çavuşa çıkarıldı. Köy enstitüsü öğretmenliği, gezici başöğretmenlik, ilkokul öğretmenliği, Türkçe öğretmenliği yaptı ve Türkiye Öğretmenler Sendikası'nın (TÖS) kuruluş çalışmalarına katıldı, 1979'da emekli oldu. 1950'li ve 1960'lı yıllarda güçlenen köy edebiyatı hareketinin şiirdeki önde gelen temsilcilerinden birisidir. İlk şiiri Köy Enstitüleri Dergisi'nde yer aldı. Adam Sanat, Gösteri, Kıyı, Varlık, Yansıma, Yazko Edebiyat, Yeditepe, Yeni Biçem, Yeni Ufuklar ve Yücel gibi dergilerde şiirleri yayınlandı. Toplumcu düşünceyi didaktizme düşmeden şiirlerine sindirmeyi bildi. Şiirlerinde direnme ve umut temalarını iç içe işledi. Aynı temalar gözlem ve deneyimleriyle bütünleşmiş olarak Ahlat Ağacı ve Nisan Haritası'ndan sonra şiir kitaplarına damgasını vurdu.

27 Haziran 2015 tarihinde hayatını kaybeden Başaran'ın cenazesi doğduğu yer olan Ceylanköy'de toprağa verildi.[2]

Ödülleri

Eserleri

  • Ahlat Ağacı, 1953
  • Çarığımı Yitirdiğim Tarla, 1955
  • Karşılama, 1958
  • Nisan Haritası, 1960
  • Aç Harmanı, 1962
  • Kocakent, 1963
  • Zeytin Ülkesi, 1964
  • Pıtraklı Memleket, 1969
  • Sürgünler, 1970
  • Tonguç Yolu, 1974
  • Gök Ekin, 1975
  • Elif Diye Bir Türkü, 1976
  • Mehmetçik Mehmet, 1978
  • Meşe Seli, 1982
  • Günler Tuz Rengi, 1986
  • Sabahattin Eyüboğlu ve Köy Enstitüleri, 1990
  • Sis Dağı'nın Başında Borana Bak Borana, 1990
  • Giz Kokan Suskunluk, 1991
  • Yasaklı - Acının ve Sevginin Yurttaşı, 2. baskı 2003, Cumhuriyet Kitapları
  • Köy Enstitüleri Özgürleşme Eylemi, 3. Baskı 2003, Cumhuriyet Kitapları
  • Kuşatılmış Yaşam Günaydın Aşk, 2006, Cumhuriyet Kitapları
  • Eylülün Kızgın Soluğu, 2007, Cumhuriyet Kitapları
  • Yüreğinin Sesi Zeytin Ülkesi, 2007, Cumhuriyet Kitapları
  • Öğretmenim Hasan Âli Yücel, 2009, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

Kaynakça

  1. ^ "Ünlü şair Mehmet Başaran yaşamını yitirdi". Hürriyet. 27 Haziran 2015. 27 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2015. 
  2. ^ "Güle Güle Başaran Usta". Gorunumgazetesi.com.tr. 30 Haziran 2015. 2 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Hamdi Tanpınar</span> Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçii

Ahmet Hamdi Tanpınar ; Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçi ve akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">İlhan Berk</span> Türk şair

İlhan Berk, Türk şair, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Behçet Necatigil</span> Türk şair, öğretmen ve çevirmen

Behçet Necatigil ; Türk şair, öğretmen ve çevirmendir.

<span class="mw-page-title-main">Halide Nusret Zorlutuna</span> Türk yazar ve şair

Halide Nusret Zorlutuna, Türk şair, yazar, öğretmen.

<span class="mw-page-title-main">Ceyhun Atuf Kansu</span> Türk yazar, şair ve doktor

Ceyhun Atuf Kansu, Türk yazar, şair ve doktor.

<span class="mw-page-title-main">Arif Nihat Asya</span> Türk şair

Mehmet Arif Nihat Asya, Türk şair, öğretmen ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Faruk Nafiz Çamlıbel</span> Türk şair, siyasetçi, öğretmen (1898 - 1973)

Ahmet Faruk Çamlıbel, Türk şair, siyasetçi, öğretmendir.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Şaik Gökyay</span> Türk edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair, öğretmen (1902 - 1994)

Orhan Şaik Gökyay, Türk edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair, öğretmen.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Âli Yücel</span> Türk politikacı ve eğitimci (1897–1961)

Hasan Âli Yücel, Türk felsefe öğretmeni, eski millî eğitim bakanı, Köy Enstitüleri'nin kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Şevket Yücel</span>

Şevket Yücel, şair, öykücü, deneme yazarı.

Adnan Yücel,, Türk şair.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Kutsi Tecer</span> Türk şair ve oyun yazarı

Ahmet Kutsi Tecer, Türk öğretmen, şair, oyun yazarı ve siyasetçi. Halk kültürü alanında çalışmaları ile tanınır. Çalışmaları, Karacaoğlan ve Yunus Emre’nin hayatına ışık tutmuştur. Halk şairi Âşık Veysel’i Türkiye'ye tanıtan, halk müziği derlemecisi Muzaffer Sarısözen'i keşfeden kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Ülkü Tamer</span> Türk şair, gazeteci, oyuncu ve çevirmen

Ülkü Tamer, Türk şair, gazeteci, oyuncu ve çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Vasfi Mahir Kocatürk</span>

Vasfi Mahir Kocatürk. Türk şair, oyun yazarı, öğretmen, edebiyat araştırmacısı, politikacı.

Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde eğitim amacıyla Avrupa'ya, özellikle Fransa'ya giden gençler oradaki edebiyatta gördükleri yenilikleri ülkeye dönüşlerinde Türk edebiyatında uygulamaya başlamışlardır. Bu şekilde belli dönemler halinde günümüze kadar süren yeni bir edebiyat başlamıştır. Bu dönemlerden biri de Cumhuriyet dönemi edebiyatıdır.

Ali Mümtaz Arolat, Türk şairdir.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Aydın (şair)</span> Türk yazar ve şair

Mehmet Aydın, Türk şair.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Erhan</span> Türk şair ve öykü yazarı

Ahmet Erhan, Türk öğretmen, şair ve öykü yazarı.

A. Kadir Paksoy, Türk öğretmen, şair ve yazar.

İlhami Bekir Tez, Türk şair, romancı.