İçeriğe atla

Mehmet Aziz

Mehmet Aziz
Doğum24 Eylül 1893(1893-09-24)
Larnaka, Kıbrıs
Ölüm17 Haziran 1991 (97 yaşında)
MilliyetKıbrıs Türkü
EvliliklerHıfsiye Aziz
Çocuk(lar)Türkan Aziz
Kamran Aziz
Babür Aziz
Kariyeri
Çalıştığı kurumlarBeyrut Üniversitesi

Mehmet Aziz Bey (24 Eylül 1893, Larnaka - 17 Haziran 1991) Kıbrıs Türkü halk sağlığı uzmanı ve akademisyendir. Ronald Ross ve Dr. Barber ile beraber çalışmasının bir getirisi olarak sıtma ve layşmanyaz konularında ön plana çıktı. Aynı zamanda Türkan Aziz ve Kamran Aziz'in babasıdır.

Yaşamı

Larnaka'nın Vuda köyünde altı çocuklu ailenin en küçüğü olarak doğdu. Köydeki ilköğrenimi sonrasında İskele Rüştiyesi'ne kaydoldu. Eğitimine Amerikan Akademisi'nde devam etti. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ağabeyinin desteği ile buraya gelerek Bridgeport kentinde meslek lisesine devam etti (1907). 1912'de Kıbrıs'a geri döndü ve bir yıl sonra sağlık servisine katıldı. Sıtma konusundaki çalışmaları ile tanınan Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Ronald Ross'un araştırmalarında yer aldı. 1929'a kadar farklı görevler alıp devamında müfettişik sertifikasını aldı. Devamında daha da yükselerek başmüfettiş oldu. Dr. Barber'in ekibiyIe, Mısır, Suriye, Lübnan, Filistin ve Türkiye'de araştırmalara katıldı. Biraz daha tanınması sonrasında London RoyaI SchooI of PubIic HeaIth and Hygiene üyeIiğine seçilme başarısı gösterdi.[1]

1946'da Kıbrıs'ta layşmanyaz üzerine çalışan bilim insanları ile çalıştı. HastaIığın taşıyıcısı oIan küpdüşen (tatarcık) sineği taraması esnasında Kıbrıs adasında iIk kez görüIen bir küpdüşen türü keşfetti. Buna "FIepotoma Aziz'i" adı veriIerek onurlandırıldı. (1955'te "PhIepotomus Antonnata Aziz'i" adı uygun görülerek düzenlendi.) II. Dünya Savaşı yıllarında adaya gelen mültecilerin sağlık kontrolü ve yerleştirilmesi görevini üstlendi.[1]

1950 yıIında Beyrut Üniversitesi'nde Çevre ve Kamu SağIığı Bölümü'nün kurulması için aldığı teklifi kabul etti. Profesör olarak atandığı bölümde 1959'a kadar etkin oldu. Yerel tanı ve izlenimlerini hac ibadetinde bile sürdürdü. Dünya Sağlık Örgütü danışmanlığı dışında RoyaI Society of HeaIth gibi sağlık kurumlarının da üyesiydi. Kıbrıs'a dönünce 1960-1967 arasında Kamu Hizmeti Komisyonu üyeIiği yaptı. 1967-1973 arasında ise bu kurumun başındaki isim oldu. Basılı kitapları da bulunan Aziz'in tiyatro ve sportif etkinlikler ile para ve pul koleksiyonlarına özel ilgisi bulunmataydı. 3 çocuk babası olan Aziz, 17 Haziran 1991'de öldü.[1]

Mehmet Aziz'in Hıfsiye Aziz ile olan evliliğinden Türkan Aziz adanın ilk başhemşiresi oldu.[2] Diğer kızı Kamran Aziz ise eczacı olmasına rağmen adada çağdaş Batı müziğini temellendirmesiyle tanınarak Kıbrıs Türk halkının ilk kadın bestecisi ve ilk kadın eczacılarından biri oldu.[3]

Kaynakça

  1. ^ a b c "İz Bırakmış Kıbrıslı Türkler". Doğu Akdeniz Üniversitesi. 13 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2017. 
  2. ^ "Türkan Aziz Evi / Lefkoşa" (PDF). Doğu Akdeniz Üniversitesi Mekanperest Dergisi. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2016. 
  3. ^ "Kamran Aziz hayatını kaybetti!". Kıbrıs Postası. 7 Mart 2017. 8 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs</span> Akdenizde ada

Kıbrıs, Güneybatı Asya'da bulunan ve Akdeniz'deki Sicilya ve Sardinya'dan sonra gelen üçüncü büyük adadır. Kıbrıs Cumhuriyeti, Birleşik Krallık'a bağlı üs bölgeleri dışında de jure olarak adanın tamamını, fiilî olarak adanın %59'luk güney kesmini yönetir. 1974'ten beri de facto olarak ikiye bölünmüş olan adanın kuzeyinde yer alan %36'lık bölgesinde günümüzde yalnızca Türkiye tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti</span> Kıbrıs adasında fiili devlet

Kuzey Kıbrıs, resmî adıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Akdeniz'deki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan, fiilî devlet. Varlığı Türkiye ve Türk Devletler Teşkilatı dışında hiçbir ülke/oluşum tarafından tanınmamaktadır. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği gibi kuruluşlar ve uluslararası toplum tarafından 1974'te Türkiye'nin gerçekleştirdiği Kıbrıs Harekâtı'ndan beri Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Türkiye işgali altındaki toprağı olarak nitelenir.

Doğu Akdeniz Üniversitesi ya da kısaca DAÜ, 1979 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde kurulan bir Yüksek Teknoloji Enstitüsü olarak faaliyete geçen bir devlet üniversitesidir.

<span class="mw-page-title-main">Girne</span> Kuzey Kıbrısta şehir

Girne, Kıbrıs'ta bir liman kentidir. Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Girne kazasının ve fiili olarak parçası olduğu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Girne ilçesinin yönetim merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Lefkoşa</span> Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Kıbrıs Cumhuriyetinin başkenti

Lefkoşa, Kıbrıs adasının ortasında yer alan, Kıbrıs Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin başkenti. Kıbrıs'ın en kalabalık kenti ve en önemli kültür, sanayi, ticaret ve ulaşım merkezidir. Lefkoşa, 35°10' kuzey, 33°21' doğuda bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Türk Mukavemet Teşkilatı</span> EOKA örgütüne karşı mücadele etmek için kurulan silahlı örgüt

Türk Mukavemet Teşkilatı ya da Türk Direniş Örgütü, Kıbrıs Türk toplumunun taksim hedefini gerçekleştirmek için faaliyet gösteren silahlı örgüttür. Kıbrıslı Rumların EOKA örgütüne karşı faaliyet göstermek üzere 1957'de kurulan TMT, 1958'de fiilî olarak faaliyet göstermeye başladı. Daha sonraları Millî Muhafız Ordusu, Akritas örgütü ve EOKA-B ile mücadele etti. 1 Ağustos 1976 tarihinde Kıbrıs Türk Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'na dönüştürüldü. Üyelerine "mücahit" denmekteydi. Kıbrıs Harekâtı'nın başladığı 20 Temmuz 1974 tarihinde TMT üyesi 17.151 mücahit bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Cumhuriyeti</span> Akdenizde bir ada ülkesi

Kıbrıs Cumhuriyeti, Doğu Akdeniz'de yer alan Kıbrıs'ta, fiilî olarak adanın güneyini, hukuki olarak adanın tamamını yöneten devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Nazım Kıbrısî</span> Kıbrıslı mutasavvıf (1922–2014)

Mehmet Nâzım Âdil ya da halk arasında bilinen isimleriyle Nâzım Kıbrısî veya Şeyh Nâzım, Kıbrıslı mutasavvıf. Nakşibendiliğin Hâkkânî kolunun kurucusudur.

Turgay Avcı, Kıbrıslı Türk siyasetçi. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı olarak görevde bulundu ve Özgürlük ve Reform Partisi kurucu genel başkanı, YÖDAK eski başkanıdır.

Kıbrıs Arap-Bizans Kondominyumu Kıbrıs Adası'na MS 688 ile 868 arasında egemen olmuştur. Adayı Müslüman Araplar Emeviler ve sonra Abbasiler devletleri ile Hristiyan Bizans İmparatorluğu birlikte 180 yıl idare etmişlerdir.

Vehbi Koç Vakfı tarafından her yıl eğitim, sağlık veya kültür alanlarından herhangi birinde, Türkiye’nin ve Türk insanının gelişimine önemli katkıda bulunmuş kişi veya kurumlara verilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Özdil Nami</span>

Özdil Nami,, Kıbrıslı Türk siyasetçi, KKTC Ekonomi ve Enerji Bakanı ve Kıbrıs müzakereleri Başmüzakerecisi.

Ümid, Kıbrıs adasında Osmanlı aydını Aleksan Sarrafyan Efendi tarafından 12 Aralık 1879- 5 Mart 1880 tarihleri arasında yayımlanan Türkçe gazetedir.

<span class="mw-page-title-main">Kamran Aziz</span> Kıbrıs Türkü müzisyen ve eczacı (1922–2017)

Kamran Aziz, Kıbrıs Türkü besteci, söz yazarı ve eczacı. Kıbrıs Türk halk müziğine yaptığı katkılarla bu müzik türünün çağdaş öncülerinden oldu. Bunun yanı sıra Kıbrıs Türkleri arasında halk içinde müzik icra eden ilk kadınlardan biri olarak Jale Derviş'le birlikte Batı müziğinin icrasını ve öğrenimini yaydı. Kıbrıs Türk halkının ilk kadın bestecisi ve ilk kadın eczacısıydı.

Kıbrıs Türk Eczacılar Birliği, kısaca KTEB, Kıbrıslı Türk eczacıları temsil eden, günümüzde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren meslek örgütü. 9 Ağustos 1959'da kuruldu. İlk başkanı Macit Tevfik İleri, asbaşkanı Nebil Nabi, ilk yönetim kurulunda yer alan diğer isimler Biray Münir, M. Eyyüp, Kamran Aziz, Kamer Gönül ve Arif Kufi'ydi. Bu dönemde 12 Kıbrıslı Türk eczacı bulunmaktaydı; birliğin Dernekler Yasası çerçevesinde kurulabilmesi için yakın diğer meslek gruplarından kişilerin de katılımı gerekti.

<span class="mw-page-title-main">Jale Derviş</span> Sanatçı

Jale Derviş, Kıbrıs Türkü müzisyen, piyanist ve öğretmen. Kamran Aziz'le birlikte batı müziğinin temel ve öğrenimini yaydı. Özellikle ada basınında “hocaların hocası” olarak anıldı.

Türkan Aziz, İlk Kıbrıslı Türk başhemşire, Ebeler ve Hastabakıcılar ilk müdiresi. Babası Ronald Ross ve Dr. Barber gibi isimlerle çalışan doktor Mehmet Aziz, kardeşi ise Kıbrıs Türk halkının ilk kadın bestecisi ve ilk kadın eczacısı olan Kamran Aziz'di. Lefkoşa Genel Hastanesi’nde ilk Kıbrıslı Türk başhemşire olarak görev yapan Türkan Aziz Lefkoşa Amerikan mektebinde dikkat çeken başarılı bir öğrenci idi. Hemşirelik tahsili alması için Beyrut Amerikan Üniversitesi'ne gönderildi. Kıbrıs'a dönünce Limasol hastanesinde görev yaptı. Ardından daha iyi bir eğitim almak ve mesleğinde yetkin birisi olmak adına Londra'ya gitti. Ülkesine geri döndüğünde Giberun’daki Lefkoşa Genel Hastanesi’nde göğüs ve tüberküloz hastalıklarıyla ilgili çalışma ve araştırmalar yaptı. Londra'daki üst düzey sınavlara da katılarak başarı gösterdi.

Köşklüçiftlik, Kuzey Lefkoşa'da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yönetiminde olan bir mahalle. 2011 yılındaki nüfus sayımına göre burada yaşayan kişi sayısı 2939'dur.

Jale Refik Rogers, Kıbrıs Türkü moleküler biyolog ve siyasetçi. 6 Ocak 2016 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde kurulan ve genel başkanlığını Kudret Özersay'ın yürüttüğü Halkın Partisi'nin 51 kurucu üyesinden biri ve Ocak 2018 seçimlerinden itibaren KKTC 9. dönem milletvekilidir.

<span class="mw-page-title-main">Erato Kozaku-Markullis</span> Kıbrıslı Rum diplomat ve eski dışişleri bakanı

Erato Kozaku-Markullis, Kıbrıslı Rum diplomat, siyasetçi ve akademisyen. 2007-2008 ve 2011-2013 yılları arasında Kıbrıs Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı olarak görev aldı. Bunun yanında, Mart 2010'dan Ağustos 2011'e kadar İletişim ve Çalışma Bakanlığı görevinde bulundu.