İçeriğe atla

Mehmed Efendi Çeşmesi

Koordinatlar: 41°00′12″K 28°58′19″D / 41.00333°K 28.97194°D / 41.00333; 28.97194
Mehmet Efendi Çeşmesi
Harita
Genel bilgiler
TürÇeşme
KonumKüçükayasofya, Fatih, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar41°00′12″K 28°58′19″D / 41.00333°K 28.97194°D / 41.00333; 28.97194
TamamlanmaHicrî 1118[1]
Miladi 1706 – 1707[1]
Teknik ayrıntılar
Yapı sistemiKâgir
MalzemeKüfeki taşı

Mehmet Efendi Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki Küçükayasofya mahallesinde bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir.[1] Banisinin ismi kitabesinde açıkça belirtilmese de peygamber ile aynı isimde olduğu yazmaktadır.[2] Küçük Ayasofya Camii'nin önündeki sokaktadır. Kitabesi yerindedir. Bakımsız vaziyette, ön teknesi kırık ve yol kotu altındadır. Lülesi kayıp ve suyu akmamaktadır.

Kitabe

2 sütun ve 4 satırdan oluşan kitabesi 18.yy şairlerinden Hamdî mahlasını kullanan İstanbul'da yaşayan Ahmet isimli kişiye aittir.[2]

Mecmaʿü’l-birr kerīmü’l-aḫlāḳ
Menbaʿü’l-cūd ʿamīmü’l-iḥsān

Ṣāḥibü’l-ḫayr o cemīlü’l-ās̱ār
Yaʿnī hem-nām-ı Ḥabībü’r-Raḥmān

Ḳıldı bu çeşme-i ṣāfı icrā
Ecrini Ḥaḳ vere enhār-ı Cinān

Teşne-leb Ḥamdī dedi tārīḫin
Çeşme-i mā-i ḥayāt oldu revān
sene 1118

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c "Kültür Envanteri - Mehmet Efendi Çeşmesi Küçükayasofya". kulturenvanteri.com. 15 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2022. 
  2. ^ a b "Mehmed/Mustafa (Bey) Çeşmesi". 19 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bereketzade Çeşmesi</span>

Bereketzade Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu semtinde yer alan bir duvar çeşmesidir.

Arakiyeci Mehmet Ağa Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde yer alan bir camidir. Takyeci Mehmed Ağa Camii ve Yeni Çeşme Camii gibi isimlerle de anılır. Arakiyeci Mehmet Ağa tarafından 1520 tarihinde mescid olarak yaptırılmıştır. Ahşap olarak yapılan mescidin minberini, Sadrazam Maktül İbrahim Paşa'nın mühürdarı Reis Abdullah Efendi koydurarak camiye tebdil etmiştir. Uzun yıllar bakımsız kalan cami 1951-1958 yılları arasında betonarme olarak yenilenmiştir. Arakiyeci Mehmet Ağa'nın kendi de mihrabın önüne defnedilmiştir. Caminin içi 113 m², mezarlık ve bahçe ise 180 m²'dir. Camide 11 adet pencere vardır ve bunlar sahabe-i kiramın isimleri ile süslenmiştir. Minber ve kürsü ahşaptan, mihrabı ise alçıdandır. Kadınlar ve müezzin mahfili betonarmedir. 1958'de eklenen mozaikli minare, caminin sağında olup minarenin girişi içeridendir. Tek şerefeli olan minare ve külahı kurşun kaplamalıdır. Düz olan tavanı beyaz renktedir ve bütün duvarları pencerelerin üst kısmına kadar çini ile kaplanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sineperver Valide Sultan Çeşmesi (Fatih)</span> İstanbulun Fatih ilçesindeki bir çeşme

Sineperver Valide Sultan Çeşmesi ya da Kanlı Çeşme, İstanbul'un Fatih ilçesindeki bir çeşmedir. Ayşe Sineperver Sultan tarafından 1825 ya da 1826'da yaptırıldı. 1994 yılı itibarıyla suyu akmayan çeşme, 2009'daki restorasyonu sonucunda işlevsel hâle getirildi. Musluğunun tahrip edilmesinin ardından 2015 itibarıyla bir kez daha işlevini yitirse de 2018'deki restorasyonuyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Horhor Çeşmesi (Kırma Tulumba Sokağı)</span> Fatihteki bir çeşme

Horhor Çeşmesi ya da Horhor Acı Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Kaynaklar, I. Süleyman tarafından yaptırıldığı ya da daha öncesindeki döneme ait olduğuna dair farklı görüşler öne sürer. Üzerindeki onarım kitabesine göre 27 Mart 1876 tarihi civarında onarım gördü. Muslukları olmasa da 1966'ya kadar suyu akan çeşmenin tepesinde 2008 yılında yıkılana kadar ahşap bir ev vardı.

<span class="mw-page-title-main">Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi (Kadıköy)</span> İstanbul, Kadıköyde yer alan tarihî bir çeşme

Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi ya da kısaca Osman Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Üzerindeki kitâbesine göre Bâbüssaâde Ağası Mısırlı Osman Ağa tarafından 1621 ya da 1622'de yaptırılsa da bu kitâbenin bu çeşmeye ait olmayabileceği ihtimali de ortaya atılmıştır. Bir müddet sonra teknesi çukurda kalan ve işlevini de yitiren çeşme, 1980'lerde yapılan çalışmayla imar hattına taşındı ve kot farkı giderildi. Zaman içerisinde ön cephesine, dinlenme taşları ile onları birbirine bağlayan tekne ağzı taşı eklendi. 2020'de yapılan restorasyon çalışmasıyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Beşikçizade Çeşmesi</span> İstanbulda çeşme

Beşikçizade Çeşmesi, Türkiye'de İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki Haseki Sultan Mahallesi'nde bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Beşikçizade Tekkesi'nin ön cephesindedir. Kitabesi yerinde değildir. Günümüzde temiz ve bakımlı durumdadır. Üzerinde musluk bulunmamakta ve su akar durumda değildir.

<span class="mw-page-title-main">Hazinedar Usta Çeşmesi</span> İstanbulda tarihi yapı

Hazinedar Usta Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki Kocamustafapaşa mahallesinde bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. 1792'de III. Selim'in kalfası Naz Perver Afife Hanım tarafından yaptırılan sıbyan mektebi'nin bir parçasıdır. Bu nedenle Naz-perver Usta Çeşmesi olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Tevfik Bey Çeşmesi</span> Tarihi çeşme

Tevfik Bey Çeşmesi, İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki Küçükayasofya mahallesinde bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Sokullu Mehmed Paşa Camii aşağısındadır. Günümüzde harap ve bakımsız durumdadır. Bu nedenle ilçe belediyesi tarafından etrafı paravanla çevrilmiştir. Kitabesi ve daha sonra eklenen tamir kitabesi üzerindedir. Teknesi tamamen yol kotu altında kalmıştır. Suyu akmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sultan Süleyman Çeşmesi</span> İstanbulda tarihî yapı

Sultan Süleyman Çeşmesi, İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki Kadırga Meydanı'nda bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Kadırga Meydanı Sokak Çeşmesi ve Seyyid Ahmed Çeşmesi olarak da bilinir. Her iki yanında dinlenme sekisi ve ayna taşının her iki yanında bardaklık vardır. Suyu akmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Ağa Çeşmesi (Eminsinan)</span> İstanbulda tarihi yapı

Mehmed Ağa Çeşmesi, İstanbul ili Fatih ilçesinde Eminsinan mahallesi Katip Sinan Sokak üzerinde bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Klasik tarzda kesme küfeki taşından yapılmıştır. Sade ve süslemesiz yalınlığın her iki yanında tas yuvası mevcuttur. Lülesi kaybolmuş ve susuzdur. Yıllarca bakımsız ve harap vaziyetteki çeşme üzerindeki beton sıvalar temizlenerek günümüze ulaşmıştır. Kitabesi okunamayacak ölçüde yıpranmış olsa da banisinin Mehmet Ağa isminde bir hayırsever olduğu bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Nefise Hanım Çeşmesi (Cerrahpaşa)</span> İstanbulda tarihî yapı

Nefise Hanım Çeşmesi, İstanbul ili Fatih ilçesinde Cerrahpaşa Mahallesi, Org.Abdurrahman Nâfiz Gürman Caddesi üzerinde, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşanın arka bahçe duvarında bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Yeniçeri Ocağı serçavuşu Ali Ağa'nın eşi Nefise Hanım tarafından yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cerrahpaşa Camii Sokak Çeşmesi</span> İstanbulda çeşme

Cerrahpaşa Camii Sokak Çeşmesi, İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki Cerrahpaşa mahallesinde bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Kitabesi yoktur. Hangi tarihte kim tarafından yaptırıldığı ve ismi bilinmemektedir. Bu nedenle üzerinde bulunduğu sokakla isimlendirilmiştir. Ayrıca Kürkçübaşı Camii'nin karşısında olduğu için Kürkçübaşı Çeşmesi olarak da bilinir. Ayna taşı ve lülesi olmayan çeşmenin suyu akmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aşağı Sinan Ağa Çeşmesi</span> İstanbulda çeşme

Aşağı Sinan Ağa Çeşmesi, İstanbul ili Fatih ilçesi Ayvansaray mahallesi Esnaf Loncası Sokakta bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Kitabesinde yazdığına göre aynı yerde bulunan bir çeşmenin 1899'da yeniden yaptırıldığı bilinmektedir. Üzerinde II. Abdülhamid'in tuğrası bulunan kitabesi yerindedir. Çiçek deseni işlenmiş mermerden yapılmış ayna taşı vardır. Mermer tekne çeşmenin önünde çıkıntı halindedir. Yakın zamanda Fatih Belediyesi tarafından restore edilmesine rağmen suyu akmamaktadır. Aynı mahallede ve aynı isimde Yukarı Sinan Ağa Çeşmesi bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Emine Hanım Çeşmesi (Fatih)</span> İstanbulda tarihî yapı

Emine Hanım Çeşmesi, İstanbul ili Fatih ilçesi Kalenderhane mahallesi, Şehzade Camii'nin caddeye bakan dış duvarında İstanbul Büyükşehir Belediyesi binası karşısında bulunan Osmanlı dönemi ikiz çeşmedir. Miladi 1722-1723'te defnedilen Emine Hanım'ın mezarının başındaki pencerenin iki yanına yapıldığı için Emine Hanım Çeşmesi olarak adlandırılır. İkiz Çeşmeler ya da Şehzade Mezarlığı Çeşmeleri olarak da bilinir. Lale Devri'ne ait lale desenleri ve ince süslemeler ile döneminin özelliklerini yansıtır. Sadece su içmek için yapılmıştır. Tekneleri oymalı kurna biçiminde olup günümüzde kırık durumdadır. Her iki çeşmenin de kitabesi yerindedir. Suyu akmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Cağalizade İbrahim Bey Çeşmesi</span> İstanbulda çeşme

Cağalizade İbrahim Bey Çeşmesi, İstanbul ili Fatih ilçesi Edirnekapı semtinde Fevzi Paşa Caddesi üzerinde bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Kesme taştan yapılmıştır. Kitabesi ve ayna taşı yerindedir. Bir adet bardaklığı vardır. Günümüzde suyu akmaktadır. Teknesi yol kotunun altında kalmıştır. Çeşme Mihrimah Sultan Hamamı'nın ön cephesindedir.

<span class="mw-page-title-main">İhramcı Mehmed Sadık Efendi Çeşmesi</span> İstanbulda çeşme

İhramcı Mehmed Sadık Efendi Çeşmesi, İstanbul'un Fatih ilçesi Yavuz Sultan Selim mahallesinde çeşmedir. Kitabesine göre İhramcı Mehmed Sadık Efendi tarafından tamir ettirildiği için bu isimle bilinir. İlk kitabesi mevcut değildir. Suyu akmamaktadır. Gül Camii karşısındadır. Yanında Adile Sultan Mektebi yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Efendi Çeşmesi (Beyoğlu)</span> İstanbulda çeşme

Kethüda Mehmet Efendi Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesi Bedreddin mahallesinde Osmanlı dönemi çeşmedir. Şişhane Metro İstasyonu Kasımpaşa çıkışı önündedir. Lâle Devri üslubunda yapılmıştır. Kitabesi üzerindedir. Restore edilmiş ancak suyu akmamaktadır. Kesme taştan yapılan çeşme yapısının üzeri kurşun ile örtülü, ön cephesi mermer ile kaplıdır.

<span class="mw-page-title-main">Çavuşzade Ahmet Efendi Çeşmesi</span> İstanbulda Osmanlı dönemi çeşme

Çavuşzade Ahmet Efendi Çeşmesi, İstanbul'un Fatih ilçesi Sümbül Efendi mahallesinde Osmanlı dönemi çeşmedir. Kocamustafapaşa meydanındaki Ramazan Efendi Camii duvarındadır.

Abbas Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki bir çeşmedir. 1669 ya da 1670 yılında yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ali Bey Çeşmesi (Mevlanakapı)</span> Fatihteki yıkılmış bir çeşme

Ali Bey Çeşmesi ya da Halkalı Çeşmesi, İstanbul'un Fatih ilçesindeki bir çeşmeydi. Ali Bey tarafından, yine kendisinin yaptırdığı okulun bir duvarına bitişik olacak şekilde 1706 ya da 1707 yılında yaptırıldı. Millet Caddesi'nin inşası nedeniyle 1957 yılında yıkıldı.