İçeriğe atla

Mehdi Bey Hacıbababeyov

Mehdi Bey Hacıbababeyov
DoğumAzericeMehdi bəy Hacıbababəyov
1871
Şamahı şehri, Rus İmparatorluğu
Ölüm1925
Bakü şehri, Azerbaycan SSR, SSCB
EğitimBakü Realni Okulu

Mehdi Bey Hacıbababeyov (d. 1871, Şamahı şehri, Rus İmparatorluğu -ö. 1925, Bakü şehri, Azerbaycan SSR, SSCB) sosyal ve politik faaliyetlerde bulunmuş şahıs, Azerbaycan'ın bağımsızlık mücadelesinin aktif katılımcılarından biri.

Mehdi Bey, Şamahı'nın ünlü Hacıbababeyov ailesine mensuptur. 19. yüzyılın ünlü Azerbaycanlı mimarı Kasım Bey Hacıbababeyov, ünlü opera sanatçısı ve Sovyet Azerbaycan Halk Sanatçısı (1938) Hüseynağa Hacıbababeyov ile aynı kuşaktandır.

Hayatı

Mehdi Bey Hacıbababeyov 1871 yılında Şamahı'da doğdu. Bakü Realni Okulundan mezun oldu. 1901'den itibaren Bakü 1. Rus-Tatar okulunda öğretmenlik yaptı. "Nicat" Hayır Kurumunun sekreterlerinden biriyken akşam kurslarında ders demeye başlamış, aynı zamanda da "Nicat" derneğinin tiyatro bölümünün başkanlığını yapmıştır. Bundan kısa süre sonra, "Nicat" Kurumunun 1. şehir Rus-Tatar okulunun müdürü seçilmiştir.[1]

Rusya İmparatorluğu'ndaki devrimler döneminin ardından siyasetle yakından ilgilenmeye başladı. Bü süreçte, Rusya Kurucu Meclisin toplanması için oluşturulan ve Kafkasda görevlendirilen merkezi komisyonun üyesiydi. Daha sonra Transkafkasya Seymi'nin üyeliğine seçildi. 26 Mayıs 1918'de Transkafkasya Seymi'nin yani Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti'nin düşmesi üzerine Azerbaycan Milli Konseyi'nin üyesi oldu. Azerbaycan'ın İstiklâl Beyannamesi'ni kabul eden Milli Konsey'in 26 üyesinden biriydi. Hacıbababeyov, Azerbaycan Milli Konseyi'nin "Azerbaycan Meclisi-Mabusana'nın Kuruluşuna İlişkin Kanun"a göre Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu'na dahil edildi ( 19 Kasım 1918). Müsavat fraksiyonunun (daha sonra "Musavat" ve Tarafsızlar Fraksiyon) üyesi olarak parlamentoda görev yaptı.[2][1][3]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası 2005, s. 427.
  2. ^ "Azərbaycan Milli Şurası". axc.preslib.az. 2018. 23 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2024. 
  3. ^ Mehdi Abdullayev (22 Mayıs 2019). "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti – Şərqin ilk demokratik respublikası" (PDF). Xalq qəzeti. 22 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2024. 

Kaynak

  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası (2005). Mehdi bəy Hacıbababəyov. Baku: Şərq-Qərb. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti</span> ilk Azerbaycan cumhuriyeti (28 Mayıs 1918-28 Nisan 1920)

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti veya kısaca Azerbaycan Cumhuriyeti, Doğu Kafkasya'da yerleşmiş ve yüzölçümü 147.629 km2 olan, Müslüman ve Türk toplumlarında kurulan ilk laik ve demokratik devlet. Nüfusu 2 milyon kişiye ulaşan cumhuriyetin sınırları kuzeyde Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti, kuzeybatıda Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, batıda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve güneyde İran'la belirlenmiştir. Azerbaycan'da en büyük şehir olan Bakü'nün Bolşevik Bakü Sovyeti'nin kontrolünde olması nedeniyle, AHC'nin geçici başkenti Gence olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti</span> Güney Kafkasyada eski bir devlet

Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti (TDFC), Transkafkasya Federasyonu veya Kafkasardı Federatif Cumhuriyeti, Rus İmparatorluğu'nun çöküşü sonucunda, 1918'in Ocak ayından itibaren başlayan hazırlıkların ardından 22 Nisanda bugünkü Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan topraklarında oluşturulmuş federatif devlettir. 26 Mayıs 1918 tarihinde Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nın ve 28 Mayıs 1918 tarihinde Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ve Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilan edilmesi ile TDFC'nin varlığı sona ermiştir.

Azerbaycan Millî Şûrası, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk delegeli yasama organıdır. İlk olarak 27 Mayıs 1918 ve 17 Haziran 1918 tarihleri arasında, daha sonra 16 Kasım 1918 ve 3 Aralık 1918 tarihleri arasında etkin olmuş bu kurumun sonraki varisi, ülkede genel seçim yoluyla oluşturulan Azerbaycan Parlamentosu olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu</span>

Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Parlamentosu, 7 Aralık 1918 tarihinde kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ağa Aşurov</span>

Ağa Aşurov Hacı Aslan oğlu Azerbaycanlı devlet adamı. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Sanayi ve Ticaret Bakanı, Posta ve Telgraf Bakanı ve Azerbaycan Parlamentosu üyesi olarak görev yaptı.

Camo bey Hacınski - Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin 4. ve 5. hükûmetlerinde Posta ve Telgraf Bakanı ve Halk Cumhuriyeti Cumhuriyet Ulusal Konseyi üyesi, politikacı, devlet adamı, tiyatro ve sanat eleştirmenidir. Bazı kaynaklarda Azerbaycan marşının sözlerinin yazarı olarak geçmektedir.

Esed bey Emirov Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Parlamentosu'nun ve palamentodakı İttihat fraksiyonunun üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Mehdi Bey Hacınski</span>

Mehdi Bey Süleyman oğlu Hacınski, Azerbaycanlı tiyatrocu, devlet adamı, oyuncu ve yayıncı. Transkafkasya Seymi'nin Müslüman fraksiyonunun ve Azerbaycan Millî Şûrasının üyesi olmuştur. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamento üyesi, Müsavat fraksiyonunun temsilcisi ve sonradan partsizilerden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Mir Hidayet Bey Seyidov</span>

Mir Hidayat bey Seyidov Azerbaycanlı siyasi figür, Tüm Rusya Kurucu Meclisi üyesi, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Milli Şurasının başkan yardımcısı.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Kazah</span> Türk asker

Mehmet Kazah veya Gülmemmed Gülmemmedov, Azerbaycan Cumhuriyeti Ordusu'nun subayı, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Albayıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Bey Alibeyov</span>

Mustafa Bey Alibeyov Azerbaycanlı gazeteci, yazar, oyun yazarı, hukukçuydu. Alibeyov, Işık dergisinin yayıncısı, Nicat Hayır Cemiyeti ve Muhtaçlara Yardım Cemiyeti üyesi, Hidayet Hayır Cemiyeti katibi ve Ahrar Partisi üyesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Memmedrza Ağa Vekilov</span>

Mammadrza ağa Vakilov - Azerbaycan Cumhuriyeti Parlamentosu üyesi, Transkafkasya Tıp Derneği'nin tam üyesi, Bakü Tıp Derneği'nin kurucusu.

Bağır Bey Aliasger oğlu Rzayev ve ya Memmedbağır Rzayev – Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu üyesi, Aras Türk Cumhuriyeti bakanlarından biri, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Millî Şûrası'nın, Transkafkasya Seymi'nin Müslüman Sosyalistler Fraksiyonu'nun üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Maharramov</span>

Muhammed Hacı Bayram oğlu Maharramov Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu üyesi, Rusya Kurucu Meclisi'ne Erivan Guberniyasiından seçilmiş temsilcisi. Paris heyetinin danışmanı ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosunda Sosyalist hizbin üyesi ve sekreteriydi.

Lenkeran Savaşı (1919), Bolşevik, Beyaz Ordu ve Azerbaycan güçleri arasında şehri ele geçirmek için yapılan bir savaştı. Savaş Azerbaycan Ordu Birlikleri (ADC) tarafından Temmuz 1919'da ülkenin toprak bütünlüğünü sağlamak amacıyla Azerbaycan'ın güney bölgesinde gerçekleştirilen bir askerî harekâttır.

Eşref Bey Hasan Bey oğlu Tağiyev Azerbaycanlı siyasetçi ve Azerbaycan Demokrat Cumhuriyeti (1918–1920) parlamentosunun bir üyesi. Parlamentoda "Müsavat" ve "Ahrar" grublarının bir üyesi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Müseyib Bey Ahicanov</span>

Müseyib Bey Ahicanov, Ahicanov veya Ahicanovlı - Azerbaycan Millî Şûrası Üyesi, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamento Üyesi, Transkafkasya Seymi Üyesi, Bakü Guberniyası Gubernatoru.

<span class="mw-page-title-main">Osman Kazak</span>

Osman Ağa Gülmemmedov ve ya Osman Kazak - Çarlık Rusyası ve Azerbaycan Cumhuriyetinin subayı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin albayı.

<span class="mw-page-title-main">Hacıbeyli kardeşlerin opera ve operet sanatçıları topluluğu</span>

Hacıbeyli kardeşlerin opera ve operet sanatçıları topluluğu, Azerbaycan'da faaliyet gösteren bağımsız bir sanatçı topluluğu. Topluluğun başında Üzeyir Hacıbeyli ve Zülfikar Hacıbeyov vardı.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Han Ziyadhanov</span>

İsmail Han Ziyadhanov — Azerbaycan Cumhuriyeti hükümetinin üyesi, diplomat, Azerbaycan Cumhuriyeti ordusunun yarbayı. Rusya İmparatorluğu'nun Birinci Devlet Dumasına seçilen 5 Azerbaycanlıdan biri.