İçeriğe atla

Megapnosaurus

Megapnosaurus
 
Megapnosaurus kayentakatae Scutellosaurus ile beslenirken (Bir sanatçının tasviri)
Biyolojik sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Klad Dinosauria
Klad Saurischia
Klad Theropoda
Klad Neotheropoda
Familya: Coelophysidae
Cins: Megapnosaurus
Ivie, Ślipiński & Węgrzynowicz, 2001
  • Megapnosaurus kayentakatae

(Rowe, 1989)

  • Megapnosaurus rhodesiensis

(Raath, 1969)

Sinonimler

Syntarsus

(Raath, 1969)

Megapnosaurus (Yunanca: "büyük ölü kertenkele"),Coelophysidae familyasından bir theropod dinozor cinsi.Daha önce Syntarsus olarak adlandırlımış olan Megapnosaurus Jura Devrinde 200-195 milyon yıl önce Kuzey Amerika kıtasında yaşamıştır.[1]

Hakkında

3 metre (10 feet) uzunlukta, yerden 80 cm yükseklikte arka iki uzvu üzerinde hareket eden, uzun parmaklı 30 kg (66 lbs) ağırlığında olduğu düşünülen etobur Afrika ve Güneybatı ABD bölgesinde erken Jura Devrinde 200-190 milyon yıl önce yaşamıştır. Uzun bir boyun, kanca yapılı bir çene zayıf kemik yapısıyla kuzeni Dilophosaurusa benzemektedir. Bu kanca çene zayıf vücut yapısıyla muhtemelen canlı av yakalaması zor oluyordur diye düşünen paleontologlar çöpçü anlamına da gelen “Megapnosaurus” kelimesini tür olarak uygun görmüşlerdir.[2][3]

Fosil Araştırması'nın Tarihçesi

Afrika'nın güneyindeki Zimbabve'deki Jurassic Ormanı kayalıklarında bulunan “Coelophysis bauri” türüne çok benzeyen, bir grup örnek 1969 yılında M. Raath tarafından “Syntarsus rhodesiensis” olarak adlandırılmıştır. Raath, yeterli kanıt olmaksızın, örneklerin yırtıcı bir kuş cinsi olduğunu söylemiştir. Syntarsus zaten “colydiine böceği” için kullanılmış olduğu için sonradan, Michael Ivie, Adam Slipinski ve Piotr Wegrzynowicz tarafından “Megapnosaurus” olarak değiştirilmiştir. Türe Paul tarafından 1993 yılında “Syntarsus colberti”, 2000 yılında Downs tarafından Afrika örneklerine dayanarak “Coelophysis rhodesiensis” tanımlaması yapmıştır.

Megapnosaurus rhodesiensisin baş profili.

Bristowe ve Raath (2004)“Megapnosaurus (Syntarsus) rhodesiensis” olarak adlandırmıştır.[4][5]

Kuzey Arizona Alt Jura Kayenta Formasyonundan çıkarılan NMNH 4424 holotip sirküler kalıntılar “Megapnosaurus (Syntarsus) kayentakatae” olarak tanımlanmıştır (Rowe, 1989; Tykoski, 1998). Erken Jura devrine ait Zimbabwe ve Arizona'dan çıkarılan bu iki örnek “Megapnosaurus (Syntarsus) rhodesiensis” ve “Megapnosaurus (Syntarsus) kayentakatae”nin çok küçük farklara sahip olmakla birlikte aynı morfolojiye sahip oldukları belirlenmiştir (Holtz, 1998). “Coelophysis bauri” türünün AMNH 7227 holotiplerinin bu örneklere çok benzer olması paleogların kafasını daha da karıştırmıştır. "[2]"

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ [1] 6 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. PDF Syntarsus-erişim 21 Mart 2012, (İngilizce)
  2. ^ a b [2] 28 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. socrates.berkeley.edu, First report of Megapnosaurus (Theropoda: Coelophysoidea) from China 22 Ara. 2004,PDF-21 Mart 2012 'de erişilmiştir.(İngilizce)
  3. ^ [3] 25 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. scienceviews.com-21 Mart 2012 'de erişilmiştir.(İngilizce)
  4. ^ [4][] about.com,Bob Strauss-21 Mart 2012 'de erişilmiştir.(İngilizce)
  5. ^ [5] 5 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. PDF,DAVID K. SMITH & ALEXIS MERRIL:FACIAL VARIATION IN COELOPHYSIS BAURI AND THE STATUS OF MEGAPNOSAURUS (SYNTARSUS) syf 592-598,-21 Mart 2012 'de erişilmiştir.(İngilizce)
  • Munyikwa, D. ve M.A. Raath. 1999. “Further material of the ceratosaurian dinosaur Syntarsus Syntarsus from the Elliot Formation (Early from the Elliot Formation (Early Jurassic) of South Africa. Palaeontographia Africana Palaeontographia Africana” 35:55–59syf.
  • Raath, M.A. 1977. “The anatomy of the Triassic theropod Syntarsus rhodesiensis rhodesiensis (Saurischia: Podokesauridae) and a consideration of (Saurischia: Podokesauridae) and a consideration of its biology.” Ph.D. diss. Rhodes University, Salisbury
  • Raath, M.A. 1980. “The theropod dinosaur Syntarsus (Saurischia; (Saurischia; Podokesauridae) discovered in South Africa. South African Journal of Science Journal of Science” 7-76:375–376 syf.
  • Rowe, T. 1989. “A new species of theropod dinosaur Syntarsus from the Early Jurassic Kayenta Formation of Arizona. Journal of Vertebrate Paleontology” 9-19:syf. 125–136
  • Tykoski, R.S. 1998. “The osteology of Syntarsus kayentakatae and its implications for ceratosaurid phylogeny.” M.S. Thesis, University of Texas at Austin, Austin
  • Ivie, MA, SA Ślipiński ve P. Węgrzynowicz (2001). "Colydiinae içinde Genel homonyms (Coleoptera: Zopheridae)." Insecta Mudi, 15 :63-64.[6] 19 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Brachiosaurus</i> dev sauropod

Brakiyozor ya da Brachiosaurus, Brachiosauridae ailesinden soyu tükenmiş bir sauropod dinozor cinsidir. Bu hayvanlar Geç Jura'da, yaklaşık 157,3 ile 145,0 milyon yıl önce yaşadı. Bilinen en büyük dinozorlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kuş kalçalı dinozorlar</span> Dinozor takımı

Kuş kalçalı dinozorlar veya Ornithischia, kuşlarınkini andıran kalça yapılarıyla karakterize edilen ve çoğunlukla otçul dinozorlardan meydana gelen soyu tükenmiş bir klad. Ornithischia veya "kuş kalçalı" kelimesi Eski Yunanca "kuşa ait" anlamına gelen ornith- (ὀρνιθ-) ve "kalça eklemi" anlamına gelen ischion (ἴσχιον), çoğul haliyle ischia kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Ancak kuşlar teropod dinozorlardan olduğu için bu grupla yalnızca uzaktan akrabadır.

<span class="mw-page-title-main">Dinozorlar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu listede dinozor cinsleri kapsamlı bir şekilde listelenmiştir. Listede, geçerli olan veya henüz resmi isimlendirmesi yapılmamış 1379 cins ve alt sınıf dinozor ismi yer almıştır. Bazı isimlerin yanına aşağıdaki terminolojide belirtilen açıklamalar eklenmiştir.

<i>Dryosaurus</i>

Dryosaurus, meşe yaprağına benzeyen belli belirsiz dişleri nedeniyle meşe kertenkelesi adını alan 155-145 milyon yıl önce Jura Devri'nde Afrika ve Kuzey Amerika bölgelerinde yaşadığı düşünülen otobur dinozordur. İngiltere ve Wight Adası bulgu merkezli, 1975'te bulunan Valdosaurus canaliculatus ve 1920'de tanımlanan Dysalotosaurus lettowvorbecki başta Dryosaurus altus'un Dryosaurus türünde sınıflandırılmıştır. Sonradan ayrı cinsler olarak adlandırılmışlardır.

<i>Sarcosaurus</i> 205-190 milyon yıl önce Avrupa ana karasında yaşamış etobur bir dinozor

{{

<i>Coelophysis</i> bazal teropod

Coelophysis, bundan yaklaşık 216 ila 196 milyon yıl önce yaşanan Triyas devrinin ikinci yarısında, günümüz Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısı ve ayrıca Güney Afrika ve Zimbabve'de yaşamış, Coelophysidae ailesinden bir bazal teropod dinozor cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Teropod</span> genel olarak etçil dinozorları içeren bir alt takım veya klad

Teropod veya Theropoda, kertenkele kalçalı dinozorlar (Saurischia) takımına bağlı, boş kemikleri ve üç parmaklı uzuvları ile karakterize edilen bir dinozor kladı. Karga boyutundaki Microraptor cinsi ile devasa Tyrannosaurus rex gibi boyutsal açıdan çeşitliliğe sahiptirler. Modern kuşlar da Theropoda kladına bağlıdır.

<i>Saurischia</i> iki ana dinozor grubundan biri

Saurischia, kuşları (Aves) ve kuşlarla kuş kalçalı dinozorlara göre daha yakın akraba olan tüm dinozorları barındıran iki ana dinozor grubundan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Spinosauridae</span> teropod dinozor familyası

Spinosauridae, 10 ila 17 cinsten oluşan bir tetanuran teropod familyasıdır. Spinosaurid fosilleri Afrika, Güney Amerika, Avrupa ve Asya'da bulunmuştur. Kalıntılar genelde Erken Kretase ve Geç Kretase'nin başlarına tarihlendirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tetanurae</span> ana teropod kladı

Tetanurae, günümüz kuşlarına Ceratosaurus'tan daha yakın akraba olan tüm teropod dinozorları içeren, geniş bir dinozor grubudur. Tetanurae, Triyas'ın sonlarında muhtemelen kardeş grubu Ceratosauria'dan ayrıldı. Tetanuranlar fosil kayıtlarında ilk olarak Erken Jura devri'nde, yaklaşık 190 myö, ortaya çıktı ve Orta Jura döneminde küresel olarak dağıldı.

<span class="mw-page-title-main">Neotheropoda</span> teropod kladı

Neotherapoda, Coelophysoidleri ve diğer gelişmiş teropod dinozorları içeren bir kladdır. Aynı zamanda Triyas-Jura yok oluşundan sağ kurtulan tek teropod kladıdır. Averostranlar dışında tüm neoteropodların soyu erken Jura döneminde tükendi.

<span class="mw-page-title-main">Coelurosauria</span> dinozor kladı

Coelurosauria, Carnosauria'dan kuşlarla daha yakın akraba olan tüm teropod dinozorları içeren bir kladdır.

<i>Zuolong</i> soyu tükenmiş teropod dinozor cinsi

Zuolong, Geç Jura döneminde Çin'in Sincan Özerk Bölgesi Wucaiwan'da yaşamış bir coelurosaur dinozor cinsidir. Cinse atanmış tek tür olan Zulong sallei'nin holotipi Shishugou Formasyonu, Sincan, Çin'de bulundu.

<i>Zupaysaurus</i> bazal teropod

Zupaysaurus, şimdiki Arjantin'de Geç Triyas'ın Noriyen evresinde yaşamış, erken dönem theropod dinozorların soyu tükenmiş bir cinsidir. Zupaysaurus fosilleri, kuzeybatı Arjantin'deki Ischigualasto-Villa Unión Havzası'ndaki Los Colorados Formasyonu'nda bulundu. Henüz tam bir iskelet keşfedilmemiş olsa da, Zupaysaurus 4 metreye (13 ft) kadar uzunluğa sahip iki ayaklı bir yırtıcı olarak kabul edilebilir. Burnu boyunca uzanan iki paralel tepesi olabilir.

<i>Eodromaeus</i> bazal dinozor cinsi

Eodromaeus, Arjantin'in Geç Triyas döneminde yaşamış, bazal teropod olduğu önerilmiş soyu tükenmiş bir dinozor cinsidir. Bilinen en eski dinozorların çoğu gibi, Kuzeybatı Arjantin'deki Ischigualasto-Villa Unión Havzası'nın Karniyen dönemindeki Ischigualasto Oluşumu'ndan geliyor. Keşfi üzerine, bir bazal sauropodomorf olarak yeniden yorumlanan çağdaş Eoraptor'un yerini alan en eski gerçek teropodlardan biri olduğu iddia edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Coelophysidae</span> bazal teropod familyası

Coelophysidae, ilkel etçil theropod dinozorlarının bir familyasıdır. Çoğu türün boyutu nispeten küçüktü. Familya Geç Triyas ve Erken Jura dönemlerinde gelişti ve çok sayıda kıtada bulundu. Coelophysidae'nin birçok üyesi, hız için inşa edilmiş uzun, ince kafatasları ve hafif iskeletlerle karakterize edilir. Bir üye, Coelophysis, bir dinozorda bilinen en eski kürkü gösterir.

<i>Xuanhanosaurus</i> teropod dinozor cinsi

Xuanhanosaurus, Çin'in Orta Jura döneminde, yaklaşık 167.7 ila 161.2 milyon yıl önce yaşamış bir teropod dinozor cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Allosauroidea</span> Dinozor kladı

Allosauroidea [tip cinsi Allosaurus'tan; allos (farklı) sauros (kertenkele)], Metriacanthosauridae, Allosauridae, Carcharodontosauridae ve Neovenatoridae familyalarını içeren bir teropod dinozor kladıdır. Allosauroidler, megalosauroidler ile birlikte Orta Jura ve Geç Kretase dönemlerinde süper yırtıcılardı. En tanınmış allosauroid, kalıntıları Kuzey Amerika'nın üst Jura tortullarında bulunan Allosaurus cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Allosauridae</span>

Allosauridae, geç Jura döneminde yaşamış, allosauroid teropod dinozor familyasıdır. Allosauridae, ilk olarak 1878'de Amerikalı paleontolog Othniel Charles Marsh tarafından adlandırılan oldukça eski bir familyadır. Allosauridler, kemiğin yanal kısmına çıkma sürecini kısıtlayan bir astragalus, lateral kondilden daha büyük bir medial ve kondillerin yüzü boyunca yatay bir oluk ile ayırt edilir.

<span class="mw-page-title-main">Saltriovenator</span>

Saltriovenator, Erken Jura'nın Sinemurian aşamasında günümüzde İtalya olan yerde yaşayan bir ceratosaurian dinozor cinsidir. Tip ve tek tür Saltriovenator zanellai'dir ; geçmişte türler resmi olmayan "saltriosaur" adıyla biliniyordu. Tam bir iskelet henüz keşfedilmemiş olsa da, Saltriovenator'un Ceratosaurus'a benzeyen büyük, iki ayaklı bir etobur olduğu düşünülüyor.