İçeriğe atla

Mecnun güzelesmeri

Mecnun güzelesmeri
Biyolojik sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Arthropoda
Alt şube: Hexapoda
Sınıf: Insecta
Takım: Lepidoptera
Üst familya: Papilionoidea
Familya: Nymphalidae
Cins: Erebia
Tür: E. melancholica
Erebia melancholica
Herrich-Schäffer 1850

Mecnun güzelesmeri[1][2] veya Erebia melancholica, Erebia cinsinden bir kelebek türüdür.

İsmin etimolojisi

Türkçede melankolik anlamına gelen Melancholica (Yunanca melas - siyah + chole - safra) adı, yavaş ve isteksizce uçan kelebeklerin davranışlarını yansıtmaktadır.[3]

Tanımı

Ön kanadın uzunluğu 20 ila 23 milimetre arasındadır. Arka kanatların üst kısmındaki gözenekli beyaz noktaların her biri kırmızı-kahverengi halkaların içinde yer alır.

Habitatı

Büyük Kafkasya (subalpin kuşağı ve Krasnodar bölgesindeki Aibga sırtından Dağıstan'a kadar olan kuzey yamacının alpin kuşağının alt kısmı[4]), Küçük Kafkasya'nın batı kısmı, Transkafkasya ve Türkiye'de (Lazistan Dağları ve Ağrı Dağı) yaşar.[5]

Tür, deniz seviyesinden 1800 ila 3000 m yükseklikte subalpin ve kısmen alpin çayırlarında yaşar.[6]

Biyoloji

Uçuş süresi temmuz ortasından ağustos sonuna kadar sürer. Kelebekler çoğunlukla ormanın kenarındaki açıklıklarda, genellikle çimen veya toprağın üzerinde dinlenirler. Nispeten yavaş ve isteksizce uçarlar. Erkekler birbirlerine karşı bölgesel davranış veya saldırganlık göstermezler. Kelebekler çeşitli çiçekli bitkilerin çiçeklerinin nektarıyla beslenirler.

Çiftleşme sırasında, erkekler ve dişiler çimenliklerde, çok daha az sıklıkla da kuru tahıl saplarında dururken, dişiler genellikle kanatlarını genişçe açar. Dişiler yumurtalarını tek tek kuru veya yeşil yapraklara ve tahılların saplarına bırakırlar. Yumurta oval şekilli, biraz nervürlü, beyazımsı koyu sarı renkli, mat, yaklaşık 1.2 mm boyundadır. Yumurta süreci 9 ila 10 gün sürer. Ortaya çıkan tırtıllar az beslenirler ve ilk dönemlerinde kış mevsimi başlar. Tırtıllar iki farklı renkte olabilir. Çoğu açık kahverengi bir taban rengine sahipken, yaklaşık %10'u açık yeşil bir renge sahiptir. Tırtıllar poa cinsinden bitki türleriyle beslenir.[7] Tırtıllar ağırlıklı olarak gizli bir yaşam tarzına sahiptir ve geceleri tahıl yığınlarının içinde beslenirler. Gelişimlerinin sonunda 30 ila 32 milimetre uzunluğa ulaşırlar. Toprakta pupa olurlar.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b [1] 29 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.Archived Haziran 29, 2017 at the Wayback Machine Тихонов В. В., Страдомский Б. В., Кузнецов Г. В., Андреев С. А. Бабочки Кавказа и Юга России — Erebia melancholica Herrich-Schäffer, [1846] — Чернушка грустная
  2. ^ "Erebia melancholica / Mecnun Güzelesmeri / Alpine Ringlet". adamerkelebek.org. 2 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2024. 
  3. ^ Некрутенко Ю. П. 1990. Дневные бабочки Кавказа. Определитель. Семейства Papilionidae, Satyridae, Danaidae. Киев: Наукова думка. — 215 с
  4. ^ Ilyina E. V., Morgun D. V. 2011. Ecological and Faunistic Review of Butterflies (Lepidoptera, Hesperioidea et Papilionoidea) of Daghestan: Part 1//Entomological Review, Vol. 91, No. 4, pp. 450—466.
  5. ^ Tshikolovets V., Nekrutenko Y. 2012. The butterflies of Caucasus and Transkaukasia (Armenia, Azerbaijan, Georgia and Russian Federation). Kyiv — Pardubice. 423 pp.
  6. ^ Hesselbarth G., Van Oorschot H., Wagener S. 1995. Die Tagfalter der Turkei. Band 1-3. Selbstverlag Sigbert Wagener. 1354 pp.
  7. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Моргун isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: )

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çerkesler</span> Kafkas halkı

Çerkesler ya da Adigeler, Kuzey Kafkasya'da, tarihi Çerkesya'nın yerli halkı olan etnik grup. Rus İmparatorluğu tarafından işlenen Çerkes Soykırımı'nın sonucunda Çerkeslerin çoğu öldürülmüş, kalanlar ise Osmanlı topraklarına sürülmüştür. Çerkesler Çerkesçe konuşur ve neredeyse tamamı Sünni Müslümandır. Çerkesya eski zamanlardan beri istilalara maruz kalmıştır; izole edilmiş arazisi, bitmeyen savaşlarla birlikte Çerkes ulusal kimliğini büyük ölçüde etkilemiştir. Çerkes bayrağı Çerkeslerin millî bayrağıdır ve yeşil zemin üzerinde dokuzu yay, üçü yatay şekilde on iki altunî yıldız ve üç çapraz oktan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Kelebek</span>

Kelebek, böceklerin, pul kanatlılar veya kelebekler (Lepidoptera) takımının kanatlı fertlerine verilen genel ad. 150.000 kadar türü bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ak pelikan</span> kuş türü

Ak pelikan, beyaz pelikan ya da ak kutan, pelikangiller (Pelecanidae), familyasından çok büyük bir su kuşu türüdür. Avrupa'nın güneydoğusundan Asya'ya yayılan bölgede ve Afrika'da bataklıklarda ve sığ göllerde yaşar.

<span class="mw-page-title-main">Çerkesya</span> Kuzeybatı Kafkasyada Adige kabilelerinin birleşmesi ile kurulmuş eski bir devlet

Çerkesya, günümüzde Rusya sınırlarında kalan Kuzeybatı Kafkasya'da var olmuş tarihî ülke ve bölge. Rus-Çerkes Savaşı sonucunda Çerkesya yıkılmış ve Çerkes nüfusunun %75-90'ı topluca katledilmiş, kalan Çerkeslerin büyük kısmı da Osmanlı topraklarına sürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Pelikan</span> kuş cinsi

Pelikan, monotipik pelikangiller (Pelecanidae) familyasını ve Pelecanus cinsini oluşturan iri su kuşu türlerinin ortak adı. Uzun gagaları, avlanmak için kullandıkları ve yutmadan önce gagalarıyla topladıkları avın bulunduğu suyu süzmeye yarayan geniş boğaz keseleri en ayırt edici özellikleridir. Kahverengi pelikan, Peru pelikanı dışındaki türlerinin tüyleri genellikle soluk renklidir. Tüm türlerinin gagaları, keseleri ve yüzlerindeki tüysüz deri, üreme mevsiminden önce parlak renklere kavuşur. Yaşayan sekiz türü dönencelerden ılıman kuşağa kadar olan bölgelerde yaşar ancak Güney Amerika'nın iç kısmında, kutup bölgelerinde ve açık denizde bulunmazlar. Pelikanlara ait fosil kayıtları Fransa'da Oligosen döneminden kalma ve günümüz pelikanlarının gagasına benzeyen fosil buluntularıyla birlikte en az 30 milyon yıl öncesinden itibaren vardır. Uzun süre fregat kuşları, karabataklar, tropik kuşları ve sümsük kuşları ile akraba olduğu düşünülen pelikanlar günümüzde Pelikansılar (Pelecaniformes) takımında sınıflandırılır ve en yakın akrabaları ise pabuç gagalı ve hamerkoptur. Aynı takım içinde yer alan aynaklar, kaşıkçılar ve balıkçıllar ise uzak akrabalarıdır. Genellikle su yüzeyinde ya da yüzeye yakın yakaladıkları balıklarla beslenirler ve kıyılar ile göllerde yaşarlar. Koloniler oluşturarak üreyen pelikanlar sıklıkla toplu olarak avlanır. Beyaz tüylü dört türü yerde yuva yaparken kahverengi ya da gri renkli diğer dört türü ise ağaçlarda yuvalanmayı tercih eder.

<span class="mw-page-title-main">Dağıstan</span> Rusyaya bağlı özerk ülke

Dağıstan, resmî adıyla Dağıstan Cumhuriyeti, Doğu Avrupa'nın Kuzey Kafkasya kısmında, Hazar Denizi kıyısında bulunan Rusya'ya bağlı, özerk bir cumhuriyettir. Kuzey Kafkasya Federal bölgesinin bir parçasıdır ve Büyük Kafkas Dağları'nın kuzeyinde konumlanır. Rusya'nın en güneyinde yer alan Dağıstan, güney ve güneybatıda Gürcistan ve Azerbaycan ile, batı ve kuzeyde Rusya'ya bağlı cumhuriyetler olan Çeçenistan ve Kalmukya ile kuzeybatıda ise Stavrapol Krayı ile sınır komşusudur. Mahaçkale, başkenti ve en büyük kentidir. Diğer büyük kentleri ise Derbent, Kizlyar, İzberbaş, Kaspiysk, Buynaksk'tır.

<span class="mw-page-title-main">Angut (kuş)</span>

Tadorna ferruginea veya Angut veya da angıt, Anatidae familyasına bağlı evcilleştirilebilen göçmen bir kuş türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Sığırcık</span> Ötücü bir kuş türü

Sığırcık ya da bayağı sığırcık ; ötücü kuşlar (Passeri) takımından, sığırcıkgiller (Sturnidae) familyasına ait bir kuş türüdür. Yaklaşık 20 cm uzunluğunda ve metalik parıltılı parlak siyah tüylere sahip olan sığırcığın tüy örtüsünde, yılın bazı dönemlerinde beyaz benekler görülür. Genç bireylerin tüy örtüleri, erişkin bireylerinkinden daha kahverengi tonlardadır. Bacakları pembe olan türün gagası kışları siyah yazları ise sarı renklidir. Özellikle toplu tüneme durumlarında gürültücü olan bu kuşun şakıması, müzikal bir tonda olmasa da çeşitlilik arz eder. Türün taklitçilik yetisine, çeşitli edebi eserlerde atıflar verilmiştir.

<i>Carpodacus</i>

Carpodacus, Fringillidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Carpinus orientalis</span> huşgiller (Betulaceae) familyasından gürgen

Doğu gürgeni, huşgiller (Betulaceae) familyasından anavatanı Kuzey İran ile Güneydoğu Avrupa olan bir gürgen türü.

<span class="mw-page-title-main">Makaroni pengueni</span> Güney Amerika, Güney Afrika ve Antarktika Yarımadası arasında kalan bölgede yaşayan bir penguen türü

Makaroni pengueni, penguengiller (Spheniscidae) familyasından Güney Amerika, Güney Afrika ve Antarktika Yarımadası arasında kalan bölgede yaşayan bir penguen türüdür. Sorguçlu penguenler (Eudyptes) olarak adlandırılan penguen cinsinin altı türünden birisidir. Kraliyet pengueni ile akrabalığı vardır ve bazı kesimler bu ikisini tek tür olarak ele alırlar. Sarı bir sorgucu olup, yüzü ile üst kısmı siyahtır ve beyaz olan alt kısımdan keskin bir şekilde ayrılır. Yetişkinler ortalama 5,5 kg (12 lb) ağırlığında ve 70 cm uzunluğundadır. Erkek bireyleri, dişi bireylerinden daha büyük boyuttadır ve gagaları daha uzundur. Makaroni penguenleri göçmendir, istisnai durumlarda yuvalama mevsimi dışında karada görülürler. Yaşam süreleri 8 ila 15 yıl arasında değişir.

<i>Desmodus rotundus</i>

Desmodus rotundus, küçük, yaprak burunlu bir Amerikalı yerlisidir. Hâlâ geçerliliğini koruyan üç vampir yarasa türünden biridir, diğer iki türü kıllı bacaklı ve beyaz kanatlı vampir yarasadır. Bu türler parazit memelilerdir. Vampir yarasanın başlıca besin kaynağı çiftlik hayvanlarının kanıdır, avına geceleri onlar uyuduğunda yaklaşır. Konakçısının derisini keserek açmak ve uzun dilleriyle kanlarını yalamak için keskin dişlerini kullanırlar. Türler büyük ölçüde çok eşlidirler ve baskın yetişkin erkekler dişilerin haremini korurlar. Ailesellik, sosyal bakım ve yiyecek paylaşımı gibi kooperatif davranışlar bakımından en sosyal yarasa türlerinden biridir. Çünkü çiftlik hayvanlarının kanıyla beslendiğinden ve kuduz taşıyıcısı olduğundan, vampir yarasalar bir haşere olarak kabul edilirler. Onun koruma statüsü, Dünya Korunma Birliği tarafından en az endişe verici olarak kategorize edilir.

<span class="mw-page-title-main">Ak aynak</span>

Ak aynak Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. ABD'nin doğu kıyılarının kuzeyinden güneye doğru Meksika Körfezi boyunca Yeni Dünya tropik kıyılarının çoğunda yaşar. Orta boyda bir kuş olan bu aynağın tüyleri beyaz, aşağıya doğru kıvrık uzun gagası ve uzun ayakları parlak kızıl-turuncu ve yalnızca uçuş sırasında görülen kanat tüylerinin ucu da siyah renklidir. Erkekler dişilerden daha büyüktür ve gagaları daha uzundur. Üreme döneminde ABD'nin Atlantik kıyısı boyunca Meksika ve Orta Amerika'nın doğu kıyılarında bulunurlar. Üreme dönemi dışında yaşadıkları alan Kuzey Amerika'nın içlerine ve Karayipler'e kadar uzanır. Ayrıca Güney Amerika'da Kolombiya ve Venezuela kıyılarında da bulunur. Venezuela'nın ortasındaki popülasyon kızıl aynak ile birlikte bulunur ve bu iki tür kendi aralarında çiftleşebilmektedir. Ak aynak ile kızıl aynak bazı otoriteler tarafından tek tür olarak sınıflandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan kültürü</span>

Azerbaycan kültürü Azerbaycan'da yaşayan halkların ve Azerbaycan tarihinde yer alan devletlerin kültürü. Bölgede yaşanan siyasi ve askeri olaylar ve Azerbaycan'ın Doğu ve Batı arasında yerleşmesi kültürün gelişimini etkileyen temel faktörlerdir. Azerbaycan Doğu Avrupa ve Batı Asya'dadır ve Avrupa Konseyi üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Yaprakarıları</span> zar kanatlılar takımındaki Symphyta alt takımının böcekleri

Yaprak arıları; karıncalar, arılar ve yaban arıları ile birlikte Zar kanatlılar takımındaki Symphyta alt takımının böcekleridir. Yaprakarıları özellikle, bilinen yaklaşık 7.000 tür içeren en büyük üst aile olan Tenthredinoidea üst ailesi ile ilişkilidir; bütün alt takımda ise 800'den çok cins içerisinde yaklaşık 8000 tür tanımlanmıştır. Symphyta alt takımı, Hymenoptera takımındaki çeşitli bazal gruplardan oluşan parafiletiktir.

<span class="mw-page-title-main">Kafkas güzelesmeri</span>

Kafkas güzelesmeri veya bilimsel adıyla Erebia graucasica 1908 yılında Jachontov tarafından tanımlanmış, Nymphalidae familyasından bir kelebek türüdür. Ön kanat açıklığı 18 ila 23 milimetre arasında değişmektedir. Kafkasya, Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesi, Ermenistan ve İran'ın kuzeyine endemiktir. Habitatlarının rakımı 1700 ila 3000 metredir. Uçma dönemi Temmuzun son haftaları ve Ağustos aylarındaki güneşli günlerdir. Yumurtaları oval, hafif nervürlü, yeşilimsi, parlak ve yaklaşık 1 mm uzunluğundadır. Tırtıl koyu renklidir.

<span class="mw-page-title-main">Laz güzelesmeri</span>

Laz güzelesmeri veya bilimsel adıyla Erebia hewitsonii, 1864 yılında Lederer tarafından tanımlanmış Nymphalidae familyasından bir kelebek türüdür. Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesi, Gürcistan ve Azerbaycan görülmektedir. Deniz seviyesinden 1800 ila 2200 metre yükseklikte, iğne yapraklı ağaç ormanlarında, subalpin çayırlarında ve nemli buzullarda yaşar. Ön kanat açıklığı 21 ila 23 milimetredir. Uçma dönemi Haziran ve Temmuz aylarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Darevski engereği</span>

Darevski engereği veya bilimsel adıyla Vipera darevskii, küçük bir zehirli engerek türüdür. Türkiye'nin Artvin ve Ardahan illeri ve Kuzeybatı Ermenistan'da görüldüğü rapor edilmiştir. Ayrıca muhtemelen Güney Gürcistan'da da yaşamaktadır.

<i>Pyralis farinalis</i> Pyralis farinalis, bir güve türüdür

Pyralis farinalis, Pyralis cinsine bağlı bir güve türüdür. Kozmopolit bir türdür ve dünyanın her yerinde dağılım gösterir. Genel olarak tahılların bol olduğu alanlarda bulunduğundan ve tahıllara zarar verdiğinden, tarım açısından zararlı böcekler arasındadır. Tarım açısından zararlı sayılsa da, türden farklı alanda faydalanan kültürler de bulunur. Çin'de Pyralis farinalisin çayı üretilmektedir ve kültivasyonu için türün hızlı gelişebilmesi amaçlı araştırmalar yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Orman Melikesi</span> Bir kelebek türü

Melanargia galathea, Orman Melikesi olarak bilinen, orta büyüklükte bir kelebektir ve Nymphalidae familyasına mensuptur. Genel adına ve görünümüne rağmen, bu kelebek aslında Satyrinae alt familyasından gelen "kahverengi" kelebeklerden biridir.