İçeriğe atla

Mavi Büyücüler

Mavi Büyücüler, J.R.R. Tolkien tarafından yaratılmış Orta Dünya mitindeki iki istari. Sadece isimleri bilinen "Alatar" ve "Pallando", Orta Dünyanın doğusuna seyahat etmiş ve hikâyede onlardan söz edilmemiştir.

Mavi Büyücüler

Orta Dünya'da beş istari vardır: Ak SarumanGri GandalfBoz Radagast, Mavi Alatar ve Mavi Pallando. Bu kişiler Valar tarafından özel olarak seçilmişlerdir. Görevleri ise Orta Dünya'yı Sauron'un kötülüğüne karşı uyarmaktı.

Bu beş istarinin son ikisi, deniz mavisi kıyafetler içinde orta dünyaya gelmişlerdi. Bu nedenle onlara, "Ithryn Luin" yani "Mavi Büyücüler" denmiştir. Mavi Büyücüler'e, Vala Oromë tarafından, doğuya gidip Sauron'un hükmünde olan Doğu döllerini özgür bırakma görevi verildiği söylenir. Saruman ile birlikte bu amaç doğrultusunda doğuya gittiler.

Ancak Doğu döllerini özgür bırakmak zordu çünkü Sauron'dan yanaydılar. Uzun uğraşlar ardından Saruman pes ederek geri döndü, ancak Mavi Büyücüler orada kaldılar. Bir süre sonra onlardan haber alınamaz oldu.[1]

Pallando

Pallando the Blue ya da Rómestámo (Quenya; [ˌroːmesˈtaːmo][2]), Tolkien efsanesinde hayali bir karakter, Oromë'nin bir Maia'sı. 3. çağının 1000. yılında Orta Dünya'ya gönderildi.(eski yazılanlara göre)

Rómestámo, "Doğu'nun yardımcısı" anlamını taşır. Quenya dilinde "başkaldırı, gün doğumu, doğu" anlamlarına gelen "romen" kelimesinden türetilmiştir. Pallando adı da yine Quenya dilinde "uzak, engin" anlamlarına gelen "palan" kelimesi ile ilişkilendirilebilir.[1]

Alatar

Alatar the Blue ya da Morinehtar (Quenya; [moriˈneçtar][3]), Oromë'nin diğer istarisi. Pallando'nun arkadaşı olarak bahsedilir. Aslında Valar görev için onu seçmişti ancak o yanında Pallando'yu da götürdü. Birlikte Rhûn ve Khand gibi Orta Dünya'nın uzak bölgelerine gittiler.

Alatar ismi "sonradan gelen" olarak çevrilebilir.[3]

Akıbetleri ve Çıkarımlar

Tolkien bu konuda çok az şey yazmış olduğundan pek fazla bilgi yoktur ve çoğu bilinenler söylenti veya tahmindir.

  • Saruman Batı'ya döndükten sonra, Saruman gibi Mavi Büyücüler'in de akıllarının çelinip, Sauron'un ve kötülüğün hizmetine girmiş olabilecekleri söylentilerden bir tanesi.[4] Tolkien eski yazılarında bunu şöyle açıklamıştır:

“Bu ikisi hakkında gerçekten net bir şey bilmiyorum. Güney ve Doğu’da, Númenórean sınırlarının çok uzaklarında, düşman topraklarında misyonerlik yaparak gidebildikleri kadar ilerlediklerini düşünüyorum. Ne kadar başarılı oldular, bilemiyorum. Muhakkak farklı şekilde ;ancak Saruman’ın düştüğü gibi karanlığa yenilmiş olmalarından korkuyorum. Ve Sauron’un daha uzun dayanmasını sağlayan gizli kültleri ve büyü geleneklerini başlatanlar ya da bunun kurucuları olmalarından şüpheleniyorum.”

-J.R.R. Tolkien, Tolkien’ın Mektupları, Mektup 211 (14 Ekim 1958)

Burada Tolkien, kendinden emin olmadığı açıklamalarında Mavi Büyücüler'in başarısız olduğunu düşündüğünü yazmıştır. Ama Bitmemiş Öyküler’de net bir şekilde sadece Gandalf’ın Valinor’a döndüğünü şu şekilde belirtmiştir:

"Efsaneyi öğrenecek misin uzun zamandır saklı tutulan,

Gelen beşli hakkındaki uzak bir diyardan?

İçlerinden yalnızca biri döndü.

Diğerleriyse bir daha görülmedi.”

  • Yıllar sonra yaptığı düzenlemelerde Tolkien, bu iki büyücü hakkında fikirlerini değiştirmiş idi.[4]

“Görevleri Sauron’u alt etmekti: Melkor’la işbirliğini reddeden bazı kabilelere yardım getirmek, isyanı hareketlendirmek… ve daha sonra Sauron’un saklandığı yeri ortaya çıkarmaya çalışmaları (ki başaramadılar), karanlık Doğu boyunca anlaşmazlığa ve kargaşaya sebep oldu. 2. ve 3.Çağ’da Doğu güçlerinin zayıflamasında büyük etkileri oldu. Aksi halde 2.ve 3.Çağ’da sayıca Batı’ya ezici üstünlük kuracaklardı.”

-J.R.R. Tolkien, “Orta Dünya Halkları” “Son Yazılar” C. Tolkien Düzenlemesi

Yani belki de Mavi Büyücü'ler olmasa idi Yüzük Savaşı kazanılamayacaktı. Bu yeni düzenlemede: artık Orta-Dünya’ya Saruman, Gandalf ve Radagast’la birlikte varmadıkları; onun yerine bundan çok daha önce -yaklaşık olarak Glorfindel’le aynı zamanda, 2.Çağ’ın 1600.yılı civarlarında geldikleri kabul edilmiş. Glorfindel, Eriador Savaşı’nda Elrond’a yardıma giderken, Pallando ve Alatar da Doğu’ya doğru yolculuğa çıkmışlardır.

  • Diğer bir varsayıma göre; Alatar ve Pallando'yu seçen Vala Oromë olduğu için, onlara Gandalf ve Saruman'dan farklı görevler verilmiş olabilir. Valar arasında Orta Dünya'nın doğusuna en sık giden Oromë olduğundan, daha önceki deneyimlerine göre bu bölgede ilgilenilmesi gereken konular olduğunu düşünüp, elçilerini buraya göndermiş olabilir.

Günümüz Adaptasyonları

Hobbit: Beklenmedik Yolculuk filminde, Bilbo Baggins ve Gri Gandalf büyücüler hakkında konuşurken Mavi Büyücülerden de bahsederler. Bilbo kaç tane büyücü olduğunu sorduğunda Gandalf saymaya başlar: Kendisi, Saruman, iki Mavi Büyücü (isimlerini hatırlamadığını söyler) ve Radagast. Onlardan LOTR filmlerinde bahsedilmez. Sadece 3. filmin extended versiyonunda Saruman "5 büyücünün asası" diyerek gönderme yapar ve Tolkien Mektupları Mektup 156 (4 Kasım 1954)'de onları şöyle anlatmaktadır; Yüzük Savaşı sırasında amaçları, Orta Dünya'daki "güçlerinin" herhangi bir şekilde gösterilmesini sınırlamak ve engellemek ve bunun yerine, Sauron'a karşı çıkmak için başkalarının kalplerini ve zihinlerini eğitmek, tavsiyelerde bulunmak, talimat vermek ve uyandırmaktı onların işi.[5]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 17 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2016. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2016. 
  3. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 8 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2016. 
  4. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 17 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2016. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sauron</span> J.R.R. Tolkienin evreninde kötü bir karakter

Sauron veya orijinal ismiyle Mairon, J. R. R. Tolkien'in hayalî Orta Dünya evreninde Melkor'un Hizmetkarı ya da "Yüzüklerin Efendisi" olarak anılan kötü bir Maia.

<span class="mw-page-title-main">Orta Dünya</span> Tolkienin kurguladığı Orta Dünya evreninde, yazarın eserlerinin büyük bir kısmına mekân olan hayalî kıta

Orta Dünya kıtası, J. R. R. Tolkien'in kurguladığı Orta Dünya evreninde, yazarın eserlerinin büyük bir kısmına mekân olan hayalî kıtadır. Bu eserlerin en meşhurları Hobbit romanı ve Yüzüklerin Efendisi roman üçlemesidir. Tolkien'in öykülerinde, meleksi varlıklar valar, elfler ve bunlarla ittifak halindeki insanlarla, şeytani Melkor ya da Morgoth ve onun yolundan giden büyük çoğunluğu orklardan, ayrıca ejderhalar ve köleleştirilmiş insanlardan oluşan iki büyük gücün Arda'yı ele geçirmek için yaptıkları savaşlar anlatılır. Sonraki çağlarda, Morgoth'un yenilmesi ve Arda'dan sürülmesi sonucunda kötülüklerin efendisi rolünü, baş yardımcısı Sauron devam ettirir. Morgoth'un defedilmesinden sonra valar, Orta Dünya'nın işlerine doğrudan karışmaktan tamamen el çekerler ve Sauron'a karşı süren mücadelede valar safındaki halklara yardım etmesi için Orta Dünya'ya Istari olarak bilinen maiaları yollarlar. Bunların en önemlileri Boz Gandalf ve Ak Saruman olmuştur. Gandalf, görevine sadık kalarak Sauron'un yok edilişinde kritik görevleri yerine getirir, Saruman ise mutlak egemenlik kurmak amacıyla Sauron'a rakip olarak ortaya çıkar. Kötülüğe karşı mücadeleye katılan diğer ırklar ise cüceler, elfler ve hobbitlerdir. Orta Dünya üzerinde hakimiyet tesis etmek için karanlık güçler ile aydınlık güçler arasında yaşanan mücadelenin başlangıcı ve ilk devreleri Tolkien'in Silmarillion adlı eserinde hikâye edilir. İyilik ile kötülüğün son mücadelesi, sırasıyla Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi romanlarında ele alınır.

<span class="mw-page-title-main">Gandalf</span> J. R. R. Tolkien tarafından yaratılan kurgusal karakter

Gandalf, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninin önemli bir kesitini anlattığı Yüzüklerin Efendisi adlı fantastik üçlemesindeki önemli karakterlerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Frodo Baggins</span>

Frodo Baggins, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde bir karakter.

Aragorn, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde bir karakter.

<span class="mw-page-title-main">Saruman</span> J. R. R. Tolkien tarafından yaratılan Orta Dünya evrenindeki kurgusal karakter

Ak Saruman 3. Çağ’da, Orta Dünya’ya Valar’ın Temsilcisi olarak gelen ilk sihirbaz, diğer bir adla Istari’dir. Ak Divan’ın başıdır. Sindarin’deki adı, “Yetenekli İnsan” manasına gelen, Curunír’dir.

İstari ya da Büyücü, J.R.R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evrenindeki bir ırk. Valar, Morgoth egemenliğinin sona erdirilmesinden sonra yükselişe geçen Sauron tehdidine karşılık, kendi Maiar'ından olan bu temsilcileri Orta Dünya'ya göndermişlerdir.

Maia, J. R. R. Tolkien'in kurgusal evreninde bir ırktır.

<span class="mw-page-title-main">Galadriel</span> Kurgusal karakter

Galadriel, Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi adlı eserinde bir karakterdir. Orta Dünya'da bir Elf soylusudur. Lord Celeborn ile beraber Lothlórien'in yöneticisidir. Kendisine Lórien Hanımı, Galadhrim Hanımı, Işığın Hanımı veya Ormanın Hanımı olarak hitap edilir. Lothlórien'de ise, sadece Galadriel Hanım veya Hanım olarak bilinir. Kraliçe değildir, fakat kraliyet soyundan gelir.

Ayrıkvadi ya da Yarma vadi J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde bir vadi ve bu vadide kurulan aynı isimdeki krallık.

Boz Radagast, J.R.R. Tolkien'in fantastik epik kitapları Yüzüklerin Efendisi ve Hobbit'te sözü edilen beş büyücüden biridir.

J.R.R. Tolkien evreninde kurgusal kahraman. Cirdan'ın anlamı Gemi-Yapımcısı'dır. Adının anlamı Cirdan Nowe'dir. Teleri Elflerindendir ve Falas bölgesinin efendisidir. Cuivienen'de Eru tarafından yaratılan ilk elflerden biridir. Güneşin İkinci çağı ve Güneşin Üçüncü çağı boyunca Lune körfezindeki Gri Limanlar'ın muhafızlığını yapmıştır.

Gil-Galad, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde hayali kahraman ve üç elf soyundan biri olan Noldor'un Orta Dünya'daki son kralıdır. Adı, Yüzüklerin Efendisi'nde hobbit Sam Gamgee'nin onun hakkındaki bir şiiri okuduğu bölümde ve Silmarillon'da geçer. Elflerin ve İnsanların Son İttifakında Gil-galad ve Elendil, Karanlıklar Efendisi Sauron'un kalesi Barad-dûr'u kuşatıp Tek Yüzük için onunla birebir savaştılar. Burada hem Elendil hem de Gil-galad öldürüldüler; Elendil'in oğlu İsildur ise Sauron'u alt etmeyi başardı fakat Tek Yüzük'ü kendisi için aldı.

J. R. R. Tolkien'in kurgusal evreninde Glorfindel, iki kez kullanılan bir elf ismidir. Glorfindel'in ilk zikredilişi Birinci Çağ'da geçmektedir. Glorfindel'in adı ikinci defâ, Yüzüklerin Efendisi’ndeki bir elfin adı olarak zikredilmektedir. Bu Glorfindel'in hayâtı Üçüncü Çağ'da geçmektedir. Yazarın iki Glorfindel ile aynı elften bahsedip bahsetmediği, Elflerin çok uzun ömürlü olmalarından ve Tolkien'in bu konuda net bir açıklama yapmamasından dolayı muğlak kalmıştı. Daha sonraki yazılarında Tolkien iki Glorfindel'in aynı elf olduğunu açıklamış olsa da bu aynılık durumu Silmarillion ve Yüzüklerin Efendisi’nden açıkça anlaşılamamaktadır.

Orklar, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde Melkor tarafından yaratılan bir ırk. Orklar, Silmarillion ve Yüzüklerin Efendisi romanlarında, karanlık güçler Morgoth, Sauron ve Saruman tarafından asker ve hizmetkâr olarak kullanılan bir ırk olarak resmedilir. Hobbit romanında orklar, baş düşmandırlar.

<i>Hobbit: Beklenmedik Yolculuk</i> Yüzüklerin Efendisi serisinin dördüncü filmi (2012)

Hobbit: Beklenmedik Yolculuk. John Ronald Reuel Tolkien'in, Yüzüklerin Efendisi üçlemesinin öncül kitabı olarak da görülen Hobbit kitabı, ilk başta Guillermo del Toro tarafından sinemaya uyarlanacaktı. Buna karşın filmin yapılması ile ilgili belirsizlikler nedeniyle filmden ayrıldı ve filmi, Yüzüklerin Efendisi serisinin yönetmeni Peter Jackson'un çekeceği kesinleşti. Çekimlerine 2010 yılı itibarıyla başlandı. 14 Aralık 2012 tarihinde vizyona girdi..

<i>Yüzüklerin Efendisi</i> J. R. R. Tolkienin yazdığı kült epik fantezi türündeki roman

Yüzüklerin Efendisi, İngiliz filolojist ve Oxford Üniversitesi profesörü J. R. R. Tolkien'in yazdığı epik fantezi türündeki romandır. Hikâye, Tolkien'in çocuklar için yazdığı 1937 tarihli Hobbit'in devamı olarak başlamıştı ancak sonunda ondan çok daha büyük bir eser haline geldi. Çoğu II. Dünya Savaşı'nda olmak üzere 1937 ve 1949 yılları arasında aşamalar halinde yazıldı. 150 milyonun üstündeki satış sayısıyla tüm zamanların en çok satan ikinci romanıdır.

Orta Dünya savaş aletleri J. R. R. Tolkien'in Orta Dünya evreninden Hobbit, Yüzüklerin Efendisi ve Silmarillion'da bahsettiği silahları ve zırhları içerir.

<i>Hobbit: Beş Ordunun Savaşı</i> Yüzüklerin Efendisi serisinin altıncı filmi (2014)

Hobbit: Beş Ordunun Savaşı, Peter Jackson'ın yönetmenliğini yaptığı 17 Aralık 2014 tarihinde gösterime giren destansı fantezi türündeki macera filmi. J. R. R. Tolkien'in 1937 yılında yazılmış Hobbit romanından uyarlanan üçlemenin üçüncü ve son filmidir. Filmin dünya galası 1 Aralık 2014 tarihinde Londra'da gerçekleştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yelefendisi Gwaihir</span> J.R.R Tolkien tarafından yaratılan Orta Dünyada karakter

J.R.R. Tolkien tarafından yaratılan Orta Dünya'nın Üçüncü Çağ kartal efendisidir. Gwaihir Yelefendisi olarak da bilinir.