İçeriğe atla

Mauritius Kreolü

Mauritius Kreolü
kreol morisien,morisien
TelaffuzŞablon:IPA-mfe
Konuşan sayısı1,090,000  (2012 UNSD)
1,335,000 toplam konuşan sayısı
2. dil olarak konuşan sayısı: 200,000 (2016)
Dil ailesi
Fransız Kreolü
  • Bourbonnais Kreolleri
    • Mauritius Kreolü
DiyalektlerAgalega
Chagossian
Rodriguan
Dil kodları
ISO 639-3mfe
Glottologmori1278[1]
Mauritius Creole dilinde yazılmış bir tabela yazısı.

Mauritius Kreolü veya Morisien (eski adıyla Morisyen) Mauritius'ta konuşulan Fransızca kökenli bir creole dilidir . İngilizce kelimeler, dilin standartlaştırılmış versiyonuna dahil edilmiştir. Ayrıca, Afrika ve Asya'daki kültürlerden köleler ve sözleşmeli hizmetçiler, ülkede farklı bir dil mirası bıraktılar. Bu grupların konuştuğu kelimeler de çağdaş Morisien'e dahil edilmiştir.

Mauritius Kreolü, 1968'de Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazanmış olan Mauritius Cumhuriyeti'nin köprü dilidir. Hem İngilizce hem de Fransızca, Mauritius Kreolü'ne alternatif olarak kullanılmaktadır. İngilizce öncelikle yönetim ve eğitim amaçlı konuşulur ve Fransızca medya tarafından ve ikinci dil olarak kullanılır.

Mauritiuslular evde Mauritius Kreolü ve iş yerinde Fransızca konuşma eğilimindedir. Okullarda Fransızca ve İngilizce öğretilir. Mauritiuslular çok sayıda etnik kökene sahip olsalar da (Hint, Afrika, Avrupa ve Çin dahil) Mauritius Kreolü, ülkenin birincil ana dili haline gelmek için nüfusun çoğunun atalarının dillerini yavaş yavaş değiştirdi. Bugün yaklaşık 1,3 milyon insan bu dili konuşuyor.

Kaynakça

  1. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Morisyen". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Seyşeller</span> Doğu Afrikada bir ada devleti

Seyşeller ya da resmî adıyla Seyşeller Cumhuriyeti, Afrika kıtasına bağlı ada ülkesidir. Seyşeller, Hint Okyanusu'ndaki 115'ten fazla ada üzerinde kurulu bir ülke olup, Afrika ana kıtasının doğusunda, Madagaskar'ın ise kuzeydoğusunda yer almaktadır. Ülkenin başkenti Victoria'dır.

<span class="mw-page-title-main">Fas</span> Kuzey Afrikada yer alan bir ülke

Fas, resmî adıyla Fas Krallığı, yaklaşık 37 milyon nüfusa ve 720.000 km² yüzölçümüne sahip bir Kuzey Afrika ülkesidir. Başkenti Rabat ve en büyük şehri de Kazablanka'dır. Mağrip ülkelerinden biri olan Fas'ın, Atlantik Okyanusu'dan Cebelitarık Boğazı'nı çevreleyip Akdeniz'de son bulan uzun bir sahil şeridi vardır. Doğuda Cezayir, kuzeyde İspanya, güneyde ise Moritanya ile komşudur. Aynı zamanda ülke, Batı Sahra adı verilen bölgede, 1975'te koloni ülkesi İspanya tarafından terk edildikten sonra hak iddia etmiş ve günümüzde de bölgenin dörtte üçünü fiilen yönetmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Moritanya</span> Batı Afrikada bulunan bir ülke

Moritanya ya da resmî adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, Afrika kıtasının batısında yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını Fas tarafından ilhak edilen Batı Sahra ile aynı bölge üzerinde Polisario tarafından tek taraflı bağımsızlığı ilan edilen Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti, Cezayir, Mali ve Senegal oluşturmaktadır. Bunun haricinde ülkenin batısında Atlas Okyanusu yer almaktadır. Ülkenin başkenti ve en büyük şehri Nuakşot'tur.

<span class="mw-page-title-main">Fransızca</span> Romen dili

Fransızca, Hint-Avrupa dil ailesinin bir Romen dilidir. Tüm Romen dillerinde olduğu gibi, Roma İmparatorluğu'nun Halk Latincesinden türemiştir. Fransızca, Gallo-Romen dillerinden, Galya'da konuşulan Latinceden ve özellikle Kuzey Galya'da gelişmiştir. En yakın akrabası Oïl dilleridir. Fransızca, Gallia Belgica gibi Kuzey Roma Galyası'nın yerli Kelt dillerinden ve Roma sonrası Frank işgalcilerin (Cermen) Frank dilinden de etkilenmiştir. Bugün, Fransız sömürge imparatorluğu sayesinde, en önemlisi Haiti Kreolü olmak üzere, Fransız kökenli çok sayıda kreol dili vardır. Fransızca konuşan bir kişi veya ulus, Frankofon olarak anılır.

<span class="mw-page-title-main">Mauritius</span> Afrika kıtasına bağlı ada ülke

Mauritius, Morityus, resmî adıyla Mauritius Cumhuriyeti, Hint Okyanusu'nda Afrika anakarasının yaklaşık 2000 km açığında bir ada ülkesidir. Afrika'nın güneydoğusunda, Madagaskar'ın doğusunda yer almaktadır. Ülke ana ada olan Mauritius ile Rodrigues, Agaléga ve Cargados Carajos adalarından oluşur. Mauritius ve Rodrigues adaları, Fransa'nın bir denizaşırı ili olan Réunion ile Mascarene Adaları'nı oluşturur. Birçok endemik türe ev sahipliği yapan Mauritius, insanlarca nesli tüketilmeden önce dodo kuşlarının bilinen tek yaşam alanıydı. Ülkenin başkenti ve en büyük şehri Mauritius adası üzerindeki Port Louis'dir. Mauritius yalnızca 2040 km² yüz ölçümüne karşın 2,3 milyon km² büyüklüğünde bir münhasır ekonomik bölgeye sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Orta Afrika Cumhuriyeti</span> Orta Afrikada bulunan bir ülke

Orta Afrika Cumhuriyeti ya da yaygın kullanımı ile Orta Afrika, Afrika kıtasının orta bölümünde yer alan, denize kıyısı bulunmayan bir kara ülkesidir. Ülkenin sınır komşularını Çad, Sudan, Güney Sudan, Kongo DC, Kongo Cumhuriyeti ve Kamerun oluşturmaktadır. Ubangi-Chari ismi ile geçmişte Fransa sömürgesi olan ülke, 1960 yılında bağımsızlığına kavuşmuştur. Ülkenin başkenti Bangui'dir.

<span class="mw-page-title-main">Réunion</span> Fransada il (département)

Réunion, Hint Okyanusu'nda bulunan bir ada ve Avrupa ülkesi Fransa'nın denizaşırı ili.

<span class="mw-page-title-main">Mauritius'taki şehirler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste Afrika ülkesi Mauritius 'ta bulunan şehirler listelenmiştir. Mauritius'un en yüksek kentsel yığışımına sahip şehri başkent Port Louis olup, 2011 resmî sayım sonuçlarına göre 149.226 kişi yaşamaktadır. Aşağıda belirtilen listeye 1983, 2000 ve 2011 resmî nüfus sayım sonuçları eklenmiş olup, son sayımda nüfusu 15.000 ve üzeri olarak açıklanan şehirler dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Haiti Kreolü</span>

Haiti Kreyolu, Türkçede Haiti Kreolü olarak da geçer, Fransızca bazlı bir kreyol dilidir. Haiti'de yaklaşık 8 milyon kişi ya da toplam nüfusun %80'i ve özellikle Bahamalar, Küba, Kanada, Cayman Adaları, Dominik Cumhuriyeti, Fransız Guyanası, Martinik, Guadeloupe, Belize, Porto Riko ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkeler ve devletlerde yaşayan Haiti diasporası üyeleri tarafından konuşulur. Haiti Kreyolu, dünyada en çok konuşulan kreyol dilidir.

<span class="mw-page-title-main">Mauritius pasaportu</span>

Mauritius pasaportu Mauritius vatandaşlarına ülke dışına seyahatleri için verilir. 2007 yılı itibarıyla, Mauritius Pasaport ve Göçmenlik Bürosu her gün ortalama 434 pasaport basmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Seewoosagur Ramgoolam</span> Mauritiuslu siyasetçi (1900-1985)

Seewoosagur Ramgoolam, Mauritiuslu siyasetçi. Ramgoolam, Afrika ülkesi Mauritius'un 150 yıllık Britanya hakimiyetinin ardından gelen bağımsızlık sonrası ilk başbakanlık koltuğuna oturan kişi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Veerasamy Ringadoo</span> Mauritiuslu siyasetçi

Sir Veerasamy Ringadoo, Mauritiuslu siyasetçi. Ringadoo, Afrika ada ülkesi Mauritius'un bağımsızlığının ardından ilk devlet başkanı olarak makama çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Paul Bérenger</span>

Paul Bérenger, Mauritiuslu siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Barlen Vyapoory</span>

Paramasivum Pillay "Barlen" Vyapoory ya da kısaca Barlen Vyapoory, Mauritiuslu siyasetçi. Vyapoory, Afrika ada ülkesi Mauritius'ta 23 Mart 2018 ile 26 Kasım 2019 tarihleri arasında geçici görevle devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Pallavi Gungaram, Mauritiuslu manken. 2013 yılında ülkesinde düzenlenen ulusal güzellik yarışmasında 'Miss Mauritius' seçilmiştir. 2015 yılında ABD'de düzenlenen Miss Universe güzellik yarışmasında Mauritius'u temsil etmiştir.

Eddy Balancy, Mauritiuslu başsavcı ve siyasetçi. Balancy, Afrika ada ülkesi Mauritius'ta 26 Kasım 2019 ile 2 Aralık 2019 tarihleri arasında geçici görevle devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Prithvirajsing Roopun</span> Mauritius devlet başkanı

Pritvirajsing Roopun ya da yaygın kullanımıyla Pradeep Roopun, Mauritiuslu siyasetçi. Roopun, Afrika ada ülkesi Mauritius'ta 2 Aralık 2019 tarihinden bu yana devlet başkanlığı makamında bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mauritius-Türkiye ilişkileri</span>

21 Nisan 2010 tarihinde faaliyete geçen Türkiye'nin Antananarivo Büyükelçiliği Mauritius’a akreditedir. Mauritus'un Berlin Büyükelçiliği ise Türkiye'ye akreditedir. Port Louis’de Türkiye'nin bir Fahri Başkonsolosluğu mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">Lusofon</span>

Lusofon, Portekizceyi resmî dil olarak tanıyan ve konuşan, 10 egemen devlet, tahminî 270 milyon insanı kapsayan, kimse veya topluluğa verilen isimdir. Lusofonia veya Lusofon Dünya olarak da bilinen bu bölge Avrupa, Amerika, Afrika, Asya ve Okyanusya kıtalarındaki Lusofon ulusları kapsar.

Virjin Adaları Kreolü veya Virjin Adaları Kreol İngilizcesi, Virjin Adaları ve yakındaki Saba, Saint Martin ve Sint Eustatius'taki SSS adaları'nda konuşulan ve sırasıyla Saba İngilizcesi, Saint Martin İngilizcesi ve Statian İngilizcesi olarak bilinen birkaç çeşitten oluşan İngilizce tabanlı bir kreoldür.