İçeriğe atla

Maryland Kolonisi

İngiliz sömürgesi
Maryland Kolonisi
1632-1776
BaşkentAnnapolis
Yaygın dil(ler)İngilizce
HükûmetParlamenter Monarşi
Kraliyet beratıyla sahipleri 
• 1632-1675
II. Lord Baltimore
• 1751-1776
VI. Lord Baltimore
Özel vali 
• 1634-1647
Leonard Calvert
• 1769-1776
Robert Eden
Tarihçe 
• Kuruluşu
1632
• Koloninin kuruluşu
1632
4 Temmuz 1776
• Dağılışı
1776
Para birimiİngiliz sterlini

Maryland kolonisi, 1632'den 1776'a kadar önce İngiltere'nin sonra da Britanya'nın Kuzey Amerika'daki kolonilerinden biri. 1776'da Büyük Britanya'ya karşı isyan eden ve bağımsızlığını ilan eden 13 koloniden biri oldu.

Koloni başlangıçta Lord Baltimore'a(Baron Baltimore) ait kişisel bir mülktü. Lord, Avrupa'da din savaşları sürdüğü sırada İngiliz Katolikleri için bir cennet yaratabilme amacıyla bu koloniyi kurmuştu. Maryland başlarda İngiliz kolonilerindeki dinsel hoşgörünün öncülüğünü yaparken, Anglikanlar, Püritenler, Katolikler ve Quakerler arasında süren çatışmalar sonunda Püriten isyancılar koloninin kontrolünü ele geçirdi. Muhteşem Devrim'i izleyen yıllarda John Coode bir protestan isyanına öncülük ederek Lord Baltimore'u iktidardan indirdi. Coode'un hükûmeti sevilmedi ve hem III. William hem de bizzat Coode'un kendisi koloninin İngiltere'den atanan bir vali tarafından yönetilmesini istedi. Böylece koloniyi 1694 yılında ölene kadar Lionel Copley yönetti ve ölümünden sonra yerine Francis Nicholson geçti.[1]

Maryland kolonisi, İngiltere'ye bağlı güneyindeki Virjinya kolonisi ve Hollanda'ya bağlı kuzeyindeki Yeni Hollanda kolonisi ile başlayan erken rekabete rağmen, Virjinya'dakine benzer bir gelişme çizgisi izledi. Koloninin ilk yerleşimleri ve nüfus merkezleri, Chesapeake Körfezi'ne dökülen nehir ve diğer su yollarının etrafında oluştu. Maryland'ın ekonomisi de aynı Virjinya gibi Avrupa'ya ihraç edilen tütün tarımına dayalı olarak gelişti. Tütün ekimi için gereken ucuz isgücü ihtiyacı ve tütün fiyatları inişe geçtiğinde geliştirilen karma tarım yöntemleri, önce sözleşmeli hizmetçilik (İngilizce: indentured servitude) denilen bir çalışma şeklinin gelişmesini sağladı. Avrupa'daki yoksul aileler, Yeni Dünya'ya getirilme, yiyecek ve barınma ihtiyaçlarının karşılanması karşıliğında 7-8 yıllığına Kuzey Amerika'daki kolonilere getirilerek ailecek ücretsiz olarak çalıştırılıyordu. Daha sonra da Afrikalıların köleleştirilmesi ve zorla göçettirilmesi dönemi başladı.

Koloninin ikinci döneminde, güney ve doğu kesimlerinde tütün tarımı devam etti, fakat devrim yaklaştığında kuzey ve orta Maryland giderek buğday üretim merkezleri haline geldi. Böylece iç bölgelerde Frederick gibi tarım şehirleri ve Maryland'ın başkenti olacak olan Baltimore gibi bir liman şehri oluştu. Maryland kolonisi Amerikan Devrimine aktif şekilde katıldı, New England'da kurulan Birleşik Komite (Ing: Committee of correspondence) burada da önemli bir etki yarattı ve Boston'daki çay partisinin bir benzeri Chestertown'da da yapıldı.

Kaynakça

  1. ^ John E. Findling, Frank W. Thackeray, Events that Changed America Through the Seventeenth Century, pp. 133-134.

Ayrıca bakınız

  • İngiliz sömürge imparatorluğu

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sanayi Devrimi</span> 1760–1840 yılları arasındaki hızlı teknolojik değişim dönemi

Sanayi Devrimi ya da Endüstri Devrimi, bazen Birinci Sanayi Devrimi ve İkinci Sanayi Devrimi olarak ayrılan ve insan ekonomisinin Tarım Devrimi'ni takip eden daha yaygın, verimli ve istikrarlı üretim süreçlerine doğru küresel bir geçiş dönemidir. Büyük Britanya'da başlayan Sanayi Devrimi, yaklaşık 1760'tan yaklaşık 1820-1840 yılları arasındaki dönemde Kıta Avrupasına ve Amerika Birleşik Devletleri'ne yayıldı. Bu geçiş, elle üretim yöntemlerinden makinelere geçişi; yeni kimyasal üretim ve demir üretim süreçlerini; su gücü ve buhar gücünün artan kullanımını; takım tezgâhlarının geliştirilmesini ve makineleşmiş fabrika sisteminin yükselişini içeriyordu. Üretim büyük ölçüde arttı ve bunun sonucunda nüfusta ve nüfus artış hızında benzeri görülmemiş bir artış yaşandı. Tekstil endüstrisi modern üretim yöntemlerini ilk kullanan sektör oldu ve tekstil istihdam, çıktı değeri ve yatırılan sermaye açısından baskın sektör haline geldi.

<span class="mw-page-title-main">On Üç Koloni</span> Britanya İmparatorluğuna ait olan Kuzey Amerikanın doğu kıyısında bulunan 13 kolonidir

On Üç Koloni, Britanya İmparatorluğu'na ait olan Kuzey Amerika'nın doğu kıyısında bulunan 13 kolonidir. 1607'de Virginia Eyaleti'nde Jamestown kasabasının kurulmasıyla kuruluşa başlamış, 1733'te Georgia Eyaleti'nin kurulmasıyla kuruluş tamamlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rhode Island</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Rhode Island, Amerika Birleşik Devletleri'nin New England bölgesinde yer alan bir eyalet. Yüzölçümü bakımından ülkenin en küçük eyaleti ve nüfus bakımından yedinci en küçük eyaletidir.

<span class="mw-page-title-main">Amerikan Bağımsızlık Savaşı</span>

Amerikan Bağımsızlık Savaşı, 1775–1783 yılları arasında Büyük Britanya ve Kuzey Amerika'daki On Üç Koloni arasında geçen ve Amerika Birleşik Devletleri'nin kurulmasıyla sonuçlanan savaştır. Amerikan Devrimi olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Britanya İmparatorluğu</span> Birleşik Krallık tarafından yönetilmiş devletler ve dominyonlardan oluşan imparatorluk

Britanya İmparatorluğu, Birleşik Krallık veya öncül devletleri tarafından yönetilen dominyonlar, sömürgeler, himayeler ve mandalar ile diğer bağımlı bölgelerden oluşmuş olan imparatorluktur. 16. ve 17. yüzyıllarda İngiltere Krallığı tarafından kurulan denizaşırı sömürgeler ve ticaret karakolları olarak başlamıştı. En güçlü döneminde tarihteki en geniş topraklara sahip devlet olmasının yanı sıra bir yüzyıldan fazla bir süre boyunca dünyanın en önde gelen küresel gücüydü. 1922'de 458 milyon kişi, yani dünya nüfusunun neredeyse dörtte biri, Britanya İmparatorluğu'nun egemenliği altındaydı ve toprakları 33.000.000 km2'lik alanı kapsıyordu. Bu derece geniş bir coğrafyaya hükmettiği için siyasi, dilsel ve kültürel kalıtı hâlen yaygın olarak devam etmektedir. Gücünün doruklarındayken, dünya geneline yayılmış toprakları nedeniyle her zaman en az bir bölgesinde gün ışığı olmasından ötürü "üzerinde güneş batmayan imparatorluk" olarak da tanımlanmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Sömürgecilik</span> Bir devletin başka toplumları siyasal ve ekonomik olarak egemelik altına alma politikası

Sömürgecilik; kolonicilik, kolonyalizm ya da müstemlekecilik, genellikle bir devletin başka ulusları, devletleri, toplulukları, siyasal ve ekonomik egemenliği altına alarak yayılması veya yayılmayı istemesidir.

<span class="mw-page-title-main">Amerikan Devrimi</span>

Amerikan Devrimi, 18. yüzyılın ikinci yarısında On Üç Koloni'nin Britanya İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazanarak Amerika Birleşik Devletleri adını aldığı dönemi içine alır. Amerika kıtasına ilk göç eden Virjinya kolonisinden sonra 1772 yılına kadar kolonilerin sayısı 13'ü buldu. Kolonilerde yönetim biçimi, baştaki valinin ya yerel olarak seçilmesine ya da kraliyetçe veya doğrudan krallıkça atanması esasına dayanır. Yasama organı da atanmış veya seçilmiş kişilerden oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Jamestown, Virginia</span>

Virginia Kolonisi'ndeki Jamestown yerleşimi, Amerika kıtasındaki ilk kalıcı İngiliz yerleşmesiydi. Powhatan Nehri'nin kuzeydoğu kıyısında, günümüz Williamsburg merkezinin yaklaşık 2.4 mil (4 km) güneybatısında yer almaktadır. 4 Mayıs 1607'de, Virginia Sömürge Başkanlığı tarafından "James Fort" olarak kuruldu. 1610'da kısa bir terkin ardından resmi olarak kuruluşu kayıt edildi. 1585 yılında Roanoke Adası'nda kurulan Kaptan Roanoke Kolonisi de dahil olmak üzere birkaç başarısız yerleşke girişimi izledi. Jamestown, 1616'dan 1699'a kadar sömürge başkenti (merkezüssü) olarak hizmet etti.

<span class="mw-page-title-main">Baltimore</span>

Baltimore, ABD'nin Maryland eyaletinin en kalabalık şehridir. Baltimore, 2020 nüfus sayımında 585.708 olan nüfusuyla Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık 30. şehridir. Baltimore, 1851 yılında Maryland Anayasası tarafından bağımsız bir şehir olarak belirlendi ve bugün ülkedeki en kalabalık bağımsız şehirdir. 2020 nüfus sayımı itibarıyla Baltimore metropolitan alanının nüfusunun 2.838.327 olduğu tahmin edilmektedir ve bu da onu ülkenin 20. en büyük metropolitan alanı yapmaktadır. Daha büyük Washington metropolitan alanıyla birleştirildiğinde, Washington-Baltimore birleşik istatistik alanı (CSA), 2020 ABD nüfus sayımına göre 9.973.383'lük bir nüfusa sahiptir ve ülkenin üçüncü en büyük nüfusudur.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri tarihi</span> Amerika kıtasının keşfiyle başlayan tarihi olaylar

Amerika Birleşik Devletleri tarihi veya kısaca Birleşik Devletler tarihi, Amerika Birleşik Devletleri'nin kurulduğu Kuzey Amerika topraklarının üzerinde, tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan geçmişi. Amerika'nın 15. yüzyılın sonlarında Kristof Kolomb tarafından keşfedilmesinden önce bu topraklarda yüzyıllardır sadece Kızılderililer yaşamaktaydı. Keşiften sonra başta İspanya, Fransa ve Büyük Britanya olmak üzere aralarında Hollanda, İsveç ve Portekiz'in de dahil olduğu birçok Avrupa ülkesi buralarda sömürgeler kurdular. Bu sömürgeler arasında Britanya'ya ait On Üç Koloni de vardı. Günümüzdeki ABD 18. yüzyılda Britanya İmparatorluğu'na ait bu sömürgelerin bağımsızlıklarını kazanması sonucu oluşmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Denizaşırı Toprakları</span> Birleşik Krallıkın hâkimiyetindeki on dört bölge

Britanya Denizaşırı Toprakları ya da Birleşik Krallık Denizaşırı Toprakları, Birleşik Krallık'ın bir parçasını oluşturmamakla birlikte Birleşik Krallık hâkimiyeti altında bulunan on dört bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">İngiliz imparatorluğu</span> İngiltere Krallığı tarafından 16. yüzyılın sonu ile 18. yüzyılın başı arasında sömürgeleştirilen denizaşırı topraklardan oluşmaktaydı

İngiliz Sömürge İmparatorluğu İngiltere Krallığı tarafından 16. yüzyılın sonu ile 18. yüzyılın başı arasında sömürgeleştirilen denizaşırı topraklardan oluşmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Virginia Kolonisi</span> 1607den Amerikan Devrimine kadar bütün bir 17. yüzyıl boyunca İngilterenin Kuzey Amerikadaki kolonilerinden biridir

Virjinya kolonisi 1607'den Amerikan Devrimine kadar bütün bir 17. yüzyıl boyunca İngiltere'nin Kuzey Amerika'daki kolonilerinden biridir. Virjinya adı (İngilizce:Virginia) 1584 yılında Sir Walter Raleigh tarafından, hiç evlenmemiş olan Kraliçe I. Elizabeth'e ithafen verilmiştir. 17. yüzyılın ortalarındaki İngiliz İç Savaşı'ndan sonra II. Charles, koloninin kraliyete ne kadar sadık olduğunu vurgulamak için başına Eski Dominyon eki koymuştur.

<span class="mw-page-title-main">Nevis</span>

Nevis, Karayipler'deki Küçük Antiller'in kuzeyinde bulunan ada. Saint Kitts adasıyla birlikte Saint Kitts ve Nevis'i oluşturmaktadır. Adanın batı tarafında Karayip Denizi ve doğusu Atlas Okyanusu'na bakmaktadır. Adanın 350 km doğu-güneybatısında Puerto Rico adası ve 50 km batısında Antigua adası bulunur. Adanın alanı 93 km² olup nüfusu 2006 itibarıyla 12,106 kişidir. Adanın başkenti Charlestown kentidir.

<span class="mw-page-title-main">William Penn</span>

William Penn, İngiliz girişimci, filozof ve dinbilimci. Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı Pensilvanya eyaletinin kurucusudur. Demokrasi ve din özgürlüğü konularının önde gelen savunucuları arasındadır. Philadelphia kentinin kuruluş ve gelişme sürecine katkıda bulunduğu düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Connecticut Kolonisi</span>

Connecticut Kolonisi, Amerika'nın Britanya İmparatorluğu kontrolündeki bölümünde yer alan koloniydi. New England Kolonileri'nden biri olup daha sonraları Amerika Birleşik Devletleri'ni kuran On Üç Koloni'den biriydi.

<span class="mw-page-title-main">New York Kolonisi</span>

New York Kolonisi, Amerika'nın Britanya İmparatorluğu kontrolündeki bölümünde yer alan koloniydi. New England Kolonileri'nden biri olup daha sonraları Amerika Birleşik Devletleri'ni kuran On Üç Koloni'den biriydi.

<span class="mw-page-title-main">New Jersey Kolonisi</span>

New Jersey Kolonisi, Amerika'nın Britanya İmparatorluğu kontrolündeki bölümünde yer alan koloniydi. New England Kolonileri'nden biri olup daha sonraları Amerika Birleşik Devletleri'ni kuran On Üç Koloni'den biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Güney kolonileri</span>

İngiliz Amerikası'ndaki Güney Kolonileri Maryland Kolonisi, Virginia Kolonisi, Carolina Kolonisi ve Georgia Kolonisi'nden oluşuyordu. 1763'te, yeni oluşturulan Doğu Florida ve Batı Florida kolonileri, İspanyol İmparatorluğu Florida'yı geri alana kadar Büyük Britanya tarafından Güney Kolonileri'ne eklendi.

<span class="mw-page-title-main">Avalon Yarımadası</span> Newfoundland adasında bir yarımada

Avalon Yarımadası Newfoundland adasının güneydoğu bölümünü oluşturan büyük bir yarımadadır. 9,220 kilometrekare (3,560 sq mi) boyutundadır.