İçeriğe atla

Martin McDonagh

Martin McDonagh
Doğum26 Mart 1970 (54 yaşında)
Camberwell, Londra
MeslekTiyatro oyunu yazarı
Milliyetİrlanda İrlandalı
Dönem1996, -

Martin McDonagh (d. 26 Mart 1970), İrlandalı çağdaş oyun yazarı, BAFTA ödüllü film yönetmeni ve senaristtir.

Yaşamı

İrlandalı bir ailenin çocuğu olarak Camberwell, Londra'da doğdu. Annesi ve babası daha sonra İrlanda'nın Galway şehrine taşındı, Martin ve kardeşi (aynı zamanda senaryo yazarı) John Michael McDonagh ise Londra'da kaldı. McDonagh, 16 yaşından itibaren aldığı işsizlik maaşıyla yaşamını sürdürdü.

Yazları Galway'e yaptığı yolculuklarda, İngilizcenin Batı İrlanda şivesini öğrenen McDonagh, bu konuşma tarzını daha sonra oyunlarında kullandı. Bu kaba köy şivesinin yanı sıra ilkel simgesellik ve kara mizah da içeren oyunları; John Millington Synge, Harold Pinter ve David Mamet'in oyunları ile İngiliz televizyon komedilerinin bir karışımı gibi görülür.

Tiyatro eserleri

Tiyatro eserleri arasında, Galway Üçlemesi ve Aran Adaları Üçlemesi'nin yanı sıra The Pillowman başlıklı bir kara-fantezi ve iki radyo oyunu bulunmaktadır.

Galway üçlemesi

  • Leenane'in Güzellik Kraliçesi (The Beauty Queen of Leenane) (1996): Hiç evlenmemiş bir kadın ile baskıcı annesi arasındaki ilişkiyi anlatan oyunda kadın son aşk şansı ile karşılaşırken annesini ise kötü bir ölüm bekler.
  • Connemara'da Bir Kafatası (A Skull in Connemara) (1997): Connemara'lı bir adamın işi eski mezarlardaki iskeletleri parçalamaktır. Son müşterisi ise yıllar önce kazara - ya da bilerek - öldürdüğü karısıdır.
  • Yalnız Batı (The Lonesome West) (1997): İki kardeş, babalarını vurup olaya kaza süsü verdikten sonra tartışmaya başlar. (Sam Shepard'ın True West - Gerçek Batı oyununa gönderme)

Aran Adaları üçlemesi

  • Inishmaan'ın Sakatı (The Cripple of Inishmaan) (1996): Man of Aran adlı filmde rol almaya çalışan sakat bir çocuğun kara mizaha dönüşen öyküsü.
  • Inishmore'lu Yüzbaşı (The Lieutenant of Inishmore) (2001): Bir IRA birliğinin çılgın lideri, en iyi arkadaşı olan kedinin öldürüldüğünü öğrenince vahşi bir şamata başlar.
  • The Banshees of Inisheer: Üçlemenin son parçasıdır ve yayımlanmamıştır. McDonagh uzun süre sonra benzer bir başlıkla farklı bir öyküyü film olarak hayata geçirmiştir.

Diğer oyunlar

  • Yastık Adam (The Pillowman) (2003): Bir korku kitabı yazarı birçok çocuğun öldürülmesi sonrasında sorgulanır.
  • Kurt ile Ormancının Öyküsü (The Tale of the Wolf and the Woodcutter) (radyo oyunu).
  • A Behanding in Spokane (2010)
  • Hangmen (2015)
  • A Very Very Dark Matter (2018)

Sinema

McDonagh'nın tamamını yazıp yönettiği, biri kısa film olmak üzere beş filmi bulunmaktadır.

Filmografisi

Yıl Başlık Yönetmen Senarist Yapımcı Notlar
2004 Six ShooterEvet Evet Hayır Kısa film
2008 In BrugesEvet Evet Hayır
2012 Seven PsychopathsEvet Evet Evet
2017 Three Billboards Outside Ebbing, MissouriEvet Evet Evet
2022 The Banshees of InisherinEvet Evet Evet

Ödüller

  • Tony Ödülü - En İyi Oyun
    • Leenane'in Güzellik Kraliçesi (1996) (Adaylık - 1998)
    • The Lonesome West - Yalnız Batı (1997) (Adaylık - 1999)
    • The Pillowman - Yastık Adam (2003) (Adaylık - 2005)
    • Inishmore'lu Yüzbaşı (2001) (Adaylık - 2006)
  • Oscar - En İyi Kısa Film
  • Critics' Circle Tiyatro Ödülleri - Gelecek Vadeden Tiyatro Yazarı
    • Leenane'in Güzellik Kraliçesi (1996) (Kazandı - 1996)
  • Laurence Olivier Ödülleri - En İyi Yeni Oyun

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

Ahmet Levendoğlu, Türk oyuncu, yönetmen, çevirmen ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Tony Ödülleri</span> Amerikan tiyatro ödülü

Antoinette Perry Broadway Tiyatrosu'nda Mükemmellik Ödülü, daha yaygın adıyla Tony Ödülü, Broadway tiyatrosunda üstünlüğe verilen ödül. Ödüller American Theatre Wing ve Broadway League tarafından Midtown Manhattan’da her yıl sahiplerini bulmaktadır. Broadway yapımları ve performansları için dağıtılan ödüllerin yanı sıra, Amerika'daki bölgesel tiyatrolar için de bir ödül verilmektedir. Special Tony Award, Tony Honors for Excellence in Theatre ve Isabelle Stevenson Award gibi adaylıksız, özel ödüller de gerekli görülürse sahiplerini bulmaktadır. Ödül adını American Theatre Wing'in kurucu ortağı olan Antoinette "Tony" Perry'den almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Frances McDormand</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Frances Louise McDormand, Akademi Ödüllü Amerikalı sinema, tiyatro ve televizyon oyuncusudur. Üç kez En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Oscar'a aday oldu. Üç kez En iyi Kadın Oyuncu Oscar ödülünü kazanmıştır. 1996 yılında Coen Kardeşlerin Fargo filminde canlandırdığı hamile polis memuru Marge Gunderson rolüyle En İyi Kadın Oyuncu Oscar ödülünü kazandı. 2018 yılında Martin McDonagh tarafından yazılıp yönetilmiş 2017 çıkışlı sinema filmi Üç Billboard Ebbing Çıkışı, Missouri ile En iyi Kadın oyuncu Oscar ödülünü kazandı. Aynı başarıyı 2021 yılında Chloé Zhao imzalı Nomadland filmi ile yakaladı.

<span class="mw-page-title-main">Engin Hepileri</span> Türk oyuncu

Engin Hepileri, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, tiyatro yönetmenidir.

Murat Karasu, Türk tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu, tiyatro yönetmeni, oyun yazarı.

Mehmet Ergen, Türk tiyatro oyuncusu, yönetmen, çevirmendir.

Zeynep Rüçhan Çalışkur, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Leenane'in Güzellik Kraliçesi (oyun)</span>

Leenane'in Güzellik Kraliçesi, Martin McDonagh tarafından yazılan seyirlik bir oyundur.

<span class="mw-page-title-main">Cengiz Bozkurt</span> Türk oyuncu

Mehmet Cengiz Bozkurt, Türk oyuncudur.

<i>Yastık Adam</i> Martin McDonaghın 2003 yılında yazdığı oyun

Yastık Adam, Martin McDonagh'ın, 2003 yılında yazdığı ve orijinal adı, The Pillowman olan oyunudur. Oyun Türkiye'de ilk olarak, 2008/2009 sezonunda, Talimhane Tiyatrosu tarafından oynanmıştır.

Inishmaan'ın Sakatı Martin McDonagh'ın 1996 yılında yazdığı, orijinal adı "The Cripple of Inishmaan" olan oyunu. Oyun Türkiye'de ilk olarak, 2006-2007 sezonunda İstanbul Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenmiştir.

Mehmet Cüneyt Çalışkur, Türk oyun yazarı, yönetmen ve İstanbul Devlet Tiyatrosu eski sanatçısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Željko Ivanek</span> Slovenyalı aktör

Željko Ivanek,, Sloven asıllı Amerikalı oyuncudur.

Brían Flynn O'Byrne bir İrlandalı oyuncu. Çoğunlukla ABD'de çalışmaktadır. County Cavan'da doğmuştur.

Sema Çeyrekbaşıoğlu, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu. İstanbul Devlet Tiyatrosu sanatçısıdır.

<i>Dalgaları Aşmak</i>

Dalgaları Aşmak, Lars von Trier'nin yönettiği 1996 Danimarka yapımı filmdir. Emily Watson'ın başrolü oynadığı film 1970'li yıllarda Scottish Highlands'te geçmekte ve Bess McNeill adlı bir kadının iş kazası sonucu sakat kalan kocasına duyduğu aşkı konu almaktadır. Yapımcılığını Lars von Trier'nin Zentropa adlı şirketinin üstlendiği Dalgaları Aşmak; Gerizekalılar (1998) ve Karanlıkta Dans'ın (2000) da içinde bulunduğu Altın Kalp Üçlemesi'nin bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Nicolas Winding Refn</span>

Nicolas Winding Refn Danimarkalı film yönetmeni, yapımcısı ve senaristi. Pusher üçlemesi, Valhalla Rising, Only God Forgives ve Too Old to Die Young televizyon dizisiyle bilinir.

Hakkı Ergök, Türk oyuncu, yönetmen ve seslendirme sanatçısı.

Sevgi Sanlı Türk oyun yazarı, çevirmen, eleştirmen.

Charlotte Murphy en çok BBC dizisindeki Happy Valley (2014-2023) Ann Gallagher rolüyle tanınan İrlandalı aktris.