İçeriğe atla

Martha Doan

Martha Doan
Doğum6 Haziran 1872(1872-06-06)
Ölüm18 Nisan 1960 (87 yaşında)
EğitimPurdue Üniversitesi

Earlham Koleji İngiliz Edebiyatı

Cornell Üniversitesi
Ebeveyn(ler)Pheobe MacPherson, Abel Doan
AileMartha, yedi çocuğun en büyüğüydü.

Martha Doan (6 Haziran 1872 - 18 Nisan 1960), talyum bileşikleri üzerine araştırmaları, yayınlanmış üç çalışması ve ABD'deki çeşitli kurumlarda profesör ve dekan olarak görev yapması gibi katkıları olan Amerikalı bir kimyagerdi. Hayatı boyunca Purdue'den lisans ve yüksek lisans, Earlham Koleji'nden lisans ve Cornell'den doktora olmak üzere dört derece almıştır.[1] Earlham ve Lowa Wesleyan Koleji olmak üzere iki kolejde kadın dekanıydı.[1] Yüksek öğrenime katılımının yanı sıra kimya ve bilimle ilgili çeşitli ulusal organizasyonlarda yer aldı. Kendisine 1951 yılında Bilime Üstün Hizmet Sertifikası verilmiştir.[2] Bilime, doğaya ve bahçeciliğe olan ilgisinin onuruna memleketi Indiana'nın Westfield kentinde kendisine adanmış bir bahçe bulunmaktadır.[3]

Erken yaşamı

Pheobe MacPherson ve Abel Doan'ın çocuğu olarak dünyaya gelen Martha, Westfield, Indiana'da büyüdü. Yedi çocuğun en büyüğüydü. Abel Doan yerel bankanın başkanıydı ve aile toplumda iyi tanınıyordu.[4] Martha, öğrencilerin birçok farklı çalışma alanında liderler olarak yetişmelerine yardımcı olmasıyla tanınan bir Quaker okulu olan Union Lisesi'nden mezun oldu. Martha liseden sonra üniversite eğitimi almaya karar verdi. Kendisinden küçük altı kardeşi de üniversiteye gidecekti.[1]

Eğitim ve kariyeri

Martha Doan sonunda üniversite düzeyinde 4 dereceye sahip olacaktı. Lisans derecesini 19 yaşında Purdue Üniversitesi'nden aldı.[1] Bir sonraki eğitim yılı Earlham Koleji'nden İngiliz Edebiyatı alanında lisans derecesi almaya yönelik olacaktı. Daha sonra Purdue'den yüksek lisans derecesi aldı.

Son diplomasını Cornell Üniversitesi'nden almıştır. Cornell'de geçirdiği süre boyunca kimya alanında Bilim Doktorası (Sc.D.) yapmıştır. Çalışmaları, Cornell'de seçkin lisansüstü öğrencilere sunulan Henry W. Sage Bursu tarafından finanse edildi. Bu ileri kimya derecesine yönelik çalışmaları talyum ve ilgili bileşiklerin araştırılması etrafında dönüyordu. Doktorasını aldığı yıl olan 1896'da, Amerikan Kimya Derneği tarafından yayınlanacak olan talyumla ilgili bileşiklerle ilgili bir makalenin ortak yazarı olarak listelendi. Cornell'den kimya alanında doktora derecesi alan ilk kadın oldu.[5]

Martha Doan'ın bir diğer yayını da 1861-1896 Talyum Literatürü İndeksi'dir. Bu indeks, American Association for the Advancement of Science'tan bir komite tarafından oybirliğiyle Smithsonian Enstitüsü'ne tavsiye edilmiştir. Bu indeks 1899'da Smithsonian Enstitüsü'ndeki Çeşitli Koleksiyonlar'da yayınlanmaya devam edecektir. Son yayını Radio Indicators and other selected topics in Inorganic, Chemistry adlı kitabının çevirisidir.

Martha Doan, bir kimyager olmanın yanı sıra hayatının büyük bir bölümünde öğretmenlik yapmıştır. Öğretmenlikteki ilk işi Indianapolis'teki Manuel Eğitim Lisesi'ndeydi. Daha sonra hızla Vassar Koleji'nden bir teklifi aldı ve burada 14 yıl boyunca eğitmen olarak ders verdi. Vassar Koleji'nde eğitmenlik yaptıktan sonra Earlham Koleji'nde profesör, aynı zamanda kadın dekanı oldu. Earlham'da 1926 yılına kadar kaldı. Üç yıl sonra, bir başka kolej olan Lowa Wesleyan Koleji'nde profesör ve kadın dekanı oldu ve 1937 yılına kadar bu görevde kaldı. Diğer kurumlarda yaz dönemlerinde aktif olarak ya da yardımcı dekan olarak görev yaptığı birkaç yer oldu. Dekanlığı sırasında herhangi bir zorluk yaşamamış, mevcut eğitim fırsatlarını genişletmekle ilgilenmiştir. Bir yönetici olarak arayışları güçlü öğretim, araştırma ve üniversite genişletme çalışmalarını daha da geliştirmeyi içeriyordu.[1][3]

Tanınması, onur ve ödülleri

Martha, kariyeri boyunca bilimsel ve akademik alandaki çeşitli organizasyonlarda yer almıştır. Emekli olduktan sonra da toplumun aktif bir üyesi olmuştur. Bilime ve akademiye olan bağlılığı ona çeşitli kurumlardan birçok onur ve ödül kazandırdı.

Başlık Kurum
Bilge Araştırmacı Cornell Üniversitesi
Fahri Doktora Unvanı Purdue Üniversitesi
Mezunlara Atıf Ödülü Earlham Koleji
Bilime Üstün Hizmet Sertifikası Bilimde Mezun Kadınlar
Aynı türde sertifika Indiana Bilim Akademisi
Üyelik Ulusal Kadın Dekanları Birliği
Üyelik Amerikan Üniversiteli Kadınlar Derneği

Kaynakça

  1. ^ a b c d e Creese, Mary R. S. (1998). Ladies in the laboratory? : American and British women in science, 1800-1900 : a survey of their contributions to research. Creese, Thomas M. Lanham, Md.: Scarecrow Press. ISBN 0585276846. OCLC 36386419. 
  2. ^ "Honorary Members - Graduate Women In Science". www.gwis.org. 7 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2018. 
  3. ^ a b "Document Center / Who is Martha Doan? / Westfield, IN". www.westfield.in.gov (İngilizce). 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2018. 
  4. ^ "Doan Family Papers, 1900-1960". []
  5. ^ The Vassarion...Vassar College (İngilizce). 1910. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Oxford Üniversitesi</span> İngilterede Oxfordda kurulu devlet üniversitesi

Oxford Üniversitesi, Birleşik Krallık'ta, İngiltere'nin Oxford kentinde bulunan bir üniversitedir. Kurulduğu tarih bilinmemesine rağmen, 1096 tarihinde bu kentte eğitim olduğuna dair belgeler üniversiteyi İngilizce konuşulan dünyanın en eski üniversitesi, kuruluşundan itibaren var olmaya devam eden en eski ikinci üniversite yapmaktadır. Üniversite 1167 yılında II. Henry'nin, İngiliz öğrencilerin Paris Üniversitesinde okumasını yasaklamasıyla hızla büyümüştür. 1209 yılında Oxford halkıyla yaşanan anlaşmazlıklar sonucu bazı akademisyenler kuzeydoğudaki Cambridge kasabasına gitmiş ve burada Cambridge Üniversitesi’ni kurmuşlardır. Bugün bu iki eski üniversite Oxbridge adıyla anılır.

<span class="mw-page-title-main">Üniversite</span>

Üniversite, yükseköğretim kurumu ya da bilimtay en üst seviyede eğitim verilen, araştırma yapılan ve bilgi üretilen kurumlardır. Araştırma alanları çoğunlukla çeşitli disiplinlere ayrılan üniversiteler genellikle yüksek okul, lisans ve lisansüstü okullarından oluşurlar. Araştırma görevlileri ya da akademisyenler, yaptıkları özgün çalışmalar dolayısıyla doçent, profesör gibi çeşitli unvanlarla ödüllendirilirler. Çeşitli akademik disiplinlerde akademik dereceler verir. Üniversiteler genellikle farklı okullarda veya öğrenim fakültelerinde hem lisans eğitimi hem de lisansüstü eğitim sunar.

<span class="mw-page-title-main">Chalmers Teknik Üniversitesi</span>

Chalmers Teknik Üniversitesi, genellikle Chalmers olarak anılan, teknoloji, doğa bilimleri, mimarlık alanlarında araştırma ve eğitim üzerine yoğunlaşmış, İsveç'in Göteborg kentinde bulunan bir yükseköğrenim kurumudur. THES 2005 yılı sıralamasına göre; İsveç'in en iyi araştırma üniversitesi ve Avrupa'nın zirvedeki araştırma üniversitelerinden biridir. Üniversitenin çevre bilimleri, nanoteknoloji, bilgi teknolojileri, endüstriyel tasarım, yönetim ve mimarlık alanlarında oldukça kaliteli bölümleri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hazar Üniversitesi</span>

Hazar Üniversitesi, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de yer alan özel üniversite. 1991 yılında eğitime başlamış olup, ülkenin ilk özel ve İngilizce eğitim yapan üniversitedir. Üniversitede önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimi verilmektedir. Amerikan kredi sisteminin kullanıldığı üniversite, Azerbaycan'ın Bologna sistemine katılmasına ve Bologna prensiplerinin Azerbaycan üniversitelerinde anlaşılarak uygulanmasına katkıda bulunmuştur. Ayrıca, Amerika ve Asya'daki çeşitli ülkelerin üniversiteleriyle öğrenci transfer sistemini uygulamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Lancaster Üniversitesi</span> Birleşik Krallıkta bir üniversite

Lancaster Üniversitesi 1964 tarihinde Lancaster'de kurulmuş bir üniversitedir. 1968'de bu kentin güneyinde bir kırsal alan olan Bailrigg'de özel olarak yapılan kampüsüne yerleşmiş. Üniversite bu kampüste gelişmiştir ve günümüze kadar Lancaster kentinden ayrı ve uzakta kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Salford Üniversitesi</span>

Salford Üniversitesi, Kuzey-Batı İngiltere'de bulunan bir yüksek öğretim kurumudur. Kampüsü Salford, Greater Manchester şehri merkezinde; Manchester şehir merkezinin 1,5 km. batısındadır. Kampüs A6 anayolu kenarında; İrwell Nehri kıyısında, 240,000 m2 büyüklükte bir park alanındadır. Kamuya ait bir üniversitedir. Yüksek eğitim okulu olarak eski ileri eğitim kurumlarından 1921'de "Royal Technical College, Salford" oluşturulmuş; sonra "Salford Royal College of Advanced Technology" olarak "ÇAT - College of Advanced Technology" statüsü verilmiş; 1963 Robins Rapor'undan ile diğer CAT'lerle birlikte üniversite olması tavsiye edilmiş ve "Salford CAT" olarak 1967'de Kraliyet Beratı ile üniversite diploması verme yetkisi verilmiştir. 1992'de University of Salford ismini almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Christian Anfinsen</span> Amerikalı biyokimyager (1916 – 1995)

Christian Anfinsen Jr, Amerikalı biyokimyacıdır. Anfinsen, özellikle bir amino asit sekansı ve biyolojik olarak aktif bir konformasyon arasındaki bağlantı ile alakalı ve ribonükleaz ile ilgili çalışmalarından dolayı William Howard Stein ve Stanford Mooreile ile beraber 1972'de Nobel Kimya Ödülü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cornell Üniversitesi</span> ABD, New Yorkta kurulu vakıf üniversitesi

Cornell Üniversitesi; ABD'de New York Eyaleti'nin Ithaca şehrinde bulunan bir özel üniversitedir.

Mary Butler Lewis (1903-1970) Amerikalı kadın antropolog. Pensilvanya'nın yerel tarihi yerleri ve Orta Amerika seramik sanatı ile ilgili çalışmaları ile tanınır. Pensilvanya Üniversitesinden antropoloji alanında doktora derecesi alan ilk kadındır.

<span class="mw-page-title-main">Purdue Üniversitesi</span> Indiana ABDde kurulmuş devlet üniversitesi

Purdue Üniversitesi, West Lafayette, Indiana'da 6 Mayıs 1869 tarihinde kurulan bir devlet üniversitesidir. Amerika Birleşik Devletleri'nin önde gelen yükseköğretim kurumlarından birisidir. Üniversite 1869 yılında işadamı John Purdue'un kendi adına bir bilim, teknoloji ve tarım koleji kurulması için arazi ve para bağışlamasının ardından kurulmuştur. İlk dersler 16 Eylül 1874 tarihinde altı eğitmen ve 39 öğrenciyle yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de üniversiteler</span> Türkiyede yükseköğretime genel bakış

Günümüzdeki teşkilat ve statüye sahip üniversiteler Türkiye'de, 1863’te kurulan Dârülfünunla başlar. Avrupa üniversitelerinde eğitim öğretim kilisenin kontrolü altındaki teolojiye dayanmasına rağmen Türklerin Selçuklu, Osmanlı ve daha pek çok değişik dönemlerde kurduğu çeşitli statülerdeki üniversiteler de pozitif bilimlerin de okutulması bakımından üniversite olarak bilimsel kariyerini başından günümüze kadar muhafaza etti. Bu sebeple Türkiye’de modern üniversitelerin ilki olan İstanbul Üniversitesi, 1453 senesinde Fatih Sultan Mehmed'in din ilimleri yanında fen ilimlerinin de okutulması için kurduğu Fatih Külliyesi'ne dayanmakta olup, beş asırlık bir geçmişe sahiptir.

Bir akademik bölüm, akademik departman, katedra veya kafedra, belirli bir akademik disipline ayrılmış üniversite veya okul fakültesinin bir bölümüdür. Bu, Amerika Birleşik Devletleri'nin üniversite düzeyinde kullanımını kapsar. İngiltere ve diğer Commonwealth ülkelerinde, üniversiteler fakülte terimini kullanma eğilimindedir; fakülteler genellikle okullara veya bölümlere ayrılır.

<span class="mw-page-title-main">Akademik disiplin</span> akademik çalışma alanı veya meslek

Akademik disiplin, akademik eğitimde, özellikle de yüksekokul, meslek yüksekokulu, üniversite gibi yükseköğretim kurumlarında icrâ edilen bilimsel çalışma ve araştırma alanıdır. Her akademik disiplin, akademik bölümler, fakülteler, akademik dergiler ve sahanın uzmanları tarafından tanımlanır, çerçevesi ve araştırma alanı belirlenir. Belirli bir skolastik konu alanı veya kolej departmanı ile güçlü bir şekilde ilişkili uzmanlık, insanlar, projeler, topluluklar, zorluklar, çalışmalar, araştırma ve araştırma alanlarını içerir. Örneğin, bilim dallarına genel olarak bilimsel disiplinler, örneğin; fizik, kimya ve biyoloji aittir.

Scott A. McLuckey, Amerikalı kimyager, Purdue Üniversitesi John A. Leighty Üstün Başarılı Kimya Profesörü. Büyük biyomoleküllerin iyonize versiyonlarının formasyonları, bu iyonların kütle spektrometrisi ve iyon-iyon tepkimeler üstüne araştırma yapar.

Robert Reed Squires, gaz fazı iyon kimyası ve akan gün batımı sonrası kızıllık spektrometrisindeki çalışmaları ile tanınan Amerikalı kimyager.

<span class="mw-page-title-main">Julia Laskin</span> araştırmacı

Julia Laskin Pasifik Northwest Ulusal Laboratuvarı'nda araştırmacı ve Purdue Üniversitesi'nde William F. ve Patty J. Miller Analitik Kimya Profesörü olarak çalışan Amerikalı kimyagerdir. Yüksek lisans derecesini 1990 yılında Rusya'daki Leningrad Politeknik Enstitüsü'nde, doktorasını da 1998'de İsrail'deki Kudüs İbrani Üniversitesi'nde tamamladı. Doktora yaparken fiziksel kimya laboratuvarında eğitim asistanı olarak çalıştı. Doktora sonrası araştırmalarını Jean Futrell'in yanında Delaware Üniversitesi'nde gerçekleştirdi. Kütle spektrometrisi alananında yaptığı çalışmalarla tanınır.

Sofia S. "Topsy" Simmonds, E. coli'de amino asit metabolizması ve peptit metabolizması üzerine çalışan Amerikalı bir biyokimyacıydı. Cornell Üniversitesi'nde Vincent du Vigneaud'dan aldığı eğitimin ardından kariyerinin çoğunu Yale Üniversitesi'nde geçirdi. Onlarca yıl araştırmacı ve ardından doçent olarak çalıştıktan sonra, Simmonds 1975'te biyokimya profesörü oldu. Daha sonra Yale'de Dekan Yardımcısı olarak görev yaptı. Simmonds, kocası Joseph Fruton ile birlikte, ilk kapsamlı biyokimya ders kitabı olan etkili Genel Biyokimya'yı yazdı. Simmonds, 1969'da American Chemical Society'nin Garvan Madalyasını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Dorothy Stimson</span> Amerikalı Akedemisyen

Dorothy Stimson, Amerikalı akademisyen. 1921'den 1947'ye kadar Goucher Koleji'nin dekanlığını yaptı ve 1955'e kadar kolejde tarih profesörüydü.

<span class="mw-page-title-main">Caroline Furness</span>

Caroline Ellen Furness, yirminci yüzyılın başlarında Vassar Koleji'nde ders veren Amerikalı bir astronomdu. Vassar'da Mary Watson Whitney'in gözetimi altında çalıştı. Columbia'dan astronomi alanında doktora derecesi alan ilk kadındı.

<span class="mw-page-title-main">Martha Annie Whiteley</span>

Martha Annie Whiteley, İngiliz bir kimyager ve matematikçiydi. Kadınların Kimya Derneği'ne girmesini savunmada etkili oldu ve kimya alanında kadın eşitliğini ilerletmeye olan bağlılığıyla tanındı. Royal Society of Chemistry'nin "175 Faces of Chemistry" listesinden bir kişi olarak tanımlanmaktadır.