İçeriğe atla

Markarian Galaksi Zinciri

Markarian Gökada Zinciri
Markarian Gökada Zinciri
Kaynak: Courtesy Hunter Wilson
Gözlem verisi (Dönem J2000)
TakımyıldızBaşak
Sağ açıklık (α)12sa 27d
Dik açıklık (δ)+13° 10′

Markarian Galaksi Zinciri, Başak kümesi'nin bir parçası olan gökada dizisi. "Zincir" denmesinin sebebi bu dizinin Dünya'dan bakıldığında düzgün kavisli bir çizgi şeklinde gökyüzünde uzanmasındandır. Adını 1970'lerde diziyi keşfeden Ermeni Astrofizikçi B. E. Markarian'dan almıştır. Zincir içindeki üye gökadalar: M84 (NGC 4374), M86 (NGC 4406), NGC 4477, NGC 4473, NGC 4461, NGC 4458, NGC 4438 ve NGC 4435'dir. Zincir içerisinde en az yedi gökadanın tutarlı bir şekilde hareket ettiği görülür, ancak diğerleri şans eseri bu şekilde görülmektedir.[1]

Bu zincir, iki merceksi gökada, M84 ve M86 ile başlar ve M88 dahil birkaç büyük sarmalı izleyerek sol üst tarafa ulaşır. 2000'den fazla gökada içeren Başak kümesi, bize en yakın gökada kümesidir ve Samanyolu Gökadamızı çevreleyen Yerel Gökada Grubu üzerinde dikkate değer bir çekimsel etkiye sahiptir.

Markarian Gökada Zinciri içinde en göze çarpanı, birbirleriyle etkileşim içinde olan ve aynı zamanda Gözler olarak da bilinen, NGC 4438 ve NGC 4435 gökadalarıdır. Soldaki görüntüde, yaklaşık 50 milyon ışıkyılı uzaklıkta, iki gökada birbirlerinden 100.000 ışıkyılı mesafede görünmektedir; ancak geçmişlerinde tahminen 16.000 ışıkyılı kadar yakınlaşmışlardır. Bu yakınlaşmadan kaynaklanan kütleçekim dalgaları, gökadaların yıldızlarını, gaz ve tozlarını söküp atmıştır. Daha küçük olan NGC 4435'ten kopan maddeler kolayca dağılırken, büyük kütleli NGC 4438, çarpışma sırasında koparılan maddelerin çoğunu tutmuştur. Evrenin bu kalabalık bölgesinin dikkat çekici derinlikteki görüntüsü, aynı zamanda çok sayıda uzak arka plan gökadalarını da içermektedir.

Kaynakça

  1. ^ Litzroth, E. (1983). "The Markarian chain of galaxies in the constellation Virgo". Astronomische Nachrichten. 304 (2). ss. 69-72. ISSN 0004-6337. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">NGC 1068</span> galaksi

Messier 77, Balina takımyıldızı yönünde bulunan bir çubuklu sarmal gökada. Dünya'dan uzaklığı yaklaşık olarak 47 milyon ışık yılı olup, 1780 yılında Pierre Méchain tarafından keşfedilmiştir. Messier kataloğunun en büyük gökadalarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Başak Süperkümesi</span>

Başak Süperkümesi veya Yerel Süperküme, Samanyolu ve Andromeda gökadaları ile diğerlerini de içeren Başak Kümesi ve Yerel Grup'u barındıran süperkümedir. Çapı yaklaşık 33 megaparsek olan bu süperkümede en az 100 adet gökada grubu ve kümesi bulunmaktadır. Gözlemlenebilir evrendeki yaklaşık 10 milyon süperkümeden biri olan Başak Süperkümesi, Balıklar-Balina Süperküme Kompleksi adı verilen bir gökada iplikçiği içinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Başak kümesi</span>

Başak Kümesi yaklaşık olarak 59 ± 4 milyon ışık yılı (18.0 ± 1.2 Mpc) uzaklıkta Başak takımyıldızında bulunan Gökada kümesi. Yaklaşık olarak 1300 (2000 ve üzeri de olabilir) gökada içerir Küme daha büyük olan Yerel süperküme'nin kalbini oluşturur ve Yerel grub'un uzak bir üyesidir. Kütlesi yaklaşık olarak 1.2×1015 M olarak hesap edilir ve yarıçapı 2.2 milyon pc'dir.

<span class="mw-page-title-main">Saç Kümesi</span>

Saç Kümesi, 1.000'in üzerinde tanımlanmış gökada içeren büyük bir gökada kümesidir. Aslan kümesi ile birlikte Saç Süperkümesi'ni oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Ocak kümesi</span>

Uzaklığı yaklaşık olarak 62.0+5.9-5.5 MIy, olan Ocak Kümesi, 100 milyon ışık yılı içinde, Başak kümesi'nden çok daha küçük ikinci en zengin gökada kümesidir. Irmak kümesi ile birlikte, güney yarımkürede yer alan çok ünlü bir kümedir. Birbirlerine yakın görünseler de aralarında 20 milyon ışıkyılı mesafe vardır. Bu iki kümenin etrafına saçılmış birçok başka gökada grupları da vardır ve bu gruplar toplu olarak sık sık "Ocak Süperkümesi" veya "Güney Süperkümesi" olarak adlandırılırlar. Kümenin merkezinde NGC 1399 bulunur, gökyüzünde iki derecelik bir alana yayılmış gökadalardan oluşan yoğun bir çekirdeği vardır ve bu da kümeyi amatör gök bilimci için popüler bir hedef haline getirmektedir. Bu küme, ayrıca iki çok büyük gökada içermektedir. Bunlar NGC 1316 ve NGC 1365'tir. Bu gökadalar, Ocak Kümesi'ndeki diğer tüm gökadalardan daha büyüktür.

<span class="mw-page-title-main">Irmak kümesi</span> Galaksi topluluğu

Irmak Kümesi, uzaklığı yaklaşık olarak 68,49 MIy (21 Mpc)olan ve güney yarımkürede yer alan çok ünlü bir gökada kümesidir. Ocak kümesi ile birlikte bu iki kümenin etrafına saçılmış birçok başka gökada grupları vardır ve bu gruplar toplu olarak sık sık "Ocak Üstkümesi" veya "Güney Üstkümesi" olarak adlandırılırlar. Bu küme, Ocak Kümesi'ne kıyasla, biraz gökadaların daha geniş bir alana yayılmış olmasından, biraz da kümenin daha uzak ve bu nedenle de Ocak Kümesi'nden daha sönük olmasından dolayı, daha az şaşırtıcıdır. Irmak Kümesi kabaca iki parçaya ayrılmıştır. Bunlar, NGC 1407 çevresindeki kuzey alt grubu ve NGC 1395 çevresindeki güney alt grubudur. Kümenin bilinen diğer adı Ocak II Kümesi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Köpekler II Grubu</span>

Köpekler II Grubu veya Av Köpekleri II Grubu, Av Köpekleri takımyıldızında Dünya'dan yaklaşık olarak 26 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir gökada grubudur. Grup, Yerel Süperküme içinde yer alır. Başlıca üyeleri büyük ihtimalle M106, NGC 4096 ve NGC 4490'dır. Bununla birlikte, gökyüzünün bu bölgesinde birçok başka gökada grubu bulunmakta ve tüm bu bölge Av Köpekleri Bulutu olarak bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">M109 Grubu</span> sarmal gökada çıkıntısı

M109 Grubu, Büyük Ayı Grupları Başak kümesi'nin bir kenarında, uzayda 20 milyon ışıkyılı büyüklüğünde bir alana yayılan, büyük bir sarmal gökada çıkıntısıdır. Muhtemelen burada iki ana grup bulunmaktadır; Büyükayı Kuzey ve Büyükayı Güney.

<span class="mw-page-title-main">M83 Grubu</span> Suyılanı, Erboğa ve Başak takımyıldızları bölgesinde bulunan bileşik gökadalar grubu

Erboğa A/M83 Grubu, Suyılanı, Erboğa ve Başak takımyıldızları bölgesinde bulunan karmaşık bir gökada grubudur. Grup, büyük olasılıkla iki alt gruptan oluşur. Erboğa A Grubu, yaklaşık olarak 11,9 MIy uzaklıktaki yakın bir radyo gökada olan Erboğa A merkezinin etrafındadır. M83 Grubu, yaklaşık olarak 14,9 MIy uzaklıkta ve karşıdan görünen bir sarmal gökada olan Messier 83 merkezi etrafındadır.

<span class="mw-page-title-main">Başak II Grupları</span> gökada kümeleri dizisi

Başak II Grupları, Başak kümesi'nin güney kenarında bulunan gökadalar grubundan güneye doğru inen ince uzun bir gökada grubudur.

<span class="mw-page-title-main">Kahraman kümesi</span>

Kahraman Kümesi Kahraman takımyıldızı bölgesinde bulunan gökada kümesi.

<span class="mw-page-title-main">Aslan II Grupları</span> gökada kümeleri dizisi

Aslan II Grupları, Başak kümesi'nin sağ tarafında 30 milyon ışık yıllık bir alana yayılmış gökadalar grubudur. Grup, Başak Süperkümesi'nde önemli bir gökada kümesidir. Aslan II Grupları, kendisi de bu bölgede bulunan ve bize daha yakın olan Aslan I Grubu'nun arkasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Başak III Grupları</span> çok belirgin bir gökadalar çizgisi oluşturan gökada grupları

Başak III Grupları, Başak kümesi'nin sol tarafında çok belirgin bir gökada grupları çizgisi oluşturan gökada grupları. Başak Kümesi'nin yerçekimsel gücü, bu gruplar topluluğunu uzayda 40 milyon ışık yıllık bir alana yayılan uzun bir gökadalar zinciri haline getirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Messier 84</span> galaksi

Messier 84, Başak takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 60 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir merceksi gökada. Başak kümesi'nin yoğun olan iç çekirdeğinde yer almaktadır. Önceleri Hubble sınıflandırması M84'ü E1 olarak tanımlamıştır fakat modern yazarlar S0 türü merceksi gökada olarak varsaymaktadırlar. M84, Markarian Galaksi Zinciri'nin başlangıcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Messier 86</span> Charles Messier tarafından 18 Mart 1781 tarihinde keşfedilen, Başak takımyıldızı yönünde bulunan, bir merceksi gökada.

Messier 86, Başak takımyıldızı yönünde bulunan bir merceksi gökada. Charles Messier tarafından 18 Mart 1781 tarihinde keşfedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Messier 60</span> galaksi

Messier 60 Başak takımyıldızı yönünde yaklaşık 55 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir eliptik gökadadır.

<span class="mw-page-title-main">Gözler Gök Adaları</span> galaksi çifti

Gözler Galaksileri ya da Gözler Gök Adaları Başak takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 52 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir galaksi çiftidir. William Herschel tarafından 8 Nisan 1784 tarihinde keşfedilmiştir. Halton Arp tarafından görüntülenmiş ve Arp 120 olarak "Yakınında rahatsız edici sarmal gökadalar olan eliptik gökadalar" kategorisi altında Tuhaf Gökadalar Atlası'na dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">NGC 4429</span> galaksi

NGC 4429 Başak takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 53 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir merceksi gökada. Wilhelm Herschel tarafından 15 Mart 1784 tarihinde keşfedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">NGC 4458</span>

NGC 4458 Başak takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 53 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir eliptik gökadadır. Wilhelm Herschel tarafından 12 Nisan 1784 tarihinde keşfedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">NGC 4459</span> Gökada

NGC 4459 Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 52 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan ve neredeyse tam karşıdan görülen bir merceksi gökada. Wilhelm Herschel tarafından 14 Ocak 1787 tarihinde keşfedilmiştir.