İçeriğe atla

Manuel Azaña

Manuel Azaña
7. İspanya Cumhurbaşkanı
Görev süresi
10 Mayıs 1936 - 3 Mart 1939
Yerine geldiğiNiceto Alcalá-Zamora
Yerine gelenFrancisco Franco Bahamonde
(Devlet Başkanı veya Diktatör olarak)
55. İspanya Başbakanı
Görev süresi
19 Şubat 1936 - 10 Mayıs 1936
CumhurbaşkanıNiceto Alcalá-Zamora
Yerine geldiğiManuel Portela Valladares
Yerine gelenSantiago Casares Quiroga
Görev süresi
14 Ekim 1931 - 6 Eylül 1933
CumhurbaşkanıNiceto Alcalá-Zamora
Yerine geldiğiJuan Bautista Aznar Cabañas
Yerine gelenAlejandro Lerroux
Kişisel bilgiler
Doğum Alcalá de Henares, Madrid, İspanya
Manuel Azaña Díaz
10 Ocak 1880(1880-01-10)
Ölüm Montauban, Midi-Pyrénées, Fransa
3 Kasım 1940 (60 yaşında)
Partisi Cumhuriyetçi Hareket
(1930-1934)
Cumhuriyetçi Sol
(1934-1940)
Evlilik(ler) Dolores de Rivas Cherif
Dini Agnostisizm

Manuel Azaña Díaz (10 Ocak 1880, Alcalá de Henares, Madrid yakınları, İspanya, - 3 Kasım 1940, Montauban, Fransa), İspanyol siyaset ve devlet adamı. İkinci Cumhuriyet döneminde devlet başkanlığı yapmıştır (Mayıs 1936 - Nisan 1939).

Paris'te hukuk okuduktan sonra memurluk, gazetecilik ve yazarlık yaptı. 1930'da, General Miguel Primo de Rivera'nın diktatörlüğüne karşı cumhuriyetçi bir parti kurdu. Ağustos 1930'da Kral XIII. Alfonso'nun tahttan indirilmesi çağrısında bulunan cumhuriyetçiler, sosyalistler ve Katalan solunun ittifak belgesi olan San Sebastian Paktı'nı imzalayanlar arasında yer aldı. Nisan 1931'de yapılan belediye seçimlerinden sonra Alfonso'nun tahtı bırakması üzerine bu ittifakın oluşturduğu geçici savaş bakanı olan Azaña, orduyu küçülttü ve yeni anayasada antiklerikal maddelerin yer almasını sağladı. Ekim 1931'de buna tepki göstererek istifa eden Başbakan Niceto Alcalá-Zamora'nın yerine geçti.

Eylül 1933'e kadar görevde kalan Azaña, 1931'de, çok sert bir yasa olan Cumhuriyeti Koruma Yasası'nı çıkartarak karışıklıkları şiddetle bastırdı. Bir bölümü uzun zamandır beklemekte olan reformları hızla uygulamaya koyuldu. Partisi Cumhuriyetçi Eylem azınlıkta olduğundan, sosyalistlerin ve Katalan solunun desteğine dayandı. Cortes'te (parlamento) düşürülmesini izleyen seçimlerde uğradığı yenilgi, radikalizmin genellikle benimsenmediğini ortaya koydu. 1934'te sosyalistler Asturias'ta, Katalan solcuları ise Barselona'da ayaklandı. Azaña olayları kışkırtmakla suçlanıp tutuklandıysa da, yargılama sonunda beraat etti. 1935'te Léon Blum'un Fransa'da kurduğu koalisyona özenerek, komünistleri de içine alan Halk Cephesi'ni kurdu. Bu ittifakın Şubat 1936'da Cortes'te görevden aldığı Alcalá-Zamora'nın yerine devlet başkanlığına seçildi. Bu makamda yalnızca sembolik yetkilere sahip olduğundan, kamu düzeninin bozulmasını ve İspanya İç Savaşı'nın patlak vermesini (Temmuz 1936) önlemede aciz kaldı. General Francisco Franco'nun iç savaşı kazanması üzerine, sürgün olarak Fransa'ya gitti ve orada öldü.

Kaynakça

Siyasi görevi
Önce gelen:
Niceto Alcalá-Zamora
İspanya Cumhurbaşkanı
1936–1939
Sonra gelen:
Francisco Franco
(Devlet Başkanı veya Diktatör olarak)


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İspanya İç Savaşı</span> Cumhuriyetçiler ve Milliyetçiler arasında yaşanan ve 1936-1939 arası İspanyada olan savaş

İspanya İç Savaşı, 17 Temmuz 1936–1 Nisan 1939 tarihleri arasında, demokratik seçimle başa gelmiş İkinci İspanyol Cumhuriyeti’ne sadık Cumhuriyetçiler ile General Francisco Franco liderliğinde isyancı bir grup olan Milliyetçiler arasında yaşanmıştır. Savaşı Milliyetçiler kazanmıştır ve Franco, 1939’dan öldüğü yıl olan 1975’e kadar İspanya’yı yönetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">François Mitterrand</span> 21. Fransa cumhurbaşkanı

François Maurice Adrien Marie Mitterrand Fransız siyasetçi, 1981-1995 yılları arasında iki dönem görev yapan Fransa cumhurbaşkanı. Beşinci Cumhuriyet'in kuruluşundan (1958) sonra Sosyalist Parti'den seçilen ilk cumhurbaşkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Niceto Alcalá-Zamora</span>

Niceto Alcalá-Zamora, İspanyol devlet adamı, başbakan ve İkinci Cumhuriyet'in devlet başkanı (1931-1936). Değişik kesimleri uzlaştırma çabaları, sonunda görevden alınmasına ve ülkesinden sürülmesine yol açmıştır.

<span class="mw-page-title-main">XIII. Alfonso</span>

XIII. Alfonso, 1886-1931 yılları arasında İspanya kralı.

<span class="mw-page-title-main">İspanyol Komünist Partisi</span>

İspanya Komünist Partisi ya da İspanyol Komünist Partisi, İspanya'daki üçüncü büyük ulusal partidir. Izquierda Unida koalisyonunun en büyük partisidir ve İspanya'nın en büyük işçi sendikası olan İşçi Komisyonları (CC.OO) üzerinde etkilidir.

<span class="mw-page-title-main">Francisco Franco</span> İspanya diktatörü (1939–1975)

Francisco Franco Bahamonde,, 1936'da İkinci Cumhuriyet'in demokratik hükûmetine karşı gerçekleştirilen askerî darbenin liderlerinden biri olan İspanyol asker ve diktatördü. 1 Ekim 1936'da isyancı tarafın başkomutanı olarak atandı, taraftarları tarafından el caudillo (önder) ilan edildi ve çatışmanın sona ermesinden ölümüne kadar 1975'e kadar devlet başkanı olarak görev yaptı. Ayrıca 1938'den 1973'e kadar hükûmet başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Dolores Ibárruri</span>

Dolores Ibárruri Bask kökenli komünist politikacı ve İspanya İç Savaşının daha çok La Pasionaria olarak bilinen cumhuriyetçi lideri.

<span class="mw-page-title-main">İspanya Komünist Partisi</span>

İspanya Komünist Partisi İspanya'daki üçüncü büyük ulusal partidir. Izquierda Unida koalisyonunun en büyük partisidir ve İspanya'nın en büyük işçi sendikası olan İşçi Komisyonları (CC.OO) üzerinde etkilidir.

<span class="mw-page-title-main">Antonio Cánovas del Castillo</span>

Antonio Cánovas del Castillo, İspanyol devlet adamı, başbakan ve 1876 Anayasası'nın hazırlayıcısı. Bourbon Hanedanı'nın yeniden İspanya tahtına geçmesini sağlamıştı.

Cumhuriyetçi, Radikal ve Radikal-Sosyalist Parti Fransa'nın en eski siyasi partisidir. Günümüzde merkez çizgide yer almaktadır. 1971'de parti içindeki anlaşmazlıklar sonucu sol politikaları desteklemek amacıyla Radikal Sol Parti kurulmuş ve Radikal Parti ise daha merkez sağ çizgiye kaymış, 1978-2002 yıllarında UDF'in ortak partileri arasında yer almış, 2002-2011 yıllarında ise UMP'ye bağlı olarak siyasi yaşamını sürdürmüş ancak 2011'de UMP'den ayrılarak bağımsız bir parti olmuş, 2012'de UDI'nin kuruluşunda yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Birinci İspanya Cumhuriyeti</span>

Birinci İspanya Cumhuriyeti, kısa ömürlü cumhuriyet olmuştur. Cumhuriyet, İsabella'nın iktidardan düşmesinden ardından devam eden kaos ortamı I. Amadeo'nun kral olmasının ardından da devam etmesi üzerine ilan edildi. Martínez-Campos y Antón cumhuriyete darbe yaparak eski sistemi tekrar tesis ederek restorasyon hükûmeti kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Restorasyon (İspanya)</span> 1874 yılında darbe ile lağvedilen Birinci İspanya Cumhuriyetinin yerine kurulan yapı

Restorasyon ya da Bourbon Restorasyonu, Martínez-Campos'un 29 Aralık 1874 yılında yaptığı darbe ile lağvettiği Birinci İspanya Cumhuriyeti'nin yerine kurulan yapı. Kurulan bu yapı XIII. Alfonso döneminde 14 Nisan 1931 yılında İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla yıkıldı.

San Sebastián Paktı, İspanya'nın kuzeyinde bulunan San Sebastián kentinde 17 Ağustos 1930 tarihinde yapılan, başkanlığını Fernando Sasiaín'in yaptığı, Niceto Alcalá Zamora ve Miguel Maura gibi cumhuriyetçilerin katılımı ile gerçekleşen toplantıdan çıkan ittifak. Toplantıda Alcalá-Zamora başkanlığında bir "devrimci komite" kuruldu. Bu komite İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin ilk geçici hükûmet oldu. Geçici hükûmet iktidarı ele alabilmek için orduyu kullanmak istedi. Bu amaçla ordu ile yakın temas içinde oldu. Ordu darbe teşebbüsünde bulundu ise de başarısızlıkla sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Sürgündeki İspanyol Cumhuriyeti</span> İspanya İç Savaşının yenilgisi sonrasında kurulan sürgün hükümeti

Sürgündeki İspanyol Cumhuriyeti, İspanya İç Savaşı'nın Francisco Franco'nun güçlerinin zaferi ile sonuçlanmasının ardından oluşturulmuş sürgün devletidir. İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin bir devamı niteliğindeydi. 1977 yılında parlamenter demokrasiye geçilene kadar varlığını sürdürdü.

<span class="mw-page-title-main">İkinci İspanya Cumhuriyeti</span> 1931-1939 yılları arasında İspanyada var olan demokratik cumhuriyetçi rejim

İkinci İspanya Cumhuriyeti, 1931-1939 yılları arasında İspanya'da var olan demokratik cumhuriyetçi rejim.

<span class="mw-page-title-main">1930'lar</span> onyıl

1930'lar, 1 Ocak 1930'da başlayan ve 31 Aralık 1939'da sona eren, Gregoryen takviminin içinde bulunan bir onyıldır.

<span class="mw-page-title-main">Francisco Largo Caballero</span> İspanyol politikacı ve sendikacı

Francisco Largo Caballero İspanyol bir politikacı ve sendikacıydı ve İspanyol Sosyalist İşçi Partisi'nin (PSOE) ve İşçi Genel Birliği'nin (UGT) tarihi liderlerinden biriydi. Caballero, 1936 ve 1937'de, İspanya İç Savaşı sırasında İkinci İspanya Cumhuriyeti Başbakanı olarak görev yaptı.

Franco İspanyası'nda devlet terörü İspanya İç Savaşı sonrasında iktidara gelmiş olan Francisco Franco önderliğindeki milliyetçilerin toplumsal hayata dair giriştiği katliam, yargısız infaz, tasfiye, tecavüz, sürgün gibi yasadışı uygulamaları anlatır. Rejim, iç savaştan mağlup çıkan İkinci Cumhuriyetçiler, aydınlar, komünistler, Protestanlar, eşcinseller, azınlıklar, Bask-Katalan milliyetçilerini hedef almıştır. Uygulamalar Katolik Kilisesi tarafından onaylanmış, Guardia Civil adlı yasal kolluk kuvvetleri ve Falanjist milisler tarafından uygulanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Juan Negrín</span>

Juan Negrín López, İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin başbakanı olarak görev yapmış İspanyol bir doktor ve siyasetçiydi. İspanya İç Savaşı sırasında İspanyol Sosyalist İşçi Partisi'nin ve sol eğilimli Halk Cephesi hükûmetinin lideriydi. Ayrıca maliye bakanı olarak da görev yapmıştır. İkinci Cumhuriyet'in son başbakanıydı (1937-1939) ve General Francisco Franco yönetimindeki Milliyetçiler tarafından yenilgiye uğratılan Cumhuriyetçi güçlere liderlik etti. İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin ve 1937-1945 yılları arasında Sürgündeki İspanyol Cumhuriyeti'nin Bakanlar Kurulu Başkanıydı. 1956 yılında Paris, Fransa'da sürgünde öldü.

<span class="mw-page-title-main">Halk Cephesi (İspanya)</span>

Halk Cephesi, İkinci İspanya Cumhuriyeti döneminde çeşitli sol siyasi örgütler tarafından o yılki genel seçimlere katılmak üzere Ocak 1936'da kurulan bir seçim ittifakı ve paktıydı. İttifak Manuel Azaña tarafından yönetiliyordu. Katalonya'da ve Valensiya'da koalisyon Solcular Cephesi olarak bilinmekteydi.