İçeriğe atla

Manitobah Cumhuriyeti

Manitobah Cumhuriyeti, Haziran 1867'de Thomas Spence tarafından şu anda Kanada'nın Manitoba eyaleti olan Portage la Prairie kasabasında kurulan kısa ömürlü, tanınmayan bir devletti .

Tarihçe

19. yüzyılın ortalarında, gelecekteki Manitoba eyaleti, Hudson's Bay Company'ye (HBC) ait bir bölge olan Rupert Toprakları'nın bir parçasıydı.

1858'e gelindiğinde, Portage topluluğunun nüfusu, belediye şirketinin gerekliliğinin ortaya çıktığı noktaya kadar gelişti. Portage la Prairie'nin o sırada hükûmeti, kanunları veya vergilendirmesi olmadığından, Spence ve bir grup yerel yerleşimci Ocak 1868'de ilk olarak Kaledonya Cumhuriyeti adı ile geçici bir hükûmet kurdu. Bu ad daha sonra yerel bir gölün adından yola çıkarak Manitobah Cumhuriyeti olarak değiştirildi.[1] Şubat 1868'de, Spence ve grubu Britanya Sömürge Dairesi'ne yazarak cumhuriyetin siyasi bir varlık olarak tanınmasını istedi, ancak yanıt gelmedi.[1][2][3]

Yıkılış

Cumhuriyetin sınırları hiçbir zaman net bir şekilde tanımlanmadı ve yerel HBC tüccarlarını vergilerini ödemeye ikna edemedi. 1868 baharının sonlarında, cumhuriyete Londra'daki sömürge ofisi tarafından hükûmetinin hiçbir yetkisi olmadığı bilgisi verildi. Cumhuriyetin sorunları, vergi fonlarının kötüye kullanılması ve başarısız bir vatana ihanet davasıyla daha da arttı. Manitobah Cumhuriyeti ilerleme şansı bulamadan çöktü.

Thomas Spence, eylemleri 15 Temmuz 1870'te Kanada'da Manitoba Eyaletinin kurulmasına yol açan Louis Riel'in geçici hükûmeti için konseyde görev yaptı.

Thomas Spence, Manitoba kelimesini hem göl hem de çevredeki bölge için kullanan ilk kişiydi; böylece hükûmet feshedilirken Manitoba adı bugüne kadar kaldı.[2]

Manitobah Cumhuriyeti'nin hikâyesi, 1978'de Kanada Ulusal Film Kurulu tarafından Kanada Vignettes serisinin bir parçası olarak Spence's Republic adlı komik bir kısa animasyon haline getirildi.[4][5]

Kaynakça

  1. ^ a b Extraordinary tales from Manitoba history. Historical and Scientific Society of Manitoba. McClelland and Stewart Limited. 1973. s. 84. ISBN 0-7710-1951-3. 31 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2023.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  2. ^ a b https://www.gov.mb.ca/chc/louis_riel/pdf/origin_mb_name.pdf 19 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. []
  3. ^ "Manitoba Pageant: The Republic of Manitobah". www.mhs.mb.ca. 12 Ağustos 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2021. 
  4. ^ YouTube'da Spence's Republic
  5. ^ Spence's Republic 6 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at National Film Board of Canada page

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kanada</span> Kuzey Amerikada yer alan bir ülke

Kanada, Kuzey Amerika'da bir ülkedir. On eyalet ve üç bölgeden oluşan ülke, Büyük Okyanus'tan Atlas Okyanusu'na ve kuzeyde Arktik Okyanusu'na kadar 9,98 milyon km²'lik bir alanı kaplar. Bu özelliğiyle yüzölçümü bakımından dünyanın Rusya'dan sonra en büyük 2. ülkesidir. Kanada, sınırları içinde en çok göl bulunduran ülkedir, bir milyondan fazla göl bulunmaktadır. Kanada'nın güney ve batıda Birleşik Devletler ile olan sınırı 8.891 km ile dünyanın en uzun kara sınırıdır. Ayrıca Kanada, 200.000 km den fazla bir mesafe ile dünyanın en uzun sahil şeridine sahiptir. Kanada'nın topraklarında çoğunlukla ormanlar ve bunun yanı sıra Rocky Dağları'ndaki tundra hakimdir. Nüfusun beşte dördü güney sınırına yakın yaşamaktadır. Kanada'nın başkenti Ottawa; en büyük üç şehri Toronto, Montreal ve Vancouver'dır.

<span class="mw-page-title-main">Manitoba</span>

Manitoba, Kanada'nın Batı Kanada bölgesindeki bir eyâletidir. Manitoba'da İngilizce daha yoğun olarak kullanılmaktadır.

Cumhuriyet, siyasi gücün halk ve temsilcileri tarafından paylaşıldığı bir devlet yönetim şeklidir ve yapısı gereği monarşinin yokluğu üzerine kuruludur.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri'nin eyaletleri</span> Liste maddesi

Amerika Birleşik Devletleri'nin eyaletleri veya Amerika Birleşik Devletleri'nin devletleri, 50 tane olup birbirleriyle politik bir birlik oluştururlar. Her bir eyalet, bir coğrafi bölgede idari yetkiye sahiptir ve egemenliğini federal hükûmetle paylaşır. Egemenliğin her bir eyalet ile federal hükûmet arasında paylaşılmasından dolayı Amerikalılar hem federal cumhuriyetin, hem ikamet ettikleri eyaletin vatandaşıdır. Eyalet vatandaşlığı ve ikamet esnektir ve bir eyaletten diğerine taşınmak için herhangi bir hükûmet iznine gerek yoktur. Şartlı tahliyeyle serbest kalmış hükümlüler ve velayeti paylaşan boşanmış ebeveynlerin çocukları gibi belirli bir mahkeme kararıyla bu hakkı sınırlandırılmış kişiler, anılan kuralın istisnasını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Güneybatı Kafkas Geçici Hükûmeti</span>

Güneybatı Kafkas Geçici Hükûmeti, 17-18 Ocak 1919 tarihleri arasında gerçekleştirilen Büyük Kars Kongresi'nin sonucunda kurulan ve 12 Nisan'da İngilizlerin Kars'ı işgal etmeleriyle son bulan geçici hükûmet. Elviye-i Selâse'nin tamamını kapsamakta birlikte Kars, Batum, Ahıska, Ahılkelek, Artvin, Ardahan, Acara, Posof, Çıldır, Göle, Oltu, Karakurt, Sarıkamış, Karapınar, Kağızman, Kulp, Iğdır, Serdarabat, Aralık, Nuraşen, Nahçıvan, Culfa ve Ordubad gibi yerleri kapsamaktaydı. Güneybatı Kafkas Cumhuriyeti veya Kars Cumhuriyeti adlarıyla da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Kanada'nın eyaletleri ve bölgeleri</span>

Kanada'nın eyaletleri ve bölgeleri, Kanada'nın birinci düzey idari bölümleridir. Kanada resmî olarak province denen 10 eyalet ile resmî olarak territory denen 3 bölgeye ayrılmıştır. Eyaletlerin federal yönetimden geniş oranda özerkliği varsa da bölgelerin bağımsızlığı daha azdır.

<span class="mw-page-title-main">Meiji Dönemi</span> japon tarihinin gelişim dönemi

Meiji dönemi veya Meiji devri, Japonya tarihinde 23 Ekim 1868-30 Temmuz 1912 tarihleri arasında İmparator Meiji'nin saltanatını kapsayan dönemdir. Bu dönem Japon toplumunun soyutlanmış bir feodal toplumdan modern biçimine geçtiği Japon İmparatorluğu'nun ilk yarısını temsil etmektedir. Meiji dönemindeki temel değişimler, sosyal yapı, iç politika, ekonomi, askeri ve dış ilişkileri etkilemiş olup Japonya çağdaşlaşmıştır ve dünyada güçlü bir statüye yükselmiştir. Bu devrin adı "Aydınlanmış Yönetimin Dönemi"dir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Afrika Birliği</span> Birlik

Güney Afrika Birliği, Afrika kıtasının güneyinde Britanya İmparatorluğu'na bağlı sömürge bölgeleri olan Cape Kolonisi, Natal Kolonisi, Transvaal Kolonisi ve Oranj Nehri Kolonisi bölgelerinin birleştirilmesi ile meydana gelen ve varlığını 1910–1961 yılları arasında sürdüren ülke. Ülke 1961 yılında ardılı olan ve günümüzde de varlığını sürdüren Güney Afrika Cumhuriyeti'nin kurulması ile varlığını sonlandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Thomas D'Arcy McGee</span> Kanadalı siyasetçi

Thomas D’Arcy McGee İrlanda asıllı Kanadalı yazar ve Kanada'da konfederasyon hareketinin önde gelen siyasal sözcüsü.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Fransa</span>

Yeni Fransa Naipliği (Nouvelle-France) 1534'te Saint Lawrence Irmağı'nın Jacques Cartier tarafından keşfini izleyen süreçte Fransız egemenliğinde kalmış ve 1763'te İspanya ve Büyük Britanya'ya bırakılmış olan bölgedir. Meksika Körfezi, Newfoundland ve Hudson Körfezi 1721'de bölgenin sınırları içinde bulunuyordu. Bölge daha sonra yönetsel bağımsızlığı bulunan beş sömürgeye ayrılmıştır. Bunlar, Kanada, Acadia, Hudson Körfezi, Newfoundland ve Louisiana'dır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Avustralya</span> Avustralyanın eyaleti

Güney Avustralya, Avustralya'nın güneyinde yer alan bir eyalettir. Kıtanın en kurak topraklarını içine alan bu bölge 983482 km²'lik yüzölçümüyle Avustralya'nın dördüncü büyük eyaletidir. Bölge batıda Batı Avustralya, kuzeyde Kuzey Bölgesi ve Queensland, doğuda Queensland, Yeni Güney Galler ve Victoria, güneyde Büyük Avustralya Körfezi ve Güney Okyanusu'na uzanmaktadır. Eyalet, 1.6 milyon nüfusuyla Avustralya'nın en büyük beşinci nüfusa sahip bölgesidir. Halkın büyük bölümü başkent Adelaide'de ve eyaletin güneydoğu sınırında yer alan Murray Nehri yakınlarındaki verimli topraklarda yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Ekvatoral Afrikası</span> Orta Afrikadaki Fransız sömürgelerinden bir federasyondur

Fransız Ekvatoral Afrikası veya Fransız Ekvator Afrikası, Orta Afrika'daki Fransız sömürgelerinden bir federasyondur. Toprakları Kongo Nehri'nden Sahra Çölü'ne kadar olan bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Denesulineler</span>

Denesulineler ya da Çipevyanlar veya Çipevyalar, Kanada'nın Alberta, Saskatchewan, Manitoba, Kuzeybatı Toprakları ve Nunavut bölgelerinde yaşayan, avcı ve toplayıcı, yarı göçebe, anasoylu, animist ya da şamanist Subarktik yerlisi Kızılderili halkları. En yakın akrabaları birlikte Kuzey Atabaskları içinde Doğu Atabaskları grubunu oluşturan Denetalar, Sahtular ve Tlınçonlardır. İki kabilesi Tlınçonların bir kabilesiyle birlikte Sarıbıçaklar adıyla birlik oluşturur. Bağımsız boylar olarak örgütlenen Denesulineler, diğer Atabasklar gibi bu bağımsız boyların üstünde geleneksel olarak idari ve siyasi birlik oluşturmasalar da, günümüzde ortak hareket etme adına kabile konseyleri olarak da yapılanma göstermektedirler. 1700'lerin sonunda ve 1800'lerin başında Denesulinelerin onda dokuzu çiçek hastalığı salgını ve kabile savaşları sonucunda yok olmuştur. 2006 nüfus sayımına göre 11.130 kişilik etnik nüfustan 9.750 kadarı anadilini konuşabiliyor ve 7.490 kişi bu dili evde de konuşmaktadır. Diğer Kanada Kızılderilileri gibi Denesulineler de yasal olarak Kızılderili rezervi adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Sayisi Deneleri</span>

Sayisi Deneleri, Kanada'da çoğu Manitoba eyaletinde, birazı da Nunavut topraklarında, kuzey ormanları da denen tayganın kuzeyindeki ağaç sınırının altına kadarki geçiş bölgesi ile sınırın üstündeki tundra olmak üzere iki farklı biyomda yaşayan, Deneler etno-kültür grubundan Denesulinelerin Rengeyiği-yiyenler grubunun Doğu Rengeyiği Denesulineleri alt grubundan en doğuda yaşayan, avcı ve toplayıcı, yarı göçebe, anasoylu, anayerli, animist ya da şamanist Subarktik yerlisi Kızılderili halkı. Ana besinlerini ve geçimlerini rengeyiği (etthén) üzerine kurmuşlardır ve rengeyiklerinin Kanada'daki dört sürüsünden biri olan Qamanirjuaq sürüsünü avlarlar. Avlanma stratejisi olarak local bandlar bilateral geniş aile biçiminde regional band oluşturur. 1942 yılında 670.000 iken 1955'te 277.000 olan rengeyiği sayısının 13 yılda üçte iki azalmasının ana sebebini bölgedeki yerli halkta gören Manitoba hükûmeti tarafından 1956 yılında zorla tehcir ettirilen ve üçte birine tekabül eden 100 kişilik yetişkin bir nesli tehcir sırasında ölen Sayisi Dene kabilesinin 1956 yılında toplam nüfusu geleneksel bilgili 250-300 iken günümüzdeki nüfusu geleneksel bilgiden yoksun ancak 360 kişidir. Diğer Kanada Kızılderilileri gibi Sayisi Deneleri de yasal olarak Kızılderili rezervi adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Kanada'da insan hakları</span>

Kanada'da insan hakları, 1948 yılında İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'ni imzalamasından sonra Kanada hükûmetinin bu bildirinin Kanada yasalarının bir parçası olması için çalışmaları. Kanada'da insan haklarını korumak için dört temel mekanizma bulunmaktadır: Canadian Charter of Rights and Freedoms, Kanada İnsan Hakları Yasası, Kanada İnsan Hakları Komisyonu ve Kanada'nın eyaletleri ve bölgelerindeki insan hakları yasaları ile mevzuatı.

<span class="mw-page-title-main">Ova Krileri</span> Bir Kızılderili halkı

Ova Krileri, çoğu Kanada'nın batısındaki Manitoba, Saskatchewan ve Alberta eyaletlerinde, ufacık bir kısmı da Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı Montana eyaletinde yaşayan Algonkin halklarının Kuzey Algonkinleri grubundan ova yerlisi Krilerden bir Kızılderili halkı. Diğer Kanada Kızılderilileri gibi Ova Krileri de yasal olarak Kızılderili rezervi adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.

Ganienkeh, Kuzey Ülkesinin uzak kuzeydoğu köşesinde, New York, Altona yakınlarında yaklaşık 600 dönümlük (2,4 km2) bir alanda bulunan bir Mohavk topluluğudur. 1970'lerin sonlarında Mohavk yerlilerinin işgali ile kurulan bir mikro ulustur. Yerli halkın, Amerika Birleşik Devletleri'nden eski topraklarını geri almada başarılı olduğu nadir bir durumdur. Egemenlik ve hükûmet ilişkileri ile ilgili sorunlar henüz çözüme kavuşturulmadı.

<span class="mw-page-title-main">Selkirk, Manitoba</span>

Selkirk, Kanada'nın batısındaki Manitoba eyaletinde, eyalet başkenti Winnipeg'in yaklaşık 22 kilometre kuzeydoğusunda Kızıl Nehir üzerinde yer alan bir şehirdir. Nüfusu 2021 nüfus sayımı itibarıyla 10.504'tür. Yerel ekonominin temel dayanakları turizm, bir çelik fabrikası ve bir psikiyatri hastanesidir. Kızıl Nehir üzerindeki dikey bir asansör köprüsü Selkirk'ü daha küçük bir kasaba olan Doğu Selkirk'e bağlamaktadır. Şehir Winnipeg'e 9 numaralı otoyol ile bağlıdır ve Kanada Pasifik Demiryolu ile hizmet vermektedir. Şehir, 1813 yılında Kızıl Nehir bölgesinde bir koloni kurma izni alan Selkirk 5. Kontu İskoç Thomas Douglas'ın onuruna adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Winnipeg Free Press</span>

Winnipeg Free Press kısaca WFP, Kanada'nın Manitoba eyaletinin Winnipeg kentinde yayımlanan günlük bir gazetedir. Yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası haberlerin yanı sıra spor, iş ve eğlence alanlarındaki güncel olayları ve ev ve otomobil gibi çeşitli tüketici odaklı özellikleri haftalık olarak yayınlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dauphin, Manitoba</span>

Dauphin Kanada'nın Manitoba eyaletinde bulunan bir şehirdir.