İçeriğe atla

Mangosuthu Buthelezi

Mangosuthu Buthelezi
Inkatha Özgürlük Partisi Başkanı
Görev süresi
1975-2019
Buthelezi Kabilesi Başkanı
Görev süresi
1953-2023
Yerine geldiği"Şef" Mathole Buthelezi
Güney Afrika İçişleri Bakanı
Görev süresi
1994-2004
Yerine geldiğiDanie Schutte
Yerine gelenNosiviwe Mapisa-Nqakula
KwaZulu Baş Bakanı
Görev süresi
1 Nisan 1972 - 26 Nisan 1994[1]
Zululand Bölgesel Otoritesi İcra Kurulu Başkanı
Görev süresi
9 Haziran 1970 - 1 Nisan 1972
Kişisel bilgiler
Doğum Mangosuthu Gatsha Buthelezi
27 Ağustos 1928(1928-08-27)[2]
Mahlabathini, Natal, Güney Afrika
Ölüm 09 Eylül 2023 (95 yaşında)
Güney Afrika
Ölüm nedeni Sırtında oluşan rahatsızlıklar
Partisi Inkatha Özgürlük Partisi (IFP)
Evlilik(ler)
Irene Audrey Thandekile Mzila
(e. 1952; ö. 2019)
Çocuk(lar) 8
Bitirdiği okul Adams Koleji
Fort Hare Üniversitesi
Mesleği Siyasetçi ve kabile lideri

Mangosuthu Gatsha Buthelezi ya da Shenge (27 Ağustos 1928 - 9 Eylül 2023), Güney Afrikalı siyasetçi ve Zulu kabilesi lideri.[3][4]

Yaşamı ve kariyeri

Buthelezi, 27 Ağustos 1928'de Mahlabathini, Natal, Güney Afrika'da doğdu.[5][6] Adams Koleji ile Fort Hare Üniversitesi'nde öğrenim gördü.[7][8] Inkatha Özgürlük Partisi'nden (IFP) siyasete girerek[9] 1975'ten 2019 yılına kadar Parti Başkanı olarak görev aldı. Aynı zamanda; 1953-2023 yılları arasında; Buthelezi Kabilesi Başkanı, 1970-1972 yılları arasında; Zululand Bölgesel Otoritesi İcra Kurulu Başkanı, 1972-1994 yılları arasında KwaZulu Baş Bakanı ve 1994-2004 yılları arasında; Güney Afrika İçişleri Bakanı olarak görev aldı.[10][11]

Ayrıca 1964'te Zulu adlı bir filmde Kral Cetshwayo kaMpande'yi (anne tarafından büyük-büyükbabası) rolünü canlandırdı. Eski Güney Afrika özgürlükçü liderlerinden Nelson Mandela'nın yakın arkadaşıydı.[12] Hizmetleriyle 1975'te Afrika Yıldızı Nişanı'nı, 1981'de Fransız Ulusal Liyakat Nişanı'nı, 1989'da Krallık Nişanı'nı ve 2001'de Kral Şaka Altın Madalyası'nı aldı.[13][14]

Özel yaşamı ve ölümü

1952'den 2019 yılındaki vefatına kadar Irene Audrey Thandekile Mzila ile evli sekiz çocuk sahibi olan[15] Buthelezi, 9 Eylül 2023'te sırtında oluşan rahatsızlıklar nedeniyle tedavi gördüğü Güney Afrika'daki bir hastanede 95 yaşında ölmüştür.[16]

Kaynakça

  1. ^ "South African Homelands". www.worldstatesmen.org. 2 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2023. 
  2. ^ "Jacob Gedleyihlekisa Zuma". The Presidency. 9 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2007. 
  3. ^ Wren, Christopher S. (17 Şubat 1991). "The Chief Steps Forward". The New York Times. 2 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2022. 
  4. ^ Zulu prince dead at 95 9 Eylül 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Reuters. Retrieved 9 September 2023
  5. ^ "Princess Irene Buthelezi remembered". Sunday Tribune. 31 Mart 2019. 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2022. 
  6. ^ "Mangosuthu Buthelezi contracts Covid-19 for second time". The Mail & Guardian (İngilizce). 6 Aralık 2021. 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2022. 
  7. ^ "Adams College". Historic Schools Restoration Project. 2012. 27 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Retrieved 3 August 2013.
  8. ^ Ngqulunga, Bongani (14 Aralık 2018). "A mandate to lead: Mangosuthu Buthelezi and the appropriation of Pixley ka Isaka Seme's legacy". Southern Journal for Contemporary History (İngilizce). 43 (2). ss. 1-14. doi:10.18820/24150509/JCH43.v2.1. ISSN 2415-0509. 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2023. 
  9. ^ "Mangosuthu Buthelezi, South Africa Opposition Leader, Dies at 95". 9 Eylül 2023. 9 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2023 – www.bloomberg.com vasıtasıyla. 
  10. ^ Nkomo, Mokubung (1990). "Review of Gatsha Buthelezi: Chief with a Double Agenda, Mzala". Canadian Journal of African Studies. 24 (1). ss. 129-132. doi:10.2307/485617. ISSN 0008-3968. JSTOR 485617. 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2023. 
  11. ^ Badat, Saleem (2013). "Banishment and rural resistance in the late 1950s and early 1960s: Mpondoland, Thembuland and Natal". The Forgotten People: Political Banishment under Apartheid (İngilizce). Brill. ss. 108-155. doi:10.1163/9789004247710_006. ISBN 978-90-04-24771-0. 
  12. ^ Smith, David (30 Mayıs 2014). "Prince Mangosuthu Buthelezi: Thatcher did not support apartheid". the Guardian (İngilizce). 22 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2022. 
  13. ^ "Prince Mangosuthu Buthelezi MP". Inkatha Freedom Party (İngilizce). 22 Eylül 2021. 21 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2022. 
  14. ^ "Historical Milestone". University of Zululand (İngilizce). 2021. 22 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2022. 
  15. ^ "PICS: Buthelezi says his final goodbye to 'love of his life' Irene". IOL (İngilizce). 29 Mart 2019. 22 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2022. 
  16. ^ Harper, Paddy (9 Eylül 2023). "IFP founder Mangosuthu Buthelezi has died". Mail & Guardian. 9 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2023. 

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Mangosuthu Buthelezi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Güney Afrika Cumhuriyeti</span> Güney Afrikada bir ülke

Güney Afrika Cumhuriyeti ya da daha yaygın kullanımı ile Güney Afrika, Afrika kıtasının güneyinde yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını Namibya, Botsvana, Zimbabve, Mozambik ve Esvatini oluştururken ülkenin güneydoğusunda Hint Okyanusu, güney ve güneybatısında Atlas Okyanusu bulunmaktadır. Bu ülkelerin haricinde Lesotho'da da tamamen Güney Afrika Cumhuriyeti toprakları içinde yer alan bir ülke olarak Güney Afrika ile tüm sınırlarını paylaşmaktadır. Güney Afrika'da yürütme başkenti Pretoria, yasama başkenti Cape Town, yargı başkenti Bloemfontein olmak üzere üç başkent bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">II. Elizabeth</span> Birleşik Krallık kraliçesi (1952–2022)

II. Elizabeth, Birleşik Krallık ve aralarında Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda'nın da olduğu İngiliz Milletler Topluluğu üyesi 14 ülkenin 1952-2022 yılları arasındaki kraliçesi. Aynı zamanda İngiliz Milletler Topluluğu başkanı ve İngiltere Kilisesi yüksek valisi olarak görev aldı. 70 yıl 214 günlük saltanatı ile Kraliçe Victoria'nın saltanatını geride bırakarak Birleşik Krallık'ın en uzun süre tahtta kalan hükümdarı, Fransa Kralı XIV. Louis'den sonra dünyanın en uzun süre tahtta kalan hükümdarı ve tarihte en uzun süre hüküm süren kadın hükümdar unvanlarını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Shaka Zulu</span>

Shaka Zulu, , 1816'dan 1828'deki ölümüne kadar Zulu Krallığını yöneten ve krallığın ordusunu reforme ederek çok güçlendiren kraldır. Başka kabilelerin topraklarını fethederek ülkesini bölgesel bir güç haline getirmiştir. Shaka'nın reformları sayesinde Zulu Krallığı, Shaka'dan sonra yapılacak olan İngiliz-Zulu Savaşı'nda İngilizleri bariz teknolojik dezavantajlarına rağmen yenebilecek kadar güçlü bir ordu kurabilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Afrika Birliği</span> Birlik

Güney Afrika Birliği, Afrika kıtasının güneyinde Britanya İmparatorluğu'na bağlı sömürge bölgeleri olan Cape Kolonisi, Natal Kolonisi, Transvaal Kolonisi ve Oranj Nehri Kolonisi bölgelerinin birleştirilmesi ile meydana gelen ve varlığını 1910–1961 yılları arasında sürdüren ülke. Ülke 1961 yılında ardılı olan ve günümüzde de varlığını sürdüren Güney Afrika Cumhuriyeti'nin kurulması ile varlığını sonlandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Durban</span>

Durban Güney Afrika Cumhuriyeti'nde Hint Okyanusu kıyısında ülkenin ikinci büyük, aynı zamanda eThekwini metropolitan alanının merkezi ve en büyük şehridir. Metropolitan alan nüfusu 3.346.799 (2004) olup, içinde yer aldığı KwaZulu-Natal vilayetinin de en büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Pietermaritzburg</span>

Pietermaritzburg Güney Afrika Cumhuriyeti'ndeki KwaZulu-Natal vilayetinin yönetim merkezi ve de en büyük ikinci şehridir. Halk arasında Maritzburg olarak da bilinen şehir, 1838 yılında kurulmuştur. New York City şehrinin NYC ya da Los Angeles'ın LA olarak olarak anılmasına benzer bir şekilde, kentin ismi, çoğu yerde isminin kısaltılmış hali olan PMB olarak da geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">III. Charles</span> Birleşik Krallık kralı (2022–günümüz)

III. Charles, Birleşik Krallık ve diğer 14 İngiliz Milletler Topluluğu bölgesinin kralı. Annesi II. Elizabeth'in ölümü sonrasında 8 Eylül 2022 tarihinde tahta çıktı. 1952'den tahta çıkışına kadar Cornwall Dükü ve Rothesay Dükü olarak Britanya tarihindeki en yaşlı ve en uzun süre görev yapan veliaht ve aynı zamanda 26 Temmuz 1958'den tahta çıkışına kadar bu unvanı taşıyan en uzun süre görev yapan Galler prensi olmuştur. Görevi devraldığı sırada Charles aynı zamanda 73 yaşında Britanya tahtına geçen en yaşlı isim olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Camilla (Birleşik Krallık kraliçesi)</span> Birleşik Krallık kraliçesi (2022–günümüz)

Camilla, Birleşik Krallık ve İngiliz Milletler Topluluğu bölgesi üyesi 14 ülkenin kraliçesi, Birleşik Krallık kralı III. Charles'ın eşidir.

<i>Zulu</i> (film) film

Zulu 1964 Birleşik Krallık yapımı tarihi epik savaş filmidir. Türkiye'de 30 Ekim 1966 tarihinde afişlerde "Zulu" adıyla birlikte Canlı Kafa Avcıları alt başlığıyla gösterime sunulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">MacBeth Sibaya</span> Güney Afrikalı futbolcu

Ntuthuko MacBeth-Mao Sibaya Güney Afrikalı futbolcudur.

<span class="mw-page-title-main">Jacob Zuma</span> 4. Güney Afrika cumhurbaşkanı

Jacob Gedleyihlekisa Zuma, Güney Afrikalı siyasetçi. Zuma, Afrika kıtasının güney ucunda yer alan Güney Afrika Cumhuriyeti'nde 2009 ile 2018 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur. Zuma 22 Nisan 2009 ile 18 Aralık 2017 tarihleri arasında Afrika Ulusal Kongresi'nin (ANC) genel başkanlık görevini yürütmüştür.

<i>Thelotornis</i>

Thelotornis, Colubrinae altfamilyasına bağlı zehirli bir sürüngen cinsidir. Cinsin bireyleri Dispholidus typus ile yakın akrabadırlar. Modern herpetolojinin kurucusu sayılan Robert Mertens 1975'te bu yılanın ısırığı sonucunda öldü.

Güney Afrika Cumhuriyeti 9 ilden oluşur. 1994 seçimlerinin arifesinde Bantustan adıyla bilinen yurtluklar kaldırılıp, eski dört ile katılmasıyla bugünkü idari yapı kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">UKhahlamba-Drakensberg Park</span> Güney Afrikada bir millî park

uKhahlamba-Drakensberg Park, Güney Afrika'nin KwaZulu-Natal bölgesinde 242.813 ha (2.428 km2) alan kaplayan bir millî parktır. Park, Royal Natal Milli Parkı'nı içerir ve Güney Afrika'nın en yüksek dağ sırası olan Drakensberg'in bir bölümünü kaplar.

<span class="mw-page-title-main">Maloti-Drakensberg Millî Parkı</span>

Maloti-Drakensberg Milli Parkı 11 Haziran 2001'de Lesotho Krallığı'ndaki Sehlabathebe Milli Parkı ile Güney Afrika'nın KwaZulu-Natal kentindeki uKhahlamba Drakensberg Park'ı birbirine bağlayarak kurulmuştur. En yüksek zirve olan Thaba Ntlenyana 3.482 metre yüksekliğindedir.

<span class="mw-page-title-main">Natal Hintli Kongresi</span>

Natal Hint Kongresi (NHK), Güney Afrika'daki Hintlere karşı ayrımcılıkla mücadele etmeyi amaçlayan bir organizasyondu.

<span class="mw-page-title-main">Zanele kaMagwaza-Msibi</span> Güney Afrikalı siyasetçi

Zanele kaMagwaza-Msibi, Güney Afrikalı kadın siyasetçi.

Boerehaat, Boer veya Afrikaner etnik nefreti anlamına gelen Afrikaans kökenli bir kelimedir. Bununla ilgili olan Boerehater terimi ise Boerler veya Afrikanerlerden nefret eden, onlara karşı önyargılı olan veya onları eleştirenleri tanımlamak için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Hlengiwe Mkhize</span> Güney Afrikalı siyasetçi

Hlengiwe Buhle Mkhize "MP", Güney Afrikalı kadın siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Frene Ginwala</span> Güney Afrikalı siyasetçi

Frene Noshir Ginwala, Güney Afrikalı gazeteci, siyasetçi, aktivist ve akademisyen.