İçeriğe atla

Manş Adaları

Manş Adaları Birleşik Krallık'tan ziyade Fransa'ya yakındır.
  Manş Adaları
  Fransa'nın Normandiya bölgesi

Manş Adaları (İngilizce: Channel Islands, Normanca: Îles d'la Manche), Manş Denizi'nde, Normandiya sahiline yakın, Birleşik Krallık'a bağlı, içişlerinde bağımsız[1] takımadalar. Jersey, Alderney, Guernsey, Sark adaları ile muhtelif adacıklardan oluşur. Toplam nüfus 149.800 (2001),[2] adaların toplam yüz ölçümleri 194 km2'dir.[1]

Manş Adaları'nda tarih öncesi dönemlerde yerleşkeler olduğu fosil kanıtlarıyla sabittir. Adalar 10. yüzyılda Normandiya dükalığına bağlıydı. Norman dükü William'ın (sonradan Fatih William) 1066'da İngiltere'yi fethetmesi ve Britanya kralı olması ile birlikte adalar Britanya hâkimiyetine geçti.[1]

Manş Adaları II. Dünya Savaşı esnasında Almanlar tarafından işgal edilen tek Büyük Britanya toprağıydı. Ecrehous ve Les Minquiers adacıklarının aidiyeti uzun yıllar Fransa ve Birleşik Krallık arasında sorun oldu. 1953 yılında Uluslararası Adalet Divanı adacıkların Birleşik Krallık'a bağlı olduğu hükmünü verdi. 20. yüzyılın sonlarında bölgedeki zengin petrol yatakları nedeniyle kıta sahanlığının durumu konusu dünya gündemine geldi.[1]

Notlar

Jersey Adası'nın ineği ve bu ineğin sarımsı sütü meşhurdur.

Kaynakça

  1. ^ a b c d "Channel Islands." Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2011.
  2. ^ "Channel Islands." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık</span> Kuzeybatı Avrupadaki devlet

Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı veya yaygın adıyla Birleşik Krallık, Avrupa anakarasının kuzeybatı kıyılarında, Kuzeybatı Avrupa'da egemen bir ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Guernsey</span> Britanya tacı toprağı sayılan ancak Birleşik Krallıkın bir parçası olmayan ada

Guernsey, resmi adı Bailiwick of Guernsey Manş Denizi'nde Birleşik Krallık'a bağlı ada. Manş Adaları'ndan biridir, Normandiya'ya yakındır. Birleşik Krallık monarkının malı sayılmakla birlikte içişlerinde bağımsızdır. AB'ye üye değildir.

<span class="mw-page-title-main">Jersey</span> Britanya tacı toprağı olan ama Birleşik Krallıkın parçası olmayan ada

Jersey, Avrupa kıtasının batısında, Büyük Britanya'nın güneyinde yer alan ve Manş Denizi'nde bulunan Manş Adaları'ndan biridir. Adanın başkenti Saint Helier'dir. Jersey diğer Manş Denizi adaları gibi ne Birleşik Krallık'ın bir parçasıdır ne de bir taç kolonisidir. Jersey, doğrudan Britanya tacına bağlı bir taç toprağıdır. Kendi malî, hukukî ve yargı sistemlerine ve kendi kaderini tayin etme gücüne sahip, anayasal bir monarşi altında özerk bir parlamenter demokrasidir. Adadaki vali, Kral'ın kişisel temsilcisidir. Jersey, Birleşik Krallık'ın bir parçası değildir ve Birleşik Krallık'tan ayrı bir uluslararası kimliği vardır, ancak Jersey'in savunmasından anayasal olarak Birleşik Krallık sorumludur. Birleşik Krallık'tan farklı olarak Jersey hiçbir zaman Avrupa Birliği'nin bir parçası olmamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Pitcairn Adaları</span> Büyük Okyanusta Birleşik Krallıka bağlı bölge

Pitcairn Adaları ya da resmî kullanımı ile Pitcairn, Henderson, Ducie ve Oeno Adaları, Büyük Okyanus'un güneyinde volkanik kökenli dört adadan oluşan adalar topluluğu. Pitcairn Adaları, Britanya Denizaşırı Toprakları olarak Birleşik Krallık'a bağlı bir bölgedir. Tahiti'nin 2170 km güneydoğusunda yer almaktadır ve dünyanın nüfus bakımından en küçük ülkesidir. Adalar topluluğunda üzerinde yerleşim bulunan tek ada olan Pitcairn Adası dışında, üzerinde yerleşme bulunmayan Oeno, Henderson ve Ducie adalarından oluşmaktadır. Deniz yüzeyinden yaklaşık 300 metre yükseklikte engebeli bir yarı kraterdir. Sarp kayalarla çevrili olan adada astropik bir iklim hüküm sürer.

<span class="mw-page-title-main">Vikingler</span> Denizcilik, ticaret ve akıncılıkla uğraşan İskandinav kökenli kavim

Vikingler ya da Norslar, İskandinavyalı korsan ve tüccar kavimlerdir. Aslında "Viking" veya "Nors" bir millet adı değildir; Danlara, Norveçlilere, İsveçlilere ve diğer İskandinavlara kim olduklarına bakmaksızın verilen isimdir. Bu adlandırma Eski Norsçadaki Vikingr (yağmacı) sözcüğünden gelir ve Viking Çağı boyunca tüm Kuzey Cermenleri bu adla anılmıştır. Vikinglerin ataları antik Cermen halkları, konuştukları dil(ler) ise Cermen dil ailesine bağlı İskandinav dilleridir. Vikingler ömürlerinin büyük bir kısmını denizlerde geçirmiş olan savaşçı bir halktır. 8 - 11. yüzyıllar arasında kuzeybatı Avrupa'da birçok yeri ele geçirmişlerdir. Viking akınları ile birlikte birçok manastır yok olmuştur. Olaya tanıklık eden ve hayatta kalarak Avrupa'nın çeşitli bölgelerine dağılan keşişlerin dramatik ve trajik anlatımları, yüzyıllarca sürecek bir Viking korkusu ve düşmanlığı yaratmıştır. Vikingleri kaba, ilkel, medeniyetten uzak bir kavim olarak betimlemişlerdir. Bu anlatımların etkisiyle, Avrupalıların Viking kültürüne uzun süre kayıtsız kaldıkları anlaşılmaktadır. Göçebe ve savaşçı bir kavim olan Vikinglerin yazılı geleneği olmayışı, kültür izlerinin sürülmesini güçleştirmektedir. Yazılı kaynakların zayıflığına ve Batılı kaynaklardaki olumsuz Viking imajına karşılık, arkeolojik veriler, incelikli bir Viking maddi kültürünün varlığına işaret etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Anglosaksonlar</span> eski bir Cermen halkı

Anglosaksonlar, Anglus, Sakson ve Jüt karışımı bir Cermen halkı. 5. yüzyıldan itibaren Romalıların Britannia olarak isimlendirdiği adayı istila etmiş ve 865'teki Viking istilasına kadar adanın tamamını yönetmişlerdir; Viking istilasından Norman istilasına kadar geçen sürede ise bazen adanın bir kısmını, bazen tamamını yönetmiş ve bazen de adanın kontrolünü tamamen Vikinglere kaptırmışlardır. Vikinglerin gelişiyle İngiltere'deki Anglosakson kontrolü önemli ölçüde zayıflamış ve Normanların gelişiyle birlikte tamamen sona ermiştir.

<span class="mw-page-title-main">I. William</span> İngiltereyi fetheden Normandiya dükü

I. William, Fatih William ve Piç William olarak bilinir. 1035-1087 yılları arasında Normandiya Dükü ve 1066-1087 yılları arasında İngiltere'nin ilk Norman kökenli kralı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Normandiya</span> Kuzey Fransada coğrafi bir bölge

Normandiya, Kuzey Fransa'da coğrafi bir bölge. Yukarı Normandiya (Haute-Normandie) Seine-Maritime ve Eure, Aşağı Normandiya (Basse-Normandie) Orne, Calvados ve Manche departmanından oluşur. Normandiya Dükalığı eskiden aşağı Seine departmanı, Pays de Caux ve batıda Cotentin yarımadasına kadar olan bölgeyi içine alan kuzey Fransa'da bağımsız bir dükalıktı.

<span class="mw-page-title-main">İngilizler</span> İngiltere ile ilişkili bir halk

İngilizler, İngilizce dilini konuşan ve ortak tarih ve kültürü paylaşan bir topluluk olarak İngiltere'de ortaya çıkmış etnik grup ve millettir. Tarih boyunca İngiltere'de ikamet etmiş olan farklı grupların karışımıyla yeni bir kimlik oluşturmuşlardır; Anglo-Saksonlar, Vikingler, Bretonlar ve Normanlar İngiliz kimliğini oluşturan etnik gruplardır.

<span class="mw-page-title-main">Manş Denizi</span> Britanya adasını kuzey Fransadan ayıran kanal

Manş Denizi, Büyük Britanya'yı Fransa'dan ayırıp Atlas Okyanusu ile Kuzey Denizi'ni birleştiren denizdir. Uzunluğu 563 km, en geniş yeri ise 240 km'dir. Deniz çok sığdır. Ortalama derinlik 63 metre kadardır.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Adaları'nın terminolojisi</span>

Britanya Adaları'nın terminolojisi, Büyük Britanya, İrlanda ve dolayındaki adalardaki farklı coğrafi ve siyasi bölgeleri tarif etmek için kullanılan terimler sık sık karışıklığa yol açar. Kısaca, başlıca terimler şöyledir:

<span class="mw-page-title-main">Normanlar</span> Frenk ve İskandinav karışımı halk

Normanlar, MS 912 yılından itibaren Normandiya'ya yerleşen Frenk ve İskandinav karışımı halk. Normanların soyundan gelen modern halk hâlen Fransa'nın Normandiya bölgesinde yaşamaktadır.

Normanca veya Norman Fransızcası, Oïl dilleri içerisinde sınıflandırılan bir Latin dilidir. Bazen bir Fransızca lehçesi olarak da sınıflandırılabilir. Normanca, Fransa'nın Normandiya bölgesinde ve Manş Adaları'nda konuşulur. Normandiya bölgesinde resmî dil kabul edilmemekle beraber "bölgesel dil" olarak adlandırılır.

İrlanda tarihi bugünkü İrlanda topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Denizaşırı Toprakları</span> Birleşik Krallıkın hâkimiyetindeki on dört bölge

Britanya Denizaşırı Toprakları ya da Birleşik Krallık Denizaşırı Toprakları, Birleşik Krallık'ın bir parçasını oluşturmamakla birlikte Birleşik Krallık hâkimiyeti altında bulunan on dört bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">ITV</span> Britanya ticari televizyonlarının kamu hizmeti ağı

ITV Bağımsız Televizyon İdaresi bünyesinde BBC ile rekabet oluşturmak için kurulmuş, Britanya ticari televizyonlarının kamu hizmeti ağı. 1955'te yayına başlayan ITV, Birleşik Krallık'taki en eski ticari televizyon ağıdır. 1990 Broadcasting Act ile birlikte Channel 3 ismini almıştır; buradaki 3 rakamı özel bir anlam ifade etmeyip, sadece BBC One, BBC Two ve Channel 4 gibi emsallerinden ayırt edici bir unsur olmuştur.

Quart, Birleşik Krallık ve ABD'de kullanılan, yaklaşık olarak litreye (1000 cm3) eşit bir katı ve sıvı hacim birimi. İlk olarak Orta Çağ İngiltere'sinde kullanılmaya başlanmıştır. Britanya ve Amerikan quartları arasında küçük farklar vardır:

<span class="mw-page-title-main">Roma Britanyası</span> bugünkü Büyük Britanya adasının bir kısmının Roma İmparatorluğu tarafından yönetildiği tarihi dönemdir

Roma döneminde Britanya, bugünkü Büyük Britanya adasının bir kısmının Roma İmparatorluğu tarafından yönetildiği tarihi dönemdir.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık coğrafyası</span>

Birleşik Krallık, Batı Avrupa'nın kuzeybatısında Britanya Adaları'nda bulunan bir ada ülkesidir. Enlemi 49 °-59 ° ve Boylamı 8 °-2 ° arasındadır. Birleşik Krallık, Kuzey Atlantik ile Kuzey Denizi arasında uzanır ve Büyük Britanya ile İrlanda'nın kuzeyi olmak üzere Britanya Adaları'nın büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Fransa'nın kuzeybatı kıyısından 35 km uzaklıkta Manş Denizi ile ayrılmaktadır ve Ayrıca İrlanda ile 499 km'lik sınırı paylaşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Jersey bayrağı</span> Ulusal bayrak

Jersey bayrağı, Avrupa kıtasının batısında, Büyük Britanya'nın güneyinde yer alan, Manş Denizi'nde bulunan ve Manş Adaları'ndan biri konumunda olan Jersey tarafından kullanılan bayrak. Jersey bayrağı günümüzdeki hâli ile 12 Haziran 1979 yılında kabul edilmiş, 10 Aralık 1980 tarihinde de Kraliçe II. Elizabeth tarafından onaylanmıştır. Bayrak ilk olarak 1 Nisan 1981'de göndere çekildi.