İçeriğe atla

Malurus amabilis


Malurus amabilis
Korunma durumu
Biyolojik sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Aves
Takım: Passeriformes
(Ötücü kuşlar)
Familya: Maluridae
Cins: Malurus
Tür: M. amabilis
Malurus amabilis
Gould, 1852

Malurus amabilis, Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Avustralya'da endemiktir. Doğal yaşam alanı subtropikal ve tropikal kuru ormanlar ve nemli düzlüklerdir.

İlk olarak ornitolog John Gould tarafından Kaptan Owen Stanley tarafından York Burnu'ndan toplanan bir örnekten 1852 yılından tanımlanmıştır.[1] Bilimsel adı latince "sevimli" anlamına gelen ămābǐlis sıfatından gelir.[2] Maluridae familyasında Malurus cinsi içinde yer alan ve Avustralya ile Yeni Gine'de yaşayan 12 türden biridir. Bu cins içinde diğer üç ayrı tür ile kestane renkli omuz tüyleri nedeniyle bir grup oluşturur. Diğer üç tür Batı Avustralya'nın güneybatı köşesinde bulunan Malurus elegans, kıtanın çoğu yerinden bulunan Malurus lamberti ve Batı Avustralya'nın güneyi ile Eyre Yarımadası'nda bulunan Malurus pulcherrimus türleridir.[3] Amy Driskell ve çalışma arkadaşlarının 2011 yılında yaptıkları bir mitokondriyal ve nükleer DNA analizi M. amabilis türünün M. lamberti kompleksi içinde yer aldığı ve mor sırtlı alt tür M. lamberti assimilis in kardeş taksonu olduğunu ortaya koymuştur.[4]

Malurus cinsi diğer kuşlar gibi belirgin eşeysel dimorfizm gösteren türün erkekleri üreme döneminde oldukça dikkat çekici parlak mavi ve kestane rengi tüylere kavuşur. Parlak tepe ve kulak örtüsü tüyleri kur gösterilerinde kabartılır.[5] Üreme döneminde erkeğin kulak örtüsü tüyleri, tepesi ve sırtı parlak azür mavidir. Boğazı ve ensesi kara, omuzları kestane rengi ve ucu beyaz olan kuyruğu mavi renklidir. Kanatlar kara karın ise beyazdır. Üreme dönemi dışında erkekler ile genç ve dişi kuşlar asıl olarak boz-kahve rengindedir. Dişinin üst tüyleri ve kuyruğu dumanlı mavidir, kulak örtüleri turkuvaz rengindedir, kanatları koyu gri altları da beyazdır. Hem erkek hem de dişinin gagaları kara, gözleri kahverengi ayakları da ten rengi-gridir. Erişkin olmayan kuşlar dişiye benzer ama gagaları kahverengidir.[1]

Kaynakça

Genel
  • Driskell, Amy C.; Norman, Janette A.; Pruett-Jones, Stephen; Mangall, Elizabeth; Sonsthagen, Sarah; Christidis, Les (2011). "A multigene phylogeny examining evolutionary and ecological relationships in the Australo-papuan wrens of the subfamily Malurinae (Aves)". Molecular Phylogenetics and Evolution. Cilt 60. s. 480–85. doi:10.1016/j.ympev.2011.03.030. PMID 21466855. 
  • Rowley, Ian; Russell, Eleanor (1997). Bird Families of the World:Fairy-wrens and Grasswrens. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-854690-4. 
  • Simpson, D.P. (1979). Cassell's Latin Dictionary (5. bas.). Londra: Cassell. ISBN 0-304-52257-0. 
Özel
  1. ^ a b Rowley&Russell, (1997) s.165
  2. ^ Simpson (1979) s.38
  3. ^ Rowley & Russell, s. 159
  4. ^ Driskell, Amy C. ; Norman, Janette A. ; Pruett-Jones, Stephen ; Mangall, Elizabeth ; Sonsthagen, Sarah ; Christidis, Les (2011). "A multigene phylogeny examining evolutionary and ecological relationships in the Australo-papuan wrens of the subfamily Malurinae (Aves)". Molecular Phylogenetics and Evolution. 60 (3). s. 480–85. doi:10.1016/j.ympev.2011.03.030. PMID 21466855. 
  5. ^ Rowley & Russell, s. 43–44

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Muhabbet kuşu</span> Avustralyaya özgü küçük papağan türü

Muhabbet kuşu, papağan türleri içerisinde yer alan, evcil bir kuş türü.

<span class="mw-page-title-main">Sığırcık</span> Ötücü bir kuş türü

Sığırcık ya da bayağı sığırcık ; ötücü kuşlar (Passeri) takımından, sığırcıkgiller (Sturnidae) familyasına ait bir kuş türüdür. Yaklaşık 20 cm uzunluğunda ve metalik parıltılı parlak siyah tüylere sahip olan sığırcığın tüy örtüsünde, yılın bazı dönemlerinde beyaz benekler görülür. Genç bireylerin tüy örtüleri, erişkin bireylerinkinden daha kahverengi tonlardadır. Bacakları pembe olan türün gagası kışları siyah yazları ise sarı renklidir. Özellikle toplu tüneme durumlarında gürültücü olan bu kuşun şakıması, müzikal bir tonda olmasa da çeşitlilik arz eder. Türün taklitçilik yetisine, çeşitli edebi eserlerde atıflar verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Öter ardıç kuşu</span> Avrasyada yaşayan ötücü bir kuş türü

Öter ardıç kuşu ya da çil bakal, karatavukgiller (Turdidae) familyasından, Avrasya'nın tamamına yakın bir alanda yaşayan, ötücü bir kuş türüdür. Üst tüyleri kahverengi, alt tüyleri ise kara benekli krem ya da ten rengidir ve üç alt türü tanınır. Tekrar eden şarkıya benzer kendine özgü şakımalarıyla bilinir.

<i>Malurus cyaneus</i>

Malurus cyaneus, Maluridae familyasının en genel ve en alışılmış türüdür. Yerleşik ve yerel olarak Avustralya'nın güneyinden doğusuna doğru bir bölgede görülmektedir.

<i>Sıvacı kuşu</i> Küçük kuşları barındıran bir kuş cinsi

Sitta veya Sıvacı kuşu, Passeriformes takımından Sittidae familyana bağlı küçük kuşları barındıran bir kuş cinsidir. Gövdesine göre büyük kafası, küçük kuyruğu, renkli vücudu ve güçlü gaga ile ayakları belirgin özellikleridir. Yüksek ve basit şakımaları bölgelerini belirtir. Türlerin çoğunda göz çevresinde siyah bir bant bulunurken üst tüyleri gri ile mavi arası bir renktedir.

<i>Malurus splendens</i>

Malurus splendens, Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Avustralya’nın orta batı New South Wales eyaletinden güneybatı Queensland’a kadar Batı Avustralya’nın kıyılarında bulunur. Kuru ve yarı-kuru bölgelerde yaşar. Eşeysel dimorfizm gösteren bu türün erkekleri üreme döneminde parlak mavi ve kara renkli tüylere sahiptir. Üreme dönemi dışında erkekler ile dişi ve genç kuşlar asıl olarak boz-kahve tüylere sahiptir. İlk başlarda tüm soluk renkli kuşlar dişi sanıldığı için bu türün çokeşli olduğu sonucuna yanlışlıkla varılmıştır. Önceleri ayrı tür olduğu sanılan mavi ve kara tüylü değişik ırklara sahiptir. Malurus cinsi kuşların hepsinde olduğu gibi bu türde sosyal olarak tekeşlidir ancak eşler farklı bireylerle çiftleşir ve birbirlerine yavruları büyütürken yardımcı olurlar. Erkek kuşlar pembe ya da mor taç yapraklarını kopararak kur gösterisi sırasında dişiye sunar.

<i>Malurus melanocephalus</i>

Malurus melanocephalus, Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Avustralya’da endemiktir; kuzey ile doğu kıyılarında ve akarsu yakınlarında yaşar. Maluridae familyasındaki diğer türlerde olduğu gibi bu tür de eşeysel dimorfizm özelliği gösterir. Erkeğin üreme dönemi tüyleri oldukça dikkat çekicidir. Bu mevsimde erkeklerin başları, üst tüyleri ve kuyrukları karadır ve sırtları parlak kırmızı kanatları da kahverengidir. Dişinin üst tüyleri kahverengimsi alt tüyleri de soluk renklidir. Erkeğin eklips tüyleri ve genç kuşlar dişiye benzer. Bazı erkekler üreme döneminde de eski tüylerini korur. İki ırkı tanınmıştır: Doğu Avustralya’da daha uzun kuyruklu ve turuncu sırtlı melanocephalus ırkı ile Kuzey Avustralya’da görece daha kısa kuyruklu ve kızıl sırtlı cruentatus ırkı.

<i>Malurus leucopterus</i>

Malurus leucopterus, Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Queensland’in ortasından ve Güney Avustralya’dan Batı Avustralya’ya Avustralya’nın kuru bölgelerinde yaşar. Eşeysel dimorfizm gösteren bu türün erkekleri üreme döneminde parlak mavi gövde tüylerine, kara gagaya ve beyaz kanatlara sahiptir. Dişinin tüyleri kum-kahverengi ve açık mavi kuyruk tüyleridir. Genç erişkin erkekler de dişiler ile aynı tüylere sahiptir. Üç alt türü tanınmıştır. Ana karada bulunan ana ırkın dışında diğer ırklardan biri Dirk Hartog Adası’nda diğeri ise Batı Avustralya’nın açığında bulunan Barrow Adası’nda yaşar. Bu adalarda bulunan ırkların üreme dönemi tüyleri maviden çok kara renklidir.

<i>Malurus elegans</i> Göçmen olmayan ötücü bir kuş türü

Malurus elegans, Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Göçmen değildir ve Batı Avustralya’nın güneybatı köşesine endemiktir. Eşeysel dimorfizm gösteren bu türün erkekleri üreme döneminde parlak gümüşi-mavi tepe, kulak örtüsü ve sırt tüyleri ile kızıl omuz tüyleri ve siyah boğaz, boz-kahve kuyruk, kanat ile soluk alt tüylerden oluşan oldukça dikkat çekici tüylere sahiptir. Üreme dönemi dışında erkekler ile dişi ve genç kuşlar asıl olarak boz-kahve tüylere sahiptir ancak erkeklerde bazen mavi ve kara tüylere de rastlanır. Farklı ırklar tanımlanmamıştır. Malurus lamberti ve Malurus pulcherrimus türlerine çok benzer ve yakından ilişkilidir ancak birlikte bulundukları yerlerde geçiş tiplerine rastlanmadığı için ayrı bir tür olarak sınıflandırılır. Yerel olarak yaygın olsa da sayılarının azaldığına dair kanıtlar bulunmaktadır.

<i>Malurus lamberti</i> Ötücü kuş türü

Malurus lamberti, Maluridae familyasına ait ötücü bir kuş türüdür. Avustralya'nın doğusunda yaşamakta olup eşeysel dimorfizm gösteren bu türün erkeklerinin tüy örtüsü omuzlarında kestane rengi, tepesi ve kulaklarında mavidir. Üreme dönemi dışında erkekler ile dişi ve genç kuşlar asıl olarak boz-kahve tüy örtüsüne sahiptir.

<i>Malurus</i>

Malurus, Maluridae familyasından Avustralya ve Yeni Gine'de yaşayan ötücü kuş cinsidir.

<i>Malurus alboscapulatus</i> Kuş türü

Malurus alboscapulatus, Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Endonezya ve Papua Yeni Gine'de yaşar.

<i>Malurus coronatus</i>

Malurus coronatus, Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Kuzey Avustralya'da endemiktir. İki alt türü tanınmaktadır.

<i>Malurus grayi</i>

Malurus grayi, Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Endonezya ve Papua Yeni Gine'de bulunur.

<i>Clytomyias insignis</i> Maluridae familyasından ötücü kuş türü

Clytomyias insignis Maluridae familyasından ötücü kuş türü. Clytomyias cinsinin tek örneğidir. Endonezya ve Papua Yeni Gine'de yaşamaktadır. Yaşam habitatları tropikal ve dönence nemli dağlık ormanlardır.

<i>Malurus assimilis</i>

Malurus assimilis, Maluridae familyasına ait bir kuş türüdür. Avustralya'ya endemik olup 1901'de Alfred John North tarafından tanımlanmıştır. Daha önceleri Malurus lamberti'nin alt türü olarak kabul edilen Malurus assimilis, 2018'de Uluslararası Ornitologlar Birliği tarafından ayrı bir tür olarak sınıflandırılmıştır.

Papağansılar, tropikal ve subtropikal bölgelerin büyük bir bölümünde bulunan, Psittaciformes takımını oluşturan, 387 türü günümüzde yaşayan 402 tür kuştur. Takım üç üst familyaya ayrılır: Psittacoidea, Cacatuoidea ve Strigopoidea. Genel olarak pantropikal bir dağılıma sahip olan papağanların bazı türleri Güney yarımkürede ılıman bölgelerde de yaşar. Papağanlarda en büyük çeşitlilik Güney Amerika ve Avustralasya'da görülür.

<span class="mw-page-title-main">Neotropikal papağan</span>

Neotropikal papağanlar veya Yeni Dünya papağanları Güney ve Orta Amerika, Meksika ve Karayipler'de yaşayan 32 cins altıdaki yaklaşık 150 türü kapsar. Eskiden Kuzey Amerika'da da yaşanyan iki türden birinin nesli tükenmiştir. Galápagos Adaları gibi Pasifik'teki birkaç adada da yaşarlar. Mavi-sarı ara ve sarı başlı amazon papağanı gibi tanınan ve ikonik papağan türleri bu ailenin üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Artamidae</span>

Artamidae, Avustralya, Hint-Pasifik bölgesi ve Güney Asya'da yaşayan kuşların bulunduğu, Passeriformes takımında sınıflandırılan bir kuş familyasıdır. Üç alt familya içerisinde, altı cinse dağılmış yaşayan 24 türü vardır. Yalnızca Artamus cinsini içeren monotipik familya iken 1994 yılında Cracticidae familyası da dahil edilerek genişlemiştir. Yine de bazı takson otoriteleri iki familyayı ayrı olarak kabul etmeye devam etmektedir. Bu familya içinde yeralan türlerin bazıları güzel şakımalaıryla bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Petroicidae</span>

Petroicidae, Avustralya kıtasına endemik, Passeriformes takımında sınıflandırılan bir kuş familyasıdır. Familyada 19 cins içinde 50 tür sınıflandırılır.