İçeriğe atla

Malta Himayesi

Malta Himayesi
Malta Protectorate (İngilizce)
Protettorato di Malta (İtalyanca)
Protettorat ta' Malta (Maltaca)
1800-1813
bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
1808 tarihli Malta ve Sicilya haritası
1808 tarihli Malta ve Sicilya haritası
BaşkentValletta
Yaygın dil(ler)İtalyanca, Maltaca
HükûmetHimaye
Hükümdar 
• 1800-1802
III. Ferdinando
• 1802-1813
III. George
Sivil komiser 
• 1799-1801
Alexander Ball
• 1801
Henry Pigot
• 1801-1802
Charles Cameron
• 1802-1809
Alexander Ball
• 
Hildebrand Oakes
Tarihçe 
• Kuruluşu
1800
• Britanya varlığı
9 Şubat 1799
• Kuruluşu
4 Eylül 1800
• Haklar Bildirisi
Haziran 1802
• Feshedilişi
23 Temmuz 1813
• Dağılışı
1813
Yüzölçümü
• Toplam
316 km2
Nüfus
• Sayılan
93.054
Para birimiMalta scudosu
Öncüller
Ardıllar
Fransız işgalinde Malta
Gozo (devlet)
Malta Kolonisi
Günümüzdeki durumu Malta

Malta Himayesi (İngilizceMalta Protectorate), İtalyancaProtettorato di Malta, MaltacaProtettorat ta' Malta), Malta'nın, Sicilya Krallığı'na dahil olsa da Britanya himayesi altında olduğu dönemdi. Fransızların işgalinde olan Malta'da, bu işgale karşı yaşanan ayaklanma, Britanya tarafından desteklendi. 4 Eylül 1800'de Fransız güçlerinin teslim olması sonrasında Malta, Sicilya Krallığı'nın kontrolünde olsa da Britanya himayesine girdi.[1] 1802'de imzalanan Amiens Antlaşması ile Britanyalıların adaları terk etmesi kararlaştırılsa da Malta'daki Britanya varlığı sürdürüldü.[2] 23 Temmuz 1813'te kraliyet kolonisi ilen edilen Malta'nın bu statüsü, 1814'teki Paris Antlaşması'yla tanındı.[3]

Kaynakça

  1. ^ McDonald, Paul (2015). Malta's Greater Siege & Adrian Warburton DSO* DFC** DFC (USA) (İngilizce). Pen and Sword. s. 13. ISBN 1473860083. 
  2. ^ Castillo, Dennis Angelo (2011). The Santa Marija Convoy: Faith and Endurance in Wartime Malta, 1940-1942 (İngilizce). Lexington Books. ss. 15-16. ISBN 0739128957. 
  3. ^ Gregory, Desmond (1996). Malta, Britain, and the European Powers, 1793-1815 (İngilizce). Fairleigh Dickinson University Press. ss. 189, 282. ISBN 0838635903. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sykes-Picot Anlaşması</span> Birleşik Krallık ve Fransa arasında 1916 yılında yapılan gizli anlaşma

Sykes-Picot Anlaşması 1916 yılında Birleşik Krallık ve Fransa arasında imzalanan, Rusya ve İtalya tarafından onaylanan, Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanması durumunda karşılıklı olarak kabul edilen etki ve kontrol alanlarını tanımlayan gizli bir anlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">Cebelitarık</span> Birleşik Krallıka bağlı denizaşırı toprak

Cebelitarık, Akdeniz'den Atlantik Okyanusu'na geçişin yakınında, İber Yarımadası'nın güney ucunda, Cebelitarık Körfezi'nde bulunan bir Britanya Denizaşırı Bölgesi ve şehirdir. 6.8 km² bir alana sahiptir ve kuzeyde İspanya ile sınır komşusudur. Cebelitarık'ın peyzajı, eteklerinde yaklaşık 34.003 kişinin yaşadığı, yoğun nüfuslu bir kasabanın bulunduğu "Cebelitarık Kayası" tarafından domine edilmektedir ve bu nüfusun büyük çoğunluğu Cebelitarıklıdır.

<span class="mw-page-title-main">Guernsey</span> Britanya tacı toprağı sayılan ancak Birleşik Krallıkın bir parçası olmayan ada

Guernsey, resmi adı Bailiwick of Guernsey Manş Denizi'nde Birleşik Krallık'a bağlı ada. Manş Adaları'ndan biridir, Normandiya'ya yakındır. Birleşik Krallık monarkının malı sayılmakla birlikte içişlerinde bağımsızdır. AB'ye üye değildir.

<span class="mw-page-title-main">Falkland Adaları</span> Güney Atlas Okyanusunda Birleşik Krallık Denizaşırı Toprakları ülkesi

Falkland Adaları ya da Malvina Adaları Güney Atlas Okyanusu'nda Patagonya'nın 480 km doğusunda bulunan takımadalar. Yaklaşık 12.000 km²'lik yüz ölçümüne sahip olan takımada Doğu Falkland, Batı Falkland ve 776 küçük adadan meydana gelir. Britanya Denizaşırı Toprakları'ndan biri olan Falkland Adaları içişlerinde serbest, dışişlerinde ve savunmada ise Birleşik Krallık'a bağlıdır. Adalar'ın başkenti Doğu Falkland'daki Stanley'dir. Birleşik Krallık, Arjantin'in adalar üzerindeki taleplerine rağmen 1833'te egemenliğini ilan etmiştir.

Kale-i Sultaniye Antlaşması veya Çanakkale Antlaşması, Osmanlı-İngiliz Savaşı'nın sonucu olarak 5 Ocak 1809 tarihinde, Osmanlı İmparatorluğu ile Birleşik Krallık arasında imzalanmış bir barış antlaşmasıdır. Antlaşmaya Osmanlı tarafını temsilen nişancı Mehmet Emin Vahat Efendi, Birleşik Krallık tarafını temsilen Robert Adair imza koymuştur.

<span class="mw-page-title-main">Britanya İmparatorluğu</span> Birleşik Krallık tarafından yönetilmiş devletler ve dominyonlardan oluşan imparatorluk

Britanya İmparatorluğu, Birleşik Krallık veya öncül devletleri tarafından yönetilen dominyonlar, sömürgeler, himayeler ve mandalar ile diğer bağımlı bölgelerden oluşmuş olan imparatorluktur. 16. ve 17. yüzyıllarda İngiltere Krallığı tarafından kurulan denizaşırı sömürgeler ve ticaret karakolları olarak başlamıştı. En güçlü döneminde tarihteki en geniş topraklara sahip devlet olmasının yanı sıra bir yüzyıldan fazla bir süre boyunca dünyanın en önde gelen küresel gücüydü. 1922'de 458 milyon kişi, yani dünya nüfusunun neredeyse dörtte biri, Britanya İmparatorluğu'nun egemenliği altındaydı ve toprakları 33.000.000 km2'lik alanı kapsıyordu. Bu derece geniş bir coğrafyaya hükmettiği için siyasi, dilsel ve kültürel kalıtı hâlen yaygın olarak devam etmektedir. Gücünün doruklarındayken, dünya geneline yayılmış toprakları nedeniyle her zaman en az bir bölgesinde gün ışığı olmasından ötürü "üzerinde güneş batmayan imparatorluk" olarak da tanımlanmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Napoli Krallığı</span> 1282-1816 yılları arasında İtalyanın güneyinde hüküm sürmüş eski bir devlet

Napoli Krallığı, İtalyan yarımadasının güneyinde, Napoli'de kurulmuş bir devletin modern ismidir. Zamanında, biraz yanıltıcı olarak Sicilya Krallığı adı ile anılmaktaydı; çünkü Napoli Krallığı Sicilya adasında 1282'de çıkan Sicilya Vesperleri adlı bir isyan sonucunda Napoli Krallığı'nin Sicilya Krallığı'ndan ayrılması ile ortaya çıkmıştı. Napoli Krallığı'nın ortada bulunduğu dönemde bu Krallık ya İspanyol veya Fransız asıllı bir kral tarafından idare edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">VII. Fernando</span> Ispanya Kralı

VII. Fernando, 1808-1833 arasında iki defa İspanya kralı olmuştur. Kendini tutanlar tarafından ; karşıtları tarafından el Rey Felón olarak anılmıştır.

Malta tarihi bugünkü Malta Cumhuriyeti topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Sicilya Krallığı</span>

Sicilya Krallığı, genel kabul gören kısaltması Regno 1130 tarihinden 1816 tarihine kadar hüküm süren ve II. Rugerro tarafından İtalya'nın güneyinde kurulmuş olan bir devletti. Sicilya Krallığı sadece Sicilya'yı değil aynı zamanda İtalya'nın Mezzogiorno diye adlandırılan tüm güney bölgesini ve 1530 yılına kadar Malta ve Gozo adalarını kapsıyordu. Ada yöre idaresi bakımdan "Valle di Mazzara", "Valle di Demona" ve "Valle di Noto" olarak üç bölgeye bölünmüştü.

<span class="mw-page-title-main">Malta bayrağı</span> Ulusal bayrak

Malta Bayrağı, Malta devleti tarafından kullanılan resmi ulusal bayrak.

<span class="mw-page-title-main">Paris Antlaşması (1763)</span>

Paris Antlaşması, 10 Şubat 1763 tarihinde Büyük Britanya, Fransa ve İspanya ile Portekiz arasında imzalanmış olan barış antlaşmasıdır. Prusya ile Avusturya kendi aralarında başka bir antlaşma imzalamışlardır. Bu antlaşma ile Yedi Yıl Savaşı sona ermiştir. Antlaşma Büyük Britanya-Prusya ittifakının, Fransız-Avusturya ittifakına karşı zafer kazanması sonucu gerçekleşmiştir. Fransa ile Büyük Britanya, savaş sırasında işgal ettikleri yerlerin çoğunu boşaltmalarına karşın, Büyük Britanya Fransa'nın Kuzey Amerika kolonilerinin bir kısmını ele geçirebilmiştir. Ayrıca, Büyük Britanya egemenliği altında bulunan bölgelerde Katoliklik'in serbest olacağının teminatını vermiştir. Antlaşmadan sonra, Avrupa dışında Büyük Britanya egemenliğinin başlangıcı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Koalisyon Savaşı</span>

İkinci Koalisyon Savaşı, İngiltere, Avusturya ve Rusya'nın başını çektiği ve Osmanlı İmparatorluğu, Portekiz, Napoli ve çeşitli Alman monarşilerinin de dahil olduğu birçok Avrupa monarşisinin devrimci Fransa'yı hedef alan ikinci savaşıdır. Savaşta İspanya Fransa'yı destekledi.

<span class="mw-page-title-main">Frankokrasi</span>

FrankokrasiLatinokrasi olarak da bilinir ve Venedik'teki etki alanı için Venetokrasi denir, Yunanistan tarihindeki Dördüncü Haçlı Seferi'nden (1204) sonraki dönemdir. Bir dizi Fransız ve İtalyan Haçlı devletleri dağılmış Bizans İmparatorluğu topraklarında kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Miskito Sahili</span> günümüzde Honduras ile Nikaraguanın Karayip Denizine bakan doğu sahillerine denk gelen tarihsel bölgedir

Miskito Sahili, günümüzde Honduras ile Nikaragua'nın Karayip Denizi'ne bakan doğu sahillerine denk gelen tarihsel bölgedir. Adını, bölgede yaşayan Miskitolardan almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Malta Kolonisi</span> günümüzde Maltanın bulunduğu topraklarda var olan Britanya kolonisiydi

Malta Kolonisi, günümüzde Malta'nın bulunduğu topraklarda var olan Britanya kolonisiydi. Britanya himayesinde olan Malta'nın, 23 Temmuz 1813'te kraliyet kolonisi ilan edilmesiyle kuruldu ve 30 Mayıs 1814'teki Paris Antlaşması'yla bu statüsü tanındı. 21 Eylül 1964'te ülke, bağımsızlığını ilan etti.

827-828 yıllarındaki Siraküza Kuşatması, Ağlebiler'in o zamanlar bir Bizans bölgesi olan Sicilya'daki Siraküza şehrini fethetmeye yönelik ilk girişimidir. Ağlebi ordusu, görünüşte asi Bizans generali Euphemius'u desteklemek için Sicilya'ya fethe çıkmadan sadece aylar önce gelmişti. Yerel güçleri mağlup edip Mazara kalesini aldıktan sonra Roma ve Bizans egemenliği altındaki adanın başkenti Siraküza'ya yürüdüler. Kuşatma 827–828 kışı boyunca ve yaza kadar sürdü, bu sırada kuşatma yiyecek eksikliğine sebep olan ve komutanları Esed ibn el-Furat'ın hayatına mal olan bir salgın patlak verdi. Bizans takviyeleri karşısında, yeni Arap lider Muhammed ibn Abi'l-Jawari, kuşatmayı bırakarak adanın ellerinde kalan güneybatı kısmına çekildi. Oradan, 877-878'de başka bir uzun kuşatmadan sonra Siraküza'nin düşmesine yol açan Sicilya'nın fethini sürdürdüler ve 902'de Taormina'nın düşüşüyle sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanması</span> I. Dünya Savaşının ardından Osmanlı topraklarının parçalanması

Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanması, I. Dünya Savaşı'nı takiben Kasım 1918'de İstanbul'un Britanya, Fransa ve İtalya askerleri tarafından işgal edilmesinin ardından başlayan jeopolitik bir süreçti. Parçalanma, özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun Almanya ile ittifak kurmasının ardından yapılan Sykes-Picot Anlaşması gibi İtilaf Devletleri'nin savaşın ilk safhalarında yaptığı birtakım anlaşamalar üzerinden planlanmıştı. Eskiden Osmanlı İmparatorluğu'nu oluşturan büyük topraklar ve halklar, birkaç yeni devlete bölündü. Osmanlı İmparatorluğu; jeopolitik, kültürel ve ideolojik yönden önde gelen İslam devletiydi. Osmanlı'nın savaşın ardından parçalanması, Britanya ve Fransa gibi Batılı güçlerin Orta Doğu'ya hâkim olmasına sebep oldu ve modern Arap dünyası ile Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasına yol açtı. Anadolu Hareketi tarafından bu Batılı güçlere direnilse de, Osmanlı'nın ardıl devletleri kapsamında böylesi bir direniş II. Dünya Savaşı'nı takip eden hızlı dekolonizasyon sürecine kadar görülmedi.

<span class="mw-page-title-main">Hospitalier Maltası</span>

Malta, 1530'dan 1798'e kadar Sicilya Krallığı'nın bir vasal devleti olarak Hospitalier Şövalyeleri tarafından yönetildi. Malta ve Gozo adaları ile modern Libya'daki Trablus şehri, Rodos'un kaybedilmesinin ardından 1530'da İspanyol İmparatoru V. Charles tarafından Şövalyelere verildi. Osmanlı İmparatorluğu, 1551'de Trablus'u Şövalyelerden almayı başardı, ancak 1565'te Malta'yı alma girişimi başarısız oldu.

<span class="mw-page-title-main">Dörtlü İttifak Savaşı</span> İspanya ile Dörtlü İttifak (İngiltere, Fransa, Avusturya, Hollanda Cumhuriyeti) arasındaki savaş (1717-1720), beraberlikle sonuçlandı ve Lahey Antlaşması aracılığıyla önceki bölgesel duruma geri döndü.

Dörtlü İttifak Savaşı 1718'den 1720'ye kadar İspanya ile İngiltere, Fransa, Avusturya ve Hollanda Cumhuriyeti arasındaki bir koalisyon olan Dörtlü İttifak tarafından yapılmıştır. İspanyolların, 1713 Utrecht Antlaşması'nda İtalya'da kaybedilen toprakları geri alma girişimlerinin neden olduğu çatışmaların çoğu, Kuzey Amerika ve Kuzey Avrupa'da küçük çatışmalarla birlikte Sicilya ve İspanya'da gerçekleşmiştir. İspanya ayrıca İngiliz deniz kaynaklarını başka yöne yönlendirmek amacıyla İskoçya'da 1719'da Jacobite ayaklanmasını da desteklemiştir.