İçeriğe atla

Malta'daki Megalit Tapınaklar

Malta'daki Megalit Tapınaklar (Ġgantija, Ħaġar Qim, Mnajdra, Ta' Ħaġrat, Skorba, Tarxien)
UNESCO Dünya Mirası
Tarxien'de bir sunak
Konum Malta
KriterKültürel: iv
Referans132
Tescil1980 (4. oturum)
Uzatma1992
BölgeAvrupa ve Kuzey Amerika

Malta'daki Megalit Tapınaklar (Maltaca: It-Tempji Megalitiãi ta 'Malta), Malta'da, yaklaşık olarak MÖ 3600 ila MÖ 700 yılları arasında üç farklı zaman periyodunda yapılmış olan tarihöncesi tapınaklardır.[1]

Tarihçe

Bu tapınakların bazıları UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak listelenmiştir.,[2] Göbekli Tepe çok daha eski tarihlerde inşa edilmiş olmasına rağmen,[3][4] yeryüzündeki en eski ayakta duran yapılar olarak iddia edilmiştir.[5] Arkeologlar, bu megalit komplekslerinin kültürel evrim sürecinde yerel yeniliklerin bir sonucu olarak inşa edildiğine inanmaktadır.[6][7] Bu, Ġgantija evresindeki (MÖ 3600-3000) birkaç tapınağın inşasına ve dahasonra M.Ö. 2500 yılına kadar kullanılmaya devam edilecek olan büyük Tarxien tapınak kompleksinin inşasına yol açtı. Bu tarihten sonra tapınak yapımı kültürü kayboldu.[8][9]

Ġgantija Tapınakları (iki bölge), 1980'de UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak listelendi.[10] 1992'de UNESCO Komitesi mevcut listeyi başka beş megalit tapınak alanını da içerecek şekilde genişletti. Bunlar Ħaarar Qim (Qrendi'de), Mnajdra (Qrendi'de), Ta' Ħaġrat Tapınakları (Mġarr'da), Skorba Tapınakları (Żebiegħ'de) ve Tarxien Tapınakları (Tarxien'de).[10] 2017 itibarıyla, siteler, Heritage Malta tarafından yönetilirken çevreleyen arazilerin sahipliği, bölgeden bölgeye değişiklik göstermektedir.[11][12] Bunların haricinde, Malta'da UNESCO Dünya Mirası listesine dahil olmayan diğer megalit tapınaklar da vardır. Bunlar:

Kaynakça

  1. ^ "Megalithic Temples of Malta – UNESCO World Heritage Centre". Whc.unesco.org. 11 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2011. 
  2. ^ "21 World Heritage Sites you have probably never heard of". Daily Telegraph. 3 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2017. 
  3. ^ "The Archaeological Site of Göbeklitepe". Whc.unesco.org. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2013. 
  4. ^ For comparison, the oldest Egyptian pyramids date from approximately 2630 BC–2611 BC, nearly 1000 years younger than the oldest of the Maltese megalithic temples.
  5. ^ "The Prehistoric Archaeology of the Temples of Malta". Bradshawfoundation.com. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2009. 
  6. ^ Blouet, The Story of Malta, s. 22 
  7. ^ "Prehistoric Temples of Malta". 19 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2008. 
  8. ^ Blouet, The Story of Malta, s. 28 
  9. ^ "Malta: Ancient Home to Goddesses and Fertility Cults". 14 Aralık 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2008. 
  10. ^ a b "Megalithic Temples of Malta". 11 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2008. 
  11. ^ "Malta Temples and The OTS Foundation". Otsf.org. 18 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2009. 
  12. ^ David Trump et al., Malta Before History (2004: Miranda Publishers)
  13. ^ "L-Imramma Temple - Ancient Temple in Malta in Gozo". Megalithic.co.uk. 4 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2011. 
  14. ^ Trump, David H. (2004), Malta: Prehistory and Temples (İngilizce), Misdea Book Ltd, ss. 140, 141, ISBN 99909-93-94-7 
  15. ^ "Buggiba Ancient Temple : The Megalithic Portal and Megalith Map:". Megalithic.co.uk. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2011. 
  16. ^ "Destroyed Megalithic Sites – Debdieba". Web.infinito.it. 5 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2014. 
  17. ^ "Destroyed Megalithic Sites – Kordin I". Web.infinito.it. 19 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2014. 
  18. ^ "Destroyed Megalithic Sites – Kordin II". Web.infinito.it. 19 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2014. 
  19. ^ Kordin III Ancient Temple 27 Şubat 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – megalithic.co.uk
  20. ^ "Destroyed Temples, Hal-Ginwi". Web.infinito.it. 5 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2011. 
  21. ^ "Qortin l-Mdawwar". Web.infinito.it. 5 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2014. 
  22. ^ "Santa Verna Ancient Temple : The Megalithic Portal and Megalith Map:". Megalithic.co.uk. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2011. 
  23. ^ "Ta' Marziena Ancient Temple : The Megalithic Portal and Megalith Map:". Megalithic.co.uk. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2011. 
  24. ^ "Ta' Raddiena Ancient Temple : The Megalithic Portal and Megalith Map:". Megalithic.co.uk. 4 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2011. 
  25. ^ "Tal-Qadi Ancient Temple : The Megalithic Portal and Megalith Map:". Megalithic.co.uk. 6 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2011. 
  26. ^ "Tas-Silg". Web.infinito.it. 5 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2014. 
  27. ^ "Xemxija Temple Ancient Temple : The Megalithic Portal and Megalith Map:". Megalithic.co.uk. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2011. 
  28. ^ "Destroyed Megalithic Sites – Xrobb l-Għaġin". Web.infinito.it. 5 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2014. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Pashupatinath Tapınağı</span>

Pashupatinath Tapınağı bir Hinduizm tapınağıdır. Nepal'in başkenti Katmandu'da bulunmaktadır. Tapınak Hinduizm tanrısı Şiva'nın tapınağı olarak kabul edilmektedir. Tapınak UNESCO Dünya Mirası listesi listesinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Antik Kyoto'nun Tarihî Anıtları</span>

Antik Kyoto'nun Tarihî Anıtları, Japonya'nın Kyoto, Uji ve Ōtsu şehirlerinde yer alan 17 tarihi yapıyı kapsayan bir UNESCO Dünya Mirası Alanı'dır. Bu yapılardan 13'ü Budist tapınağı, üçü Şinto tapınağı ve biri kaledir.

<span class="mw-page-title-main">Batı Gölü</span>

Batı Gölü, Çin'in Hangzhou kentinde bulunan bir göldür. Göl üç patika yolu ile beş bölüme ayrılmıştır. Gölde çok sayıda tapınak, pagoda, bahçe ve yapay adalar bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Jokhang Tapınağı</span> Lhasa da yer alan, Tibetlilere göre en kutsal tapınak

Jokhang Tapınağı, Çin'in Tibet Özerk Bölgesi'nin başkenti Lhasa'da bulunan bir Budist tapınağıdır. Genel olarak Tibetliler tarafından Tibet'in en kutsal ve önemli tapınağı olarak kabul edilmektedir. Tapınak günümüzde Gelug mezhebi tarafından korunur, ancak Budizmin tüm mezheplerine mensup olanları da kabul etmektedir. Tapınağın mimari tarzı Hint vihara, Tibet ve Nepal mimarisinin bir karışımıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ħal-Saflieni Katakompu</span>

Ħal-Saflieni Katakompu ya da Ħal-Saflieni Hypogeum, Malta'nın Paola şehrinde yer alan, Malta tarihöncesindeki Saflieni evresine ait bir Neolitik yeraltı yapısıdır. Genellikle basitçe Yunanca "yeraltı" anlamına gelen Hypogeum olarak adlandırılır. Hypogeum, arkeologlar tarafından belgelenen 7.000'den fazla kişinin kalıntılarıyla birlikte bir kutsal alan ve nekropol olarak düşünülmektedir. Hypogeum, ayrıca Malta'daki megalit tapınaklar ve Xagħra Taş Çemberlerinin en iyi korunmuş örneklerindendir. 1980 yılında UNESCO tarafından bir Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Caral</span>

Caral veya Caral-Chupacigarro, Peru'nun Barranca ilinde, Lima'nın yaklaşık 200 kilometre kuzeyinde, Supe yakınlarındaki Supe Vadisi'nde yer alan geniş bir yerleşim alanıydı. Caral, Amerika'nın en eski şehridir ve Norte Chico uygarlığının iyi araştırılan bir bölgesidir.

<span class="mw-page-title-main">Prambanan</span> Endonezyanın Orta Cava ilinde, IX. yüzyıldan kalma bir Hindu tapınağı kompleksi

Candi Prambanan veya Candi Rara Jonggrang, Yaratıcı (Brahma), Koruyucu (Vishnu) ve Yok Edici (Shiva) olarak belirtilen Tiurti'ye adanmış, Endonezya'nın Orta Cava ilinde, 9. yüzyıldan kalma bir Hindu tapınağı kompleksidir. Tapınak kompleksi, Orta Cava ve Yogyakarta illeri arasındaki sınırda, Yogyakarta kentinin yaklaşık 17 kilometre kuzeydoğusunda yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Vat Phou</span>

Vat Phou güney Laos'taki harap bir Khmer Hindu tapınak kompleksidir. Phu Kao Dağı'nın alçaklarında, Çampasak'da yer alan Mekong'a yaklaşık 6 kilometre uzaklıkta yer alır. Bölgede, 5. yüzyılın başlarından kalma bir tapınak vardı, ancak günümüze kalan yapılar 11. - 13. yüzyıllarda inşa edilmiştir. Tapınak, Lord Şiva'ya ithaf edilmiştir ve eşsiz bir yapıya sahiptir. Sitenin kalıntıları Theravada Budist ibadet merkezi haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Yaşayan Chola Tapınakları</span>

Büyük Yaşam Chola Tapınakları, Chola hükümdarlığı sırasında Hindistan'ın güneyinde ve komşu adalarda yaptırılan tapınaklardır. Bu sitelerde 11. ve 12. yüzyıllarda inşa edilmiş 3 tapınak bulunmaktadır. Bu üç tapınak, Thanjavur'daki Brihadisvara Tapınağı, Darasuram'daki Gangaikonda Cholapuram Tapınağı ve Airavatesvara Tapınağı'dır. Brihadisvara Tapınağı UNESCO tarafından 1987'de Dünya Mirası olarak ilan edildi; Daraşuram'daki Gangaikondacholisvaram Tapınağı ve Airavatesvara Tapınağı, 2004 yılında siteye dahil edildi eklendi. Uzatmaların ardından sit alanları "Büyük Yaşayan Chola Tapınakları" olarak adlandırıldı.

UNESCO, Doğu Asya'nın 5 ülkesinde 73 Dünya Mirası Alanı belirledi: Çin, Moğolistan, Kuzey Kore, Güney Kore ve Japonya.

<span class="mw-page-title-main">Ħaġar Qim</span> Maltada Ġgantija evresine tarihlenen megalit tapınak kompleksi

Ħaðar Qim, Akdeniz adası Malta'da, Ġgantija evresine tarihlenen megalit tapınak kompleksidir. Malta'daki Megalit Tapınaklar, Dünya Miras Komitesi tarafından "eşsiz mimari başyapıtlar" olarak tanımlanan en eski dini mekanlar arasında yer almaktadır. 1992'de UNESCO, Ħaðar Qim ve diğer dört Malta megalitik yapısını Dünya Mirası olarak listeledi. Tarih öncesi Avrupa Arkeolojisi Profesörü ve 1946-1957 Londra Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü müdürü V. Gordon Childe, Ħaġar Qim'i ziyaret etti. "Mezopotamya'dan Mısır, Yunanistan ve İsviçre'ye kadar Akdeniz'in her yerindeki tarih öncesi kalıntıları ziyaret ettim, fakat hiçbir yerde bu kadar eski bir yer görmedim." şeklinde açıklama yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Mnajdra</span> Malta adasının güney sahillerinde bulunan megalitik bir tapınak kompleksi

Mnajdra, Akdeniz'deki Malta adasının güney sahillerinde bulunan megalitik bir tapınak kompleksidir. Mnajdra, Ħaġar Qim megalit kompleksine yaklaşık 500 metre uzaklıktadır. Mnajdra, M.Ö. 4. binyıl civarında inşa edilmiştir; Malta'daki Megalit Tapınaklar, Dünya Miras Komitesi tarafından "benzersiz mimari başyapıtlar" olarak tanımlanan en eski dini mekanlar arasındadır. 1992'de UNESCO, Mnajdra kompleksini ve dört diğer Malta megalitik yapısını Dünya Mirası olarak ilan etmiştir. 2009'da koruma çalışmaları tamamlandı.

<span class="mw-page-title-main">Ta' Ħaġrat Tapınakları</span>

Malta'daki Mġarr'da yer alan Ta' Ħaġrat Tapınakları, diğer birçok megalitik tapınakla birlikte UNESCO Dünya Mirası Sitesi olarak kabul edilmektedir. Bunlar Dünya'daki en eski dini mekanlar arasındadır. Büyük Ta' Ħaġrat Tapınağı, Ġgantija evresine ; küçük olan Saflieni evresinde tarihlenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tarxien Tapınakları</span>

Tarxien Tapınakları, Malta, Tarxien'de yer alan bir arkeolojik komplekstir. Tapınaklar, yaklaşık M.Ö. 3150 yıllarına tarihlenmektedir. Site 1992'de Malta adasındaki diğer megalitik tapınaklarla birlikte UNESCO Dünya Mirası Sitesi olarak ilan edildi.

<span class="mw-page-title-main">Tapınaklar Vadisi</span> Arkeolojik Saha

Tapınaklar Vadisi, Güney İtalya'daki Sicilya'daki Agrigento'da bulunan bir arkeolojik sitedir. Magna Graecia sanatının ve mimarisinin en seçkin örneklerinden biridir ve Sicilya'nın başlıca turistik yerlerinden biridir ve aynı zamanda İtalya'nın ulusal bir anıtıdır. Alan 1997'de UNESCO Dünya Mirası listesine dahil edildi. Tapınaklar Vadisi'nin arkeolojik parkı ve peyzajı, 1,300 hektarlık alanı ile dünyadaki en büyük arkeolojik alanı oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Brillenhöhle</span>

Brillenhöhle, Güneybatı Almanya'da, Svabya Alpleri'ndeki Ulm'un 16 km batısında yer alan, arkeolojik kazılara göre insan yerleşimlerinin günümüzden 30,000 yıl öncesine kadar gittiği bir mağara kalıntısıdır. 1955-1963 yılları arasında Gustav Riek tarafından kazılan mağaranın Üst Paleolitik katmanları Orinyasiyen, Gravettian ve Magdalenian eserler içermektedir. 1956'da, mağaranın merkezinde, Orta Avrupa'daki Magdalenian kültürünün temel anlayışına önemli katkılar sağlayan ilk insan fosilleri keşfedildi.

Tarih öncesinde din, Tarihöncesi çağdaki insanların dini inançları ve uygulamalarıdır. Terim Paleolitik din, Mezolitik din, Neolitik din ve Tunç Çağı dinlerini kapsar. Demir Çağı da bu kapsamda toplanabilmektedir.

Heritage Malta Malta ulusal müzeler, koruma uygulamaları ve kültürel miras ajansıdır. 2002 yılında çıkarılan Kültürel Miras Yasası tarafından oluşturulan ulusal ajans, eski Müzeler Departmanının yerini aldı. Başlangıçta Heritage Malta, müzelerin, sitelerin ve koleksiyonlarının yönetimi ile görevlendirildi, ancak 2005'te ajans, eski Malta Restorasyon Merkezi'nin korumadan sorumlu ulusal ajans olması yönünde de görevlendirilmiştir. Müzeler, kültürel miras ve korumadan sorumlu ulusal ajans olan Heritage Malta, Bakanlık tarafından atanan bir Yönetim Kurulu tarafından idare edilmektedir. Kurul, bir Başkan tarafından yönetilir ve genellikle üç yıl üst üste atanır.

<span class="mw-page-title-main">Ramappa Tapınağı</span>

Rudreshwara tapınağı olarak da bilinen Ramappa Tapınağı, Güney Hindistan'daki Telangana eyaletinde bulunan bir UNESCO Dünya Mirası alanıdır. Warangal'dan 66 kilometre (41 mi), Mulugu'dan 15 kilometre (9,3 mi), Haydarabad'dan 209 kilometre (130 mi) uzakta yer almaktadır. Mulugu ilçesinin Venkatapur mandalında, 13. ve 14. yüzyıllarda görkemli zamanlar geçiren Palampet köyündeki bir vadide yer almaktadır. Tapınaktaki bir yazıttan edinilen bilgiler, yapının MS 1213'te bir Kakatiya generali olan Recharla Rudra tarafından, Kakatiya hükümdarı Ganapati Deva döneminde inşa edildiğini göstermektedir.