İçeriğe atla

Malpelo Adası

Malpelo Adası Fauna ve Flora Doğa Koruma Alanı
UNESCO Dünya Mirası
Malpelo Adası
Konum Kolombiya
KriterDoğal: vii, ix
Referans1216
Tescil2006 (30. oturum)
BölgeLatin Amerika ve Karayipler

Malpelo, Kolombiya anakarasının yaklaşık 500 km (310 mil) batısında, Doğu Pasifik Okyanusunda yer alan küçük bir adadır. Kolombiya Silahlı Kuvvetleri'nin görevlendirdiği küçük bir askerî grup dışında, adada insan yaşamamaktadır. Üç yüksek doruk, dik ve çorak kayalık ve 300 metre (980 ft) yüksekliğindeki Cerro de la Monadan oluşmaktadır. Adanın uzunluğu kuzeydoğudan güneybatıya yaklaşık 1,5 kilometre, genişliği 650 metredir.

300 kilometre uzunluğunda (190 mil) ve 100 kilometre genişliğinde (62 mil) bir volkanik denizaltı sırtı olan Malpelo Sırtı'nın su yüzeyinin üzerinde yükselen tek adasıdır. Bu ada, birtakım açık deniz kayalıklarıyla çevrilidir. Kuzeydoğu köşesinde Tres Mosqueteros bulunmaktadır. Güneybatı köşesinde Salomon, Saul, La Gringa ve Escuba bulunmaktadır. Tüm kayalar derin sularla çevrilidir ve ana adanın çoğu kenarı çok diktir. Kıyıdan birkaç kilometre uzaklıkta 1.000 ile 5.000 arasında değişen derinlikler görülebilmektedir ve akıntılar çok güçlü ve değişkendir. Bir okyanus adası olarak, adanın başka hiçbir ada ya da ana kara ile bağlantısı yoktur.[1][2]

İlk bakışta, ada, bitki örtüsünden yoksun kıraç kaya gibi görünmektedir. Ancak kuş guano yatakları yapraklı kara yosunları, likenler, su yosunları ve bazı çalılıklar ve eğreltiotu kolonilerinin kurulmasına yardımcı olmaktadır. Malpelo Adası Fauna ve Flora Doğa Koruma Alanı, 03°58′30″K 81°34′48″B / 3.97500°K 81.58000°B / 3.97500; -81.58000 merkezli, 9.656 kilometre (6.000 mi) yarıçaplı dairesel alan olarak tanımlanmıştır. 12 Temmuz 2006'da Malpelo, UNESCO tarafından doğal bir Dünya Mirası alanı olarak ilan edildi. Bir Kolombiya vakfı[3], sitenin biyolojik çeşitliliğini korumaya çalışmaktadır.

Kaynakça

  1. ^ Anonymous (2010) Pacific Coast: Malpelo Island 21 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Coasts of Colombia. 25 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Coastal and Marine Geology Program, United States Geological Survey, Santa Cruz, California.
  2. ^ Marcaillou, B. P. Charvis, and J.-Y. Collot (2006) Structure of the Malpelo Ridge (Colombia) from seismic and gravity modeling. Marine Geophysical Research. 27:289–300.
  3. ^ "Fundación Malpelo y Otros Ecosistemas Marinos". 15 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ada</span> çevresi bütünüyle sularla çevrili kara parçası

Ada, çevresi bütünüyle sularla çevrili kara parçasına verilen addır. Yeryüzündeki adaların bütünü on milyon kilometrekarelik bir yer kaplar. Adalar, tek tek olabileceği gibi, gruplar halinde de olabilir. Bu şekildeki adalara “takımada” adı verilir. Yarımada ise suyla çevrili, ancak bir tarafından ana kara parçasına bağlı bulunan coğrafi şekildir. Yer bilimi açısından adalar, kıtasal adalar ve okyanus adaları olmak üzere temelde ikiye ayrılır. Yüzen adalar ise yeni bir yer bilimi konusudur.

<span class="mw-page-title-main">Ege Adaları</span> Yunanistan yarımadası ile Anadolu yarımadası arasında bulunan 3000e yakın ada ve kayacık

Yunanistan yarımadası ile Anadolu yarımadası arasında bulunan ve toplam alanı 23.000 kilometrekare kadar olan 3000'e yakın ada ve adacığa Ege Adaları adı verilir. Ege denizindeki adalar, yüz ölçümleri çok farklı ve sayıları çok fazla olmasına rağmen yine de gruplara ayrılabilirler.

<span class="mw-page-title-main">Kefken Adası</span>

Kefken Adası, Kocaeli ili sınırları içinde, Cebeci sahilinin tam karşısında 10 dakikalık mesafede bulunan Karadeniz adasıdır. Kıyıları toplamda 1,7 kilometre uzunluğundadır ve adanın yüzölçümü 0,11 kilometrekaredir. En yakın kara parçasına olan uzaklığı ise 0,8 kilometredir. Kıyılarının büyük bölümü kayalık ve küçük kumsallardan oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Elba</span> İtalyada ada

Elbe İtalya'nın, Toskana eyaletine bağlı bir adadır. Sahil şehri olan Piombino'nun 20 km açığındadır. Fransa'ya bağlı Korsika Adası 35 km batıda bulunmaktadır. Toskana bölgesinin en büyük adasıdır. İtalya'nın ise Sicilya ve Sardinya'dan sonra 3. büyük adasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Denizi</span> Avrupada bir deniz

Kuzey Denizi, Büyük Britanya, Danimarka, Norveç, Almanya, Hollanda, Belçika ve Fransa arasında bulunan bir Atlas Okyanusu denizidir. Avrupa kıta sahanlığında bir epeirik denizi, güneyde İngiliz Kanalı ve kuzeyde Norveç Denizi yoluyla okyanusa bağlanır. 570.000 kilometrekarelik bir alana sahip 970 kilometreden (600 mi) uzun ve 580 kilometre (360 mi) genişliğindedir.

<span class="mw-page-title-main">Ligurya Denizi</span>

Ligurya veya Ligürya Denizi, Akdeniz'in bir koludur. İtalyan Rivierası ile Korsika ve Elba Adaları arasında kalır. İtalya, Fransa ve Monako ülkeleriyle, Tiren Denizi'yle ve Akdeniz'le çevrilidir.

<span class="mw-page-title-main">Zante</span> Yunanistana bağlı ada

Zanta, Zakesna ya da Zakilda, İyon Denizi'nde bulunan, Yunanistan'a bağlı bir adadır. İyon Adaları arasında en büyük üçüncü ada olan Zante, bölgedeki adalar arasında ayrı bir belediyeye sahip olan tek adadır. 405.55 kilometre karelik yüzölçümüne ve yaklaşık olarak 123 kilometre sahil şeridi uzunluğuna sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Heard Adası ve McDonald Adaları</span>

Heard Adası ve McDonald Adaları, Güney Okyanusu'nda, Avustralya'ya bağlı Subantarktik adalar grubu. Volkanik kökenli Heard Adası 45 km uzunluğunda, 20 km genişliğindedir. Yüzeyin büyük bölümü kar ve buzullarla kaplıdır. McDonald Adaları, Heard Adası'nın 25 mil batısında üzerinde yerleşim bulunmayan kayalık bir ada grubudur. Adaların toplam yüzölçümü 372 km2'dir. Avustralya'nın Perth şehrinin yaklaşık 2.500 mil güneybatısına düşer.

<span class="mw-page-title-main">Resif</span>

Resif, denizcilik terminolojisinde kaya, kum ve deniz canlıların birikimiyle birlikte suyun cezir halindeyken altı kulaç veya daha az derinlikli sığ alanlarında oluşmuş su altı yüzey yapılarıdır. Pek çok resif kumun abiyotik-biriktirmeleri, dalgaların kayalar üzerindeki erozyonu ve diğer doğal süreçler sonucunda gelişirken en çok bilinenleri biyotik süreçlerin baskınlığında mercanların ve kalkerli alglerin etkisiyle tropik denizlerde oluşmuş mercan resifleridir.

<span class="mw-page-title-main">Wight Adası</span> Büyük Britanya adasının güneyinde yer alan İngiltereye bağlı ada

Wight Adası, Birleşik Krallık'ta İngiltere ülkesinin Güney Doğu bölgesinde bir "törensel kontluk" ve "bir tek seviyeli yerel idare birimi"dir. Tek seviyeli yerel idare biriminin yönetim merkezi Newport'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Mercan resifi</span> Denizde taşlı mercan iskeletlerinin büyümesi ve birikmesiyle oluşan kaya çıkıntısı

Mercan resifleri canlı organizmaların ürettiği aragonit yapılardır. Az miktar besin içeren deniz sularında bulunur. Çoğu resifte, baskın organizmalar kalsiyum karbonattan oluşan bir dış iskelete sahip taş mercanları, kolonyal sölenterlerdir. İskeletsel materyaller, dalga hareketleri ve biyoerozyon ile parçalanıp yığılarak yaşayan mercanlar ve çok çeşitli hayvanlar ve bitkilerden oluşan yaşamı destekleyen kalsiyumlu bir oluşum meydana getirirler.

<span class="mw-page-title-main">Saba (ada)</span> Karayiplerde Hollandaya bağlı özel bölge statüsüne sahip ada

Saba, Karayiplerde, Puerto Riko'nun doğusunda, Hollanda'ya bağlı küçük bir adadır. Küçük Antillerin bir parçasını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan coğrafyası</span>

Yunanistan, Güneydoğu Avrupa'da Balkanlar yarımadasında bir ülkedir. Kuzeyden Arnavutluk, Kuzey Makedonya ve Bulgaristan ile sınırlanırken, doğuda Türkiye ile komşudur. Yunanistan'ın doğusunda Ege Denizi, güneyde Girit ve Libya denizleri tarafından çevrilidir ve batıda İtalya ile Yunanistan'ı ayıran İyon Denizi bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Ball's Pyramid</span> Avustralyada ada

Ball's Pyramid, Avustralya'da volkanik bir adadır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Zire</span>

Nargin Adası ya da günümüzdeki adı ile Büyük Zire, Hazar Denizi'nin Azerbaycan'a ait bölümünde yer alan bir ada. Ada, Dash Zira, Kum Adası, Zenbil, Sangi-Mugan, Chikil, Kara Su, Kara Zira, Gil, Ignat Dash gibi büyük ve birkaç küçük adadan oluşan Bakü takımadalarının bir parçasıdır ve Bakü Körfezi'nde yer alır. Bakü'nün sahil hattından 10,5 kilometre uzaklıkta yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Henderson Adası (Pitcairn Adaları)</span>

Henderson Adası, güney Pasifik Okyanusundaki ıssız bir adadır. Okyanustan tektonik hareketler sonucu yukarı çıkmak suretiyle oluşmuş mercan atolleri içinde en son ortaya çıkmış olanıdır. 51 çiçekli bitkisinin on tanesi, dört kara kuşu ve tespit edilen böceklerin ve gastropodaların yaklaşık üçte biri endemiktir - adanın büyüklüğü göz önüne alındığında göze çarpan bir çeşitliliktir.

Arnavutluk; topraklarının büyük bir bölümü dağlık bölgelerden oluşan, Güneydoğu Avrupa'da, Adriyatik ve İyon Denizi arasında bulunan, Akdeniz'le bağlantılı bir Balkan ülkesidir. Çoğu küçük olan 13 ada ve adacığa sahiptir. Bu adalardan sadece Sazan ve Kunë adını taşıyanlar bir kilometrekareden büyüktür.

Veselovsky Rezervuarı, Rostov-on-Don, Rostov Oblast'daki batı Manych Nehri üzerindeki bir rezervuardır. Proletarsky Rezervuarı ile doğrudan yukarı akışa sahip olan bu çift, uzun süreli nehir akışı sağlamak için 1932 ve 1936 yılları arasında inşa edilen Manychysky Rezervuarları olarak da anılır. Veselovsky Rezervuarı şu anda sulama, balıkçılık, su trafiği ve elektrik üretimi için kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">San Andrés, Providencia ve Santa Catalina Takımadaları</span>

San Andrés Takımadaları, Providencia ve Santa Catalina (İspanyolca: Archipiélago de San Andrés, Providencia y Santa Catalina veya San Andrés ve Providencia, Kolombiya'nın bölgelerinden biridir ve Kuzey Amerika'daki tek eyalettir. Yaklaşık 775 kilometre Karayip Denizi'nde iki ada grubundan oluşur, anakara Kolombiya'nın kuzeybatısında ve uzaktaki sekiz banka ve resif. Takımadaların ve Kolombiya'nın en büyük adasının adı San Andrés ve başkenti San Andrés'dir. Diğer büyük adalar, San Andrés'in kuzeydoğusunda yer alan Providencia ve Santa Catalina Adaları ; başkentleri Santa Isabel'dir.

Qamea Taveuni, Fiji adasındaki Thurston Point'in doğusunda uzanan üç adacıktan biridir, diğerleri Matagi ve Laucala'dır.