İçeriğe atla

Malezya kralı

Yang di-Pertuan Agong
Yang di-Pertuan Agong bayrağı
Kraliyet forsu
Günümüzdeki Kral İbrahim İskender
Görevdeki
İbrahim İskender

31 Ocak 2024 tarihinden beri
Resmî ikametIstana Negara, Kuala Lumpur
Görev süresi5 yıl
Oluşum13 Ağustos 1957
Açılışı yapanTunku Abdülrahman
Websitesimajlisraja-raja.gov.my

Malezya kralı diğer adıyla Yang di-Pertuan Agong (Cavi: يڠ دڤرتوان اݢوڠ), Malezya'nın hükümdarıdır. Makam 1957 yılında ülkenin Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını ilan etmesiyle kurulmuştur. Malezya anayasal bir monarşi olup seçimli monarşi sistemi bulunmaktadır ve Kral beş yıllığına eyaletlerin sultanlarından seçilmektedir. Malezya'da kralın yetkileri sembolik olup yetkiler başbakanın etrafında toplanmıştır.

Günümüzdeki kral 31 Ocak 2019 tarihinde tahta geçen II. Abdullah’tır.

Yang di-Pertuan Agong'lar listesi

İsim
(doğum-ölüm)[1]
Görev Süresi Eyalet
1Tunku Abdülrahman
(1895-1960)
31 Ağustos 19571 Nisan 1960 Negeri Sembilan
2Hisamüddin Alem Şah
(1898-1960)
14 Nisan 19601 Eylül 1960 Selangor
3Tunku Şed Putra
(1920-2000)
21 Eylül 196020 Eylül 1965 Perlis
4İsmail Nasırüddin Şah
(1907-1979)
21 Eylül 196520 Eylül 1970 Terengganu
5Tunku Abdülhalim
(1927-)
21 Eylül 197020 Eylül 1975 Kedah
6Yahya Petra
(1917-1979)
21 Eylül 197529 Mart 1979 Kelantan
7Ahmed Şah
(1930-)
29 Mart 197925 Nisan 1984 Pahang
8Mahmud İskender İsmail
(1932-2010)
26 Nisan 198425 Nisan 1989 Johor
9Azlan Şah
(1928-2014)
26 Nisan 198925 Nisan 1994 Perak
10Tunku Cafer
(1922-2008)
26 Nisan 199425 Nisan 1999 Negeri Sembilan
11Selahaddin Abdülaziz
(1926-2001)
26 Nisan 199921 Kasım 2001 Selangor
12Tunku Şed Siracüddin
(1943-)
13 Aralık 200112 Aralık 2006 Perlis
13Mizan Zeynel Abidin
(1962-)
13 Aralık 200612 Aralık 2011 Terengganu
14Tunku Abdülhalim
(1927-)
13 Aralık 201113 Aralık 2016 Kedah
15V. Muhammed
(1969-)
13 Aralık 20166 Ocak 2019 Kelantan
16Abdullah Şah
(1959-)
31 Ocak 201930 Ocak 2024 Pahang
17İbrahim İskender
(1958-)
31 Ocak 2024[2]görevde Johor

Kaynakça

  1. ^ "Worlds statesmen". worldstatesmen.org. 7 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2016. 
  2. ^ "Malezya'da Johor Sultanı İbrahim, ülkenin yeni kralı olarak yemin etti". TRT Haber. 31 Ocak 2024. 31 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2024. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Malezya</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Malezya, Güneydoğu Asya’da yer alan, doğu ve batı olarak iki kara parçasına ayrılmış, 13 eyaletten oluşan ve parlamenter monarşi ile yönetilen bir ülkedir. Malezya'da toplam 878 adet ada bulunur.

Monarşi ya da tek erklik, bir hükümdarın devlet başkanı olduğu bir yönetim biçimidir. Saltanatın bir başka adıdır. Genellikle seçim dışı yöntemler kullanılır. Bu hükümdar, Türkçede kral, imparator, şah, padişah, prens, emir, kağan, hakan, han gibi çeşitli adlar alabilir. Monarşiyi diğer yönetim biçimlerinden ayıran en önemli özellik, devlet başkanının bu yetkiyi yaşamı boyunca elinde bulundurmasıdır. Hükümdar öldükten sonra onun soyundan biri gelir. Yani yetki genellikle babadan oğula geçer. Demokrasilerde ise devlet başkanı seçimle işbaşına gelir. “Monarşi” sözcüğü Türkçeye Fransızcadan (Monarchie) geçmiştir. Cezalandırma ve bağışlama yetkileri sadece hükümdarın elindedir. Otoritenin bir kralın veya bir imparatorun elinde olduğu yönetim türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Devlet başkanı</span> egemen bir devlette en yüksek makamlı pozisyonda bulunan yetkili

Devlet başkanı, bir devletin en yüksek seviyedeki yöneticisidir. Devlet başkanına Cumhuriyet ile yönetilen ülkelerde cumhurbaşkanı, mutlakî ya da meşrutî monarşi ile yönetilen ülkelerde ise genellikle kral adı verilir.

<span class="mw-page-title-main">Meşrutiyet</span> hükümdarın yetkilerinin anayasayla sınırlandırıldığı yönetim biçimi

Meşrutiyet, meşruti monarşi, anayasal monarşi, anayasal tekerki ya da parlamenter monarşi, hükümdarın yetkilerinin anayasa ve halk oyuyla seçilen meclis tarafından kısıtlandığı yönetim biçimi. Arapça şart kökünden türemiş olan meşrutiyet 19. asırdan itibaren Osmanlı Devleti'nde meclisli saltanat-hilafet anlamında kullanılmıştır. Daha genel ifadesiyle; meşrutiyet, bir hükümdarın başkanlığı altında parlamento yönetimine dayanan yönetim biçimidir.

Cumhuriyet, siyasi gücün halk ve temsilcileri tarafından paylaşıldığı bir devlet yönetim şeklidir ve yapısı gereği monarşinin yokluğu üzerine kuruludur.

<span class="mw-page-title-main">Nepal</span> Güney Asyada Çin ile Hindistan arasında yer alan bağımsız bir ülke

Nepal, resmî adıyla Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti, Güney Asya'da bir ülkedir. Büyük bölümü Himalayaların eteklerinde, bir bölümü ise Hint-Ganj Ovası'nda konumlanmıştır. Dünyanın en kalabalık 49. ve en geniş 93. ülkesidir. Denize kıyısı bulunmayan Nepal kuzeyde Çin'e bağlı Tibet; güney, doğu ve batıda Hindistan ile komşudur. Bangladeş Nepal'in güneydoğu ucundan sadece 27 km uzaklıkta olmasına rağmen sınırdaşı değildir, Bhutan da Hindistan'ın Sikkim eyaletiyle ayrılmıştır. Verimli ovalar, subalpin kuşak ormanları ve en yüksek on dağdan sekizini bulunduran Nepal zengin bir coğrafi çeşitliliğe sahiptir. Dünyanın en yüksek dağı olan Everest Dağı da bunlara dahildir. Başkenti ve en büyük şehri Katmandu'dur. Resmi dil Nepalcedir, ancak ülke birçok etnik gruba ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Devrimi</span> 1789dan 1799a kadar Fransada devrim

Fransız Devrimi veya Fransız İhtilâli (1789-1799), Fransa'daki mutlak monarşinin devrilip yerine cumhuriyetin kurulması ve Katolik Kilisesi'nin ciddi reformlara gitmeye zorlanmasıdır. Milliyetçilik akımını ve Yakınçağ'ı başlatmasıyla Avrupa ve Dünya tarihinde büyük bir dönüm noktası olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">İmparator</span>

İmparator, kralların da kendisine bağlı olduğu en yüksek hükümdar. Bir imparatorluğun erkek hükümdarına İmparator, imparatorluğun kadın hükümdarına '''imparatoriçe''' denir. Latince imperator kelimesinden gelir. Rütbe ve mevkii olarak kralların üzerinde bulunan çok büyük bir devletin yöneticisine denir.

<span class="mw-page-title-main">Malezya'da İslam</span>

Malezya'da İslam, Malezya nüfusunun yüzde 61,3'ünü oluşturmaktadır. Malezya'da en kalabalık etnik kitle ülke nüfusunun yüzde 50'sinden fazlasını oluşturan Malaylardır. Malaylar Müslüman olarak tanımlanmakta ve gruba kamu görevleri, iş dünyası ve eğitim alanında birçok ayrıcalık tanınmaktadır. Malaylar din değiştirmeleri halinde bu ayrıcalıklarını kaybetmektedirler. İkinci en büyük etnik grup ise yüzde 35'lik nüfus yoğunluğuna sahip olan Çinlilerdir. Çinlilerin tamamına yakınını Budistler oluşturmaktadır. İçlerinde Müslüman olanları da vardır. Malezya'da yüzde 5 oranında ise Cavalılar, Minangkabululular, Samalar, Melunlar ve Güney Asyalılar yaşar. Bunların büyük bir bölümü İslam dinine mensuptur.

<span class="mw-page-title-main">Roma kralı</span> "Rex", başmagistra

Roma Kralı Roma Krallığı'nın başmagistrası. Romanın kurucusu olan ve bu sebeple kendiliğinden kral olan Romulus hariç tüm Krallar Roma halkı tarafından yaşam boyu seçilmişler, Krallardan hiçbiri tahta çıkmak için askerî gücüne güvenmemiştir. İlk dört kralın seçimlerinin kalıtsal ilkelere göre yapıldığına dair bir bilgi yoksa da, beşinci kral Tarquinius Priscus'tan itibaren kraliyet mirası kralın soyundan gelen kraliyet kadınları tarafından devam ettirilmiştir. Sonuç olarak, antik tarihçiler kralların seçiminde soylarından çok erdemlerine bakıldığını vurgularlar.

Hükümdar, hünkâr ya da monark, bir monarşinin, yani normalde ömür boyu ya da makamından vazgeçene dek bir ülkenin başında durduğu ve genellikle makamına verasetle geçtiği bir sistemle yönetilen bir ülkenin başındaki kişidir. Hükümdarlar, mutlak monarşilerdeki gibi otokrat da olabilir, çoğu meşrutiyette olduğu gibi gerçek otoritenin yasama organının ya da bakanlar kurulunun elinde olduğu, kendilerinin sadece kısıtlı yetkilerle ya da sıfır yetkiyle hareket ettiği sembolik liderler de. Çoğu durumda hükümdar, bir devlet diniyle de bağlantılıdır. Çoğu devlette bir seferde sadece bir hükümdar olur. Ancak bir naip, hükümdar küçükken, yokken ya da yönetme ehliyetinden yoksunken onun yerine ülkeyi yönetebilir. İki hükümdarın tek bir ülkeyi aynı anda yönettiği Andorra'daki gibi sistemlere "eş prenslik" denir.

<span class="mw-page-title-main">Parlamenter sistem</span> ülke yönetim sistemi

Parlamenter sistem veya parlamenterizm, yürütme organının, yasama organının denetiminde olduğu demokratik bir yönetim sistemidir. Parlamenter sistemlerde devlet başkanı veya cumhurbaşkanı, ülke yönetiminde etkin olmayan sembolik mevkilerdir ve devleti temsil ederler. Ülke yönetiminde etkin makam başbakandır, yürütme gücü parlamentodan çıkan başbakan ve kabinesi tarafından yürütülür. Parlamenter sistemde, parlamento belirleyici üst organdır ve başbakan yasama organı tarafından denetlenmekle birlikte yönetimde yüksek güce sahiptir. Genel olarak başbakan olarak bilinen hükûmetin başı, ülkelere göre şansölye gibi isimler alabilir.

Mutlak monarşi, yasama ve yürütme kuvvetlerinin hükümdarda toplandığı bir hükûmet sistemidir. Bu sistemde, devlet içinde tek ve en büyük otorite sahibi hükümdardır. Yasama, yürütme ve hatta yargı yetkisinin sahibi 'hükümdar'dır. Mutlak monarşiyi meşruti monarşi ile karıştırmamak gerekir. Meşruti monarşi bir kuvvetler ayrılığı sistemidir. Mutlak monarşi ise kuvvetler birliğini esas alır. Yani mutlak monarşi, devletin tek bir kişi tarafından hiçbir sınırlamaya bağımlı olmayarak yönetildiği rejim türüdür. Merkezi krallık anlamına ya da padişahın tek elden kendi kararlarıyla yönetimine denir.

<span class="mw-page-title-main">Başbakan</span> hükûmetin başı, kabinenin başkanı

Başbakan, bir ülkedeki yürütme organı kurulun (hükûmetin) başkanına verilen ad. Her ülkede başbakan olmaz. Başbakanlar görevlerine seçimle gelir. Belçika, Danimarka, Japonya, Hollanda, Norveç, Malezya, İspanya, İsveç, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık gibi anayasal monarşi ile yönetilen ülkelerde olabileceği gibi Finlandiya, Fransa, Almanya, Hindistan, İtalya, İrlanda, Portekiz, Karadağ, Hırvatistan, Bulgaristan, Romanya, Sırbistan gibi cumhuriyetlerde de olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Suudi Arabistan kralı</span> Suudi Arabistanın devlet ve hükûmet başkanı

Suudi Arabistan Kralı, Suudi Arabistan Krallığı'nın başı, aynı zamanda Devlet ve Hükûmet Başkanı'dır. Mutlak monarşi ile yönetilen Suudi Arabistan Suud Hanedanı tarafından yönetilmektedir. İdarenin bütün üst makamları kraliyet ailesine mensup olan erkeklerin elinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık monarşisi</span> Britanya Monarşisinin işlevi ve tarihi

Birleşik Krallık Monarşisi ya da kısaca Britanya Monarşisi, Birleşik Krallık ve Britanya Denizaşırı Toprakları'nın yönetildiği meşrutî monarşiye verilen ad. Bu monarşide hükümdar "Kral" ya da "Kraliçe" olarak adlandırılır. Günümüzdeki hükümdar III. Charles'dir.

<span class="mw-page-title-main">Malezya başbakanı</span>

Malezya başbakanı, Malezya'nın hükûmet başkanıdır. Başbakan Kral tarafından atanmaktadır. Malezya'da kralın yetkileri sembolik olup yetkiler başbakanın etrafında toplanmıştır. İlk başbakan Tunku Abdurrahman olup ülkenin bağımsızlığından 9 Mayıs 2018 tarihine kadar tüm başbakanlar Birleşik Malay Millî Örgütü'ndendi.

Monarşizm, bir hükümdarın üstün yetkilerle devlet başkanı olduğu yönetim biçimi olan monarşiyi savunan siyasal öğretidir. Bu siyasi öğretiyi savunan bireylere de monarşist denir.

<span class="mw-page-title-main">Şûra Meclisi (Suudi Arabistan)</span>

Suudi Arabistan Şûra Meclisi veya bilinen adıyla Şûra Meclisi, Mutlak monarşi ile yönetilen Suudi Arabistan'ın resmi danışma organıdır. Şûra Meclisi, Suudi Arabistan Kralına ve kabineye yasalar önerme yetkisi de dahil olmak üzere hükûmette sınırlı yetkilere sahiptir, ancak kralın tasarrufunda olan yasaları kabul edemez veya yürürlüğe koyamaz. Hepsi kral tarafından atanmakta olan 150 üyeye sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">II. Abdullah (Malezya kralı)</span>

Sultan Abdullah Ri'ayatuddin El-Mustafa Billah Şah İbn-i Sultan Hacı Ahmed Şah El-Musta'in Billah ya da kısaca Abdullah Şah, Malezyalı hükûmdar. Abdullah, Asya ülkesi Malezya'da 31 Ocak 2019 - 30 Ocak 2024 tarihleri arasında bu yana krallık tahtında bulunmuştur.