İçeriğe atla

Mala Bahtiyar

Mala Bakhtiyar
حیکمەت محەممەد کەریم (مەلا بەختیار)
DoğumHikmat Muhammad Karim
20 Ağustos 1954 (70 yaşında)
Hanekin
MilliyetKürt
MeslekSiyasetçi
Yazar
Etkin yıllar1970–Günümüz
Siyasi parti Kürdistan Yurtseverler Birliği

Hikmat Muhammed Karim (20 Ağustos 1954, Hanekin),[1] Mala Bakhtiyar veya Mala Bakhtiar (Kürtçe: Mela Baxtiyar, مه‌لا به‌ختیار),[2][3] Kürt siyasetçi.[4] KYB Peşmerge güçlerinin komutanı ve generalidir ve Irak'taki en güçlü kişilerden biri olarak kabul edilir.[5] Mala Bahtiyar, Kürdistan Yurtseverler Birliği yürütme bürosunun eski başkanıdır.[6] Şu anda Kosrat Resul Ali ile birlikte Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) Yüksek siyasi konseyinin ortak lideridir.[7] Mala Bahtiyar, Avrupa Birliği'ndeki Uluslararası Ekonomistler ve Yöneticiler Birliği tarafından Ortadoğu'nun en iyi ulusal ve entelektüel figürü olduğu için madalya ile ödüllendirildi ve 2014 yılında uluslararası demokratik bir figür olarak tanındı.[8] KYB'nin 4. kongresini 19 Aralık 2019'da gerçekleştirerek, KYB Yüksek Siyasi Şura'ya seçilmesinin ardından gücü arttırdı.[9] Kasım 2021'de zehirlendikten sonra tedavi gördüğü bildirildi.[10] 13 Kasım 2021'de Almanya'nın Berlin kentinde tedavi gördükten sonra Kürdistan Bölgesi'nin Süleymaniye kentine döndü.[11]

Kitaplar ve yayınlar

  • "Kürt Devrimi ve Modern Değişimler", 1992'de yayınlandı.
  • "Tarihe Asi Olmak", 1998'de İkinci Baskı.
  • "Edebiyatın Hizmetinde", 1998.
  • 1999'da yayınlanan "Soğuk Savaştan Sonra Demokrasi".
  • 1999'da yayınlanan "Bazı Konuların Derlemesi".
  • 2000 yılında yayınlanan "Modernizm ve Post-modernizm Arasında Demokrasi".
  • 2001 yılında "Akılcı Özgürlük ve Sivil Toplum".
  • "Democracy and Its Enemies" Birinci Baskısı 2006'da ve ikinci baskısı 2014'te.
  • "2012'de Kürdistan Emekçi Partisi veya Komala'nın Bir Demet Tarihi.
  • "Manevi Totalitarizm ve Modern Aydınlanmanın Görevleri, Kürdistan İslam Birliği Genel Sekreteri'nin 2013 Raporuna Yanıt.
  • "Anaka Söylemi ve Çağdaş Kürt Mücadelesinin Dönüşü" kitapçığı, 2013.
  • KYB'nin 38. Yılında Bir Deneme Grubu.
  • "Demokrasi ve Selefiliğin Kesişimi", ilk baskı, 2014.
  • 2014 yılında "Orta Doğu'da Modern Siyasi Yol Haritası".
  • 2015 yılında “Kürdistan Devrimleri ve Modern Değişimler”.
  • Kürdistan, HDP ve Türkiye Hangi Siyasi Limana Doğru?
  • IŞİD Ortaya Çıkışına İlişkin Beklentiler ve Riskleri.

Kaynakça

  1. ^ "Mala Bakhtiar Official Website - Biography". web.archive.org. 23 Ağustos 2020. 23 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2022. 
  2. ^ "Mela Baxtiyar: Ebadî got referandum mafê Kurdan e!". Rûdaw. 28 Ağustos 2016. 24 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2019. 
  3. ^ "مه‌لا به‌ختیار: ته‌نیا له‌ كه‌رتی كاره‌بادا له‌ عێراق 100 ملیار دۆلار دزراوه‌". Dwarozh (Kürtçe). 23 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2019. 
  4. ^ Editorial Staff (9 Kasım 2015). "The 10 Most Powerful People in Iraqi Kurdistan". Kurd Net - Ekurd.net Daily News (İngilizce). 25 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2020. 
  5. ^ Editorial Staff (9 Kasım 2015). "The 10 Most Powerful People in Iraqi Kurdistan". Kurd Net - Ekurd.net Daily News (İngilizce). 25 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2022. 
  6. ^ "Iraq's Kurds consider delay on referendum for deal from Baghdad". Middle East Eye (İngilizce). 25 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2022. 
  7. ^ "Profile of Hikmat Muhammad Karim, known as Mala Bakhtiyar". Patriotic Union of Kurdistan. 3 Nisan 2016. 22 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2016. 
  8. ^ "International Union of Economists and Managers in EU awards a Certificate of Commendation to Mala Bakhtyar‌". www.pukmedia.com. 23 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2022. 
  9. ^ "Council members to be elected as PUK congress enters its second day". www.rudaw.net. 23 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2020. 
  10. ^ "Lahur Talabany rejects his expulsion from PUK: source". Rudaw. 4 Kasım 2021. 23 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2021.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  11. ^ "PUK's Mala Bakhtiar returns to hero's welcome after alleged poisoning". www.rudaw.net. 23 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan Bölgesel Yönetimi</span> Iraka bağlı özerk bölge

Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Kürdistan Bölgesi veya Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, Irak'a bağlı, anayasal düzeyde varlığı olan özerk bir bölgedir. Yaklaşık 40.000 km2'den oluşan idari birim; batıda Suriye, doğuda İran, kuzeyde ise Türkiye ile komşudur. Bölgesel yönetimin başkenti Erbil'dir. Kürdistan Parlamentosu Erbil'de yer almaktadır, ancak Kürdistan Bölgesi anayasası tartışmalı Kerkük kentini Kürdistan Bölgesi'nin başkenti olarak tanımaktadır. Bölgenin nüfusu, 2023 itibarıyla 6.556.752'dir. Resmî dilleri Kürtçe ve Arapça'dır.

<span class="mw-page-title-main">Ey Reqîb</span> Kürt millî marşı

Ey Reqîb, Kürdistan Bölgesel Yönetimi ve Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'nin ulusal marşı. Şair, Bağdat zindanlarında gardiyana seslenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan bayrağı</span> Kürtlerin ulusal bayrağı

Kürdistan bayrağı, Kürdistan'ı temsil eden bayrak. Irak'a bağlı Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin resmi bayrağı olarak kanunlaşmıştır. Kürtler tarafından ulusal bayrak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Peşmerge</span> Irak Kürdistanının askerî gücü

Peşmerge, Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin askerî gücüdür. Irak Anayasası'na göre Peşmerge, güvenlik yan kuruluşlarıyla birlikte Kürdistan Bölgesi'nin güvenliğinden sorumludur. Peşmerge'ye bağlı kuruluşlar arasında Asayiş, Parastin u Zanyarî ve Zeravani bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mesud Barzani</span> Kürt siyasetçi ve KDP genel başkanı

Mesud Barzani, Kürt siyasetçi. 2005-2017 yılları arası Kürdistan Bölgesel Yönetimi başkanı olarak görev aldı. 1 Nisan-30 Nisan 2004 tarihleri arasında Irak Başbakanlığı görevinde bulunan Barzani, Kürdistan Demokratik Partisi'nin 1979 yılından beri başkanlık görevini sürdürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan Yurtseverler Birliği</span> Irakta bir siyasi parti

Kürdistan Yurtseverler Birliği kısaca KYB, 1975'te Irak'ta kurulan bir siyasi partidir. KYB'nin kurucuları arasında Celal Talabani vardı. Parti Kürdistan Demokrat Partisi'nden kopan ve daha sosyalist olanlar tarafından kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan Sosyalist Partisi (Türkiye)</span> Türkiyede bir siyasi parti

Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK) 1974 yılı sonlarına doğru kurulan Kürt siyasi partisi.

<span class="mw-page-title-main">Kerkük (il)</span> Irak valiliği

Kerkük İli Irak'ın kuzeyinde yer alan, nüfusun çoğunluğunu Araplar, Kürtler ve Türkmenlerin oluşturduğu, yönetim merkezi Kerkük kenti olan ve dört kazaya ayrılan ildir. 28 Mart 2017 tarihinde aldığı meclis onayıyla Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin bir parçası olduğu anlamına gelecek bir kararla, resmi kurumlara Irak Bayrağı'nın yanı sıra Bölgesel Yönetim bayrağının da çekilmesine hükmedildi. 16 Ekim 2017'de Irak ordusu Kerkük'e gece saatlerinde operasyon başlattı ve şehri Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nden tamamen temizledi. Yerel yönetim bayrakları indirildi.

<span class="mw-page-title-main">İran Kürdistanı Demokratik Partisi</span> İrandaki Kürt Siyasal Partisi

İran Kürdistanı Demokratik Partisi ya da kısaca DPK-I (Kürtçe: Partiya Demokratîk a Kurdistana Îranê, İngilizce: Democratic Party of Iranian Kurdistan, eski adı: Demokratische Partei Kurdistans-Iran, İran'da sosyal demokrat bir Kürt partisidir. Parti, 2015 yılından beri Sosyalist Enternasyonal'in tam üyesidir. Parti demokratik ve federal bir İran talep etmektedir. Parti üyelerinden bir kısmı 2006 yılında partiden ayrıldı ve partinin eski adı olan Kürdistan-İran Demokratik Partisi adı altında yeni bir parti kurdu.

Bu Kürtçe televizyon kanallarının listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Mesrur Barzani</span> Kürdistan Bölgesel Yönetiminin başbakanı.

Mesrur Barzani Kürt siyasetçi, Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başbakanı. Kürdistan Demokrat Partisinin bir üyesidir. Mesut Barzani'nin oğlu ve Kürdistan Bölgesi'ndeki Kürdistan Bölgesi Güvenlik Konseyi eski başkanıdır. 10 Temmuz 2019'da, Kürdistan Parlamentosu'ndaki 97 milletvekilinden aldığı 88 oyla Kürdistan Bölgesel Yönetimi 9. kabinesinin Başbakanı olarak yemin ederek görevine başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kürdistan Bölgesel Yönetimi-Macaristan ilişkileri</span>

Kürdistan Bölgesel Yönetimi-Macaristan ilişkileri, Macaristan ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasındaki ikili ilişkilerdir. Macaristan, Kasım 2014'ten bu yana Kürdistan Bölgesi'nde başkonsolosluk aracılığıyla temsil edilirken, Kürdistan Bölgesi'nin Macaristan'da temsilciliği bulunmamaktadır. İlişkiler, birkaç üst düzey görüşme ve yakın bağlarla şekilleniyor. Kürt Cumhurbaşkanı Mesud Barzani, 2012 ve 2015 yıllarında resmi ziyaretlerle Macaristan'ı ziyaret etti. Ayrıca, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın, 2015 yılında Kürdistan Bölgesi'nin Irak'tan bağımsızlığına verdiği desteği Irak İslam Devrim Konseyi'nde endişeye yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">Kürt güneşi</span> Kürtlerin sembolü olan altın renkli güneş

Kürt güneşi, Kürtlerin sembolü olan altın renkli güneştir. Eski çağlardan beri kullanılan sembolün Kürt milleti için dinî ve kültürel önemi mevcuttur. Ayrıca güneş, Kürdistan bayrağında da bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Mama Rişa</span>

Mama Rişa veya gerçek adıyla Najmadin Shukr Rauf, Irak Kürdistanı'nda önde gelen bir Peşmerge savaşçısıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kubad Talabani</span>

Kubad Talabani, Kürt siyasetçi. Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başbakan yardımcısıdır. Kürdistan Bölgesi'nin ABD temsilcisi olarak görev yapan Kubad, eski Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin ikinci oğludur.

Kürdistan Bölgesel Yönetimi-PKK çatışması, Irak Kürdistanı'nda meşru Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile PKK ve PKK'nın müttefik grupları arasında gerçekleşen bir dizi savaş ve çatışmadır. 1983 yılında başladı ve hala isyan şeklinde devam ediyor. PKK'nın ağırlıklı yöntemi Peşmergelere karşı gerilla savaşı uygulamaktır.

<span class="mw-page-title-main">Bafel Talabani</span>

Bafel Celal Talabani, bilinen adıyla Bafel Talabani, Kürt siyasetçi ve Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin başkanı. Eski Irak cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin büyük oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Revaz Faik</span> Iraklı Kürt siyasetçi

Revaz Faik, Kürt siyasetçi. Kürdistan Parlamentosu'nun başkanlığını yapan Faik, Kürdistan Yurtseverler Birliği üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Lahur Talabani</span>

Lahur Talabani, Lahur Şeyh Cengi Talabani olarak da bilinir, Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) eski eş başkanı. ve iki istihbarattan biri olan Zanyari Ajansı'nın eski direktörü Kürdistan Bölgesi'nde Kürdistan Bölgesi Güvenlik Konseyi bünyesinde faaliyet gösteren CTG Kürdistan'ın eski başkanı. Halk arasında Şeyh Lahur olarak bilinen Talabani, illegal örgütlere ve özellikle de IŞİD'e karşı mücadelede önde gelen bir figürdü.

Mustafa Said Kadir, Kürdistan Bölgesel Yönetimi başkan yardımcısıdır. Değişim Hareketi üyesidir.