İçeriğe atla

Maksimus Planudes

Maximus Planudes
Büyükelçi
Görev süresi
1295-1296
Kişisel bilgiler
Doğum 1260
Nikomedia, Bitinya
Ölüm 1305
Vatandaşlığı Bizans İmparatorluğu
Mesleği Keşiş, bilgin, antolog, çevirmen, matematikçi, filolog (gramerci) ve ilahiyatçı

Maximus Planudes (GrekçeΜάξιμος Πλανούδης, Máximos Planoúdēs; y. 1260 – y. 1305[1]) Konstantinopolis'te Bizanslı bir Yunan keşiş, bilgin, antolog, çevirmen, matematikçi, gramerci ve ilahiyatçıydı. Latinceden Yunancaya ve Yunancadan Latinceye yaptığı çevirilerle Yunan Doğu ve Latin Batı'yı birbirleriyle daha yakın bağlantılı hale getirdi. Şimdi en çok Yunan Antolojisinin bir derleyicisi olarak bilinmektedir.[2]

Hayatı

Maksimos Planudes dönemlerinde yaşamış Bizans imparatorları Michael VIII ve Andronikos II'dir. 1260 yılında Bitinya'daki Nicomedia'da doğdu, ancak hayatının büyük bir bölümünü bir keşiş olarak kendisini çalışmaya ve öğretmeye adadığı Konstantinopolis'te geçirdi. Manastıra girerken orijinal adı olan Manuel'i Maximus olarak değiştirdi.

Roma ve İtalya'nın Bizans İmparatorluğu'nun Yunanları tarafından bir miktar düşmanlıkla karşılandığı bir dönemde, Planudes olağanüstü bir Latince bilgisine sahipti. Bu başarısına, muhtemelen İmparator II. Andronikos tarafından 1295-96'da Venediklilere Konstantinopolis yakınlarındaki Galata'daki Ceneviz yerleşimine saldırmaları için yeniden itiraz etmek üzere gönderilen büyükelçilerden biri olarak seçilmesini borçludur. Daha önemli bir sonuç, Planudes'in, özellikle çevirileriyle, Batı Avrupa'da Yunan dili ve edebiyatı çalışmalarının yeniden canlanmasının yolunu açmasıydı.

Çalışmaları

Codex Vatopedinus 655'ten Britanya Adaları'nın erken 14. yüzyıl haritası[3] bazen Planudes ile ilişkilendirilmiştir.

Aşağıdakiler de dahil olmak üzere çok sayıda eserin yazarıdır: Manuel Moschopulus'un Erotemata'sı gibi soru-cevap biçiminde bir Yunanca gramer ve "Politik dörtlük" olarak bilinen tür üzerine bir ek; sözdizimi üzerine bir inceleme; Ezop'un biyografisi ve masalların düz yazı versiyonu; bazı Yunan yazarlar hakkında scholia; biri Claudius Ptolemaeus'un övgüsü -Planudes tarafından Coğrafya (Geography) adlı eseri yeniden keşfedildi ve onu Latinceye çevirdi- diğeri bir öküzün aniden bir fareye değiştiğini anlattığı iki heksametre şiiri; Hintler tarafından kullanımda olan hesaplama yöntemi üzerine bir inceleme;[4] Diophantus'un Aritmetik (Arithmetic) adlı eserinin ilk iki kitabı için scholia.

Latinceden çok sayıda çevirisinde, Cicero'nun Somnium Scipionis'iyle Macrobius'un yorumları; Ovid'in Heroides’i ve Metamorfozları; Boethius'un De consolatione philosophiae’si; ve Augustine's De trinitate. Geleneksel olarak, Jül Sezar'ın De Bello Gallico’sunun çevirisi Planudes'e atfedilir, ancak bu çok tekrarlanan bir hatadır.[5][6] Bu çeviriler sadece Yunanca konuşanlar için yararlı olmakla kalmadı, aynı zamanda Batı Avrupa'da Yunanca öğrenim için ders kitapları olarak yaygın şekilde kullanıldı.

Bununla birlikte, bilinen en iyi Yunan Antolojisi baskısı ona ait olandır. Planudes'in Antolojisi veya Planudean Antolojisi olarak bilinen bu baskı, Heidelberg metninden (Palatine Anthology) daha kısadır ve büyük ölçüde bununla örtüşür, ancak normalde diğerleriyle birlikte, on altıncı kitap veya ek olarak yayınlanan, diğerinin içinde bulunmayan 380 epigram içerir.[7]

J.W. Mackail , Yunan Antolojisinden Epigramlar Seçme (Select Epigrams from the Greek Anthology) adlı kitabında ona şunları eklemektedir:[8]

Eserleri arasında, Augustine'in Tanrının Şehri (City of God) ve Sezar'ın Galya Savaşı (Gallic War)’nın Yunanca çevirileri vardı. Paleolog'un restore edilmiş Yunan İmparatorluğu daha sonra hızla parçalara ayrılıyordu. Ceneviz Pera kolonisi Konstantinopolis ticaretini gasp etti ve bağımsız bir devlet olarak hareket etti; ve Planudes'un Petrarch'ın çağdaşı olduğunu hatırlamak bizi modern dünyanın çok yakınına getiriyor.

"Milyon" kelimesini ilk kullananlardan biri olarak kaydedildi.[9]

Notlar

  1. ^ Fisher, ODB, "Planoudes"; older sources give 1330; the transliteration varies; the Oxford Classical Dictionary (2009) uses Planudes
  2. ^ "Maximus Planudes (Byzantine scholar and theologian)". Britannica Encyclopedia. 21 Temmuz 1998. 5 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2017. 
  3. ^ British Library. 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde [https://web.archive.org/web/20160606123630/http://www.bl.uk/manuscripts/FullDisplay.aspx?ref=Add_MS_19391 arşivlendi. 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Add. MS 19391] 6 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., f 19v-20.
  4. ^ Kai Brodersen, Christiane Brodersen: Planudes, Rechenbuch, griechisch und deutsch. Berlin 2020 (= Sammlung Tusculum). 978-3-11-071192-9, superseding the incomplete edition of C. J. Gerhardt, Halle, 1865.
  5. ^ Daly, L.W. (1946). "The Greek Version of Caesar's Gallic War". Transactions of the American Philological Association. 77: 78-82. 
  6. ^ Heller, H. (1857). "De graeco metaphraste commentariorum Caesaris". Philologus. 12: 107-149. 
  7. ^ Douglas and Cameron OCD, s.v. "anthology"
  8. ^ J. W. Mackail. "Select Epigrams from the Greek Anthology". Project Gutenberg. 28 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ Smith, David Eugene (1953) [first published 1925]. History of Mathematics. II. Courier Dover Publications. ss. 84-86. ISBN 978-0-486-20430-7. 28 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2021. 

Kaynakça

  •  Bu madde artık kamu malı olan bir yayından alınan metni içeriyor: Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Planudes, Maximus". Encyclopædia Britannica. 21 (11. bas.). Cambridge University Press. 
  • Editions include: Fabricius, Bibliotheca graeca, ed. Harles, xi. 682; theological writings in Migne, Patrologia Graeca, cxlvii; correspondence, ed. M Treu (1890), with a valuable commentary
  • K. Krumbacher, Geschichte der byzantinischen Litteratur (1897)
  • J. E. Sandys, History of Classical Scholarship (1906), vol. i
  • E. A. Fisher, 'Planoudes, Maximos', in The Oxford Dictionary of Byzantium, ed. A. P. Kazhdan (1991. Oxford U.P.) (also Oxford Reference Online. Oxford University Press)
  • A. Douglas, E. Cameron, 'Anthology', in The Oxford Classical Dictionary, ed. S. Hornblower and A. Spawforth (2009. Oxford U.P.) (also Oxford Reference Online. Oxford University Press)

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan</span> Güneydoğu Avrupada bir ülke

Yunanistan, resmî adıyla Helen Cumhuriyeti, Güneydoğu Avrupa'da bulunan bir ülkedir. Nüfusu 2022 itibarıyla yaklaşık 10,3 milyon olan ülkenin en büyük şehri ve başkenti Atina'dır. Kuzeybatısında Arnavutluk, kuzeyinde Kuzey Makedonya ve Bulgaristan, kuzeydoğusunda Türkiye, doğusunda Ege Denizi, batısında İyon Denizi, güneyinde Girit Denizi ve Akdeniz ile sınırlanan Yunanistan, Avrupa, Asya ve Afrika'nın kavşağında stratejik bir konumda yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yunan mitolojisi</span> Antik Yunanların oluşturduğu mitlerden oluşan mitoloji

Yunan mitolojisi, Antik Yunanistan'da dünyanın yaratılışı, tanrı, tanrıça ve kahramanların hayatı hakkındaki söylence ve öğretileri içermekle kalmayıp aynı zamanda Eski Yunan dininin gövdesini oluşturmaktadır. Günümüzde, bu mitoloji hakkındaki bilgilerimizi bu sözlü edebiyatın yazılı hâllerinden alıyoruz. Tarihçiler, mitoloji hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için o dönemin sanatındaki ipuçlarını bile toplar.

<span class="mw-page-title-main">Sparta</span> Yunan anakarasında yer alan antik kent

Sparta Antik Yunanistan'ın Lakonya bölgesindeki öne çıkan bir şehir devletiydi. Söz konusu şehir devleti, antik dönemde Lakedemon olarak bilinirken, Sparta ismi Peloponez'in güneydoğusunda bulunan Lakonya bölgesindeki Evrotas Nehri'nin kıyısındaki ana yerleşim bölgesi için kullanılan bir isimdi. Sparta, MÖ 650'lerde Antik Yunanistan'daki baskın askeri kara kuvveti hâline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Seçki</span> bir konu ya da beğeniye göre, derlenen metinlerin bulunduğu eser

Seçki veya güldeste bir konu ya da beğeniye göre, derlenen metinlerin bulunduğu eser. Kurgu türünde antoloji terimi tipik olarak, farklı yazarlar tarafından yazılan, her biri birbiriyle ilgisiz karakter ve ortamlar içeren ve genellikle yayınlanmak üzere tek bir ciltte toplanan kısa öykü ve kısa roman gibi kısa eser koleksiyonlarını kategorize eder. Alternatif olarak, bir yazarın seçilmiş yazılarından oluşan bir koleksiyon da olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Kadmos</span>

Yunan mitolojisinde, Kadmos ya da Cadmus( ')' efsanevi Boeotia'daki Thebai şehrinin kurucusudur ve Fenikelidir. Perseus ve Bellerophon'la birlikte ilk Yunan kahramanıydı ve Herakles'ten önceki en büyük kahraman ve canavar avcısıydı. Yaygın olarak Fenike prensi olduğu belirtilir, kral Agenor'un ve kraliçe Tire'li Telephassa'nın oğluydu, kardeşi Phoenix, Cilix ve Europa idi. Kadmos'un soyağacı Zeus'a dayanmaktadır. Başlangıçta, Zeus tarafından Fenike kıyılarından kaçırılan kız kardeşi Europa'yı bulup Tire'ye geri götürmek için kraliyet ailesi tarafından yolculuğa gönderildi. İlk anlatımlarda, Kadmos ve Europa, Phoenix'in çocuklarıydı. Kadmos, aslen onun onuruna Cadmeia akropolisi olarak adlandırılan Yunan şehri Thebai'yi kurmuştur.

Kallinos, MÖ 7. yüzyılın ortalarında Küçük Asya'da bulunan Efes şehrinde yaşamış antik Yunan elegeia şairiydi. Şiirleri, çağdaşı Tyrtaios’un uzmanlaştığı ve Arkhilokhos ile Mimnermos’un da eserler verdiği savaşı teşvik etmeye yönelik olan elegeia türünün temsilcisidir. Bu şairlerle birlikte Kallinos, bazı antik eleştirmenler tarafından elegeia beyitlerinin mucidi olarak kabul edilmiştir.

İoannis (John) Zonaras, Konstantinopolis'te yaşamış Bizanslı Vakanüvis ve din adamı.

Blakernai Bizans İmparatorluğu başkenti Konstantinopolis'in kuzeybatı kesiminde bir semt. Doğu Hristiyanlığı'nın Kutsal su mekanıdır ve birçok öne çıkan kilise buraya inşa edilmiştir. Bilhassa en tanınanı Meryem Ana Kilisesidir, bu kilise imparatoriçe Pulcheria tarafından yaklaşık 450 yılında inşa ettirilmiş, imparator I. Leo tarafından genişletilmiş, I. Justinianus tarafından 6. yüzyılda yenilenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kabeiroi</span>

Yunan mitolojisi, Kabeiroi

<span class="mw-page-title-main">Paulus Silentiarius</span> Bizanslı şair

Paulus Silentiarius 6. yüzyılda yaşamış Bizanslı Yunan şair. Çağdaşı tarihçi ve şair Agathias onu zengin ve bir silentiarius ya da Konstantinopolis'te I. Justinianus'un saray görevlisi adam olarak tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Praefectus urbi</span>

Praefectus urbanus ya da praefectus urbi, Roma şehri praefectusu ve sonra Konstantinopolis'in bu görevlisi için kullanılmıştır. Makam Roma Krallığı döneminde ortaya çıkmış, cumhuriyet ve imparatorluk boyunca devam etmiştir ve İlk çağın yüksek önemli bir ünvanı olmuştur. Makam Batı Roma İmparatorluğu çökene kadar ayakta kalmıştır ve Roma'nın son praefectus urbanus'unun 599 yılında Iohannes isimli birisi olduğu kaydedilmiştir. Doğu'da, Konstantinopolis'te, makam 13. yüzyıla kadar ayakta kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fabula palliata</span>

Fabula palliata, büyük oranda Yunan oyunlarının Romalılaştırılmış versiyonlarından müteşekkil bir Antik Roma Tiyatrosu türü. Palliata kelimesi, Yunan tarzı bir pelerin olan pallium'dan gelmektedir. Olasılıkla bu oyunlara fabula palliata denmesinin sebebi bu oyunlardaki aktörlerin bu tarz pelerinler giymiş olmalarıdır. Bir diğer olasılık da bizzat "fabula"nın Yunan stilinde mecazî olarak "örtülü" (palliata) olmasıdır. Bütün bir Roma dramasında olduğu gibi aktörler, oynadıkları tip karakterlere ait maskeler takarlardı.

Georgios Akropolites, Bizanslı tarihçi ve devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">I. Stefanos</span> Konstantinopolis Patriği

I. Stefanos 886 ile 893 yılları arası Rum Ortodoks patriğidir.

Antigonia Antigonea ve Antigoneia olarak da bilinen M.Ö. 307'de Antigonus I Monofhthalmus tarafından kurulan ve Seleukos İmparatorluğunun başkenti olması amaçlanan Asi Nehri üzerinde Suriye, Seleukos İmparatorluğu'ndaki Helenistik bir şehirdi. Şehir, Hatay'ın Antakya ilçesinin yaklaşık 7 km kuzeydoğusundadır.

Barry Bruce Powell, Amerikan klasik eserler uzmanıdır. Eğitimini Berkeley ve Harvard'da tamamlamıştır. Homer ve yazının tarihi konusunda uzmanlaşmıştır. Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde "Halls-Bascom Klasikleri" alanında kıdemli profesördür. Kendisi uzun yıllar Mısır filolojisi dersleri ve Mısır medeniyeti üzerine de dersleri vermiştir.

Metrodorus, Yunan Antolojisinde görünen matematiksel epigramları toplayan bir Yunan gramerci ve matematikçi.

<span class="mw-page-title-main">Graeae</span>

Graeae, Yunan mitolojisinde Gri Kardeşler ve Phorcides olarak da adlandırılan Graeae, aralarında bir göz ve bir diş paylaşan üç kız kardeşlerdir. İsimleri Deino, Enyo ve Pemphredo idi.

Orta Çağ Yunancası, ayrıca Bizans Yunancası olarak da bilinir. Geleneksel olarak 1453'te İstanbul'un Fethi ile tarihlenen, 5-6. yüzyıllarda Klasik Antik Çağ'ın sonu ile Orta Çağ'ın sonu arasındaki Yunan dilinin bir aşamasıdır.

İoannis Kananos 15. yüzyılın ilk yarısında yaşamış bir Bizanslı Rum tarihçidir.