İçeriğe atla

Makaronezya

Makaronezya

Makaronezya (Portekizce : Macaronésia, İspanyolca: Macaronesia) , Kuzey Atlantik Okyanusu'nda, Afrika ve Avrupa kıtalarının kıyılarında yer alan dört volkanik takımada topluluğudur.[1] Her takımada, dorukları okyanus yüzeyinin üzerinde yükselen okyanus tabanındaki deniz dağlarından oluşan bir dizi Atlantik okyanus adasından oluşur.[2] Macaronezya adalarının bir kısmı Portekiz'e, bir kısmı İspanya'ya, geri kalanı da Yeşil Burun Adaları'na aittir.[3][4][5] Politik olarak, Portekiz ve İspanya'ya ait adalar Avrupa Birliği'nin bir parçasıdır. Jeolojik olarak Macaronezya, Afrika tektonik plakasının bir parçasıdır. Bazı adaları - Azorlar - bu levhanın Avrasya ve Kuzey Amerika levhalarına bitişik olduğu noktada, bu levhanın kenarı boyunca konumlanmıştır.[6][7]

Bir biyocoğrafik sistemde, Yeşil Burun Adaları Afrotropikal biyocoğrafik bölgesindeyken, diğer üç takımada Palearktik biyocoğrafik bölgesindedir . Avrupa Çevre Ajansı'na göre, üç Avrupa takımadası, Macaronezya Biyocoğrafik Bölgesi olarak bilinen benzersiz bir biyobölge oluşturmaktadır.[8] Bitki Dağılımlarının Kaydedilmesi için Dünya Coğrafi Şeması, Macaronezya'nın tamamını botanik kıtası Afrika'ya yerleştirir.[7]

Macaronezya'nın toplam nüfusu 3.222.054 kişidir; Kanarya Adaları'nda 2.172.944, Yeşil Burun Adaları'nda 561.901, Madeira'da 250.769 ve Azor Adaları'nda 236.440.[9][10][11]

Etimoloji

Macaronezya adı, 'talihli adalar' anlamına gelen Yunanca sözcüklerden türetilmiştir (Grekçeμακάρων νήσοι, Grekçemakárōn nēsoi). İsim ilk olarak eski Yunan coğrafyacıları tarafından Cebelitarık Boğazı'nın batısındaki herhangi bir adaya atıfta bulunmak için kullanıldı. Macaronezya, Pasifik Okyanusu'ndaki ilgisiz bir takımadalar grubu olan ve İngilizce adı da Yunancadan türetilen Mikronezya ile yanlış benzetmede bazen yanlış yazılmış Macronesia'dır .

Kaynakça

  1. ^ "Where Is Macaronesia?". WorldAtlas (İngilizce). 25 Mayıs 2018. 8 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2019. 
  2. ^ "North-East Atlantic Islands: The Macaronesian Archipelagos". Encyclopedia of Geology (İngilizce). 1 Ocak 2021. ss. 674-699. doi:10.1016/B978-0-08-102908-4.00027-8. ISBN 9780081029091. Carracedo, Juan Carlos; Troll, Valentin R. (2021-01-01). "North-East Atlantic Islands: The Macaronesian Archipelagos" 21 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Encyclopedia of Geology. pp. 674–699. doi:10.1016/B978-0-08-102908-4.00027-8. ISBN 9780081029091. S2CID 226588940.
  3. ^ "Countries .::. UCLA Africa Studies Center". www.international.ucla.edu. 19 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2019. 
  4. ^ "Canary Islands – Spain". greenwichmeantime.com. 24 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2019. 
  5. ^ "Makavol 2010 Teneguia Workshop" (PDF). Avcan.org. 25 Nisan 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2013. 
  6. ^ "Africa-Eurasia plate boundary – I. Jimenez-Munt". diapiro.ictja.csic.es. 16 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2018. . diapiro.ictja.csic.es. Archived from the original 24 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. on 2018-05-16. Retrieved 2018-05-15.
  7. ^ a b World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions: Edition 2 (PDF). International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG). 2001. s. 37. 25 Ocak 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2016.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)Brummitt, R.K. (2001). (PDF). International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG). p. 37. Archived from the original on 2016-01-25. Retrieved 2016-04-06.{{cite book}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  8. ^ "The Macaronesian Region". ec.europa.eu. 15 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2019. "The Macaronesian Region" 23 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. ec.europa.eu. Retrieved 2019-07-08.
  9. ^ "Población por comunidades y ciudades autónomas y sexo". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2022. 
  10. ^ "Population, total - Cabo Verde". World Bank. 31 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2022. 
  11. ^ "Resident population (No.) by Place of residence, Sex and Age group; Decennial - Statistics Portugal, Population and housing census - 2021". INE. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kiribati</span> Büyük Okyanusta bir ada devleti

Kiribati ya da resmî adıyla Kiribati Cumhuriyeti, Büyük Okyanus'ta, Mikronezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un orta kesiminde takımadalardan oluşan bir ada ülkesidir. Ada ülkesinin başkenti Güney Tarava'dır.

<span class="mw-page-title-main">Vanuatu</span> Güney Pasifik Okyanusunda yer alan ada devleti

Vanuatu ya da resmî adıyla Vanuatu Cumhuriyeti, Güney Büyük Okyanus'ta yer alan bir ada ülkesidir. Volkanik kökene sahip olan takımada, Avustralya'nın 1750 km doğusunda, Yeni Kaledonya'nın 500 km kuzeyinde, Fiji'nin batısında, Solomon Adaları'nın güneydoğusunda, Yeni Gine adası yakınlarında bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Dünya'nın yerkabuğu</span> Dünyanın dış tabakası

Yer kabuğu, taş küre veya litosfer, Yerküre'nin en dış kısmında bulunan yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sicilya</span> Akdenizde yer alan en büyük ada

Sicilya, Akdeniz'in en büyük adası ve İtalya'nın 20 bölgesinden birisidir. İtalya'nın beş özerk bölgesinden biri olan Sicilya'nın nüfusu yaklaşık 5 milyondur.

<span class="mw-page-title-main">Yeşil Burun Adaları</span> Batı Afrikada bulunan bir ada devleti

Yeşil Burun Adaları, Kabo Verde, Cabo Verde, Yeşil Burun, resmî adıyla Yeşil Burun Cumhuriyeti, orta Atlas Okyanusu’nda, Senegal ve Moritanya açıklarında bulunan bir Afrika ülkesidir. 10 volkanik ada ve 8 adacıktan oluşan bir takımada olan ülkenin yüzölçümü 4.033 km²'dir. En büyük üç ada Santiago, Santo Antao ve Boa Vista'dır. Başkenti Santiago adasındaki Praia'dır. Adalar Afrika anakarasının en batı noktası Cap-Vert'in 600 ila 850 km açıklarında yer alır. Yeşil Burun adaları; Azorlar, Kanarya Adaları, Madeira ve Selvagens Adaları ile birlikte Makaronezya ekolojik bölgesini oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Hawaii</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Hawaii ya da Havai, Amerika Birleşik Devletleri'nin eyaletlerinden biridir. Büyük Okyanus'da bulunan ve tamamen adalardan oluşan tek eyalettir.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Türkleri</span> Kıbrısta yaşayan Türkler

Kıbrıs Türkleri veya Kıbrıslı Türkler, Kıbrıs Adası'nda yaşayan Türklerin, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1571 yılındaki Kıbrıs Adası'nı ele geçirmesinden sonra Anadolu'dan Kıbrıs Adası'na göç etmiş ve 1974 yılında Türk Silahlı Kuvvetlerinin adaya müdahale etmesinden sonra adanın ikiye bölünmesiyle birlikte çoğunluğu KKTC'de yaşamını sürdüren kesimine verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Washington (eyalet)</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Washington, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeybatısında bulunan eyaletlerinden birisidir. Eyalet, Amerika Birleşik Devletleri'nin Büyük Okyanus kıyısındaki eyaletlerinin en kuzeyde olanıdır. Eyalet, Seattle, Spokane gibi ABD'nin sayılı büyük şehirlerini barındırır. Eyaletin kuzey sınırları Kanada'ya komşudur.

<span class="mw-page-title-main">Samanyolu</span> Güneş Sistemini de içeren galaksi

Samanyolu veya Kehkeşan, Güneş Sistemi'ni içeren bir galaksidir. Dünya'dan görünümünü açıklayan tanımıyla: gece gökyüzünde görülen ve çıplak gözle tek tek ayırt edilemeyen yıldızlardan oluşan puslu bir ışık şerididir. Yerel Küme'nin bir parçası olan çubuklu sarmal türdedir. Gözlemlenebilir evrende bulunan sayısız galaksiden sadece bir tanesidir. 23 Ekim 2015 Cuma günü Ruhr-Universität Bochum üyesi Alman astronomlar tarafından 46 milyar piksellik "855.000X54.000" çözünürlükte Samanyolu galaksisi haritası yayınlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Permiyen</span> Paleozoyik Zamannın altıncı ve son dönemi

Permiyen, jeolojik zaman cetvelinde, yaklaşık 298,9 milyon yıl öncesinden 251,9 milyon yıl öncesine kadar süren ve kayda değer çevresel değişikliklere sahne olan bir jeolojik dönemdir. Bu dönemde kara yaşamında bir dönüşüm görülmesine ek olarak hayvanlar ve bitkilerin evrimsel tarihinde dikkate değer olaylara sahne oldu. Permiyen Dönemi'nin adı, Rusya'da Ural Dağları çevresindeki çalışmalar sırasında, İngiliz jeolog Roderick Impey Murchison tarafından 1841 yılında tarihe kazandırıldı. Permiyen Dönemi, Karbonifer Dönemi ile Triyas Dönemi arasında yer alır ve bu dönemde gerçekleşen çeşitli birçok olaydan dolayı karada yaşayan canlı türlerinin evriminde ve çeşitliliğinde bir dönüm noktası olarak görülür.

<span class="mw-page-title-main">Mohorovičić süreksizliği</span> Dünyanın kabuğu ve manto arasındaki sınır

Mohorovičić süreksizliği genellikle Moho olarak adlandırılır, Dünya'nın kabuğu ve manto arasındaki sınırdır. Değişen kaya yoğunluklarından geçerken sismolojik dalgaların hızındaki belirgin değişiklikle tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Shetland</span> İskoçyanın kuzeydoğusunda yer alan takımadalar

Shetland, İskoçya'nın 32 idarî yönetim biriminden biridir. Bir takımada olan Shetland, Orkney Adaları'nın ve İskoçya anakarasının kuzeydoğusundadır. Adaların bütünü yaklaşık olarak 1.466 km²dir. Takımadaların en büyüğü olan Mainland, İskoçya'nın en büyük üçüncü adası olduğu gibi Büyük Britanya'yı da çevreleyen en büyük üçüncü adadır. Adalarda toplam 26.000 kişi yaşamaktadır ve nüfus yoğunluğu 15/km²dir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Karolina</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Güney Carolina, Amerika Birleşik Devletleri'nin Güneydoğu bölgesinde bir eyalettir. Kuzeyinde Kuzey Karolina, güneydoğusunda Atlas Okyanusu ve güneybatısında Savannah Nehri boyunca Georgia ile sınırlanmıştır. Güney Carolina, 2020 nüfus sayımına göre 5.124.712 kayıtlı nüfusuyla ABD'nin en geniş 40. ve en kalabalık 23. eyaletidir. 2019'da GSYİH'si 213,45 milyar dolardı. Güney Carolina 46 ilçeden oluşmaktadır. Başkent, 2019'da 133.273 nüfusa sahip Columbia'dır; en büyük şehri ise 2019 nüfusu 135.257 olan Charleston'dur. Greenville–Anderson–Mauldin metropol bölgesi, 2018'de 906.626 nüfus tahminiyle eyaletteki en büyük bölgedir.

Saipan Kuzey Mariana Adaları'nın başkenti olan şehirdir. 15 tropik adadın bulunduğu batı Pasifik Okyanusu'ndadır. 2000 yılı sayımlarına göre nüfus 62.392'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kıta kayması</span> Kıtaların bir zamanlar parçalanan ve şimdi yavaşça birbirinden uzaklaşan büyük bir kara alanı olduğu kuramı

Kıta Kayması Teorisi, 1912'de Alman meteorolog Alfred Wegener tarafından ortaya konulmuş olan ve kıtaların hareket halinde olduğunu ve bugünkü durumunu böylece aldığını öne süren bir teoridir. Kıta kayması, kıtaların birbirlerine ve okyanus havzalarına göre girmiş olduğu büyük ölçekli yatay hareketlerdir.

<span class="mw-page-title-main">En pahalı fotoğraflar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste fotoğraflar için ödenen en yüksek fiyatların listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Yastık lav</span>

Yastık lav olan lav su altında lav ekstrüzyon veya atfedilen karakteristik yastık şeklindeki yapıları içeren sualtı ekstrüzyon olarak tanımlanır. okyanus kabuğunun üst kısmında oluşan çapı genellikle bir metre kadar, süreksiz yastık şeklinde kitlelerin kalın dizileri ile karakterize edilir. Magmanın su içine çıkışıyla gelişen özel bir yapıdır.Bazik bileşimli, düşük viskoziteli değişken gaz oranına sahip bir lav akıntısıdır.Su içine çıktığında üstündeki hidrostatik basıncın etkisiyle ters damla şekilleri oluşturarak yayılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Cüce ispermeçet balinası</span>

Cüce ispermeçet balinası Physeteroidea ailesinin bilinen üç türünden birisidir. Genellikle denizlerde görünmezler ve en kaybolmamış bilgiler gövdelerinin araştırmalarından gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Atiu</span>

Atiu ya da diğer kullanımı ile Enuamanu, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde yer alan, kendi kendine yöneten, bağımsız bir ülke olan ancak Yeni Zelanda ile ilişkili devlet statüsünde olan Okyanusya ada ülkesi olan Cook Adaları'na bağlı ada. Adanın nüfusu son 50 yılda üçte iki oranında azaldı.

<span class="mw-page-title-main">Arnold Palacios</span> Kuzey Mariana Adaları genel valisi

Arnold Indalecio Palacios, Kuzey Marianalı siyasetçi. Palacios, Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı ancak Amerika Birleşik Devletleri'nin ada bölgeleri'ne dâhil olarak ABD'nin yapısına entegre olmayan sadece siyasi birlik içerisinde olan Kuzey Mariana Adaları'nda 9 Ocak 2023 tarihinden bu yana valilik makamında bulunmaktadır.