İçeriğe atla

Makao Portekizcesi

Makao Portekizcesi
Português macaense
Ana dili olanlarÇin (Makao)
Konuşan sayısı2.800  (2001 nüfus sayımı)[1]
Dil ailesi
Hint-Avrupa
Dil kodları
ISO 639-3

Makao Portekizcesi (Português macaense), Portekizcenin Kantoncayla beraber resmi dil olduğu Makao'da konuşulan Portekizce ağzıdır. Portekizce, Makao nüfusunun yaklaşık %3'ünün anadilidir; bunun yanı sıra %7'si Portekizceyi akıcı olarak konuşabilir. Portekizce bazlı bir kreyol dili olan ve yerel dilde "Patuá" olarak bilinen Makao Kreyolu'ndan farklıdır.

Tarih

Makao, 1557 yılında Portekiz'in Asya'daki ticaret merkezlerinden biri olmasıyla ilk kez Portekiz diliyle karşı karşıya geldi. Ancak 19. yüzyılda Çin'in Makao'yu Portekiz'e teslim etmesi, sonra da Makao'nun Portekiz'in resmi bir ili olarak ilan edilmesiyle Portekizce Makao'da günlük kullanımda önemli bir yer buldu. O dönemde Portekizce, Kantoncayla beraber resmi dil olarak ilan edildi.

1999'da Portekiz Makao'yu Çin'e geri teslim etti, ancak Portekizcenin resmi statüsü muhafaza edilmiş. Makao Portekiz Okulu, artık günümüzde Portekizcenin öğretim dili olduğu Makao'daki tek okuldur. Buna rağmen, Çin ile Portekiz, Brezilya, Angola, Mozambik ve Doğu Timor gibi Portekizcenin konuşulduğu ülkeler arasındaki ticari bağların çoğalmasıyla Portekizcenin öğretilmesinde de bir çoğalma olmuştur; istatistik verilere göre Makao'da Portekizce öğrenen yaklaşık 5.000 öğrenci vardır.[2]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Portuguese (China-Macau)" (İngilizce). Ethnologue, 18. cilt, 2015. 26 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2016. 
  2. ^ "China Sees Advantages in Macao's Portuguese Past". The New York Times. 21 Ekim 2004. 24 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Papiamento Hollanda'ya bağlı Aruba, Kurasao, Bonaire adalarındaki en yaygın dildir. Ana olarak Portekizceden ve yerli dillerden etkilenmiş olmasına karşın son yıllarda İspanyolca, Hollanda, Afrika ile İngilizcenin etkileri de artmıştır. Portekizce ve İspanyolca arasındaki sözcük benzerliklerinden dolayı, her kelimenin tam olarak kökenini ayırt etmek zordur. Kökeni hakkında farklı teoriler olmasına rağmen, çoğu dil bilimci Papiamento'nun Batı Afrika kıyılarındaki Portekiz kreol dilleri kökenli olduğunu düşünüyor.

<span class="mw-page-title-main">Portekizce</span> Portekizin resmi dili

Portekizce, iki yüz milyonun üzerinde insan tarafından ana dil olarak konuşulan Hint-Avrupa dili. Dünya üzerinde en yaygın altıncı dildir. Beş kıtada konuşulmaktadır. Güney Amerika'da yaklaşık 190 milyon kişi tarafından, Latin Amerika'da ise nüfusun % 34'ü tarafından konuşulmaktadır. Hint-Avrupa dil ailesinin İtalo-Keltik alt grubunun Latin dilleri koluna bağlıdır. İspanyolcaya çok yakın olmakla birlikte İspanyolcadan daha yumuşak ve melodiktir. Sözcük hazneleri %70 ortak olsa da İspanyolcada kullanılmayan burundan seslere Portekizcede çokça rastlanır. Bu sesler aksanlı olduklarında, ã, õ harfleriyle; aksansız olduğunda ise sözcük sonuna konan m harfi ile gösterilir. İtalyanca, Fransızca ve Rumence ile de oldukça benzerlik taşır. Portekizceye en yakın dil ise İspanya’nın Galiçya bölgesinde konuşulan Galiçyaca'dır (Gallego). Dünya üzerinde yayılımı 15. ve 16. yüzyılda Portekiz'in sömürgeleştirme sürecinde hız kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz millî futbol takımı</span> Portekizi temsil eden erkek milli futbol takımı

Portekiz millî futbol takımı, Portekiz'i uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır. Portekiz 1966 yılında FIFA Dünya Kupası'nda 3. olmuş, 2004 yılında kendi düzenlediği Avrupa Futbol Şampiyonası'nda ise ikinci olmuştur. Son olarak Fransa'da düzenlenen 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda şampiyon olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Makao</span> Çinin özel idari bölgesi

Makao ya da tam resmî adıyla Çin Halk Cumhuriyeti Makao Özel İdari Bölgesi, Güney Çin Denizi kıyısında, İnci Nehri Deltası'nın batısında bulunan bir şehir. Çin Halk Cumhuriyeti'ne bağlı özel idari bölgedir ve yönetimsel ve ekonomik sistemleri, Çin anakarasındakilerden farklıdır. Yüzölçümü 28,2 km2 olan Makao, 667.400 kişilik nüfusuyla Dünya'da nüfusun en yoğun olduğu bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Çay (içecek)</span> su ve çay yapraklarının demlenmesiyle yapılan sıcak içecek

Çay, çeşitli bitkilerin yapraklarının, çiçeklerinin, köklerinin, gövdelerinin, kabuklarının, tohumlarının kaynatılmasıyla veya haşlanmasıyla elde edilen bir içecek türüdür. Çay, çalının yapraklarının fermantasyonu, ısıtılması, kurutulması ve bazen diğer meyve veya bitkilerle karıştırılması sonucu hazırlanır.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz İmparatorluğu</span> 15. Yüzyıldan 20. Yüzyıla kadar Portekiz tarafından yönetilen tüm denizaşırı bölgeler

Portekiz İmparatorluğu, denizaşırı Portekiz veya Portekiz Sömürge İmparatorluğu da denilen, denizaşırı koloniler, fabrikalar ve daha sonra Portekiz tarafından yönetilen denizaşırı topraklardan oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz Komünist Partisi</span> siyasi parti

Portekiz Komünist Partisi Portekiz'deki büyük bir sol siyasi partidir. Parti Marksist-Leninist dünya görüşünü benimser ve parti örgütü demokratik merkeziyetçilik ilkesine göre inşa edilmiştir. Parti ayrıca kendisini yurtsever ve enternasyonalist olarak nitelendirmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Makao pasaportu</span>

Makao Özel İdari Bölgesi pasaportu Çin vatandaşı olan Makao'nun daimi sakinlerine verilen uluslararası bir seyahat belgesidir. Makao Temel Kanunu uyarınca, 20 Aralık 1999 tarihinde egemenliğinden bu yana Makao pasaportu, Çin Halk Cumhuriyeti Merkezi Halk Hükûmeti inisiyatifi altında Makao Hükûmeti Direcção dos Servicos de Identificação tarafından verilmeye başlanmıştır. Makao resmi dilinin Portekizce ve Çince olması dolayısıyla, pasaportun tüm sayfaları İngilizce, Çince ve Portekizcedir.

<span class="mw-page-title-main">Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu</span>

Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu (CPLP) Portekizce konuşan ülkeler arasındaki birlikteliği ve ortak çalışmayı öngören çok taraflı bir forumdur. Bu toplulukta Portekiz'in yanı sıra geçmiş dönemde Portekiz'in kolonisi olan ülkeler yer almaktadır. Üye ülkelerin tamamında Portekizce resmi dil olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çin tarihi</span> ulusal tarih

Çin tarihi, yazılı kaynaklara göre 3500 yıldan fazla geriye uzanmakta olup yazılı Çin tarihi ise MÖ 1500'lerde Shang Hanedanı döneminden başlamaktadır. Çin binlerce yıllık tarihi ile dünyanın en eski medeniyetlerinden biri ve uygarlığın beşiği olarak kabul edilmektedir. Çin uzun tarihi boyunca değişimli olarak birleşik bir devlet olarak veya birçok devlet halinde parçalanmış olarak varlığını sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Çin'de konuşulan diller</span>

Ethnologue verilerine göre Çin'de toplam 298 yaşayan dil konuşulmaktadır. Bu dillerin birçoğu, Çin'deki tanınmış etnik gruplar tarafından konuşulur. Çin'deki en yaygın dil yedi ana lehçe grubuna bölünür ve Hanyu olarak bilinir. Çin'de bu dille ilgili çalışmalar, kendine özgü bir akademik disiplin olarak düşünülmektedir. Hanyu kapsamına giren lehçe grupları, birbirinden hem morfolojik hem de fonetik açıdan o kadar çok farklılık gösterir ki farklı bölgelerde konuşulan lehçeler karşılıklı olarak anlaşılmaz. Çince, Moğolca, Tibetçe, Uygurca ve Zhuangca, Çin'de en çok öğrenilen ve hükûmetten en çok destek gören dillerdir.

<span class="mw-page-title-main">Makao Tarihi Merkezi</span>

Makao'nun Tarihi Merkezi,, aynı zamanda Centro Histórico de Macau olarak da bilinir, eski bir Portekiz kolonisi olan Makao'da yer alan, Çin ve Portekiz kültürlerinin eşsiz asimilasyonu ve eşliğine tanık olan yirmiden fazla bölgenin genel adıdır. Kent meydanları, sokak manzaraları, kiliseler ve tapınaklar gibi anıtlar da dahil olmak üzere şehrin kültürel mirasını temsil etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Çin'de zaman</span>

Çin'in coğrafi açıdan beş farklı zaman dilimini kapsamasına rağmen ülkenin tümünde resmî olarak Eşgüdümlü Evrensel Zaman'ın 8 saat ilerisindeki UTC+08.00 zaman dilimi izlenir. Ülkede izlenen resmî ulusal standart zaman, ülke içerisinde Pekin Zamanı, uluslararası olarak ise Çin Standart Zamanı olarak bilinir. 1991 yılından beri yaz saati uygulaması uygulanmamıştır.

Makao Sorunu Üzerine Ortak Bildiri veya Çin-Portekiz Ortak Bildirisi, Portekiz ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında Makao'nun statüsü üzerine imzalanan bir antlaşmaydı. Antlaşmanın tam adı, Çin Halk Cumhuriyeti Hükûmeti ve Portekiz Cumhuriyeti Hükûmeti'nin Makao sorunuyla ilgili Ortak Bildirisidir. 26 Mart 1987'de imzalanan bildiri, bölgenin Portekiz yönetiminden Çin Halk Cumhuriyeti'ne devredilme sürecini ve koşullarını belirledi. Ortak Bildirge aynı zamanda Makao Özel İdare Bölgesi Temel Yasasında uygulanan temel hakların ana kaynağı olarak hizmet etti. Süreç, 1997'de Birleşik Krallık tarafından Hong Kong'un Çin egemenliğine devredilmesine benziyordu.

Makao-Türkiye ilişkileri, Makao ile Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir. Türkiye'nin Makao'da bir diplomatik misyonu olmamakla birlikte, Türkiye'nin Hong Kong başkonsolosluğu üzerinden Makao ile ilgili işlemleri gerçekleştirmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Lusofon</span>

Lusofon, Portekizceyi resmî dil olarak tanıyan ve konuşan, 10 egemen devlet, tahminî 270 milyon insanı kapsayan, kimse veya topluluğa verilen isimdir. Lusofonia veya Lusofon Dünya olarak da bilinen bu bölge Avrupa, Amerika, Afrika, Asya ve Okyanusya kıtalarındaki Lusofon ulusları kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Portekizcesi</span>

Avrupa Portekizcesi veya bilinen diğer adlarıyla Portekiz Portekizcesi, İberya Portekizcesi ve Yarımada Portekizcesi Portekizce: português peninsular) Portekiz'de konuşulan Portekizce lehçelerinin tümüne verilen addır.

<span class="mw-page-title-main">Makao üzerindeki egemenliğin devri</span>

Makao üzerindeki egemenlik, 20 Aralık 1999 tarihinde Portekiz'den Çin Halk Cumhuriyeti'ne devredildi.

<span class="mw-page-title-main">Makao arması</span>

Makao arması, Çin Halk Cumhuriyeti Makao Özel İdari Bölgesi olarak da adlandırılan Makao'nun resmî armasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu bayrağı</span>

Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu bayrağı, Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu'nun resmi bayrağıdır. Bayrak Portekizcenin resmi dil olduğu ülkelerin arasındaki dostluk için hükûmetler arası örgütü temsil eder. Portekizce konuşan ülkeler, Dünya genelinde 270 milyondan fazla insana ev sahipliği yapmaktadır.