İçeriğe atla

Magomed Şatayev

Magomed Shataev
Магомед Шотаевич Шатаев
OkunuşMagomed Şotayeviç Şatayev
DoğumMagomed SHotaevich SHataev
1896
Kurçaloy, Terek Oblastı, Rus İmparatorluğu
Ölüm1965
Kurçaloy, Çeçen-İnguş ÖSSC'nin, Sovyetler Birliği
MeslekPolitikacı, halk figürü
Ödüller
  • Grozni şehri için Yüz günlük savaşlar için rozet (40 yaşında)
İmza

Magomed Shotaevich Shataev (Çeçence: Shoti-i-Kant Mokhmad; 1896, Terek Oblastı, Kurchaloy köyü, Rusya İmparatorluğu - 1965, Kurchaloy, Çeçen-İnguş ÖSSC, RSFSR, SSCB) - Sovyet döneminin Çeçen halk figürü.

1917-1923 İç Savaşı'nda, Grozni için yüz günlük savaşlara ve Vedeno kalesinin ele geçirilmesine katıldı.[1] Daha sonra ChAO, CHI AO ve CHI ASSR'deki idari ve siyasi çalışmalarda, 1937-1941'de bastırıldı ve hapsedildi, silahlı ayaklanma düzenlemekle suçlandı, ölüm cezasına çarptırıldı, ardından cezası hapse çevrildi. Stalinist kamplarda işkence gördü, 1944'te sınır dışı edildi. Büyük Vatanseverlik Savaşı'ndan sonraki dönemde, Vainakh'ların rehabilitasyonu ve sürgünden tarihi anavatanlarına dönüşleri üzerinde aktif olarak çalıştı ve ayrıca ChI ASSR'nin restorasyonunu istedi. 1956'da Vainakhs'tan Moskova'ya SBKP Merkez Komitesi Başkanlığı üyelerine giden delegasyonun bir üyesiydi ve bu, hükûmetin Çeçen-İnguş Özerk Sovyeti Restorasyonu Komisyonu'nun kurulmasıyla sonuçlandı. Sosyalist Cumhuriyet. Sınır dışı edildikten sonra anavatanlarını ziyaret etmelerine izin veren bir yetkiye sahip olan ilk Çeçen. Gençliğinde Abdurakhman Avtorkhanov ile arkadaş ve meslektaştı.[1] Magomed, Kafkasya Savaşı'na katılmış olan Tovbolat Kurchaloevsky'nin torunudur.[2]

Hafıza

Grozni'de sokak
  • Shataev'in onuruna, Grozni şehrinin sokaklarından birinin adı verildi.[3]
  • Shataev'in onuruna, Kurçaloy şehrinin sokaklarından birinin adı verildi.[4]

Kaynakça

  1. ^ a b A. Padarov. Çeçen halkının şanlı oğlu Magomed Shataev hakkında bir söz
  2. ^ "Абрек из Курчалоя Товболат-хаджи". ИА Чеченинфо (Rusça). 9 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2023. 
  3. ^ Хизриев З. Х. (15 Aralık 2022). "Решение о переименовании улицы Грозного" (PDF). Грозненская городская дума (Rusça). 13 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Haziran 2023. 
  4. ^ Ev numaralarıyla Kurchaloy Çeçenya köyünün haritasında M. Shataeva caddesi

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Cevher Dudayev</span> Çeçen asker ve siyasetçi

Cevher Musayeviç Dudayev, Sovyet Hava Kuvvetleri generali olmuş Çeçen lider. 1991'den 1996'daki ölümüne kadar Kuzey Kafkasya'da ayrılıkçı bir bölge olan Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanlığını yapmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Grozni</span> Rusyaya bağlı Çeçenistanın başkenti

Grozni Rusya'nın Çeçen Cumhuriyeti'nin başkentidir. Şehir Sunja Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Şehrin ismi Rus çarı Korkunç İvan'a ithafen Grozni olarak seçilmiştir. Eski isimleri ise Süncekale ve Cevherkale'dir. Yüzölçümü 324,16 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarıyla 271.573'tür. 2010 nüfus sayımına göre, nüfusu 271.573 olan nüfusu, 2002 nüfus sayımına göre 210.720 olan nüfusuna kıyasla artmış olsa da, 1989 nüfus sayımına göre 399.688 olan nüfusun sadece üçte ikisi kaydedilmiştir. 1870'e kadar Rusça: Groznaya olarak bilinirdi.

<span class="mw-page-title-main">Çeçenistan</span> Rusya Federasyonunda idari bir bölge

Çeçenistan, resmî adıyla Çeçen Cumhuriyeti, yaygın olarak bilinen şekliyle Çeçenya, Rusya Federasyonu'nun federal bölgelerinden (cumhuriyet) birisidir.

Çeçenler, Kafkasya’nın kuzeydoğu kesiminde, Sunja ve Argun ırmakları civarında yaşayan yerli Kafkasya halkı. Kendilerini Nohçi olarak adlandırırlar. Bu ad, Çeçenlerin Nohçmekhahoi adlı kabilesinden ve bu kabilenin topraklarından gelir.

İnguşlar, Kuzey Kafkas halklarından biridir. Büyük çoğunluğu Rusya Federasyonu'na bağlı İnguşetya’da yaşar. Günümüzde İnguşların büyük çoğunluğu, Müslümandır ve Çeçence ile yakın akraba bir dil olan İnguşça konuşurlar. İnguşlar, Sovyet döneminde Çeçen-İnguşya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti içinde Çeçenlerle bir arada yaşıyorlardı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Çeçenlerden ayrılarak İnguş Cumhuriyeti adı ile ayrı bir cumhuriyet oldular.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğinin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyeti

Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) (Rusça: Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика; Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialistiçeskaya Respublika), Sovyetler Birliği'nin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyetidir.

Rusya Federasyonu, 85 federe yapıya, birliğe dahil birime, bölünmüştür. Bu yapılanmanın 22 tanesi cumhuriyetlerden oluşur. Cumhuriyetlerde, toplumun çoğunluğunu etnik kökeni Rus olmayan halk oluşturur, fiziki sınırlar bu şekilde belirlenmiştir. Bir cumhuriyette yerel halkın etnik kökeni cumhuriyete isim veren milliyet olarak bilinir. On yıllarca süren Rusya içi göçler nedeniyle artık bu milliyet o cumhuriyetin nüfusunda çoğunluğu temsil etmeyebilir ama yine de o belirli etnik milliyetin cumhuriyeti olarak kabul görür.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Osetya-Alanya</span> Rusya Federasyonunda bir bölge

Kuzey Osetya-Alanya Cumhuriyeti (Rusça: Республика Северная Осетия - Алания

<span class="mw-page-title-main">İnguşetya</span> Rusyaya bağlı federe cumhuriyet

İnguşetya, İnguşya ya da resmî adıyla İnguşetya Cumhuriyeti Kuzey Kafkasya’da, Rusya Federasyonu’na bağlı federe cumhuriyet. Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi’ne dâhil olan İnguşetya’nın güney sınırı; Rusya Federasyonu’nun Gürcistan sınırının parçasıdır. Doğusunda Rusya’nın özerk cumhuriyetlerinden Çeçenya; batısında ise yine aynı statüdeki cumhuriyetlerden Kuzey Osetya-Alanya bulunur.

<span class="mw-page-title-main">İçkerya Çeçen Cumhuriyeti</span>

İçkerya Çeçen Cumhuriyeti, yahut farklı kullanım tarzlarıyla Çeçen İçkerya Cumhuriyeti, Çeçen Cumhuriyeti İçkerya, Kuzey Kafkasya'da 1991-2000 yılları arasında varlığını sürdürmüş tanınmamış bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Kafkasya Savunması Madalyası</span>

"Kafkasya Savunması Madalyası, SSCB vatandaşlarına II. Dünya Savaşı yıllarında verilen askeri bir madalyadır.

<span class="mw-page-title-main">Dağ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> Dağ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Dağ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ya da Dağ ÖSSC Rusya SFSC içinde Kuzey Kafkasya'da 20 Ocak 1921 ile 7 Temmuz 1924 tarihleri arasında kısa ömür sürmüş bir özerk cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Mordovya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Mordovya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti.

<span class="mw-page-title-main">Çeçen-İnguş Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Çeçen-İnguş Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti. Başkenti Grozni idi.

<span class="mw-page-title-main">Kabardey-Balkarya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Kabardey-Balkarya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Eski Sovyetler Birliği'nde Rus Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyetinin özerk bir cumhuriyeti idi ve başlangıçta Dağ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin bir parçası idi. 16 Ocak 1922'de bölge, 1 Eylül 1921'de Dağ ASSR'sinden ve Kabardey Balkar Özerk Bölgesi'nden ayrıldı. 5 Aralık 1936'da özerk bir cumhuriyet haline geldi. Kabardey-Balkar ASSR, 30 Ocak 1991'de devlet egemenliğini ilan etti. Şu anda Kabardey-Balkar Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu'nun federal bir konudur. Kabardey-Balkar ASSR, Sovyetler Birliği'nin varlığı sırasında başka egemen devletlerle sınırlanmamıştır. Çeçen-İnguşya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti gibi Kabardey-Balkar ASSR iki ulus arasında paylaşıldı. Her iki özerk cumhuriyet, Rus Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin bir parçası olarak ikamet etmiş ve Rusları etnik çoğunluk olarak nitelendirmiştir.

Raisa Soltamuradovna Ahmatova, Çeçen şair. Ahmatova'nın şiirleri, dünya çapında etnik Çeçenler ve İnguşlar arasında popüler olmuştur, ancak Rus güçleri Birinci Çeçen Savaşı sırasında Çeçen Ulusal Arşivlerini yaktığında tüm arşivi yok edilmiştir. Ahmatova, Native Republic (1958), Strike me in the Face, Wind (1959), Im coming to You (1960), Difficult Love (1963) ve Revelation (1964) gibi şiir derlemeleri yazmasıyla tanınır.

Abuhaci İdrisoviç İdrisov İkinci Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu'da görev alan Çeçen keskin nişancı ve makineli tüfekçi. Savaş boyunca toplam 349 düşman askeri öldürdü fakat bu başarısına rağmen sadece Çeçen etnik kökeninden dolayı Kazakistan SSC'ye sınır dışı edilmeden kısa bir süre önce Sovyetler Birliği Kahramanı unvanını almıştır. Kruşçev döneminde Çeçenlere geri dönme hakkı verildikten sonra, 1957'de Çeçenistan'daki köyüne geri döndü.

<span class="mw-page-title-main">Çeçenistan Millî Kütüphanesi</span>

Çeçenistan Abuzar Aydamirov Millî Kütüphanesi, 1904'te kurulan, Grozni'nin ilk halk kütüphanesidir. Abuzar Aydamurov'un adına kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Çeçenistan Ulusal Müzesi</span>

Çeçenistan Ulusal Müzesi Grozni'de bulunan Çeçen kültür ve tarih müzesi. Müzenin ayrıca Çeçenistan genelinde beş şubesi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İnguş Bağımsızlık Komitesi</span> Kafkasyada faaliyet gösterdiği iddia edilen ayrılıkçı örgüt

İnguş Bağımsızlık Komitesi, 7 Ocak 2023'te İnguş diasporası tarafından Türkiye'de kurulan ayrılıkçı bir örgüttür. Komite'nin İnguş halkının özgürlük ve bağımsızlık haklarını savunacağı açıklandı. Komitenin yayımladığı amaçlar arasında Rusya egemenliğindeki İnguşetya bölgesinde bağımsız bir devlet kurmak da bulunuyor.