İçeriğe atla

Mago (tarım yazarı)

Mago, Kartacalı bir yazardı,[1] Kartaca'nın çiftçilik bilgisinin bir kaydı olan Pönce bir tarım kılavuzunun yazarıydı. Pönce metin kaybolmuştur, ancak Yunanca ve Latince çevirilerin bazı parçaları günümüze ulaşmıştır.

Eseri

Mago'nun uzun eseri 28 kitaba bölünmüştür. Yerel Berberi ve Punik geleneksel uygulamalarını içermektedir. Kartaca, Orta Akdeniz'in ambarı olduğundan, tarım ve veterinerlik uygulamaları hakkında bilgi kapsamlıdır. Columella tarafından özetlenen genel tavsiyelerle başlar:

Toprak satın alan kimse, şehrin evini satsın ki, şehrin ev tanrılarına kırsalın tanrılarından daha çok tapınma arzusu duymasın; şehirde yaşamaktan daha çok zevk alan kimse, kırsal bir araziye ihtiyaç duymasın.

Columella, De Re Rustica 1.1.18.[2]

Roma'nın MÖ 146'da Kartaca'yı yıkmasından sonra, Roma kaynaklarına göre Kartaca kütüphaneleri Numidya krallarına verildi, ancak bunların varlığına veya konumuna dair hiçbir kayıt hiçbir zaman tespit edilemedi. Büyük olasılıkla, kütüphanenin içeriği Roma tarafından bir zamanlar büyük olan şehrin geri kalanıyla birlikte yok edildi.[3] Benzersiz bir şekilde, Mago'nun kitabı kurtarıldı ve Roma'ya getirildi. Cassius Dionysius tarafından Yunancaya uyarlandı ve Roma Senatosu'nun masrafları ile D. Junius Silanus tarafından Latinceye tam olarak çevrildi.[4] Yunanca çeviri daha sonra versiyonu altı kitaba bölünen İznikli Diophanes tarafından kısaltıldı.[5]

Bu çevirilerden alıntılar, Varro, Columella, Yaşlı Pliny ve Gargilius Martialis gibi tarım üzerine yazan Romalı yazarların alıntılarında hayatta kalmıştır. Bu, hayatta kalan parçaların kısmi bir listesidir:

  • Bir çiftlik satın alıyorsanız, müstakil evinizi satın.[6]
  • En verimli bağlar kuzeye bakmaktadır.[7]
  • Asma nasıl ekilir.[8]
  • Asmaların nasıl budanacağı.[9]
  • Zeytin nasıl ekilir.[10]
  • Meyve ağaçları nasıl dikilir.[11]
  • Bataklık bitkileri nasıl hasat edilir.[12]
  • Çeşitli tahıl ve bakliyatların öğütülmeye hazırlanması.[13]
  • Boğalar nasıl seçilir.[14]
  • Sığırların sağlığına ilişkin notlar.[15]
  • Katırlar bazen Afrika'da tay doğururlar. Katırlar ve kısraklar gebe kaldıktan sonraki on ikinci ayda tay doğururlar.[16]
  • Çiftlik hayvanları hakkında notlar.[17]
  • Bir boğa veya öküzün karkasından arı elde etmek.[18]
  • Arıcı, erkek arıları öldürmemelidir.[19]
  • Nar nasıl saklanır.[20]
  • En iyi passum (kuru üzüm şarabı) nasıl yapılır ?[21]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Huss, Werner (1985). Geschichte der Karthager (Almanca). C.H.Beck. ISBN 978-3-406-30654-9. 
  2. ^ Translation by Harrison Boyd Ash.
  3. ^ "Carthage Must Be Destroyed: The Rise and Fall of an Ancient Civilization - Miles, Richard: 9780670022663 - AbeBooks". www.abebooks.com (İngilizce). 9 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2024. 
  4. ^ "Pliny the Elder, The Natural History, BOOK XVIII. THE NATURAL HISTORY OF GRAIN., CHAP. 5.—ILLUSTRIOUS MEN WHO HAVE WRITTEN UPON AGRICULTURE". www.perseus.tufts.edu. 6 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2024. 
  5. ^ Columella, De Agricultura 1.1.10.
  6. ^ Pliny, Naturalis Historia 18.35; Columella, De Agricultura 1.1.18.
  7. ^ Columella, De Agricultura 3.12.5.
  8. ^ Pliny, Naturalis Historia 17.80, 128; Columella, De Agricultura 3.15.3-5 and 5.5.4, cf. Virgil, Georgics 2.348-353.
  9. ^ Columella, De Agricultura 4.10.1.
  10. ^ Pliny, Naturalis Historia 17.93; Columella, De Arboribus 4.10.1.
  11. ^ Pliny, Naturalis Historia 17.63-64, 131.
  12. ^ Pliny, Naturalis Historia 21.110-112.
  13. ^ Pliny, Naturalis Historia 18.97-98.
  14. ^ Columella, De Agricultura 6.1.3.
  15. ^ Varro, De Re Rustica 2.5.18.
  16. ^ Varro, De Re Rustica 2.1.27; Columella, De Agricultura 6.37.3.
  17. ^ Varro, De Re Rustica 3.2.13.
  18. ^ Columella, De Agricultura 9.14.6.
  19. ^ Columella, De Agricultura 9.15.3.
  20. ^ Columella, De Agricultura 12.46.5.
  21. ^ Columella, De Agricultura 12.39.1.

İlgili Araştırma Makaleleri

Eventus Bonus, Roma mitolojisinde hem ticaret hem de tarımda başarının tanrısıdır. İnanışa göre iyi hasatları ve kârı o getirirdi. Roma Cumhuriyeti'nden Marcus Terentius Varro, onu tarım üzerine liderlik eden on iki tanrıdan biri olarak listelemiştir. Eventus'un işlevi tarımsal olarak görünse de Romalılar altın paralarında onun ikonunu da kullanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hannibal</span> Kartacalı general

Hannibal veya Annibal MÖ 247 – MÖ 183/181 yılları arasında yaşamış Sami ırkından gelen Kartacalı politikacı ve general. Tüm zamanların en büyük askeri dehalarından biri olarak kabul edilen Hannibal, Scipio ve Philopoemen ile birlikte çağının üç büyük generalinden biriydi. Scipio onu şimdiye kadar yaşamış en büyük generallerden biri olarak kabul eder, Epirli Pyrrhus'u ikinci sıraya yerleştirir, kendisini de üçüncü olarak kabul eder. Aynı sıralama Hannibal'a sorulduğunda o, Büyük İskender'in en büyük general olduğunu söyler. İkinci olarak Pyrrhus'u gösterir, kendisini de üçüncü sıraya koyar. Askeri tarihçi Theodore Ayrault Dodge Hannibal'ı "Stratejinin Babası" olarak nitelendirir ve en büyük düşmanı olan Roma'nın bile onu yine kendi taktikleriyle alt ettiğini belirtir.

Domus Aurea, 64 yılında Roma'da meydanan gelen Büyük Roma Yangını yangını sonucu, Esquiline tepesi eteklerindeki Aristokratlara ait evlerin yanmasıyla ortaya çıkan geniş alandan faydalanmak isteyen Roma İmparatoru Nero tarafından yaptırılmış olan ve büyük bir alana yayılan portikolu villa.

<span class="mw-page-title-main">Servilia Caepionis</span>

Servilia Caepionis tarihi kaynaklarda adı geçen birkaç Romalı kadından biri. Marcus Junius Brutus'ün annesi, Genç Cato'nun üvey kardeşi, Julius Caesar'ın metresi.

Marcus Terentius Varro, Romalı akademisyen ve yazar. Kendinden daha genç çağdaşı Varro Atacinus ile karıştırılmaması için Varro Reatinus olarak da bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Pön Savaşı</span> M.Ö 218 ile 201 yılları arasında Roma ile Kartaca arasında gerçekleşen ikinci savaş

İkinci Pön Savaşı ya da diğer adlarıyla Hanibal Savaşı, Kartaca Savaşı MÖ 218 - MÖ 201 yılları arasında Roma ve Kartaca devletleri arasında batı ve Doğu Akdenizde meydana gelmiş büyük savaştır. Numidyalı ve Berberi kabilelerinin ve diğer Avrupa uluslarınında katılımıyla geniş çapta bölgeyi etkilemiştir. Pön Romalılar'ın Kartacalılara verdiği isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Antik Kartaca</span> Fenikeli şehir devleti ve imparatorluğu

Kartaca İmparatorluğu veya daha bilinen şekilde Kartaca,, MÖ 814 yılında Tunus yarımadasında kurulmuş olan bir Fenike kolonisi ve şehir devletidir. Bu şehir devletinin siyasî etki alanı MÖ 7. yüzyıldan MÖ 3. yüzyıl kadarki dönemde Kuzey Afrika sahillerinin büyük bir kısmı ile İber yarımadasının sahillerinin büyük bir kısmını ve batı Akdeniz adalarını ihtiva etmekte idi.

<span class="mw-page-title-main">Sicilya Savaşları</span>

'Sicilya Savaşları veya Antik Yunan-Pön Savaşları, MÖ 600 – MÖ 265 gibi gayet uzun süren bir dönemde Sicilya adasının ve batı Akdeniz denizler üstü ticaretinin kontrolünü elde etmek amacıyla Fenikeliler kolonisi Kartacalılar ile antik Yunanlar Magna-Grekya'da Sicilya kolonisi olan Siraküza şehir-devleti başta olmak üzere Sicilya 'da bulunan antik Yunan koloni şehir-devletleri arasında yapılan bir seri çatışma ve savaşlardır.

Pönce, Pön dili veya Kartaca dili, Sami dil ailesinden bir Kenan dili olan Fenike dilinin soyu tükenmiş bir çeşididir. M.Ö. 12. yüzyıldan MS 5. yy'a kadar Klasik Antik Çağ boyunca Pönler tarafından Kuzeybatı Afrika'da ve birkaç Akdeniz adasında konuşulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Lucius Junius Moderatus Columella</span> Romalı bitki bilimci

Lucius Junius Moderatus Columella, 4-70 yılları arasında yaşamış İmparatorluk döneminin önde gelen bitki bilim yazarıdır. Özellikle De Re Rustica adlı eseri takip eden yazarlar tarafından sıklıkla referans gösterilmiştir. Ayrıca sadece ağaçları konu edinen De Arboribus’un da yazarıdır. De Re Rustica yapısı itibarıyla bir tarımcılık ve çiftçilik kitabıdır. Tıpkı Cato’nun Tarım Üzerine adlı eserinde olduğu gibi, De Re Rustica da iktisadi yönü ağır basan bir eserdir.

<i>Doğa Tarihi</i> Yaşlı Plinius tarafından MS 77-79 yılları arasında yayımlanan ansiklopedi

Naturalis Historia, Büyük Plinius'un eserlerinden biridir. Roma İmparatorluğu'ndan günümüze ulaşan en büyük eserlerden olan Naturalis Historia'nın döneminin tüm bilgilerini kapsadığı iddia edilmektedir. Her ne kadar kitabın ismi doğa bilimi anlamına gelse de, içerik doğa tarihi ile sınırlı değildir; Plinius, kitabın kapsamını "doğal dünya veya yaşam" olarak tanımlamıştır. Kitabın içeriği ansiklopediktir, ancak yapısı günümüz ansiklopedilerine benzemez. Plinius'un yayınladığı son eser olan Naturalis Historia, Plinus'un günümüze ulaşan tek eseridir. İlk 10 kitabı MS 77'de yayınlamış, ancak MS 79'daki Vezüv volkan patlamasında öldüğü için eserin son halini yayınlayamamıştır. Kitabın son hali, Plinius'un yeğeni Gaius Plinius Caecilius Secundus tarafından yayınlanmıştır.

<i>Vitis vinifera</i>

Yaygın üzüm asması olan Vitis vinifera Akdeniz bölgesi, Orta Avrupa ve güneybatı Asya'da Fas ve Portekiz'den kuzey Almanya'ya ve doğudan kuzey İran'a kadar uzanan bir Vitis türüdür. Şu anda 5.000 ile 10.000 arasında Vitis vinifera üzüm çeşidi vardır ancak sadece birkaçının şarap ve sofralık üzüm üretimi için ticari önemi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Silvanus (mitoloji)</span>

,

Antik Roma din ve mitinde Luna, Ay'ın ilahi düzenlemesidir. Bir tanrı olarak tasavvur edilen Güneş'in tanrısı Sol'un dişi tamamlayıcısı olarak sunulur. Luna bazen Roma üçlü tanrıçasının Proserpina ve Hecate ile birlikte bir yönü olarak temsil edilir.

Gnaeus Tremellius Scrofa, Geç Cumhuriyet döneminin Romalı bir senatörüydü. Özellikle Marcus Terentius Varro'nun De re rustica adlı eserinde bahsi geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Antik Roma mutfağı</span>

Antik Roma mutfağı, uygarlığın var olduğu süre boyunca büyük ölçüde değişti. Beslenme alışkanlıkları, krallıktan cumhuriyete ve en sonunda da imparatorluğa yol açan siyasi değişikliklerden ve Romalıları birçok kültürün mutfak alışkanlıklarına ve pişirme yöntemlerine maruz bırakan imparatorluğun muazzam ölçüdeki genişlemesinden etkilendi.

Gaius Terentius Varro, Romalı bir politikacı ve İkinci Pön Savaşı sırasında etkin bir generaldi. Bir kasabın pleb oğlu, MÖ 216 yılında konsül seçilen popülist bir politikacıydı. Bu görevdeyken, Cannae Savaşı'nda Hannibal tarafından kesin bir şekilde mağlup edildi.

Passum, antik Kartaca'da geliştirilen ve oradan İtalya'ya aktarılan bir kuru üzüm şarabıydı ve Roma İmparatorluğu'nda popülerdi. Günümüze ulaşan en eski talimat, bilinen tek Kartaca tarifini oluşturur. Mago'nun Pön çiftçilik kılavuzundan Decimus Junius Silanus'un Latince çevirisinden bir parçadır. Çeviri Columella tarafından özetlendiği için günümüze ulaşmıştır.

Decimus Junius Silanus, MÖ 2. yüzyılda yaşamış eski bir Romalıydı. Soylu bir aileden geliyordu ve Pön dili ve edebiyatı konusunda uzmandı.

<span class="mw-page-title-main">Argiza</span>

Argiza, antik Misya'da ve daha sonra Bizans eyaleti Hellespontus'ta bulunan bir Grek kasabasıydı. Tabula Peutingeriana'da Argesis olarak geçer ve Pergamon ile Kyzikos arasına konumlandırılır. Yaşlı Plinius kasabadan Erizii olarak bahseder ve kendi zamanında Adramitteion Conventus juridici'ya aitti. Daha sonraki zamanlarda Hristiyanlaştırıldı ve bir piskoposluk oldu. Artık yerleşim yeri değildi, Roma Katolik Kilisesi tarafından Algiza adıyla ünvanlı bir piskoposluk olarak restore edildi.