İçeriğe atla

Madam De La Fayette

Marie-Madeleine Pioche de La Vergne
DoğumMarie-Madeleine Pioche de La Vergne
18 Mart 1634(1634-03-18)
Paris, Fransa
Ölüm25 Mayıs 1693 (59 yaşında)
Paris, Fransa
Defin yeriÉglise Saint-Sulpice, Paris
MahlasMadame de La Fayette
Monsieur de Segrais
MeslekRoman yazarı
DilFransızca
MilliyetFransız
Edebî akımKlasisizm
Önemli eserLa Princesse de Clèves
Etkin yılları17. yüzyıl
EvlilikLa Fayette Kontu François Motier
Çocuklar
  • René-Armand Motier de La Fayette
  • Louis Motier de La Fayette

Marie-Madeleine Pioche de La Vergne, Comtesse de La Fayette veya daha çok bilinen adıyla Madam de La Fayette (vaftiz 18 Mart 1634 - 25 Mayıs 1693) Fransa'nın ilk tarihi romanı ve edebiyattaki en eski romanlardan biri olan La Princesse de Clèves'i yazan Fransız klasik yazar.

Madam De La Fayette, küçük ama varlıklı ve soylu bir ailenin çocuğu olarak Paris'te dünyaya geldi. 16 yaşındayken Avusturya Kraliçesi Anne'nin nedimesi oldu ve kendisine İtalyanca ve Latince dersleri veren Gilles Ménage'dan edebî bir eğitim de almaya başladı.[1] Babası Marc Pioche de la Vergne'nin öldüğü yıl annesi, Madame de Sévigné'nin amcası Renaud de Sévigné ile evlendi.[1]

1655'te Madam De La Fayette, kendisinden yaklaşık on sekiz yaş büyük dul bir soylu olan François Motier ile evlendi ve iki oğlu oldu.[1] Kocasına Auvergne ve Bourbonnais'deki kır malikaneleri davetlerinde eşlik etti. Kısa süre sonra Paris'teki saray sosyetesine karışmaya başladı ve bir çevre edindi. Kayınbiraderi Louise de La Fayette (1618-1665), XIII. Louis'nin gözdesi olan bir yazardı. Geleceğin Orleans Düşesi Henrietta Anne Stuart, Antoine Arnauld ve önde gelen Fransız yazarlar Segrais ve Huet, La Fayette'den kendilerinin biyografisini yazmasını isteyen ünlü kişilerden birkaçıdır. Daha önce, Fransa-İspanya Savaşı'nın ortasında, 1648-1653 yılları arasında yaşanan ve "Fronde" adı verilen bir iç karışıklığın olduğu dönemde, La Fayette üvey babasının ilişkili olduğu Kardinal de Retz ile de arkadaş olmuştu.

La Fayette'nin La Princesse de Clèves (1678) adlı eseri

1659'da Paris'e kalıcı olarak yerleşen La Fayette, 1662'de anonim olarak La Princesse de Montpensier adlı eserini yayımladı. 1665'te Maximes'in yazarı François de La Rochefoucauld ile yakın bir ilişki kurmaya başladı,[1] onu Racine ve Boileau dâhil olmak üzere dönemin birçok edebiyatçısıyla tanıştırdı.[] 1669 yılında Segrais tarafından imzalanan ancak büyük bir kısmı La Fayette'ye atfedilebilecek bir İspanyol-Mağribi romansı olan "Zaïde"nin ilk cildi yayımlandı.[1] İkinci cilt 1671'de yayınlandı. Eser, Huet'nin sunduğu önsöz sayesinde çok kez yeniden basıldı ve başka dillere çevrildi.

La Fayette'in en ünlü romanı La Princesse de Clèves ilk olarak Mart 1678'de yazar ismi olmadan yayımlanmıştır. Büyük bir başarı kazanan eser, genellikle ilk gerçek Fransız romanı ve erken dönem psikolojik roman prototipi olarak kabul edilir.[1] Klasisizm akımının önemli bir yapıtıdır.

La Rochefoucauld'un 1680'de, kocasının da 1683'te ölmesi, La Fayette'nin sonraki yıllarda daha az aktif bir sosyal hayata sahip olmasına sebebiyet verdi. La Fayette'nin ölümünden sonra üç eseri yayımlandı: La Comtesse de Tende (1718), Histoire d'Henriette d'Angleterre (1720) ve Memoires de la Cour de France (1731).

Kaynakça

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gustave Flaubert</span> Fransız romancı (1821 – 1880)

Gustave Flaubert, Fransız roman yazarı. Edebiyat eleştirmenleri tarafından modern romanın kurucusu kabul edilir. En tanınmış eseri, 19. yüzyıl toplumsal gerçekliğini çarpıcı biçimde aktaran ve dünya klasikleri arasına giren Madame Bovary'dir. 1857'de yayımlanan ve Fransa'da ciddi tartışmalara neden olan bu eserden sonra realist akımı başlatan kişi olarak gösterilmiştir.

<i>Madame Bovary</i> Gustave Flaubert tarafından yazılan roman

Madam Bovary, Fransız yazar Gustave Flaubert'in "Madam Bovary: Taşra Hayatı" orijinal ismiyle 1856'da yayınlanan ilk romanıdır. Yaşadığı sıkıcı ve sıradan taşra hayatından kurtulabilmek için sınırlarını umutsuzca zorlayan Madam Bovary'nin hikâyesini anlatır.

<i>Vadideki Zambak</i>

Vadideki Zambak, Fransız yazar Honoré de Balzac'ın romanıdır. 1835'te yayımlanan ve yazarın en bilinen kitaplarından biri olan roman, Balzac'ın İnsanlık Komedyası'nın "Taşra Yaşamından Sahneler" bölümünde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Marie Antoinette</span> Fransa Kraliçesi, Avusturya Arşidüşesi

Josephe Jeanne Marie Antoinette von Habsburg-Lorraine veya Maria Antonia Josepha Johanna, Fransa Kraliçesi ve Avusturya arşidüşesi. Kısaca Marie Antoinette veya Maria Antonia olarak bilinir. Kutsal Roma İmparatoru I. Franz ve eşi Avusturya İmparatoriçesi Maria Theresa'nın kızıdır. Henüz 14 yaşındayken Fransa veliahtı XVI. Louis ile evlendi. 1774 Mayıs'ında XVI. Louis Fransa kralı olunca Marie Antoinette Fransa kraliçesi oldu. XVII. Louis'nin annesidir. Fransız Devrimi esnasında "Vatan hainliği" ile suçlanarak giyotinle idam edildi (1793).

<span class="mw-page-title-main">Edmond Rostand</span> Fransız şair ve oyun yazarı

Edmond Eugène Alexis Rostand Fransız şair ve oyun yazarı. Neo-romantizm akımına bağlıdır ve en çok Cyrano de Bergerac isimli tiyatro oyunu ile bilinir. Rostand'ın romantik tiyatro oyunları ondokuzuncu yüzyılda pek popüler olan natüralist tiyatrodan çok farklıdır. Bir diğer Rostand eseri Les Romanesques bir müzikal komedi olan The Fantasticks'e uyarlandı.

<i>Onca Yoksulluk Varken</i>

Onca Yoksulluk Varken, Fransız yazar Romain Gary'nin Émile Ajar takma adıyla yazdığı ve 1975 yılında Goncourt Ödülü kazandığı romanıdır.

Fransızca eser veren yazarların doğum tarihine göre sıralanmış listesi

<span class="mw-page-title-main">Érik Orsenna</span> Fransız siyasetçi ve yazar (d. 1947)

Érik Orsenna, Fransız politikacı ve roman yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Madame de Pompadour</span> Fransız salonnière (1721-1764)

Jeanne-Antoinette Poisson, aynı zamanda Madame de Pompadour olarak da bilinen markiz Fransa Kralı XV. Louis'in en ünlü gözdesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Madame de Sévigné</span>

Marie de Rabutin-Chantal, marquise de Sévigné ya da kısaca Madame de Sévigné, yazdığı mektuplar ile tanınan Fransız aristokratı. Madame de Sévigné, incelikli espriler ve neşenin hakim olduğu mektuplarının çoğunu kızına yazmıştı.

<i>Goriot Baba</i>

Goriot Baba, Honore de Balzac'ın İnsanlık Komedyası adlı eserinin ilk kitabıdır. Yazar, Goriot Baba'dan sonra yazdığı eserlerdeki tüm karakterleri birbiriyle ilişkilendirmiştir.

17. yüzyıl Fransız edebiyatı, Fransa'da 1598-1715 yılları arasında yaşanan siyasi, entelektüel ve sanatsal değişimlere bağlı olarak biçimlenen edebiyat dönemidir. Bu tarihler IV. Henri'nin Nantes Buyruğu'nu yayınlayarak 16. yüzyıla damgasını vuran din savaşlarını sona erdirmesi ve Fransa'ya mutlak monarşi rejimini getiren Güneş Kral XIV. Louis'nin ölümü arasındaki döneme denk düşmektedir.

François Boucher, Fransız ressam, el-işi duvar halısı tasarımcısı, tiyatro kostüm ve mizansen desinatörü. Rokoko akımının önemli temsilcisi. Boucher gayet kaliteli çok sayıda hazırladığı resim eserleri ile 18. yüzyıl Batı Avrupa resim ve dekoratif sanatının en iyi tanınmış ressamı olduğu iddia edilir. Patronu Fransa Kralı XV. Louis'in resmi gözdesi olan Madam Pompadour olup Boucher bu ünlü kadının birçok portresini yapmıştır. Boucher tablolarının konuları genellikle antik klasik temalar, dekoratif alegoriler ve pastoral peyzajlardır ve cinsel hislere hitabeden gayet erotik nü Venüs tabloları ile de gayet çok tanınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">François de La Rochefoucauld</span> Fransız yazar (1613 – 1680)

François VI, Duc de La Rochefoucauld ya da Prince de Marcillac Fransız yazar.

<span class="mw-page-title-main">Reims'e Seyahat</span>

Reims'e Seyahat veya Altın Zambak Oteli orijinal olarak üç perdelik "dramma giocoso" tarzında hazırlanan ama günümüzde 1 perdelik "opera bufa" tarzında olduğu kabul edilen bir operadır. Luigi Balocchi tarafından İtalyanca yazılan bu opera eserinin librettosu, kısmen orijinal Madame de Steal tarafından Fransızca olarak hazırlanmış olan Corinne ou l'Italie romanından uyarlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Marie-Anne Paulze Lavoisier</span> Fransız kimyacı ve ressam

Marie-Anne Pierrette Paulze, Fransız kimyager ve asilzade. Madam Lavoisier, kimyager ve asil Antoine Lavoisier'nin karısıydı. Eşine laboratuvar asistanı olarak destek oldu ve çalışmalarına katkıda bulundu. Çeşitli bilimsel çalışmaların çevirisinde çok önemli bir rol oynadı ve bilimsel yöntemin standartlaştırılmasında etkili oldu.

<span class="mw-page-title-main">Marie Tussaud</span> Fransız sanatçı (1761 – 1850)

Anna Maria "Marie" Tussaud,, Fransız sanatçı. Bal mumu heykelleri ve Londra'da kurduğu bal mumu müzesi Madame Tussauds ile tanınan kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Marguerite de la Sablière</span> Fransız kadın bilim insanı (1640-1693)

Marguerite de la Sablière, Fransız salonist ve polimat, Jean de La Fontaine'in arkadaşı ve hamisi, Antoine Rambouillet, sieur de la Sablière (1624-1679), kraliyet mülklerinin idaresi ile görevlendirilmiş bir Protestan maliyeci ve şairin karısıydı, evlenmeden önceki soyadı Marguerite Hessein idi.

Marie-Anne Robert, Fransız yazar. İlk bilimkurgu romanlarından biri sayılan Voyage de Milord Céton dans les sept planètes adlı romanı 1765 yılında yayımlandı.

<span class="mw-page-title-main">Anne de Pisseleu</span> Fransız soylu (1508-1580)

Anne de Pisseleu d'Heilly, Étampes düşesi ve Fransa kralı I. François'in metresiydi. Picardieli soylu Guillaume de Pisseleu ve Anne Sanguin'in kızıydı. 1522'den önce Fransa kraliyet sarayına geldi ve Marie de Luxembourg'un ardından I. François'in annesi Angoulême düşesi Louise de Savoie'un nedimelerinden biri oldu.