İçeriğe atla

Maarten Gerritszoon Vries

Aniva Burnu, Sabır Burnu, Staten Adası (Isola di Stati) ve de Vries Boğazı'nın tümü 1682'den kalma bu İtalyan haritasında görülüyor. Haritanın da gösterdiği gibi, de Vries'in ya La Pérouse Boğazı'nı ya da Tatar Boğazı'nı keşfetme şansı yoktu, haritacılar böylece Hokkaido ve Sakhalin'i ana karanın bir parçası haline getirdiler.

Maarten Gerritszoon Vries veya Fries, aynı zamanda de Vries olarak da anılır (18 Şubat 1589, Harlingen, Hollanda – 1647 sonları Manila yakınında denizde), 17. yüzyıldan Hollandalı bir haritacı ve kaşifti, Ezo, Sakhalin, Kuril Adaları ve Okhotsk Denizi'ne ziyaretini anlatan ilk Batı Avrupalıydı.

De Vries'in yaşamı hakkında pek bir şey bilinmiyor. Muhtemelen 1589'da Hollanda'nın Harlingen kentinde doğdu ve uzun yıllarını Tayvan'da geçirdi.[1] En çok Batavia'nın valisi Anthony van Diemen adına Tartarya kıyılarını keşfetmek için 1643'te Kuzeybatı Pasifik Okyanusu'na yaptığı keşif gezisiyle hatırlanıyor. Bu deneme, 1639'da Matthijs Quast komutasındaki başarısız bir keşif gezisinden sonra Pasifik'te kimsenin keşfetmediği efsanevi altın ve gümüş adalarını aramaya yönelik ikinci seferdi.

De Vries seferi

İki gemi, De Vries komutasındaki Castricum ve Hendrick Cornelisz Schaep komutasındaki Breskens, Şubat 1643'te Hollanda Java'nın başkenti Batavia'dan ayrıldı. Maluku Adaları'ndaki Ternate'de mola verdikten sonra 4 Nisan'da yolculuklarına devam ettiler. 20 Mayıs'ta iki gemi, Edo'nun yaklaşık 290 km güneyinde bir ada olan Hachijōjima açıklarındaki bir fırtına nedeniyle birbirleriyle bağlantıyı kaybetti, bu aksilik nedeniyle Hollandalılar tarafından Ongeluckich veya "Şanssız" Adası olarak vaftiz edildi.

Tokugawa Iemitsu
Vries Boğazı'nı ve Tatar Boğazı'nı gösteren 18.yy başı Fransız haritası.

Yamada'daki Breskens

Breskens umut vadeden bir körfeze ulaştı ve Japonya'nın Tohoku kentindeki Yamada halkı tarafından dostane bir şekilde karşılandı.[2] Olasılıkla iyi vakit geçirirken altı hafta sonra Breskens tekrar Yamada'ya yelken açtı. Akşam bir samurayın ve muhtemelen birkaç Japon kadının katılımıyla bir parti düzenlediler. (Tam olarak ne olduğu bilinmiyor, çünkü günlük 1692'de Nicolaes Witsen'in eline geçtikten sonra kaybolmuştu.) Ertesi gün, 29 Temmuz'da, kaptan da dahil mürettebattan on kişi kadınlar tarafından taze sebze ve balık alacakları bir çiftliğe davet edildiler. Silahsız mürettebata sake ve pirinç ikram edildi, ancak yakalanıp sorgulanmak üzere Morioka ve Edo'ya gönderildiler. Japonlar, Portekizli/İspanyol Cizvitlerin karaya çıkmasından korkuyordu. Sonuç olarak şogun yetkilileri kıyı savunması sorunu konusunda son derece endişeliydi. Ancak mürettebatın Katolik değil Hollandalı tüccar olduğu anlaşıldıktan sonra çözülmesi gereken sorun, Hollandalıların hangi prosedürle serbest bırakılması gerektiğine karar vermek oldu.[3] Jan van Elserac geldikten sonra şōgun Tokugawa Iemitsu onları Aralık ayında Dejima'ya gönderdi. Mürettebat, Tayvan'a gidecek bir sonraki gemi için dokuz ay beklemek zorunda kaldı; Breskens ise Temmuz sonunda (kaptansız) Honshu'dan ayrılıp Altın ve Gümüş Adaları'nı arıyordu.

Castricum kuzeye gidiyor

1643 yazında, Castricum güney Kuril Adaları'ndan geçerek Kunaşir'i, İturup'u (her ne kadar bugünlerde bu ad yalnızca New York City'deki Staten Adası'na atıfta bulunmak için kullanılsa da "Staten Adası" adını verdiler) ve Aynularla karşılaştıkları ve "Şirket Adası" adını verip Hollanda adına hak iddia ettikleri Urup'u ziyaret ettiler.

Castricum, Iturup ve Urup adaları arasından geçti, adalar arasındaki boğaz daha sonra kaşifinin onuruna Vries Boğazı olarak adlandırıldı ve Ohotsk Denizi'ne girdi.

Hollandalılar, güneybatıya, Hokkaido'nun kuzey kıyılarına doğru sürülene kadar herhangi bir karayla karşılaşmadan kuzeye doğru yelken açtılar. Daha sonra tekrar kuzeye yelken açarak Aniwa Burnu'nu (Sahalin Adası'nın güneydoğu ucu), Sabır Körfezi'ni (burada sisin dağılmasını bekleyerek gerçekten sabırlı olmaları gerekiyordu) ve doğusundaki Sabır Burnu'nu ziyaret ettiler. Bu yerlerde adanın yerli Aynu halkıyla karşılaştılar ve işaret dili aracılığıyla iletişim kurdular.

Castricum, Pasifik'in doğusuna doğru yapılan başka bir yolculuğun ardından Japon sularına döndü ve Kyushu açıklarında Breskens ile buluşmayı başardı. İki gemi Fort Zeelandia'ya (Tayvan) doğru yelken açtı ve Aralık 1643'ün ortalarında Batavia'ya döndü.

La Naval de Manila Savaşları

Maarten Gerritsz Vries, Filipinler'i işgal etmek için başarısız bir girişimde bulunduktan sonra gemide hastalıktan öldü.

Kaynakça

  1. ^ "Ontstaan van de Vereniging". www.oud-harlingen.nl. 24 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2022. 
  2. ^ "Prisoners from Nambu by R.H. Hesselink". 5 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2024. 
  3. ^ "Archived copy". 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2009. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hollanda</span> Karayiplerde toprakları bulunan Kuzeybatı Avrupada bir ülke

Hollanda, Batı Avrupa'da ve kısmen Karayipler'de bulunan bir ülkedir. Hollanda Krallığı'nı meydana getiren dört ülkeden en büyüğüdür. Hollanda, Avrupa'da doğuda Almanya'ya, güneyde Belçika'ya ve kuzeybatıda Kuzey Denizi'ne komşu olan on iki vilayetten ve Karayipler'de Bonaire, Sint Eustatius ve Saba adaları olmak üzere üç özel belediyeden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Cakarta</span> Endonezyanın başkenti

Cakarta, Endonezya'nın 17 Ağustos 2024'e kadar başkenti ve en kalabalık şehridir. -17 Ağustos 2024 tarihinde Nusantara resmen başkent ilan edilmiştir.- Cava Adası'nın kuzeybatısında 661,52 km² alana kurulu olup, nüfusu 8.490.000'dir. Cakarta ülkenin ekonomik, kültürel ve siyasi merkezidir. Endonezya ve Güneydoğu Asya'nın en kalabalık şehri olmakla birlikte dünyanın da on ikinci en büyük şehridir. Cakarta ismi Sanskritçe bir kelime olan "Cayakarta"'dan gelmekte olup "muzafferiyet" veya "zafer" anlamlarına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Ferdinand Macellan</span> dünyanın çevresini ilk kez dolaşan Portekizli kaşif

Ferdinand Macellan, 1519'dan 1522'ye kadar Doğu Hint Adaları'na beraber sefer düzenlediği dostu Juan Sebastián Elcano ile birlikte, dünyanın çevresini dolaşan ilk insan olan Portekizli kaptan ve kâşiftir. İspanyol İmparatorluğu'nun desteğiyle denize açıldı. Hikâyesi, bu seyahate eşlik eden Antonio Pigafetta'nın anılarını yazması sayesinde günümüze ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Willem Barentsz</span>

Willem Barents, Hollandalı denizci ve kâşiftir. Yaşadığı dönemde Kuzey'e doğru yapılan seferlerin lideridir.

<i>Endeavour</i>

HMS Endeavour, Büyük Britanya'ya ait küçük bir 18. yüzyıl gemisiydi. Geminin ünü James Cook'un Avustralya'yı keşfettiği ilk seyahatinde komuta ettiği araç olmasından kaynaklanmaktadır. Cook'un yolculuğu 25 Ağustos 1768'de Plymouth'dan başlamış ve Madeira Adaları, Afrika'nın batı sahili, Rio de Janeiro ve Cape Horn yoluyla Güney Pasifik'e doğru devam etmiştir. Burada Tahiti'de üç ay kadar kalan Cook ve Endeavour mürettebatı daha sonra Yeni Zelanda'ya yelken açmıştır. Avustralya'ya ulaşan ilk Batılı gemi olan Endeavour'un mürettebatı bugün Botany Bay adıyla anılan bölgede karaya çıkmıştır. Sonraki dört ay boyunca Avustralya kıyılarında dolaşan gemi 10 Haziran 1770'te Büyük Mercan Resifi'nde karaya oturmuştur. Burada hasar alan gemi mürettebatı tarafından zorlukla kurtarıldıktan sonra dönüş yolculuğuna çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bali</span> Küçük Sunda Adalarının en batısında yer alan Endonezyaya bağlı bir ada

Bali, Küçük Sunda Adalarının en batısında yer alan, Endonezya'ya bağlı bir adadır. Batıda Cava, doğuda ise Lombok adasının arasında kalır. Başkenti Denpasar'dır.

<span class="mw-page-title-main">Willem Janszoon</span>

Willem Janszoon, Hollandalı denizci ve sömürge valisi, Avustralya kıyılarını 1606 yılında gören ilk Avrupalıdır. Adı zaman zaman Willem Jansz. şekillerde kısaltılarak kullanılmıştır. Janszoon, 1631 - 1611 ve 1612 - 1616 tarihlerinde Fort Henry Valisi olarak ve çeşitli dönemlerde Hollanda Doğu Hint Adalarında görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Franklin'in Kayıp Seferi</span> İngiliz Kuzey Kutbu seferi

Franklin'in Kayıp Seferi 19. yy'da coğrafya ve denizcilik alanında önemli bir yer kaplayan Kuzeybatı Geçidi'ni bulma çabaları üzerine girişilmiş önemli bir keşif seferidir.

USS <i>Houston</i>

USS Houston 21 Şubat 1931 tarihinde ilk görev yeri olan Asya Filosuna atandı. 2 yıl boyunca Asya Filosunda görev yapan USS Houston 1933 yılında kardeşi USS Augusta ile yer değiştirdi. USS Houston 1933-1940 arasında Amerikan Pasifik Kıyı Komutanlığında görev yaptı. Başkan Franklin D. Roosevelt'in USS Houston kruvazörünü çok sevmesi ve bu gemiyle çok fazla yolculuk yapması nedeniyle gemi mürettebatı çok sıkı eğitiliyordu ve kısa zamanda donanmanın en iyi mürettebatı haline geldi. 1937 yılına gelindiğinde ise Japonya Çin'i işgale başladı. Japonya geniş bir alana yayılmıştı ve birçok adayı kontrol altında tutuyordu. Bu da Japonya’nın yakıt sıkıntısını arttırdı. Yaşanan bu gelişmelerle birlikte Amerikan Asya Filosu güçlendirildi. 25 Temmuz 1939 tarihinde filonun başına Amiral Thomas Hart getirildi.

<span class="mw-page-title-main">Fort Zeelandia Kuşatması</span>

Fort Zeelandia Kuşatması, Mart 1661-Şubat 1662 tarihleri arasında Hollanda Formosası'nın başkenti Fort Zeelandia'da Ming yanlıları ve Hollanda Doğu Hindistan Şirketi arasında meydana gelen bir kuşatmadır.

<span class="mw-page-title-main">Fort Zeelandia (Tayvan)</span>

Fort Zeelandia, Tayvan'ın Tainan kentinde bulunan bir tahkimattır. Tahkimat, 17. yüzyılda Hollanda Doğu Hindistan Şirketi tarafından, adanın batı kısmı üzerindeki 38 yıllık yönetimi sırasında inşa edilmiş olup günümüz Anping semtinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tongatapu</span>

Tongatapu, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tonga Krallığı'nın en büyük ve aynı zamanda başkent Nukuʻalofa'nın da bulunduğu adasıdır. Ada ülke nüfusunun %70,5'ini barındırmakta ve bu konumu ile ülkenin en kalabalık adasıdır. Tongatapu, hükûmetin ve monarşinin merkezi konumundadır. Ada 1647 yılından 18. yüzyılın sonlarına kadar Amsterdam Adası olarak adlandırılmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Hint Adalarında Şirket Yönetimi</span>

Doğu Hint Adalarındaki Şirket Yönetimi, Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nin 1610'da Hollanda Doğu Hint Adaları'nın ilk genel valisini atamasıyla kurulan politik ve ticarî yapı. 1800'de şirketin iflas edip feshedilmesiyle son bulmuştur. Şirketin bölgedeki mülkleri de Hollanda Doğu Hint Adaları olarak kamulaştırılmıştır. Var olduğu zaman diliminde takımadaların çoğu üzerinde bilhassa stratejik öneme sahip olan Java'da bölgesel kontrol uyguladı.

<span class="mw-page-title-main">Ambon Valiliği</span>

Ambon, Ambon Adası ve komşusu olan on adadan oluşan bir Hollanda Doğu Hindistan Şirketi valiliğiydi. Şirketin amirallerinden birisi olan Steven van der Hagen'in adanın merkezi olan Fort Victoria'yı 22 Şubat 1605'te Portekizlilerden ele geçirmesiyle valilik idaresi oluşturulmuştur. 1619 yılına kadar Ambon, Doğu Asya'daki Hollanda topraklarının başkenti olarak görev yaptı. 1619'da Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nin Asya'daki ana limanı olması planlanan Batavia kuruldu ve merkez oraya taşındı. Ada, 19. yüzyıla kadar dünyanın karanfil üretim merkeziydi. Hollandalılar, Ambon'un karanfil tekelini güvence altına almak için, kendi yönetimlerine tabi diğer tüm adalarda karanfil ağacının yetiştirilmesini yasaklamışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Olivier van Noort</span>

Olivier van Noort, Hollandalı bir tüccar kaptan ve korsandı ve dünyanın çevresini dolaşan ilk Hollandalıydı.

<span class="mw-page-title-main">Jacob van Heemskerck</span>

Jacob van Heemskerck – 25 Nisan 1607) Hollandalı bir kaşif ve deniz amiraliydi. Sonunda öleceği Cebelitarık Muharebesi'nde İspanyollara karşı kazandığı zaferle tanınır.

<span class="mw-page-title-main">François Thijssen</span>

François Thijssen veya Frans Thijsz, Avustralya'nın güney kıyılarını keşfeden Hollandalı-Fransız bir kaşifti.

<span class="mw-page-title-main">Borneo Muharebesi (1941-42)</span>

Borneo Muharebesi, Japon İmparatorluk güçlerinin Borneo adasının kontrolüne yönelik başarılı bir seferiydi ve esas olarak Sarawak Raj'ı, Brunei, Kuzey Borneo ve Hollanda Doğu Hint Adaları'nın bir parçası olan Kalimantan'ın batı kısmını işgal amacıydı. Bu görevdeki Japon ana birimi Tümgeneral Kiyotake Kawaguchi liderliğindeki 35. Piyade Tugayıydı.

<span class="mw-page-title-main">Hula Projesi</span>

Hula Projesi, II. Dünya Savaşı sırasında, Sovyetlerin sonunda Japonya'ya karşı savaşa katılması beklentisiyle, özellikle güney Sakhalin ve Kuril adalarına yönelik planlı Sovyet işgallerine hazırlık amacıyla, Amerika Birleşik Devletleri'nin donanma gemilerini Sovyetler Birliği'ne transfer ettiği bir programdı. Alaska Bölgesi'ndeki Cold Bay'de bulunan proje, 1945 yılının ilkbahar ve yaz aylarında planlandı. Dünya Savaşı'nın en büyük ve en iddialı transfer programıydı.