İçeriğe atla

Mağlova Kemeri

Mağlova Su Kemeri
Kemerin 1847 yılındaki tasviri

Mağlova Kemeri ya da Muallakkemer, Kanunî Sultan Süleyman'ın emriyle,[1] Mimar Sinan tarafından 1555-1562 yılları arasında[2] İstanbul'da, Alibey Deresi vadisi üzerinde yapılmış olan su kemeri. Bugün Sultangazi ilçesi sınırlarında bulunan Cebeci köyü yakınlarındadır. 1563 yılında selden zarar görmüşse de aynı yıl onarılarak eski haline getirilmiştir. Alibeyköy barajının göl suyu yapıtın dörtte birini kaplamaktadır. Kemer İstanbul'a su taşımaya devam etmektedir.

Eser dünya su mimarisinin baş yapıtlarından biri olarak kabul edilir. 35 metre yüksekliğinde ve 257 metre uzunluğunda olan kemer, iki katlıdır. Kemerin alt katında 8 büyük üst katında 8 küçük gözü bulunmaktadır. Alt katında bulunan gözlerden 4 tanesi diğerlerine nazaran daha büyük yapılmıştır. Genişlikleri 18,4 metredir. Üst katındaki orta 4 gözün genişlikleri ise 13,4 metredir.

Tarihçi Semavi Eyice, kemer için “Dini mimaride Süleymaniye ve Selimiye camileri neyse, sivil mimaride de Mağlova kemeri o derece önemli bir eserdir. Benim nazarımda onu baraj gölü içinde bırakmak Türk sanat tarihi açısından yapılmış en büyük cinayettir” demiştir.[3] Baraj suları çekildiği dönemlerde kemer görülebilmektedir.[4]

2005 yılında, 20 TL değerinde 1.250 adet Mağlova Kemeri Hatıra Parası basılmıştır.[5]

Kaynakça

  1. ^ "Mimar Sinan'ın baş yapıtı: Mağlova Su Kemeri". Gezegeni Keşfet. 27 Ekim 2019. 7 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "MAĞLOVA KEMERİ". Sinan Genim. 9 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Suların Gizlediği Harika Eser; Mağlova Kemeri". Restora Turk. 4 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Habertürk. "Son dakika: Mağlova Kemeri gün yüzüne çıktı | Son dakika haberleri". Habertürk. 3 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2024. 
  5. ^ "T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı". www.darphane.gov.tr. 24 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mimar Sinan</span> 16. yüzyıl Osmanlı başmimarı ve inşaat mühendisi

Mimar Sinan veya Koca Mi'mâr Sinân Ağa, Osmanlı İmparatorluğu'nun 16. yüzyılda görevli başmimarı ve inşaat mühendisidir. Kariyerinde önemli eserler veren ve Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murad dönemlerinde başmimar olarak görev yapan Mimar Sinan, yapıtlarıyla geçmişte ve günümüzde dünyaca tanınmıştır. Başyapıtı, "ustalık eserim" olarak tanımladığı, Edirne'deki Selimiye Camii'dir.

<span class="mw-page-title-main">Selimiye Camii</span> Edirnede tarihi bir cami

Selimiye Camii, Osmanlı padişahı II. Selim döneminde Mimar Sinan'ın yaptığı ve Osmanlı'nın önceki başkenti Edirne'de bulunan bir külliyedir. Mimar Sinan'ın 80 yaşında yaptığı ve "ustalık eserim" şeklinde nitelendirdiği Selimiye Camii, gerek Mimar Sinan'ın, gerek Osmanlı mimarisinin en önemli eserleri arasında sayılır.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali</span> Adıyaman ve Şanlıurfada bir baraj

Atatürk Barajı, Adıyaman ve Şanlıurfa illeri arasında, enerji ve sulama amaçlı bir barajdır. GAP Projesi içinde, Karakaya Barajının 180 km mansabında, Adıyaman iline 51 km uzaklıkta, Şanlıurfa ilinin Bozova ilçesine ise 24 km uzaklıkta olup, Fırat Nehri üzerinde kurulmuştur. Barajın tamamlanmasıyla Türkiye'nin en büyük üçüncü gölü olan Atatürk Baraj Gölü oluşmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kubbe</span> binaların üstünü örtmek için kullanılan yarım küre şeklindeki mimarî unsur

Kubbe, binaların üstünü örtmek için kullanılan yarım küre şeklindeki mimarî unsur.

<span class="mw-page-title-main">İskenderpaşa Camii (Beykoz)</span>

İskender Paşa Camii, İstanbul'un Beykoz ilçesinde yer alan bir külliyedir. Kanlıca İskelesi'nin önündeki küçük meydanda bulunmaktadır. I. Süleyman (Kanuni) ve II. Selim dönemlerinin devletin ileri gelenlerinden "Mağusa Fatihi" olarak tanınan Gazi İskender Paşa tarafından yaptırılmıştır. Kanlıca Camii olarak da bilinir. İskender Paşa'nın 967/ 1559 tarihli vakfiyesi ile belirtilen bu mescidi, Mimar Sinan'ın tezkirelerinde "Kanlıca'da merhum İskender Paşa" ve "Camii İskender Paşa der Kanlıca" şeklinde kayıtlıdır. Caminin harim kapısı üzerindeki kitabede görülen 967/ 1559-60 tarihi külliyenin tamamlanma tarihi olarak kabul edilebilir. Yapıların tasarımı Mimar Sinan'a aittir.

<span class="mw-page-title-main">Burdur Gölü</span> Türkiyede yer alan bir tektonik göl

Burdur Gölü, Göller Bölgesi göllerinden Burdur ve Isparta illeri arasında yer alan bir tektonik göldür. Göl büyüklüğü açısından Türkiye'de yedinci sıraya sahiptir. Burdur şehir merkezine çok yakındır. Ortalama göl alanı 153 km², rakımı ise 842,87 metredir. Güneybatısına doğru Burdur'un diğer göllerinden Salda Gölü ile Yarışlı Gölü vardır.

Kırıkkemer ya da Kovukkemer, İstanbul Kemerburgaz'da yer alan tarihî bir su kemeridir. Eski bir Roma su kemeri temeli üzerine Mimar Sinan tarafından 1554-1562 yılları arasında yapılmıştır. 35 m.yüksekliğinde ve 408 m uzunluğundadır. Tek katlı bölümünde 12, 3 katlı asıl kemer bölümünün ilk katında 4, ikinci katında 10, üçüncü katında ise 21 göz bulunmaktadır. Giriş bölümündeki 90 derecelik yön değişikliğinden dolayı halk arasında Kırık Kemer adıyla anılmış ve oldukça iyi korunarak günümüze bu adla ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kanunî Sultan Süleyman Köprüsü</span> tarihi yapı

Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü, İstanbul ilinin Büyükçekmece ilçesinde bulunan, Büyükçekmece ile Mimarsinan Mahallesi arasında yer alan tarihi köprü.

<span class="mw-page-title-main">Bozdoğan Kemeri</span>

Bozdoğan Kemeri ya da başka adı ile Valens Su kemeri, Romalılar tarafından İstanbul'da yaptırılan su kemeri. Roma imparatoru Valens tarafından 4. yüzyılın sonlarında tamamlandı. Farklı dönemlerde Osmanlı Sultanları tarafından restore ettirilen su kemeri, şehrin önemli tarihî eserlerinden birisidir. Orta Çağ'da, kentin su ihtiyacını karşılayan su kemerlerinin en önemlilerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Justinianus Köprüsü</span> Serdivanda tarihi bir köprü

Justinianus Köprüsü veya Sangarius Köprüsü, Türkiye'de, Geç Roma Döneminden kalma, Sakarya nehri üzerinde bir taş köprüdür. Yapı Doğu Roma İmparatoru Justinianus (527–565) tarafından başkent Konstaninopolis ile imparatorluğun doğu vilayetleri arasındaki ulaşımı kolaylaştırmak için inşa ettirildi. Neredeyse 430 m uzunluğundaki köprü, dev ölçüleri nedeniyle dönemin yazar ve şairlerin eserlerine konu olmuştu. Justinianus'un Boğaziçi yerine gemiyle Anadolu'dan geçebilmek için kanal projesi planladığı ve köprünün bu projenin bir parçası olduğu iddiası uzmanlar tarafından tartışılmaktadır. Köprü, 2018'de UNESCO tarafından Dünya Mirası Geçici Listesi'ne eklendi.

<span class="mw-page-title-main">Melen Çayı</span> Düzcede bir akarsu

Melen Çayı, Düzce ilinin bir akarsuyudur. Havzasının %80'i Düzce ili sınırlarında kalır. Havza genişliği 2317 km²'dir. Aşağı kesimlerinde Düzce-Sakarya sınırını oluşturur. İsmini bulunduğu köyden alır.

Bali Paşa Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde Bali Paşa caddesi Hoca Efendi sokağındadır. Kesmetaştandır ve minaresi klasik olarak sağındadır. II. Bayezid'in veziri Malkoçoğlu Balı Paşa'nın başlattığı ve bitiremediği camiyi karısı Hüma Sultan 1504'te tamamlatmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nişancı Mehmet Paşa Camii</span>

Nişancı Mehmet Paşa Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde Karagümrük semtinde Nişanca caddesindeki cami. 1584-1588 arasında Mimar Sinan tarafından yapılmıştır. Tezkiretülbünyan ve Tezkiretü’l-ebniye’de yer almamakla birlikte Tuhfetü’l-mi‘mârîn’de ona ait gösterilmektedir. Mimar Sinan'a ait olduğunu Evliya Çelebide yazar. Mimar Sinan 996’da (1588) ölmüş, cami ise ertesi yıl bitirilmiştir. Kaynaklarda genellikle Sinan tarafından başlanıp kalfalarından biri tarafından tamamlandığı belirtilen eser Aptullah Kur’an’a göre de Mimar Dâvud Ağa’nındır. Sinan’ın son zamanlarına rastlayan camiyi onun üslûbunu devam ettiren Dâvud Ağa’nın tamamlamış olması en güçlü ihtimaldir. Doğan Kuban’ın görüşleri de bu yöndedir. Câminin kapısı üzerinde, caminin inşâsına H.992 / M.1584'te başlanıp H.997 / M. 1589 tarihinde bitirildiğini gösteren nesir halinde bir kitâbesi vardır. Caminin giriş kapısı üstündeki III. Murat tuğrasının tasarımının Nişancı Mehmet Paşa tarafından yapıldığı bilinmektedir. Sultan III. Mustafa tuğralı kitabede Mehmet Paşa torunu Şükrullah Efendi tarafından caminin esaslı tamir edildiğini anlatılır. Kuzeydoğu tarafında Keskin Dede yatmaktadır. Zamanında bir külliye olarak tasarlanan imaretten sadece cami ve türbe kalmıştır. Caminin içinde bir hazire vardır. Pek bakımlı olmayan hazîrede, bâninin oğlu Eyüp Kadısı Mehmed Nutki Efendi’de medfûn bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Taşköprü (Üsküp)</span>

Taşköprü Vardar Nehri üzerinde, Üsküp şehir merkezinde bulunan tarihi Osmanlı köprüsü. Üsküp’ün simgelerinin en başında yer alır. Fatih Köprüsü veya Fatih Sultan Mehmet Köprüsü olarak isimlendirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bizans mimarisi</span> Doğu Roma mimarisine genel bakış

Bizans mimarisi, Bizans İmparatorluğu mimarisidir. İmparatorluk, Büyük Konstantin, Roma İmparatorluğu başkentini Roma'dan Byzantion'uma doğuya taşıdığı 330 yılından sonraki Roma İmparatorluğu'nun sanatsal ve kültürel varlığını adresler. Byzantion, "Yeni Roma", sonradan Konstantinopolis ismini almıştır, bugün İstanbul olarak adlandırılmaktadır. İmparatorluk, bir Milenyumdan fazla yaşamış, Avrupa'da Orta Çağ ve Rönesans mimarlığını etkin şekilde etkilemiş, 1453 yılında İstanbul'un fethinden sonra Osmanlı mimarisini etkilemiştir.

Avasköy Kemeri, Karakemer, Tekkemer ya da Yılanlıkemer, İstanbul'un Esenler ilçesi sınırları içinde bulunan tarihî bir su kemeridir. 11 gözlü, tek katlı ve 10,3 metre yükselliğinde olan yapı, Mimar Sinan eserlerindendir. Toplam uzunluğu 109,5; göz açıklıkları ise 4,5 metredir. Fakat ortadaki gözde bu açıklık 6 metre olacak şekilde bırakılmıştır. Kemerin yapımında sert kalker taşından yararlanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Güzelce Kemeri</span>

Güzelce Kemeri, Gözlüce Kemeri ya da Cebeciköy Kemeri, İstanbul'un Sultangazi ilçesine bağlı Cebeci mahallesi sınırları içinde kalan tarihî bir su kemeridir. Yüksekliği 29,5; uzunluğu 155 metre olan kemerin altta 8; üstte ise 11 gözü vardır. Kemer duvarları en altta 5,4; üstte ise 2,6 metre kalınlığındadır. Kemer yapımında kesmetaş kullanılmıştır. Bir Mimar Sinan eseri olan yapı; günümüzde Alibeyköy Barajı'nın havzası içinde kalmış durumdadır. Yaz mevsiminde baraj gölünün sularının çekildiği dönemlerde yakından incelenebilir. Yapıldığı 16. yüzyılın mimarî özelliklerini bozulmadan muhafaza etmeyi başarabilmiştir. Yakın çevresinde yerleşim olmadığı ve hemen hemen yarısına kadar baraj suları içinde kaldığı için günümüzde de tahrip olma tehlikesi asgarî düzeydedir.

<span class="mw-page-title-main">II. Evkaf Apartmanı</span>

II. Evkaf Apartmanı; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir apartmandır. Ulus'taki İstiklal Caddesi üzerinde bulunur. Mimar Kemaleddin tarafından tasarlanan ve 1930 yılında inşaatı tamamlanan yapı, günümüzde Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü binası olarak kullanılmaktadır. Ayrıca; Ankara Devlet Tiyatrosu'na bağlı olarak hizmet veren sahnelerden Küçük Tiyatro ve Oda Tiyatrosu'na da ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kurşunlu Cami (Kayseri)</span> Kayseri, Türkiyede bir cami

Kurşunlu Cami, Kayseri'de bulunan, Mimar Sinan'ın yaptığı Osmanlı mimarisinin yapıtlarından biridir. Caminin diğer adı Hacı Ahmet Paşa Camisi'dir. Merkezi kubbesinin kurşunla kaplı olmasından dolayı ismi Kurşunlu Cami konulmuştur. Kayseri'de 12 eser yapan Mimar Sinan'ın, Kayseri'de günümüze ulaşmış tek eseridir. Minberi, iç süslemeleri, şadırvanı ve kalem nakışları bakımından Osmanlı mimarisinin çizgilerini görmek mümkündür.

<span class="mw-page-title-main">Harâmidere Köprüsü</span> İstanbul, Türkiyede bir köprü

Harâmidere Köprüsü, İstanbul-Rumeli üzerinde, Küçükçekmece Gölü ve Büyükçekmece Gölü arasında yer alan tarihi köprü. Uzunluğu 74,40 m olup genişliği 6,29 metredir. Malzemesi muntazam kesme taşlardan olan köprünün diğer adı Kapıağası Köprüsü olarak bilinmektedir.