İçeriğe atla

MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi

MTA Tabiat Tarihi Müzesi, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'ne (MTA) bağlı Ankara'da bulunan doğa tarihi, paleontoloji, madencilik, mineroloji ve jeoloji müzesi.[1]

MTA'nın arazi çalışmalarında toplanan fosil, kayaç ve mineral örneklerinin sergilenmesi ve depolanması amacıyla 1968'de kurulmuştur. Türkiye'nin ilk v en büyük doğa tarihi müzesidir.

Geçmişi

MTA koleksiyonu 1960'lı yılların başında oluştu ve müze 7 Şubat 1968'de Genel Müdürlük Binası içinde açıldı. Açılıştan sonra koleksiyona hem MTA'nın daha sonraki çalışmalarından gelen örnekler hem de çeşitli üniversiteler ile diğer kurum ve kuruluşlardan gelen armağanlarla zenginleşti. 1998'de yeni müze binası yapımı başladı; müze, 2003'te yeni binasına taşındı ancak bir sene sonra ziyaret kapatıldı.[2] 2011'de yeniden ziyarete açıldı.

Müzenin içinde bulunduğu MTA Kampüsünde Türkiye'nin ilk jeoloji parkı olan İhsan Ketin Türkiye Jeoloji Parkı yer alır. Park, 1/10.000'lik Türkiye Jeoloji Haritası şeklinde tasarlanmıştır. Türkiye'nin önemli jeolojik yapıları, kayaçları, ekonomik öneme sahip madenleri, endüstriyel ve enerji hammaddeleri, önemli yeraltı kaynakları, başlıca volkanları, fay hatları ziyaretçilere bilgi panoları ile açıklanır.[3]

Genel Müdürlük bahçesindeki Şehit Mehmet Alan Enerji Parkı 2013 yılından beri Tabiat Tarihi Müzesi'ne bağlı olarak hizmet verir. 2017'de açılan rüzgar türbini ve güneş paneli ile parkın elektrik ihtiyacının azami 8 kWh'si karşılanmaya başlamıştır[4]

Teşhir düzeni

Müzenin sergi salonlarında Türkiye'nin ve dünyanın çeşitli yerlerinden derlenmiş beş bini aşkın örnek bulunur.[4]

Güneş sistemi bölümünde Güneş sistemindeki gezegenler tanıtılır 16 Kasım 2002 tarihinde saat 21.30'da Ankara'da gökyüzündeki yıldızların konumu gösterilir. Bu bölümde ay taşı, yıldırım taşı ve gök taşları sergilenmektedir.[5]

2019 yılında yaptırılan “Akvaryum” müzenin birinci katında bulunur.[4] Bu katta ayrıca omurgalı ve omurgasız fosillere ait çok sayıda örnek sergilenir. Türkiye'de yaşamış ammonit gibi omurgasız hayvanlar ile dev kara kaplumbağası, filler, gergedanlar, zürafalar, atlar gibi omurgalı hayvanlara ait fosiller bulunur.[5] 185 milyon yıllık dev ammonit, günümüzden yaklaşık 3500 yıl öncesine ait Maraş Fili,Yumurtalık sahilinde karaya vuran "Uzun Balina" iskeleti, 13 bin yıl öncesine ait insan ayak izleri müzenin değerli fosilleri arasındadır.[5] Gelmiş geçmiş en büyük kara memelisi olan, dev gergedan Baluchitherium'a ait fosillerin Türkiye'de başka bir müzede örneği yoktur.[5]

Diyorama bölümünde tükenmekte olan Türkiye'ye özgü bitki ve hayvanlara ait örnekler canlandırmalarla sergilenir. 1974 yılında Beypazarı'nda bulunmuş olan Anadolu'da yaşamış son Anadolu panteri ve artık çok nadir bulunan Ankara tavşanının örnekleri diyorama bölümünde yer alan canlandırmalardandır..

"Süs Taşları", "Türkiye Yeraltı Kaynakları", "Sistematik Mineraloji", "Türkiye Madencilik Tarihi", müzedeki diğer bölümlerdendir.

Üçüncü katta, açılışı 2017 yılında yapılan "Bilim Tüneli" bulunur. Bu bölümde ziyaretçiler Türkiye'nin jeolojik miras alanları, Güney Afrika'nın safari parkları, deniz altındaki resiflerde gözlenen biyolojik çeşitlilik ve çiçeklerin dünyasını izleyebilir.[4]

Bilimsel projeler

Müzenin yürüttüğü bilimsel projeler arasında Türkiye'deki Baluchitherium buluntularının gün yüzüne çıkarılması, Türkiye'deki süs taşlarının potansiyelinin ortaya çıkarılması için yürütülen çalışmalar, Türkiye'de madencilik tarihinin araştırılması için yürütülen çalışmalar yer alır.[5]

Kaynakça

  1. ^ "Yerleşim Planı". MTA Genel Müdürlüğü. 21 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2021. 
  2. ^ "MTA Doğa Tarihi Müzesi". Meraklı ve Canlı. 5 Mayıs 2020. Erişim tarihi: 1 Ekim 2024. 
  3. ^ Şafak, Yeni. "Jeoloji Parkı çocukları bekliyor | Aktüel Haberleri". Yeni Şafak. Erişim tarihi: 1 Ekim 2024. 
  4. ^ a b c d Oyal, Neşe (2020). "Türkiye'nin kurumsal ilk ve tek Tabiat Tarihi Müzesi" (PDF). Mavi Gezegen. 
  5. ^ a b c d e Albayrak, Ebru (Ocak-Haziran 2012). "Geçmişin ve Günümüzün Zenginliklerini Sergileyen MTA Tabiat Tarihi Müzesi Yeniden Kapılarını Açtı" (PDF). MTA Doğal Kaynakşar Ekonomi Bülteni. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bursa Arkeoloji Müzesi</span> Bitinya ve Misya bölgelerinde bulunmuş MÖ 3000’den Bizans devri sonlarına kadar olan devirlere ait eserlerin sergilendiği Bursa müzesi

Bursa Arkeoloji Müzesi, Bitinya ve Misya bölgelerinde bulunmuş MÖ 3000'den Bizans devri sonlarına kadar olan devirlere ait eserlerin sergilendiği arkeoloji müzesidir.

Bursa Ormancılık Müzesi, Bursa'da 1989 yılında hizmete girmiş ihtisas müzesi.

<span class="mw-page-title-main">Şefik Bursalı</span> Ressam ve Hattat.

Şefik Bursalı, Türk ressam.

<span class="mw-page-title-main">Muğla Müzesi</span>

Muğla Müzesi 1994 yılında açılmıştır. Yapı olarak eski bir cezaevi binası seçilmiş ve restorasyonundan sonra müze binası olarak hizmete sokulmuştur. Müzeye antik kalıntılarla, heykellerle dolu avludan etrafında toplanmış 3 ana bölümden ve 1 adet sanat galerisinden oluşmaktadır. Türkiye'deki ilk Doğa Tarihi Müzesi burada bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Misis Mozaik Müzesi</span>

Misis Mozaik Müzesi; Adana'nın Yüreğir ilçesinde bulunan bir mozaik müzesidir. 1959 yılında, Misis Antik Kenti'nde yapılan kazılarda gün yüzüne çıkartılan mozaikleri sergilemek amacıyla kurulmuştur. Adana Arkeoloji Müzesi'ne bağlandıktan sonra müze bünyesinde bulunan tüm eserler buraya taşınmış ve ziyarete kapatılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Eskişehir Arkeoloji Müzesi</span>

Eskişehir Arkeoloji Müzesi, Eskişehir'de eski adı ile Hasan Polatkan Bulvarı, yeni adı ile Atatürk Bulvarı'nda bulunan müze.

İstanbul Üniversitesi Zooloji Müzesi, İstanbul Üniversitesi Vezneciler Kampüsünde Biyoloji bölümünün en üst katından bulunan ve Türkiye faunasını yansıtır nitelik taşıyan müzedir. Türkiye’nin ilk zooloji müzesi olma özelliğini taşır.

<span class="mw-page-title-main">Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi</span> Ankaradaki bir müze

Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi, Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan özel bir arkeoloji müzesidir.

<span class="mw-page-title-main">Adana Sinema Müzesi</span>

Adana Sinema Müzesi, Türkiye'nin Adana kentinde bulunan bir sinema müzesidir.

<i>Paraceratherium</i> bilinen en büyük kara memelisi

Paraceratherium [Aceratherium'a yakın], Oligosen'de Avrasya'da yaşamış büyük bir tek toynaklı memeli cinsi. Paraceratheriidae familyasından bir rhinocerotoiddir, dolayısıyla yaşayan en yakın akrabası gergedanlardır.

<span class="mw-page-title-main">Çankırı Müzesi</span>

Çankırı Müzesi, Türkiye'nin Çankırı ilinde yer alan bir müzedir.

Türk Tarih Müzesi ve Parkı; Ankara'nın Etimesgut ilçesinde bulunan, 29 Ağustos 2021 tarihinde beri hizmet veren bir açık hava müzesidir.

Türkiye'de doğa tarihi müzeciliği, 1830'lu yıllarda başlamış olup, Osmanlı döneminden günümüze birçok müze girişimi yapılmış, bu girişimlerin büyük bir kısmı kısa ömürlü olmuştur. Buna karşın günümüzde farklı büyüklüklerde koleksiyonların sergilendiği doğa tarihi müzeleri aktif durumdadır.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tatlı Su Balığı Müzesi, Rize'de konumlanmış bir balık müzesidir. Türkiye'deki en kapsamlı balık müzesidir.

Atatürk Anı Müzesi, Gaziantep'in Şahinbey ilçesinde yer alan sanat müzesidir.[1]Gazi Mustafa Kemal Atatürk 26 Ocak 1933 tarihinde Gaziantep'e geldiği zaman o dönemin Valisi Lütfi Bey ve Belediye Başkanı Hamdi Beyin teklifi ile Bey Mahallesi nüfusuna kaydedilmiş. Bu yüzden Atatürk Anı Müzesi de Bey Mahallesinde 2013 yılında açılmıştır.[2] Atatürk Anı Müzesi'nin açıldığı ev daha önce Konukoğlu ailesine ait Antep eviydi. Daha sonra müze olarak kullanımı için Gaziantep Büyükşehir Belediyesine bağışlanmıştır.[1]

<span class="mw-page-title-main">Milet Müzesi</span> Aydının Didim ilçesine bağlı, Balat Köyü yakınlarındaki müze

Milet Müzesi, Aydın'ın Didim ilçesine bağlı, Balat Köyü yakınlarındaki Milet Antik Kenti alanı içerisinde konumlanmış bir arkeoloji müzesidir.

<span class="mw-page-title-main">Rize İl Eğitim Tarihi Müzesi</span>

Rize İl Eğitim Tarihi Müzesi, 24 Kasım 2017 tarihinde Ali Metin Kazancı Rize Anadolu Lisesi binası içerisinde oluşturulmuş bir eğitim müzesidir. Müze, Milli Eğitim Bakanlığı'nın tarihin izlerini görünür kılmak; okul ve kurumlarda öğrenim gören gençlerin, geçmişleriyle gelecekleri arasında bir köprü kurarak, eğitimin geleceğini inşa etmelerine katkı sağlamak amacıyla, Türkiye'nin 81 ilinde 81 eğitim tarihi müzesi kurma projesi kapsamında hayata geçirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Beşiktaş Kedi Müzesi</span> Beşiktaşta bir müze

Beşiktaş Kedi Müzesi, Sunay Akın öncülüğünde Beşiktaş Belediyesi tarafından kurulmuş İstanbul ilinin Beşiktaş ilçesinde yer alan bir müzedir. Müze 4 Ekim 2023 tarihinde ziyarete açılmıştır. İstanbul'un ilk hayvan temasına sahip müzesi olarak bilinmektedir. Müze, belediyeye ait Çırağan Hizmet Binasında yer almaktadır. Dönemin belediye başkanı Rıza Akpolat tarafından açılan müze Sunay Akın'ın koleksiyonlarından oluşmaktadır, müzede kedileri tasvir eden figürler, oyuncaklar, kitaplar, çizgi romanlar ve objeler yer almaktadır. Müze içerisinde "Kedi Kaleci" ve "Nuh'un Gemisi" bölümleri mevcuttur, bu bölümlerle futbola ve doğa korumacılığına dikkat çekmek amaçlanmıştır. Pazartesi hariç belirli günlerde açık olan müze ücretsiz olarak gezilebilmektedir.

Müze 23 Nisan 2017’de açılmıştır ancak 2 Mayıs 2017 yılında faaliyete başlamıştır. Türkiye’nin ilk çocuk müzesidir. Nazım Hikmet Kongre ve Sanat Merkezi’nde bulunmaktadır. Müzenin amacı çocuklara belirli temaları etkinlikler ile öğretmektir. Bu yüzden ziyarete gelen çocuklar yaş gruplarına göre ayrılarak ve randevu ile gezdirilmektedir.

Müzenin binası, Atatürk'ün Yalova'da Yürüyen Köşkü yaptırmadan önce kaldığı evdir. 1981 yılında restore edilmiştir ve Atatürk'ün eşyalarının sergilendiği bir müze olarak faaliyete geçmiştir. Sonrasında, Kocaeli Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 20 Kasım 2007 tarih ve 193 sayılı kararıyla tescil edilen Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) Atatürk Köşkü Baltacı Çiftliği Köşkü olarak bilinmekte olan köşk, çocuk müzesi olarak faaliyete geçmesi için Şubat 2013'te restorasyonuna başlanmıştır. Temmuz 2014'de tamamlanıp 30 Ağustos 2014 yılında faaliyete başlamıştır.