İçeriğe atla

MEFO

MEFO (Almanca: MEtallurgische FOrschungsgesellschaft m.b.H.),[1] Nazi Almanyası hükûmeti tarafından, II. Dünya Savaşı'ndan önceki yıllarda Alman silahlanma çabalarını finanse etmek için kurulmuş bir kukla şirket.

Kökeni

Bu kukla şirket, Mayıs 1933'te, Hjalmar Schacht'un Reichsbank Başkanı olarak Mart 1933'te atanmasından hemen sonra, dört Alman silah üreticisi Krupp, Siemens, Gutehoffnungshütte ve Rheinmetall'den alımlar için bir cephe olarak kuruldu. Dörtlü, Reichsmark'ın ilk hisse sermayesini 1 milyona çıkarmaya ikna edildi. Halk, özel şirketler veya yatırımcılar tarafından Alman hükûmeti bu özel şirkete dahil gibi gözükse de, hükûmetin yasal olarak hiçbir şekilde bağlantısı bulunmuyordu; kağıt üzerinde, MEFO tamamen özel bir şirketti, gerçekte, şirketin Reich Savunma Bakanlığı ve diğeri Reichsbank tarafından atanan iki direktörü vardı.

Dört şirket, 1 milyar Reichsmark'ı (4 milyar 2009 Euro'ya eşdeğer) bir araya topladı ve burada ise Nazi Hükûmeti, Mefo faturaları (Almancada Mefo-Wechsel olarak bilinir) olarak bilinen beş yıllık senetlerle parayı geri ödemeyi kabul etti.[2][3] Kısa bir süre sonra Naziler, bu notları indirdi ve temelde bir tür para birimine dönüştürdü.[4]

1934 ile 1938 arasında, toplam 12 milyar Reichsmark değerinde MEFO faturası yeniden silahlandırmanın bedelini ödemek için çıkarıldı. Bunu bağlamlamak için, Almanya'nın Hitler'in iktidara gelmesinden bir yıl önce 1932'deki milli borcu sadece 10 milyar Reichsmark idi. 1938 yılına gelindiğinde, resmî milli borcun 19 milyar Reichsmark olduğunu kabul etti. Ancak MEFO faturalarında 12 milyar Reichsmark bunun üzerine eklendi. Başka bir deyişle, Hitler ve Alman Ekonomi Bakanı Hjalmar Schacht, Almanya'nın milli borcunu sadece altı yıl içinde üç katına çıkardı, ancak artışın yarısından fazlası kitapların dışında kaldı.

MEFO notları 1938'de sona erdiğinde, hükûmet ciddi bir nakit sıkıntısı çekti. Sorunu çözmek için Nazi rejimi, “bankaların bu faturaları geri ödemek için devlet tahvili satın almak zorunda kaldıkları için hükûmet tasarruf hesaplarından ve sigorta şirketlerinden para aldı. Bu, sıradan Alman vatandaşını Alman yeniden silahlanmasının finansmanı yaptı.”[2] Sonunda, hükûmet nakit sıkıntısını azaltmak için darphaneye başvurmak zorunda kaldı.

Almanya'nın yeniden silahlanma programının temel bileşenleri daha sonra Ekonomi Bakanlığı yapmış ve Savaş Ekonomisi için çalışmalar yapan Hjalmar Schacht tarafından icat edildi.

1933'te iktidara geldikten sonra, Nasyonal Sosyalistler Almanya'nın yönetilmesinin vergilerden veya kamu kredilerinden üretilmesi muhtemel olmayan fonlar gerektireceğini fark etti. Buna ek olarak, yeniden silahlanma çabasını gizli tutma ihtiyacı, bu kukla şirketin kurulmasına yol açtı.

MEFO Tahvilleri İçin Uygulanan İşlemler

Silahlanma finansmanına yol açan işlemler aşağıdaki gibi yapılmıştır:[5]

  • Silah üreticilerine Silah Üretme Sözleşmesi imzalatıldı.
  • MEFO borsası bu yükleniciler tarafından MEFO faturalarının ödemesi olarak alındı ve MEFO Şirketi tarafından kabul edildi
  • Kambiyo senetleri Reichsbank ile olası yeniden iskonto için tüm Alman bankaları tarafından alındı.
  • Borsa senetleri yayımlandıktan beş yıl sonra Alman Reich tarafından garanti edildi.

Bu sistem Nisan 1938'e kadar kullanılmaya devam etti.   Bu faturaların 12 milyar Reichsmark'ı (45 milyar 2009 Euro'ya denk) olağanüstü idi. O zaman, beş yıl garantili olan bu faturaların ilki 1939'da, sahiplerinin ödeme için Reichsbank'a sunmaları muhtemeldi.

Bu finansman yöntemi, Nazi Hükûmetinin Reichsbank'tan mevcut tüzükler altında yasaklanan büyük krediler almasını sağladı. Reichsbank tarafından hükûmete doğrudan borç verme, yasal olarak 100 milyon Reichsmark ile sınırlandırılmıştır.

Bu varoluşların büyük doğası nihayetinde 1939'da Reichsbank ve Maliye Bakanlığı arasında bürokratik bir çatışmaya yol açtı ve tüm stratejinin 20 Ocak 1939'da Hjalmar Schacht'ın istifasına yol açtı.

Ayrıca bakınız

Alıntı

Kaynakça

  1. ^ "MEFO". World News (WN) Network. 2 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2012. 
  2. ^ a b Martin Kitchen, A History of Modern Germany 1800–2000, Maden, MA, Blackwell Publishing, 2006, p. 284
  3. ^ The Economics of World War II: Six Great Powers in International. ISBN 0-521-62046-5. 
  4. ^ The economic recovery of Germany from 1933 to ... Austria in March 1938. 17 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2020. 
  5. ^ "The Nuremberg Trial Proceedings, Vol.13". The Avalon Project. 7 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2015. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hjalmar Schacht</span>

Horace Greeley Hjalmar Schacht, Alman Bankacı. Reichsbank'ın genel başkanı ve Nazi Almanyası'nın Ekonomi Bakanı.

<span class="mw-page-title-main">Weimar Cumhuriyeti</span> 1918/1919–1933 yıllarında Almanya

Weimar Cumhuriyeti, Almanya'da, Philipp Scheidemann'ın 9 Kasım 1918 tarihinde cumhuriyetin kurulduğunu ilan etmesi ile başlayıp 30 Ocak 1933 tarihinde Adolf Hitler'in şansölye olmasına kadar süregelmiş döneme verilen isimdir. “Weimar Cumhuriyeti” adı tarih yazımı için kullanılan bir terimdir. Bu adın kaynağı, I. Dünya Savaşı'ndan yenilgiyle çıkılması sonucu lağvedilen Alman monarşisi yerine millî meclisin yeni anayasayı oluşturmak için 1919 yılında toplandığı Weimar kentidir. Parlamenter demokrasiye dayanan bir rejimin kurulmuş olduğu bu dönemde “Deutsches Reich” yani Alman İmparatorluğu adı muhafaza edildi. Almanya'da liberal demokrasi yerleştirmek için yapılan bu ilk girişim, yoğun sivil anlaşmazlıkların ve ekonomik sorunların olduğu bir dönem getirdi.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Buhran</span> dünya çapında ekonomik bunalım (1929–1939)

Büyük Buhran, Büyük Depresyon veya 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı, 1929'da başlayan ve 1930'lu yıllar boyunca devam eden ekonomik buhrana verilen isimdir. Buhran, Kuzey Amerika ve Avrupa'yı merkez almasına rağmen, dünyanın geri kalanında da yıkıcı etkiler yaratmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Albert Speer</span> Alman mimar ve politikacı

Berthold Konrad Hermann Albert Speer, Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı boyunca Silahlanma Bakanı. Modern görüşlere sahip başarılı bir mimar, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'ne ilk katılanlardan, Hitler'in yakın dostu. Bazı tarihçiler onu "Nazi rejiminin en güçlü ve vicdansız liderlerinden" diye tanımladı. Savaştan sonra, Nazi yönetiminin bizzat içinde yer almış biri olarak kaleme aldığı iki otobiyografik eseri Üçüncü Reich'ın işleyişini açığa çıkaran önemli eserler olarak değerlendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Joachim von Ribbentrop</span> Alman politikacı

Joachim von Ribbentrop, Nazi Almanyası Dışişleri Bakanı ve diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Nazi Almanyası</span> 1933ten 1945e dek Nazi Partisi yönetimindeki Almanya

Nazi Almanyası, Almanya’nın 1933 ile 1945 yılları arasında, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (NSDAP) idaresi altında, tek parti rejimine dayalı yönetim sistemiyle “Führer” unvanlı hükûmet (1933-1945) ve devlet başkanı (1934-1945) Adolf Hitler’in liderliğinde egemenlik sürdüğü döneme verilen isim. Alman tarihi içerisinde “Reich”ların üçüncüsüdür; bundan dolayı Üçüncü Reich ismiyle de nitelendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Walther Funk</span> Alman siyasetçi

Walther Funk, Alman siyasetçi. Nazi Almanyası döneminde Ekonomi Bakanı ve Reichsbank Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Fritz Todt</span> Alman mühendis, general ve ünlü Todt Örgütünün kurucusu (1891-1942)

Fritz Todt, Alman mühendis, general ve ünlü Todt Örgütü'nün kurucusu.

<span class="mw-page-title-main">Alman tekrar silahlanması</span> 1918-1939 arasında Almanyanın yeniden silahlanması

Alman tekrar silahlanması (Aufrüstung), 1930'larda NSDAP tarafından Versay Barış Antlaşması'nı ihlal eden büyük bir silahlanma gayretiydi. Tekrar güç mücadelesi esnasında Nasyonal Sosyalist Parti, Almanya'nın kayıp ulusal gururunu toparlamaya söz verdi. Parti, Versay Antlaşması'nın ve Weimar Cumhuriyeti'nin boyun eğmesinin bütün Almanlar için bir utanç olduğunu belirtti ve Alman halkına askeri yeniden silahlandırmayı vadetti.

<span class="mw-page-title-main">Reichsmark</span> Alman para birimi (1924-1948)

Reichsmark, 1924 ve 20 Haziran 1948 arası dönemde Almanya'da kullanılan para birimi. Bir Reichsmark, 100 Reichspfennig değerinde idi.

<span class="mw-page-title-main">Çekoslovakya'nın İşgali</span>

Çekoslovakya'nın İşgali (1938-1945), Münih Antlaşması sonucu Almanya'nın, Südetler olarak bilinen bölgeyi işgal etmesiyle başlamıştır. 16 Mart 1939'da Alman birlikleri Çekoslovakya'nın geri kalanını da işgal ederek II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar ülkenin varlığına son vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kurt Schmitt</span>

Kurt Schmitt, Alman ekonomi lideri ve Nazi Almanyası Ekonomi Bakanı.

<span class="mw-page-title-main">Nazi Partisi liderleri ve yetkilileri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu madde, Nazi Partisinin liderleri ve yetkililerinin listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Adolf Hitler'in 50. doğum günü</span>

Adolf Hitler'in 50. doğum günü, 20 Nisan 1939'da Nazi Almanyası genelinde ve dünyanın bazı kesimlerinde millî bayram olarak kutlandı. Müttefikler diplomatik olarak kutlamaları yok saysa da Almanya genelinden ve Mihver ülkelerinden Hitler'e hediyeler yollandı, telgraflar çekildi. Kara, hava ve deniz kuvvetlerinin yanı sıra SS birliklerinin de katıldığı doğum günü kutlamasında yaklaşık 50 bin kişi Berlin sokaklarında yürüdü.

<span class="mw-page-title-main">Fritz Thyssen</span>

Friedrich "Fritz" Thyssen, Almanya'nın önde gelen sanayici ailelerinden biri olarak dünyaya gelen bir Alman iş insanıydı.

<span class="mw-page-title-main">1930'lar</span> onyıl

1930'lar, 1 Ocak 1930'da başlayan ve 31 Aralık 1939'da sona eren, Gregoryen takviminin içinde bulunan bir onyıldır.

<span class="mw-page-title-main">Nazi Almanyası ekonomisi</span> 21. yüzyıl Almanyasının Nazi dönemindeki ekonomisi

Diğer birçok Batılı ülke gibi Almanya da 1929 Wall Street Çöküşü etrafında yükselen işsizlikle birlikte Büyük Buhran'ın ekonomik etkilerinden acı çekti. Adolf Hitler 1933'te Almanya Şansölyesi olduğunda, ekonomiyi iyileştirmeye yönelik politikalar getirdi. Değişiklikler, devlet endüstrilerinin özelleştirilmesini, otarşiyi ve ithalat tarifelerini içeriyordu. Haftalık kazançlar 1933'ten 1939'a kadar reel olarak %19 arttı, ancak bu büyük ölçüde çalışanların daha uzun saatler çalışmasından kaynaklanıyordu, saatlik ücret oranları ise Büyük Buhran sırasında ulaşılan en düşük seviyelere yakın kaldı. Ek olarak, azalan dış ticaret, birçok Alman için kümes hayvanları, meyve ve giyim gibi tüketim mallarının karneye bağlanması anlamına geliyordu. Naziler, Büyük Buhran'ın ortasında iktidara geldi. O dönemde işsizlik oranı %30'a yakındı. 1938'de Almanya'da işsizlik ortadan kalktı. 1933 yılında 56 olan sanayi üretimi, 1938 yılında 144'e çıktı. Hitler liderliğindeki Nazilerin iktidara geldiği 1933 yılından itibaren Almanya ekonomisi üzerindeki gelişmeler ve Hitler'in izlediği ekonomi politikaları günümüzde dahi olağanüstü başarı olarak değerlendirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">20 Şubat 1933 Gizli Toplantısı</span>

20 Şubat 1933 Gizli Toplantısı, Adolf Hitler ve 20-25 sanayici tarafından Reichstag Başkanı Hermann Göring'in Berlin'deki resmi konutunda düzenlenen gizli bir toplantıydı. Amacı, Nazi Partisi'nin seçim kampanyası için para toplamaktı.

<span class="mw-page-title-main">Nasyonal Sosyalist Halkın Refahı</span>

Nasyonal Sosyalist Halkın Refahı, Üçüncü Reich döneminde bir sosyal yardım kuruluşuydu. NSV ilk olarak 1931'de Berlin şehrinde yerel olarak faaliyet gösteren küçük bir Nazi Partisi'ne bağlı yardım kuruluşu olarak kuruldu. 3 Mayıs 1933'te, Nazi Partisi Almanya'da iktidara geldikten kısa bir süre sonra, Adolf Hitler onu ülke çapında faaliyet gösterecek bir parti örgütüne dönüştürdü. NSV'nin yapısı, yerel, ilçe (Kreis) ve ilçe (Gau) yönetimleriyle Nazi Partisi modeline dayanıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Rentenmark</span>

Rentenmark, 15 Kasım 1923'te Weimar Almanyası'nda 1922 ve 1923 yıllarındaki hiperenflasyonu durdurmak amacıyla çıkarılan bir para birimiydi. Önceden kullanılan "kâğıt" Mark neredeyse tamamen değersiz hale gelmişti. Rentenmark, 100 Rentenpfennig'e bölünmüştü ve 1924'te Reichsmark ile değiştirildi.