İçeriğe atla

Léo Delibes

Leo Delibes
Leo Delibes 1885
Doğum21 Şubat 1836
Fleche, Sarthe, Fransa
Ölüm16 Ocak 1891 (54 yaşında)
Paris, Fransa
MeslekOpera, operet ve bale bestecisi müzisyen
İmza

Clément Philibert Léo Delibes; 21 Şubat 1836 – Saint-Germain-du-Val köyü, La Fleche, Sarthe, Fransa– 16 Ocak 1891, Paris) en iyi bale, operet ve operaları eserleri ile tanınan bir Fransız Romantik bestecisiydi. Eserleri arasında Coppélia (1870) ve Sylvia (1876) baleleri ve iyi bilinen "Flower Duet" 'i içeren Lakmé (1883) operası bulunur.

Yaşamı

Léo Delibes Fransa'nın Pays de la Loire bölgesinde şimdi "La Fleche" şehrinin bir mahallesi olan Saint-Germain-du-Val adlı bir köyde doğmuştur. Babası bir postacı idi ve Delibes küçük yaşta iken öldü. Annesi çok yetenekli bir amatör müzisyen idi ve büyük babası bir opera şarkıcısı idi. Delibes annesi ve dayısı tarafından yetiştirildi.

1847'de Paris'e gidip Paris Konservatuvarı'nda eğitimine başladı ve Adolphe Adam tarafından verilen kompozisyon derslerini almaya başladı. Bir yıl sonra şan derslerine başladı ise de şarkıcılıktan daha çok bir orgcu olarak yetişti. Konservatuvara devam ederken geçimini sağlamak için "Theatre Lyrique"de provalara piyano eşlik sağlama ve koro lideri işlerinde çalıştı. 1864'te Paris Operası'nda ikinci koro lideri oldu. 1865-1871 döneminde "Saint-Pierre-de-Chaillot" kilisesinde orgculuk yaptı.

Delibes bir seri operet hazırlamıştır ve bunlardan ilki 1865'te Folies-Nouvelles'de galası yapılan "Deux sous de charbon, ou Le suicide de Bigorneau (İki Şu Değerine Kömür veya Bigorneau'nun İntiharı)" olmuştur.

III. Napolyon için Algers (Cezayir) temalı ve aynı adlı bir törensel kantata ile o zamanki Fransız devlet başkanının ilgisini çekti. 1866'da hazırladığı, koreografisini Leon Minkus'un yaptığı, "La Source (Kaynak)" adlı bale çok popüler oldu. 1870'te hazırlamış olduğu, bir mekanik oyuncağın bir köylü gencini yaşayan sevgilisinden ayırması temasını işleyen Coppelia adlı bale eseri ile sanatının zirvesine eriştiği kabul edilir. Delibes bundan sonra 1876'da "Sylvia" adlı bir diğer bale eseri de hazırlamıştır.

Sonraki yıllarda Delibes bir seri yeni opera hazırladı. Bunlardan sonuncusu olan, 1883'te yapımlanan Lakme operası birçok popüler olan şarkı ve müziksel parça kapsamaktaydı; örneğin "Legende du Paria (Can Şarkısı)" ve bir barkerol olan ""Sous le dôme épais" şarkısı.

1867'de Delibes Adolphe Adam'ın Le Corsaire adlı balesinin yeniden yapımlanması için "Le Jardine Anıme" adlı bir divertisman besteledi. Aynı yıl Messe brève mas ilahisini hazırladı.

Delibes hemen her yıl yeni bir operet hazırlayıp yapımlatmaya başladı. Bunun yanında tiyatro oyunları için eşlik müziği de hazırlamaktaydı. Bunlar arasında, sonradan Verdi'nin Rigoletto operasına uyarladığı Victor Hugo'nun "Le roi s'amuse" adlı oyunu için hazırladığı danslar ve antik şarkılar içeren eşlik müziği çok ilgi çekmiştir. Bazı müzikologlar daha sonra hazırlanan Gounod Faust operasının Delibes'in Faust drama oyunu için hazırladığı eşlik müziğinin çok benzeri olduğunu iddia ederler.

Delibes 35 yaşında iken 1871'de Léontine Estelle Denain ile evlenmiştir. Delibes 1891'de Paris'te ölmüştür ve mezarı "Montmartre Mezarlığı"ndadır.

Kardeşi Michel Delibes İspanya'ya göç etmiştir ve İspanyol yazar Miguel Delibes'in büyükbabasıdır.

Eserleri

Operalar

TarihİsimPerde sayısıGalaLibretto
1857 Maître Griffard1 3 Ekim 1857, Paris, Théâtre-Lyrique Eugène Mestépès ve Adolphe Jaime
1859 L'Omelette à la Follenbuche1 8 Haziran 1859, Paris, Bouffes-Parisiens Eugène Labiche ve Marc Michel
1859-1860 Monsieur de Bonne-Étoile1 4 Subat 1860, Paris, Bouffes-Parisiens Philippe Émile François Gille
1859 La fille du golfe1
1863 Le Jardinier et son seigneur1 1 Mayis 1863, Paris, Théâtre-Lyrique Michel Carré ve Théodore Barrière
1863 La TraditionManzum Prolog 5 Ocak 1864, Paris, Bouffes-Parisiens H. Derville
1865 Le Bœuf Apis2 15 Nisan 1865, Paris, Bouffes-Parisiens Philippe Émile François Gille ve Eugène Furpille
1867 Malbrough s'en va-t-en guerre; Georges Bizet, "Emile Jonas" ve "Edouard Legouix" ile birlikte 4 13 Aralik 1867, Paris, Théâtre de l'Athénée Paul Siraudin ve William-Bertrand Busnach
1869 Le Cour du roi Pétaud3 24 Nisan 1869, Paris, Théâtre des Variétés Philippe Émile François Gille ve Adolphe Jaime
1873 Fleur-de-lys1 5 Nisan 1873, Londra, The Royal Philharmonic Theatre Henry Brougham Farnie
1873 Le Roi l'a dit3 24 Mayis 1873, Paris, Opéra-Comique Pierre Edmond Julien Gondinet
1880 Jean de Nivelle3 8 Mart 1880, Paris, Opéra-Comique Pierre Edmond Julien Gondinet ve Philippe Gille
1883 Lakmé3 14 Nisan 1883, Paris, Opéra-Comique Pierre Edmond Julien Gondinet ve Philippe Émile François Gille, Kaynak:Pierre Loti
1893 Kassya; Jules Massenet bitirdi 4 24 Mart 1893, Paris, Opéra-Comique Henri Meilhac ve Philippe Émile François Gille Kaynak: Leopold von Sacher-Masoch, "Frinko Balaban"

Operetler

TarihİsimPerde sayısıGalaLibretto
1856 Deux Sous de charbon ou Le Suicide de bigorneau1 9 Subat 1856, Paris, Folies-Nouvelles Jules Moinaux
1856 Deux Vieilles Gardes1 8 Agustos 1856, Paris, Bouffes-Parisiens Théodore Ferdinand Vallon de Villeneuve ve Alphonse Lemonnier
1856 Six Demoiselles à marier1 12 Kasim 1856, Paris, Bouffes-Parisiens Ernest Jaime ve Adolphe Choler
1861 Les Musiciens d'orchestre; Jacques Offenbach, "Jules Erlanger" ve "Aristide Hignard" ile birlikte 2 25 Ocak 1861, Paris, Bouffes-Parisiens de Forges ve A. Bourdois
1862 Mon Ami Pierrot1 Temmuz 1862, Bad Ems, Kursaal Lockroy, (Asıl adı:Joseph Philippe Simon)
1864 Le Serpent à plumes1 16 Ocak 1864, Paris, Bouffes-Parisiens Philippe Gille ve Cham, (Asıl adı:Amadée-Charles-Henry de Noé)
1864 Grande nouvelle1
1869 L'Écossais de Chatou1 16 Ocak 1869, Paris, Bouffes Parisiens Philippe Gille ve Adolphe Jaime
Le Don Juan suisse4 Kayıp

Baleler

TarihİsimPerde sayısıGalaLibrettoKoreografi
1866 La source, ou Naila; "Léon Minkus" ile birlikte 3 12 Kasım 1866, Paris, Opera Charles Nuitter ve Arthur Saint-Léon Arthur Saint-Leon
1867 Valse ou Pas de fleurs; Adolphe Adam'in Le Corsaire için dans-divertisman eki 12 Kasım 1867, Paris, Opera
1870 Coppélia, ou La fille aux yeux d’émail2 25 Mayıs 1870, Paris, Opéra Charles Nuitter, Kaynaklar: E.T.A. Hoffmann]], "Der Sandmann", (1816) ve Adolphe Adam opéra comique La Poupée de Nuremberg, (1852) Arthur Saint-Leon
1876 Sylvia, ou La nymphe de Diane3 14 Haziran 1876, Paris, Opera Jules Barbier ve Louis Mérante Louis Merante

Diğer vokal müzik

  • La Marseillaise, erkek sesleri icin aranjman (tarih bilinmiyor)
  • Noël, 3 ses için
  • Les prix, 2 ses ve eşlik
  • Messe brève, 2 çocuk sesi ve org
  • C’est Dieu, koro için
  • En avant, 3 ses için
  • Le dimanche, 2 veya 2 ses için
  • Les norvégiennes, 2 kadın sesi için ve eşlik
  • Les nymphes de bois, 2 kadın ses için ve eşlik
  • La nuit de Noël, 4 erkek sesi için, 1859
  • Pastorale, for 4 male voices, 1865
  • Alger, cantate, soprano, koro ve orkestra için, 1865
  • Hymne de Noël, koro için, 1865
  • Les lansquenets, 4 erkek sesi için, 1866
  • Les chants lorrains, 4 erkek sesi için, 1866
  • Marche de soldats, 4 erkek sesi için, 1866
  • Avril, koro için, 1866
  • Au printemps, 3 ses için, 1867
  • Chant de la paix, 4 erkek sesi için, veya 6 karisik ses için, veya 3 - 4 ses için, 1867
  • Trianon, 4 erkek sesi için, 1868
  • La cour des miracles, 4 erkek sesi için 1868
  • Les filles de Cadix, solo ses için, 1874
  • Les abeilles, 3 ses için, 1874
  • Les pifferari, 3 ses için, 1874
  • L’écheyeau de fil, 3 ses için, 1874
  • Le pommier, 3 ses için, 1877
  • La mort d’Orphée, lirik goruntu tenor ve orkestra için, 1877
  • Voyage enfantin, 3 ses için, 1884

Çeşitli besteler

  • La tradition Nazim prolog, 1864
  • Valse ou pas de fleurs Adolphe Adam'in Le corsaire eserine ek (1867)
  • Le roi s’amuse, six airs de danse dans le style ancien, dans, 1882 (piyano esligi 1882)

Medya

Dipnotlar

Ayrıca bakınız

Dış kaynaklar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Richard Wagner</span>

Richard Wagner, Alman opera bestecisi, tiyatro direktörü, müzik teorisyeni ve yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Georges Bizet</span> Fransız besteci (1838 – 1875)

Alexandre César Léopold Bizet, Fransız klasik müzik bestecisidir. Carmen adlı operası ile dünya çapında tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sully Prudhomme</span> Fransız yazar (1839-1907; Nobel Edebiyat Ö. 1901)

Sully Prudhomme, Fransız şair.

<span class="mw-page-title-main">Adolphe Adam</span> Fransız besteci (1803 – 1856)

Adolphe Charles Adam, opera ve bale bestecisidir. Aynı zamanda müzik eleştirmenliği de yapmıştır. Birçok esere sahip olan Adam, son bestesini 1856'da tamamlamıştır. En ünlü besteleri arasında "Giselle" ve "Le Consaire" yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Ambroise Thomas</span> Fransız besteci (1811 – 1896)

Charles Louis Ambroise Thomas, Fransız besteci ve müzik öğretmeni.

<span class="mw-page-title-main">Orphe ve Eurydice</span>

Orphe ve Eurydice Christoph Willibald Gluck tarafından hazırlanmış bir operadır. Operanın konusu antik Yunan Orfe efsanesine dayanmaktadır ve operanın librettosu "Ranieri de' Calzabigi" tarafından yazılmıştır. İlk temsili 5 Ekim 1762'de Viyana'da Burgtheatre'da verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Güzel Helen (opera)</span>

Güzel Helen Jacques Offenbach tarafından bestelenmiş üç perdelik bir opéra bouffe veya operet eseridir. Eserin librettosu orijinal olarak Fransızca Henri Meilhac ve Ludovic Halevy tarafından yazılmıştır. Prömiyer sahnelenmesi 17 Aralık 1864'te Paris'teki Théâtre des Variétés'de yapılmıştır. Bu operet, Truva Savaşı'na neden olan Truva Kralı'nin oğlu olan Paris'in güzel Helen'i kaçırmasını alaylı ve gülünç olarak parodisini yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Samsun Devlet Opera ve Balesi</span>

Samsun Devlet Opera ve Balesi, Türkiye'de Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak faaliyet gösteren altı opera-bale müdürlüğünden biridir. Kurum temsillerini, İlkadım ilçesinde yer alan 2001 yılında yapımı tamamlanmış, 2008 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü'ne devredilmiş, mimarisi opera binası olacak şekilde tasarlanmış olan Samsun Atatürk Kültür Merkezi binasında gerçekleştirmektedir. Sahnelenen ilk eser, librettosu Aytaç Yalman'a, bestesi Hasan Niyazi Tura'ya ait olan, 'Şehitler Oratoryosu' olmuş, ilk 'Dünya Prömiyeri' ise 2010/2011 Sanat Sezonunda 5 Mayıs 2011 tarihinde 'Amazonlar' isimli bale eseri ile gerçekleştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Jules Massenet</span> Fransız besteci (1842 – 1912)

Jules Massenet, özellikle opera eserleri hazırlayıcısı olarak tanınan, bir Fransız besteci ve müzik hocasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Jacques Fromental Halévy</span> Fransız besteci (1799 – 1862)

Jacques Fromental Halévy romantik dönem akımına uygun müziği ile bilinen bir Fransız bestecisidir. Günümüzde sadece La Juive (Yahudi) adlı opera eseri ile bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Victor Massé</span> Fransız besteci (1822 – 1884)

Victor Massé, Fransız opera bestecisi ve müzik eğitimcisidir. Yirmiye yakin sayıda opera, opera-komik ve operet bestelemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Peter Cornelius</span>

Peter Cornelius veya tüm adıyla Carl August Peter Cornelius. Bir Alman besteci, oyuncu, müzik konuları yazarı, şair ve çevirici idi.

<span class="mw-page-title-main">Arrigo Boito</span>

Arrigo Boito veya daha uzun olarak Enrico Giuseppe Giovanni Boito veya takma adla Tobia Gorrio, İtalyan şair, roman yazarı, gazeteci, opera bestecisi ve libretto yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Alfred Bruneau</span> Fransız besteci (1857 – 1934)

Alfred Bruneau, Fransız opera ve diğer müzik bestecisi ve müzik eleştirmeni.

<span class="mw-page-title-main">Gustave Charpentier</span> Fransız besteci (1860 – 1956)

Gustave Charpentier, Fransız bestecidir.

<span class="mw-page-title-main">Romeo ve Jülyet (Gounod)</span>

Romeo ve Jülyet(Fransızca: Roméo et Juliette) Fransız opera bestecisi Charles Gounod tarafından bestelenmiş 5 perdelik bir "Grand opera" türünde opera eseridir. Eserin librettosu Fransızca olarak "Jules Barbier" ve "Michel Carre" tarafından gayet serbest olarak tanınmış İngiliz tiyatro oyunu yazarı William Shakespeare'in Romeo ve Juliet oyunundan uyarlanılarak yazılmıştır. Bu opera eserinin prömiyeri Paris'te "Théâtre Lyrique Tiyatrosu "'da 27 Nisan 1867'da sahnelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Eugène Scribe</span> Fransız oyun yazarı (1791 – 1861)

Eugène Scribe, Fransız oyun yazarı ve libretto yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ernest Guiraud</span> Fransız besteci (1837-1892)

Ernest Guiraud, New Orleans, Louisiana'da doğan Fransız besteci ve müzik öğretmenidir. En çok Bizet'in Carmen operası ve Offenbach'ın Les contes d'Hoffmann operası için kullanılan geleneksel orkestral anlatımları yazmasıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Joseph Méry</span> Fransız yazar (1797 – 1866)

Joseph Mery Fransız yazar, gazeteci, romancı, oyun yazarı, şair ve libretto yazarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Auguste Alfred Rubé</span>

Auguste Alfred Rubé Fransız bir ressam ve sahne tasarımcısıydı.