İçeriğe atla

Luc Montagnier

Luc Montagnier
Luc Montagnier, 2008
DoğumLuc Antoine Montagnier
18 Ağustos 1932(1932-08-18)
Chabris, Indre, Üçüncü Fransız Cumhuriyeti
Ölüm8 Şubat 2022 (89 yaşında)
Neuilly-sur-Seine, Paris, Fransa
MilliyetFransız
Ödüller2008 Nobel Tıp Ödülü
Kariyeri
DalıViroloji
Çalıştığı kurumlarPasteur EnstitüsüŞanghay Jiao Tong Üniversitesi

Luc Antoine Montagnier (d. 18 Ağustos 1932, Chabris, Indre - ö. 8 Şubat 2022, Neuilly-sur-Seine), Fransız virolog ve bilim insanı.[1] Françoise Barré-Sinoussi ve Harald zur Hausen ile birlikte 2008 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi bilim insanı. Nobel Ödülü'nü İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü'nü (HIV) keşfinden dolayı kazanmıştır. Şanghay Jiao Tong Üniversitesi'nde profesör olarak çalışmalarını sürdürmüştür.[2]

Montagnier, aşı karşıtı, homeopati ve COVID-19 pandemisi ile ilgili birkaç tartışmalı ve doğrulanmamış iddiayı destekledi.[3] Örneğin, Fransız hükûmetinin aşı programına yönelik eleştirisi, bilim camiasında büyük bir tepkiye neden oldu.[3] 2017'de 106 akademik bilim insanı, profesöre eleştirisini düzeltmeye çağıran açık bir mektup yazdı. Mektupta şöyle yazıyordu: "Biz tıp akademisyenleri, meslektaşlarımızdan birinin Nobel ödülünü [statüsünü] kendi bilgi alanı dışında tehlikeli sağlık mesajları yaymak için kullandığını kabul edemeyiz."[4]

HIV keşfinin tarihi

1982 yılında Paris'teki Hôpital Bichat hastanesinde çalışan bir klinisyen olan Willy Rozenbaum, altta yatan muhtemel bir retroviral nedene bağlı gizemli yeni bir sendrom olan AIDS (o zamanki adı; Gay-İlişkili Immün Yetmezlik Sendromu, GRIDS) için Montagnier'den yardım istedi. Virüsün keşfinde Rozenbaum'un rolüde çok önemlidir. Bilimsel toplantıda açıkça etkenin bir retrovirüs olabileceğini söylemiş ve hastalarından birinin lenf nodundan yapılan biyopside önemli bulgular elde edilmiştir.

1983 yılında Montagnier öncülüğünde bir grup bilim insanı etken virüsü keşfettiler ancak hâlen virüsün AIDS etkeni olduğunu bilmiyorlardı.[5] Virüsü lenfadenopati-ilişkili virüs olarak isimlendirdiler. Bir yıl sonra Amerikalı bilim insanı Robert Gallo öncülüğündeki bir grup virüsün keşfini teyit ettiler ve AIDS'e neden olduğunu belirttiler ayrıca insan T-lenfotropik virüs tip III (HTLV-III) olarak yeniden isimlendirdiler.[6]

Montagnier araştırmasını Paris'teki Pasteur Enstitüsü'nde gerçekleştirdi. Onun veya Gallo'nun grubunun hangisinin ilk olarak HIV'i izole ettiği uzun yıllar anlaşmazlık konusu oldu.

Ödülleri

2008 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü HIV keşfi nedeniyle kazandı. Bununla birlikte Robert Gallo ihmal edildi.[7] Montagnier HIV keşif çalışmaları için birlikte çalıştığı Pasteur Enstitüsü'nden meslektaşı Françoise Barre-Sinoussi ile ödülü paylaştı. Harald zur Hausen' de insan papilloma virüsü'nün rahim ağzı kanserine yol açtığını keşfetmesi nedeniyle aynı yıl ödülü paylaşanlardan oldu. Gallo daha sonraki bir konuşmasında ödülü kazananlar arasında isminin olmamasından dolayı "hayal kırıklığına uğradığını" söylemiştir.[8] Montagnier'de Gallo'nun Nobel Komitesi tarafından seçilmemesine "şaşırdığını" söylemiş ve "HIV'in AIDS'e neden olduğunu kanıtlamak önemliydi ve Gallo bu konuda önemli bir rol oynadı. Robert Gallo için üzgünüm" demiştir.[9]

Montagnier 20'den fazla büyük ödül kazanmıştır. Légion d'Honneur (1994, 2009),[10] Lasker Ödülü (1986), Gairdner Ödülü (1987), Kral Faysal Vakfı Uluslararası Ödülü (1993) (Arap Nobel Ödülü olarak da bilinir), Asturias Prensi Ödülü (2000) ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü (2008) bunlardan bazılarıdır.

Ölümü

Luc Antoine Montagnier 8 Şubat 2022'de başkent Paris'e yakın yakın Neuilly-sur-Seine kentindeki Amerikan Hastanesinde 89 yaşında hayatını kaybetti.[11][12]

Kaynakça

  1. ^ "Nobel prize for viral discoveries". BBC. 6 Ekim 2008. 14 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2012. 
  2. ^ "SJTU Appointed Luc Montagnier University Chair Professor". 10 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2012. 
  3. ^ a b Bast, Felix (22 Nisan 2020). "Why Nobel Laureate Luc Montagnier's Arguments for COVID Lab-Leak Don't Hold Up". The Wire Science (İngilizce). 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021. 
  4. ^ France, Connexion. "French Nobel prize winner: 'Covid-19 made in lab'". www.connexionfrance.com (İngilizce). 26 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021. 
  5. ^ Barré-Sinoussi F, Chermann JC, Rey F, Nugeyre MT, Chamaret S, Gruest J, Dauguet C, Axler-Blin C, Vézinet-Brun F, Rouzioux C, Rozenbaum W, Montagnier L (1983). "Isolation of a T-lymphotropic retrovirus from a patient at risk for acquired immune deficiency syndrome (AIDS)". Science. 220 (4599). ss. 868-871. Bibcode:1983Sci...220..868B. doi:10.1126/science.6189183. PMID 6189183. 
  6. ^ Popovic M, Sarngadharan MG, Read E, Gallo RC (1984). "Detection, isolation, and continuous production of cytopathic retroviruses (HTLV-III) from patients with AIDS and pre-AIDS". Science. 224 (4648). ss. 497-500. Bibcode:1984Sci...224..497P. doi:10.1126/science.6200935. PMID 6200935. 
  7. ^ Altman, Lawrence K. (7 Ekim 2008). "Discoverers of AIDS and Cancer Viruses Win Nobel". The New York Times. 21 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2010. 
  8. ^ Altman, Lawrence (6 Ekim 2008). "Three Europeans Win the 2008 Nobel for Medicine". New York Times. 10 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2008. 
  9. ^ "HIV, HPV Researchers Honored, But One Scientist is Left Out". Science. Ekim 2008. ss. 149-328. 
  10. ^ "Décret du 31 décembre 2008 portant élévation et nomination aux dignités de grand'croix et de grand officier". JORF. 2009 (1). 1 Ocak 2009. s. 14. PREX0828225D. 27 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2009. 
  11. ^ "HIV virüsünü keşfeden Nobel Tıp Ödüllü Fransız virolog Montagnier yaşamını kaybetti". Euronews. 10 Şubat 2022. 10 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2022. 
  12. ^ Randi Hutter Epstein (10 Şubat 2022). "Luc Montagnier, Nobel-Winning Co-Discoverer of H.I.V., Dies at 89". The New York Times. Erişim tarihi: 11 Şubat 2022. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">HIV</span> AIDS hastalığına sebep olan virüs

HIV, AIDS'e yol açan virüs. HIV, bağışıklık sistemine zarar vererek hastalığa neden olur. Vücudu mikroorganizmalardan koruyan bağışıklık sistemi çalışmadığında, mikroorganizmalar hastalığa daha kolay neden olabilir.

<span class="mw-page-title-main">HIV/AIDS</span> HIV virüsünün sebep olduğu bulaşıcı ölümcül hastalık

AIDS, ilk kez 1980'lerin başında Orta ve Güney Afrika'da gündeme gelen ve giderek ürkütücü boyutlara ulaşan, etkeni HIV (İngilizce: Human Immunodeficiency Virus / Türkçe: İnsan bağışıklık yetmezliği virüsü) olan bir enfeksiyon hastalığıdır. HIV, bağışıklık sistemindeki akyuvarların (özellikle CD4+ lenfositler) yapısını bozarak ve sayısını azaltarak vücudun enfeksiyonlara karşı direncini ortadan kaldırır.

<span class="mw-page-title-main">Richard Axel</span>

Richard Axel, 2004 Nobel Tıp Ödülü sahibi Amerikalı bilim insanı.

<span class="mw-page-title-main">Linda B. Buck</span> Amerikalı biyolog

Linda Brown Buck 2004 Nobel Tıp Ödülü Sahibi Amerikalı bilim insanıdır.

Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, her yıl tıp bilimine önemli katkıda bulunan bir bilim insanı yahut değerlendirmeye göre bilim insanlarına, Nobel Vakfı tarafından verilen ödüldür.

<span class="mw-page-title-main">Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahipleri listesi</span>

Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, İsveç Karolinska Enstitüsü tarafından her yıl fizyoloji ya da tıp alanında çeşitli konularda alanlarındaki olağanüstü katkıları için bilim insanları ve doktorlara verilen ödül. Alfred Nobel'in 1895 tarihli vasiyeti üzerine; 1901 yılından itibaren bilim insanlarına alanlarında seçkin katkıları için verilmeye başlanan, kimya, fizik, edebiyat ve barış alanları ile birlikte beş Nobel Ödülü'nden birisidir. Nobel'in vasiyeti gereği ödül Nobel Vakfı tarafından yönetilir ve İsveç Karolinska Enstitüsü tarafından seçilen bir yönetici sekreter ve beş üyeden oluşan bir komite tarafından verilir. Çoğu zaman Nobel Tıp Ödülü olarak anılmasına rağmen Nobel vasiyetinde özellikle "fizyoloji veya tıp" olarak belirtmiştir. Bu sayede ödül daha geniş bir alanda verilebilmektedir. İlk Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü 1901 yılında Alman bilim insanı Emil Adolf von Behring'e verildi. Her ödül sahibine, bir madalya, bir diploma ve miktarı yıllara göre değişen para ödülleri verilir. 1901 yılında Emil Adolf von Behring 150.782 İsveç kronu ki bu 2008 yılı Aralık ayında 7.731.004 İsveç kronuna eşittir, para ödülü aldı. 2008 yılında ise Harald zur Hausen, Françoise Barré-Sinoussi ve Luc Montagnier 10.000.000 kron para ödülünü paylaştılar. Ödül, Stockholm'de Nobel'in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık'ta bir ödül töreniyle verilmektedir.

Paul Christian Lauterbur, manyetik rezonans görüntüleme alanındaki çalışmalarından dolayı 2003 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü Peter Mansfield ile birlikte kazananan Amerikalı bilim insanı.

<span class="mw-page-title-main">Peter Mansfield</span>

Sir Peter Mansfield, manyetik rezonans görüntüleme alanındaki çalışmalarından dolayı 2003 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü Paul Lauterbur ile birlikte kazananan İngiliz bilim insanı.

Howard Martin Temin, Amerikalı biyologdur. 1975 yılında kanser araştırmasında yaptığı keşifler için David Baltimore ve Renato Dulbecco ile beraber Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü aldı.

<span class="mw-page-title-main">Carol W. Greider</span>

Carolyn Widney "Carol" Greider, Amerikalı moleküler biyolog. Johns Hopkins Üniversitesi'nde profesör, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Direktörü. Elizabeth Blackburn'ün Kaliforniya Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi iken, 1984 yılında telomeraz enzimini keşfetti. Greider, kromozom uçlarındaki telomer yapısı ile ilgili araştırmalara öncülük etmiştir. Elizabeth Blackburn ve Jack W. Szostak ile birlikte telomer yapısının telomeraz enzimi ile ilerleyici kısalmalardan nasıl korunduğunu keşfetmesi sebebiyle 2009 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Johannes Andreas Grib Fibiger</span>

Johannes Andreas Grib Fibiger, Danimarkalı bilim insanı, tıp doktoru ve 1926 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi patolojik anatomi profesörü. Fibiger fareler ve sıçanlarda kansere neden olan Spiroptera carcinoma denilen bir organizma bulduğunu iddia etti ve bu keşfi için Nobel ödülü aldı.

<span class="mw-page-title-main">Günter Blobel</span>

Günter Blobel, Alman-Amerikalı biyolog.

<span class="mw-page-title-main">Françoise Barré-Sinoussi</span>

Françoise Barré-Sinoussi, Fransız bir virolog ve Retroviral Enfeksiyonların Düzenlenmesi Bölümü Direktörü ve Paris, Fransa'daki Institut Pasteur'da profesördür. Fransa, Paris'te doğan Barré-Sinoussi, insan bağışıklık eksikliği virüsünün AIDS'in nedeni olarak tanımlanmasında bazı temel çalışmaları gerçekleştirdi. 2008'de Barré-Sinoussi, HIV'i keşfettikleri için eski akıl hocası Luc Montagnier ile birlikte Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'ne layık görüldü. 31 Ağustos 2015'te zorunlu olarak aktif araştırmadan emekli oldu ve 2017'de bir süre tamamen emekli oldu.

<span class="mw-page-title-main">David Baltimore</span> Amerikalı biyolog

David Baltimore, Fizyoloji veya Tıp ödülü kategorisinde Nobel sahibi Amerikalı biyolog ve üniversite idarecisi.

<span class="mw-page-title-main">Edmond H. Fischer</span> Amerikalı biyokimyager (1920 – 2021)

Edmond H. Fischer, İsviçre doğumlu Amerikalı biyokimyacı. Edwin G. Krebs ile birlikte, proteinlerin aktivasyonunda ve çeşitli hücresel süreçlerin düzenlenmesinde tersinir fosforilasyon mekanizmasını keşfinden dolayı 1992 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Pasteur Enstitüsü</span> sağlık organizasyonu

Pasteur Enstitüsü, Fransa merkezli bir kâr amacı gütmeyen kuruluştur. Vakfın kuruluş amacı özellikle biyoloji, mikroorganizmalar, hastalıklar ve aşılar hakkında araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütmektir. Kurum ismini kendi zamanında modern tıp alanında önemli katkıları olan, pastörizasyon mucidi, şarbon basili ve kuduz virüsü için aşı geliştiren Louis Pasteur'den almaktadır. Enstitü 4 Haziran 1887 tarihinde kurulmuş ve 14 Kasım 1888 tarihinde hizmete açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">HIV/AIDS inkarcılığı</span>

HIV/AIDS inkârcılığı, kesin kanıtlara rağmen insan bağışıklık yetmezliği virüsü (HIV) ve yol açtığı edinilmiş bağışıklık yetmezliği sendromu (AIDS) hakkındaki bilgileri yadsımaktır. Kimileri HIV'in varlığına karşı çıkarken kimileri virüsün AIDS'e yol açmayan zarasız bir virüs olduğunu savunur. AIDS'i gerçek bir hastalık olanlar kabul edenler dahi bunun cinsel ilişkinin yanında malnütrisyon, yetersiz sanitasyon ve hemofiliye bağlar.

<span class="mw-page-title-main">William Kaelin</span> Harvard Üniversitesi tıp profesörü; Nobel Ödülü

William G. Kaelin Jr., Amerikalı Nobel ödüllü bir hekim ve bilim insanıdır. Harvard Üniversitesi ve Dana-Farber Kanser Enstitüsü'nde tıp profesörüdür. Laboratuvarı tümör baskılayıcı proteinler üzerinde çalışmaktadır. Kaelin, 2016 yılında Albert Lasker Temel Tıbbi Araştırma Ödülü ve AACR Prenses Takamatsu Ödülü'nü aldı. Ayrıca 2019'da Peter J. Ratcliffe ve Gregg L. Semenza ile birlikte Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Charles M. Rice</span> araştırmacı

Charles Moen Rice Amerikalı bir virolog ve asıl araştırma alanı Hepatit C virüsü olan Nobel Ödülü sahibi bilim insanı. New York City'deki Rockefeller Üniversitesi'nde viroloji profesörü ve Cornell Üniversitesi ile Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yardımcı profesördür.

<span class="mw-page-title-main">Robert Gallo</span> Amerikalı biyomedikal araştırmacı

Robert Charles Gallo, Amerikalı biyomedikal araştırmacıdır. HIV virüsünün AIDS enfeksiyonuna yol açtığının keşfedilmesindeki rolüyle tanınmaktadır. HIV kan testinin geliştirilmesinde ve devamındaki HIV araştırmalarına büyük katkısı vardır.