İçeriğe atla

Loire Nehri

Loire Nehri
Loire Nehri havzası
Loire Nehri havzası
Konum
Ülke(ler)Fransa
Genel bilgiler
KaynakMont Gerbier-de-Jonc Dağı, Sainte-Eulalie
Kaynak rakımı1,408 m
AğızAtlas Okyanusu
Uzunluk1.013 km
Havza alanı117 054 km²
Sully-sur-Loire ile Chalonnes Arasinda Loire Vadisi
UNESCO Dünya Mirası
Loire Vadisi'nde Chambord Satosu
Konum Fransa
KriterKültür: (i)(ii)(iv)
Referans933
Tescil2000 (24. oturum)
BölgeAvrupa ve Kuzey Amerika
Koordinatlar47°21′55.004″K 00°42′10.008″D / 47.36527889°K 0.70278000°D / 47.36527889; 0.70278000

Loire Nehri, (Okunuşu:Luar) Fransa'nın güneydoğusunda bulunan akarsu.[1] Toplam uzunluğu 1.020 km olup Fransa'nın en uzun ırmağıdır[1] ve dünya akarsuuları içinde, uzunluk itibarıyla, 170. sırayı alır. Havzası büyüklüğü 117 000 km² olup Fransa'nın kara yüzölçümünün yaklaşık %20'sini kapsamaktadır.

Kaynağı Ardeche ilinde Çevennes tepelerinde 1.250m rakımlı "Mont Gerbier de Jonc Dağı" yakınındadır. Nehir buradan Nevers ve Orleans kentleri yanından 1000 km'den biraz fazla olarak kuzey yönüne akar. Sonra batı yönüne dönüp Tours ve Nantes kentleri kenarından geçer. St Nazaire kentinde Biskay Körfezi'nde Atlas Okyanusu'na katılır. Loire Nehri'nin ana kolları nehrin sağ sahilinden katılan Maine, Nièvre ve Erdre ve nehrin sol sahilinden katılan Allıer, Cher, İndre, Vienne ve Sèvre Nantaise'dir.

Irmak adını Latince Liger'den alır. Loire Nehri Fransa'nın 6 iline ismini vermiştir: Loire, Haute-Loire, Loire-Atlantique, İndre-et-Loire, Maine-et-Loire ve Saône-et-Loire.

Nehir 12. yy.'dan bu yana taşımacılıkta kullanılır. Kanal sistemi 17. yüzyılda yapılmıştır.

Loire Nehri Vadisi Fransa'nın Bahçesi olarak tanınmaktadır ve bu bölgede irili ufaklı binlerce şato bulunmaktadır. Bu şatoların yapılış mimarı stilleri Orta Çağ başları stillerinden Rönesans çağı sonlari mimarı stillerine kadar çok geniş bir çeşitlik gösterir. Bu şatolar Fransa Krallık çağlarında "derebeylik (feodalizm)" imtiyazlarını korumak için Fransa'nın güneyini kuzeyinden ayıran bir stratejik hat üzerinde kurulmuşlardır. Günümüzde bile özel sahipleri çoğu servetli ve asıl Fransızlardır. Bu nedenle Loire Nehri Vadisi'nin Sully-sür-Loire ile Chalonnes arasında bulunan orta kısımları 2000 yılında UNESCO Dünya Mirası listesi Fransa listesine alınmıştır.

Kaynakça

  1. ^ a b Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ceyhan Nehri</span>

Ceyhan Nehri ya da eski adıyla Piramos, Türkiye'nin en önemli akarsularından birisidir. Çukurova'nın iki ana hayat kaynağından birisidir. Uzunluğu 509 km.dir. Elbistan'ın 3 km Güneydoğusunda, Pınarbaşı Mevkii'nden doğan ve Elbistan'ın ortasından geçen Ceyhan, şehrin can damarıdır. Akdeniz Bölgesi'nin en büyük akarsularındandır. Çukurova'da geniş bir delta oluşturarak Akdeniz'de İskenderun Körfezi'ne dökülür. Başlıca kolları; Söğütlü, Hurman, Göksun, Mağara Gözü, Fırnız, Tekir, Körsulu ve Aksu çaylarıdır. Ceyhan Nehri Kahramanmaraş İl sınırları içerisinde genellikle derin vadilerden geçmektedir. Bu vadilerin birçoğu baraj suları altında kalmıştır. Menzelet Baraj gölünün bitiş noktasından itibaren başlayan Kısık Vadisi (Kanyonu) hala doğal yapısındadır. Ceyhan vadisi barajlar için son derece elverişli olması nedeniyle üzerinde birçok baraj kurulmuştur. Nehir üzerinde kaynağından denize doğru sırasıyla Sarsap, Kandil, Sarıgüzel, Hacınınoğlu, Menzelet, Kılavuzlu, Sır (Kahramanmaraş), Berke, Aslantaş (Osmaniye), Oşkan ve Berkman hidroelektrik santralleri yer almaktadır. Ayrıca Ceyhan tarım sulaması yönünden büyük bir kaynaktır.

<span class="mw-page-title-main">Mississippi (nehir)</span> Kuzey Amerika kıtası ve ABDnin en uzun akarsuyu.

Mississippi Nehri, Kuzey Amerika'nın en uzun nehridir. Çok büyük bir kısmı ABD (%98.5) ve birazı da Kanada sınırları içinde akar. Kolları olan Missouri ve Jefferson nehirleriyle birlikte toplam uzunluğu 6.275 km'yi bulur ve bu haliyle Nil, Amazon ve Yangtze nehirlerinden sonra dünyanın en büyük 4. nehridir.

Ardenler yoğun ormanlarla kaplı, tepelik ve büyük bir kısmı Belçika ile Lüksemburg sınırları içinde kalan, bir kısmı da Fransa sınırları içine giren bölge. Fransa'daki Champagne-Ardenne bölgesine ve Ardennes iline ismini vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Merkez-Val de Loire</span>

Merkez-Loire Vadisi, Fransa'nın 26 bölgesinden biridir. Fransa'nın kuzeybatısına doğru yerleşmiştir. Merkez şehri Orléans'dır. Bölge'nin en önemli özelliği verimli topraklarıyla Loire Vadisi ve üzerindeki nehirleridir: Cher Nehri, Indre Nehri, Eure Nehri, vd. Bölgeye birçok turist çeken ünlü Loire vadisi şatoları bu bölgede yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ren</span> İsviçre Alplerinde doğup Rotterdamda denize dökülen bir nehir

Ren,, Avrupa kıtasının en büyük nehridir. Nehir, güneydoğu İsviçre Alpleri'ndeki İsviçre'nin Graubünden kantonunda başlar. İsviçre-Lihtenştayn, İsviçre-Avusturya ve kısmen İsviçre-Almanya sınırlarından geçer. Lihtenştayn ve Fransa sınırlarından geçip kuzeye kıvrılır, Almanya'da Renanya'dan geçerken batıya döner ve Hollanda topraklarını da katettikten sonra Rotterdam'da Kuzey Denizi'ne dökülür. 1230 km. uzunluğuyla Batı Avrupa'nın önemli nehirlerinden biridir. 9.973 kilometrekarelik bir alanı boşaltır ve adı Keltçe Rēnos'tan gelir. Almanya'da nehrin adını taşıyan Kuzey Ren-Vestfalya ve Rheinland-Pfalz adlarını taşıyan 2 eyalet vardır.

<span class="mw-page-title-main">Aare</span>

Aare İsviçre'de ırmak, Ren'in kolu: 295 km. Havzası 17600 km², rejimi Alp tipidir. Grimsel'in eteğinde 1879 m yükseklikte doğar. İsviçre'nin başlıca ırmağı olan Aar, Bern'e kadar çok turistik bir Alp vadisine akar. Aşağı bölümünde Mitteland'ın büyük bölümünü akaçlayarak Biel gölünü geçer ve Jura'nın eteğini boylar. Irmağın bu bölümünde yapılan hidro elektrik santrallar, Biel, Oltan, Solothurn, Aarau kentlerinde uran tesisleri kurulmasını kolaylaştırmıştır. Daha sonra başlıca kolları Reuss ve Limmat'ı alan Aar, Waldshut'un karşısında Ren'le buluşur.

<span class="mw-page-title-main">Asi Nehri</span> Nehir

Asi Nehri, Lübnan'daki Bikâ Vadisi'nin doğu kısmından doğar ve Türkiye'nin Hatay ilinden Akdeniz'e dökülür. Asi Nehri'nin toplam uzunluğu 556 km olup, 366 km Suriye'de, 98 km Türkiye'de, 40 km Lübnan'dadır. 52 km'si Türkiye-Suriye sınırını oluşturur. Antakya ile Akdeniz'e doğal su yolu bağlanmış olan Asi Nehri'nin ortalama su debisi 30 m³/sn dir. Kış mevsimi ile ilkbaharda taşkınlar nedeniyle pek çok su baskını yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nantes</span> Fransada komün

Nantes, Fransa'nın batısında Atlantik kıyılarından 50 km içeride Loire Nehri halicinde ve Loire Nehri ve Erdre Nehri'nin birleşme noktasında kurulmuştur. Pays de la Loire bölgesinin ve Loire-Atlantique departmanın merkezleri Nantes'da bulunur. Şehrin belediye sınırları içinde yüzölçümü 65,19 km²dir. Şehirleşme açısından Atlantik üzerinde bir liman olan Saint-Nazaire şehri ile birleşiktir ve Fransız coğrafyacılarca tarafından "Batı Fransa Metropolu" olarak adlandırılan bir şehirsel bölge oluşturur. Şehir belediye sınırları içinde 309.346 ve metropol bölgesi ise 972.828 nüfusa sahiptir (2017).

<span class="mw-page-title-main">Loire-Atlantique</span> Fransada il (département)

Loire-Atlantique [], Fransa'nın illerinden birisidir. İl, "Ancenis", "Châteaubriant" ve "Saint-Nazaire" olmak üzere 3 yerleşime ayrılmıştır. Her yerleşimin farklı özellikleri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Chenonceau Şatosu</span>

Chenonceau Şatosu, Fransa'da Indre-et-Loire ilinde Loire (Luar) Vadisi'nin Chenonceaux kasabasında kurulmuş olan kaledir.

<span class="mw-page-title-main">Angers</span> Fransada komün

Angers, kuzey-batı Fransa'da Pays de la Loire bölgesinde Maine-et-Loire departmanında bir şehirdir. Fransa başkenti Paris'in 300 km güney-batısına düşer. Angers'ın bağlı bulunduğu Pays de la Loire bölgesinin merkezi olan Nantes şehri 90 km uzaklıktadır. Angers şehri sonradan Loire Irmağı ile birleşen Maine Nehrinin her iki yakasında kurulmuştur ve nehrin üzerinden şehrin iki yakasını bağlayan altı köprü bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ragusa (il)</span> İtalyada bir il

Ragusa, İtalya'da Sicilya Özerk Bölgesinde yer alır. İlin başşehri Ragusa şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Marne Nehri</span>

Marne Nehri, (Okunuşu:Marn) Fransa'nın kuzeydoğusunda Paris'in doğu-güneydoğusu'nda sağ sahilden Alfortville/Charenton-le-Pont mevkiinde 48°48′57″K 2°24′40″D Sen Nehri'ne katılan bir akarsu. Toplam uzunluğu 514 km.dir. Marne Nehri havzasının büyüklüğü 12,800 km² 'dir.

<span class="mw-page-title-main">İnn Nehri</span>

İnn Nehri İsviçre, Avusturya ve Almanya'da bulunan bir ırmak'tir. Inn Nehri'nin kaynağı Engadine, İsviçre Alpleri'nde 2.484 m. zirveli "La Maloja Beli" ve St Moritz yakınlarında olup hemen "Lunghin" Gölüne katılmaktadır. İnn Nehri Tuna Nehri'ne Passau'da sağdan katılan bir kol olarak son bulur. Uzunluğu 517 km. ve havza alanı 25.700 km²'dir. Kaynakta irtifa 2.484m iken Passau'da ağzında irtifa 291 m olur ve ortalama irtifa 2.484 m dir. Havzasında bulunan en yüksek nokta 4049 m irtifada olan Piz Bernina zirvesidir.

<span class="mw-page-title-main">Shenandoah Nehri</span>

Shenandoah Nehri ABD'de bulunan Potomac Irmağı'nin kollarından biri olup uzunluğu 89,5 km'dir. Virginia ve Batı Virginia eyaletlerinde bulunan ve her ikisinin de uzunluğu 160 km kadar olan iki ana kolu bulunmaktadır. Shenandoah Nehri Potomac Nehri'nin ana koludur. Shenoandoah Nehri ve altkolları merkezi ve aşağı Shenandoah Vadisi'nin(en) ve kuzeydoğu Virginia ve Batı Virginia'nın doğusundaki tava sapı gibi "Eastern Panhandle" arazilerinde bulunan Blue Ridge Dağları'nın batı tarafında olan Apalaş Dağları'ndski Page Vadisi'nin sularını bu havzalardan taşımaktadırlar. Nehrin debisi Harper's Ferry'de Potomac Irmağı'na katilmadan once ortalama olarak 60 m³/saniye oldugu bildirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">San Luis Vadisi</span>

San Luis Vadisi, ABD'nin Colorado ile New Mexico eyaletleri arasındaki güney Rocky Dağları'nda bulunan ve 180 km uzunluğundaki bir vadidir. Batısında San Juan Dağları ile güneyinde Sangre de Cristo Sıradağları arasında yüksek rakımlı bir Alpin havzadır.

<span class="mw-page-title-main">Talcy Şatosu</span>

Talcy Şatosu, Fransa'nın Talcy, Loir-et-Cher yerleşim yerindeki tarihi binadır. Şato, Loire Vadisi'ndeki Loire Nehri'nin sol tarafında bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Loire Vadisi</span>

Loire Vadisi, Fransa'da bulunan Loire Irmağı'nın orta bölümünde, 280 kilometre uzunluğunda bir vadidir. 800 km2'lik bir alanı kaplamaktadır. Irmağın kıyısında bulunan bağlar ile kiraz, enginar ve kuşkonmaz tarlalarından ötürü Fransa'nın Beşiği ve Fransa'nın Bahçesi olarak adlandırılmaktadır. Tarihi kentleri, mimarisi ve şarabıyla tanınan vadideki ilk yerleşim örneklerinin Orta Paleolitik dönemine uzandığı sanılmaktadır. Vadi, UNESCO tarafından 2000 yılında alınan kararla Dünya Mirası listesine eklenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Montsoreau Şatosu</span> fransada şato, Loire Vadisi

Montsoreau Şatosu ya da Montsoreau Sarayı, Fransa'da Maine-et-Loire ilinde Loire Vadisi'nin Montsoreau kasabasında kurulmuş olan kaledir. Paris'in batısına 250 kilometre uzaklıktaki Loire Vadisi'nde bulunur. Tours şehrinin 60 kilometre doğusunda bulunmaktadır. Montsoreau Şatosu, Rönesans döneminde yapılan şato.

<span class="mw-page-title-main">Siuslaw Nehri</span>

Siuslaw Nehri, Amerika Birleşik Devletleri’nin Oregon eyaletinde bulunan ve Pasifik Okyanusu kıyısına doğru akan yaklaşık 110 mil (177 km) uzunluğunda bir nehirdir. Bu nehir, Willamette Vadisi’nin güneybatısındaki Orta Oregon Sahil Sıradağları’nda ve Umpqua Nehri havzasının kuzeyinde yer alan yaklaşık 773 mil karelik (2,000 km²) bir alanı drenaj yapar. Siuslaw Nehri, Cottage Grove’un yaklaşık 10 mil (16 km) batısında bulunan Lane İlçesi’nin dağlarında doğar. Swisshome’dan geçerek genellikle batı-kuzeybatı yönünde akar ve Florence’ta Pasifik’e dökülür. Nehrin gelgit başlangıcı, akıntının 26 mil (42 km) yukarısındadır. Adını Siuslaw halkının yaşadığı topraklardan alır. Ancak 1860 yılında zorla Yachats’taki bir Kızılderili rezervasyonuna yerleştirildiler ve evleri, çiftlikleri, bahçeleri ve köyleri ABD yerleşimcileri tarafından tahrip edildi ve işgal edildi. Nehir vadisi, Oregon’daki verimli kereste bölgelerinden biridir. Nehrin aşağı kesimi Siuslaw Ulusal Ormanı’nın içinden geçer. Coos Bay Demiryolu Hattı’nın Coos Bay durağı, Siuslaw Nehri’nin dar ve dolambaçlı vadisini takip ederek Cushman’daki döner köprüye kadar birçok köprüyü geçer. Nehir tarihsel olarak Chinook ve coho somonları için bir üreme alanı olmuştur. Chinook popülasyonu önemli olsa da, coho sayıları 1889 ile 1896 yılları arasındaki yıllık ortalama 209,000 balıktan 1990 ile 1995 yılları arasında sadece 3,000 balığa düşmüştür. Nehir ağzı, sahil boyunca göçmen kuşlar için önemli bir habitat olan geniş sulak alanlarla çevrilidir. Tüm büyük kolların barajsız olduğu Batı Oregon nehirlerinden biridir.