İçeriğe atla

Llanito

Llanito veya Yanito (telaffuzu [jaˈnito]) İngilizceden ve Ligurian gibi diğer dillerden sözcüklerle yoğun bir şekilde bağlanmış bir Endülüs İspanyolcası biçimidir; Britanya Denizaşırı Toprağı olan Cebelitarık'ta konuşulmaktadır.[1] Yaygın olarak Endülüs İspanyolcası ile İngiliz İngilizcesi arasındaki büyük miktarda dil değişimi ve diğer Akdeniz dilleri ile lehçelerinden İngilizcelerin ve alıntıların kullanılmasıyla belirginleşir.[2]

Llanito, "küçük düzlük" anlamına gelen İspanyolca bir kelimedir. Cebelitarıklılar da kendilerine Llanitos derler.

Dil

Campo de Gibraltar'ı çevreleyen Endülüs İspanyolcası, Llanito'nun ana bileşenidir, ancak aynı zamanda İngiliz İngilizcesinden de büyük ölçüde etkilenmiştir. Bununla birlikte, 500'den fazla Ceneviz (Ligurya) Orta Çağ lehçesiyle (ek olarak bazı İbranice kökenli) diğer birçok dilin kelime ve ifadelerini ödünç alır.[3] Diğer ana dil bileşenleri Malta ve Portekizcedir . Genellikle İspanyolcadan İngilizceye kod geçişini de içerir. Bazı Llanito kelimeleri, komşu İspanyol kasabası La Línea de la Concepción'da da yaygın olarak kullanılmaktadır (La Línea'dan uzun yıllar Cebelitarık'ta çalışan insanların akını nedeniyle).[4]

Ya sadece İngilizce ya da sadece İspanyolca konuşan bazı yabancılar için Llanito kulağa anlaşılmaz gelebilir, çünkü konuşmacılar cümlenin ortasında dil değiştiriyor gibi görünebilir, ancak her iki dilde iki dilli olan kişiler için bu kulağa ilginç ve benzersiz gelebilir. Dilin bir özelliği de İngilizce kelimelerin Endülüs tadıyla telaffuz edilmesidir. Örneğin, pastırma beki olarak telaffuz edilir; kek, keki (her ne kadar bu sözler bugün yaygın olmasa da); ve yulaf lapasına kuecaro (Quaker Oats markasının hispanikleştirmesi) denir. Cebelitarıkların çoğu, özellikle yüksek eğitimli olanlar, Endülüs veya normatif telaffuzlarla standart İspanyolca ve İngiliz İngilizcesi türünün standart İngilizcesini de konuşmaktadır.[5]

İtalyan bilim adamı Giulio Vignoli'ye göre Llanito, 19. yüzyılın ilk on yıllarında, Cenevizce kelimelerle doluydu, daha sonra esas olarak İspanyolca kelimeler ve bazı İngilizce kelimelerle ikame edildi.

Llanito, Cebelitarık'ta uzun süredir devam eden Yahudi nüfusu nedeniyle önemli bir Yahudi etkisine sahiptir. Onlar kelimeleri ve ifadeleri tanıtıldı Haketia, tarafından konuşulan bir ölçüde tükenmiş Yahudi-İspanyol dilinin Sefarad Kuzey toplulukları Fas gibi Tetuan'a ve Tangiers'e ve İspanyol exclaves ait Ceuta ve Melilla Kuzey Afrika'da.

Llanito nadiren yazılsa da, bir Llanito sözlüğü olan Diccionario Yanito, 1978'de Manuel Cavilla tarafından yayınlandı ve 2001'de Tito Vallejo The Yanito Sözlüğünü yayımladı . Yer Adları ve Yanito Anekdotları Dahil .[6]

Llanito'nun temel unsurları

Llanito büyük ölçüde Campo de Gibraltar'da konuşulan günlük İspanyolcaya dayanmasına rağmen, İngilizceye kod geçişinin ötesinde onu benzersiz kılan çok sayıda unsur vardır. Bunlar aşağıdaki gibidir.

İngilizceler

  • Echegarai : Bekçi veya Muhafız. Bask soyadı Echegaray tarafından etkilenen İngilizceden "Check Gate" .
  • Focona : İspanya ile Cebelitarık sınırı. İngilizceden "Dört Köşe" .

İngilizceden İspanyolcaya Calques

  • Te llamo pa 'trás : İspanyolcaya İngilizcenin edebi çevirisi "I'll call you back" deyimi. Standart İspanyolcada, normalde "Aramanıza geri döneceğim" (Te devuelvo la llamada "," Te devolveré la llamada ") derdi.

Llanito'daki "Liquirba" kelimesi "Liquorice Bar" dan kaynaklanan İspanyolcada "Regaliz" anlamına gelir.

İspanyolcadan İngilizceye Calques

  • Bana tenekeyi verme : İspanyolca "No me des la lata" ifadesinin, "beni kızdırmayı bırak" anlamına gelen basit çevirisi.
  • Ne cachonfinger! : Bu, İngiliz İngilizcesinde "piss-take" anlamına gelen İspanyolca "cachondeo" kelimesine dayanan komik bir ifadedir. "Deo" kelimesinin sonu, "dedo" (parmak) kelimesinin konuşma İspanyolcasında nasıl telaffuz edildiğidir, dolayısıyla cachonfinger .

Yerel ifadeler

  • ¿Tú quién te crees que eres? ¿El hijo del Melbil? Kelimenin tam anlamıyla, "Kim olduğunu sanıyorsun? Melbil oğlu? " "Melbil", Lord Melville'in yanlış bir telaffuzu.

Üçüncü dillerden alıntılar

İspanya'da tanıtılan Llanito kelimeleri

Birçok Llanito terimi, ortaya çıkan lehçenin Linense olarak bilindiği sınırdaki La Línea de la Concepción kentinin Endülüs İspanyol lehçesine tanıtıldı. Bununla birlikte, Cebelitarık dilbilimci Tito Vallejo'ya göre, İspanya'da yaygın olarak kullanılan birkaç kelime Llanito kökenli olabilir, özellikle "havalı" veya "parlak" anlamına gelen "chachi" (Winston Churchill'den) ve "napia", Lord Napier'den "büyük burun" anlamına gelir. . Churchill, Cebelitarık'ta oldukça rağbet gören Birleşik Krallık'tan yapılan yabancı ithalatlarla ilişkilendirildi ve Vallejo'ya göre Lord Napier'in özellikle büyük bir burnu vardı.

Bununla birlikte, dilbilimciler ayrıca, bu dil İspanyol argosunun önemli bir kısmının kaynağı olduğu için, chachi'nin "gerçek" anlamına gelen Caló teriminin chachipén'in bir kısaltması olmasını önermektedir.

Yayın

Gibraltar Broadcasting Corporation ayrıca Llanito'da Talk About Town da dahil olmak üzere bazı programlar yayınladı – üç sunumcunun bir sokak tabelasını değiştirme ihtiyacından önemli siyasi meselelere kadar yerel meseleleri tartıştığı bir tartışma dizisi.

Pepe's Pot, Llanito'nun da kullanıldığı bir aşçılık programı / programıydı.[7]

Film

Bir belgesel film, People of the Rock: The Llanitos of Gibraltar [8] (2011) Llanito'nun konuşma özelliklerini, tarihini ve kültürünü tartışır. Önemli röportajlar arasında Pepe Palmero (GBC'nin Pepe's Pot'undan), Kaiane Aldorino (Miss World 2009) ve Tito Vallejo (The Llanito Dictionary'nin yazarı) bulunmaktadır.

Demonim

Cebelitarık'ın resmi demonimi Cebelitarıklıdır . Bununla birlikte, Cebelitarık halkı Llanitos (kadın: Llanitas) olarak da anılabilir . Bu terim, La Línea, San Roque, Algeciras ve Campo de Gibraltar'ın geri kalan komşu kasabalarında ve Cebelitarık'ta yaygın olarak kullanılmaktadır. İngilizce konuşurken, Cebelitarık halkı Gibraltarians kendileri başvurmak için kelime kullanma eğiliminde ancak söz edildiğinde İspanyolca onların resmi Demonym, Gibraltareños kelimesine Llanitos yerine İspanyol adını kullanmayı tercih eder.[][ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">alıntı gerekli</span> ]Kesilmiş Llanis terimi aynı zamanda Cebelitarık halkı tarafından da kullanılmaktadır ve burada her yıl bölgenin her yerinde duyulabilir ve yıllık Cebelitarık Ulusal Günü sırasında şarkılar söylenebilir.[][ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2016)">alıntı gerekli</span> ]

Etimoloji

Llanito teriminin etimolojisi belirsizdir. İspanyolcada Llanito, "küçük düzlük" anlamına gelir ve "düzlüklerin insanları" olarak yorumlanır. Cebelitarık'la önemli sosyal ve ekonomik bağları olan La Línea sakinlerinin, La Línea The Rock'ı çevreleyen ova ve bataklık arazide yer aldığından, aslında Llanitos olarak anılan ilk kişiler olduğu düşünülmektedir.

Sözcüğün kökeni için bir başka teori de, Cenevizce argoda "g" ile "j" olarak telaffuz edilen Gianni : "gianito" adının küçültülmüş hali olmasıdır.[9] 18. yüzyılın sonlarında Cebelitarık'ın erkek sivil nüfusunun% 34'ü Cenova'dan geldi ve Gianni ortak bir İtalyan adıydı.[10] Bu güne kadar Cebelitarık soyadlarının yaklaşık% 20'si İtalyan kökenli.[11]

Ayrıca bakınız

  • Diglossia
  • Cebelitarık Dilleri
  • Birleşik Krallık Dilleri
  • Spanglish

Kaynakça

  1. ^ "Culture of Gibraltar". Everyculture. 4 Mayıs 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2007. 
  2. ^ Language Change and Variation in Gibraltar. John Benjamins Publishing. Ocak 2008. ss. 1-4. ISBN 90-272-1862-5. 2 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2020. 
  3. ^ "Gibraltar Ethnologue profile". Ethnologue. 30 Ekim 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2007. 
  4. ^ "Linense Dictionary". La Línea de la Concepción. 11 Temmuz 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2007. 
  5. ^ "A New New English: language, politics, and identity in Gibraltar". 4 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2020. 
  6. ^ The discursive construction of Gibraltarian identity in the printed press: A critical discourse analysis on the Gibraltar issue (PhD Thesis) (PDF). Universidad de Granada. s. 20. ISBN 84-338-3818-0. 17 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Ekim 2008. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2020. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 31 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2020. 
  9. ^ Vignoli, Giulio. "Gli Italiani Dimenticati"; Chapter: Gibilterra
  10. ^ Levey, David: Language change and variation in Gibraltar, page 24. John Benjamins Publishing Company. 2 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  11. ^ "Ethnic factors". Gibraltar, identity and empire. Routledge. 2006. s. 36. ISBN 978-0-415-34796-9. 

Dış bağlantılar

Sözlükler

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Cebelitarık</span> Birleşik Krallıka bağlı denizaşırı toprak

Cebelitarık, Akdeniz'den Atlantik Okyanusu'na geçişin yakınında, İber Yarımadası'nın güney ucunda, Cebelitarık Körfezi'nde bulunan bir Britanya Denizaşırı Bölgesi ve şehirdir. 6.8 km² bir alana sahiptir ve kuzeyde İspanya ile sınır komşusudur. Cebelitarık'ın peyzajı, eteklerinde yaklaşık 34.003 kişinin yaşadığı, yoğun nüfuslu bir kasabanın bulunduğu "Cebelitarık Kayası" tarafından domine edilmektedir ve bu nüfusun büyük çoğunluğu Cebelitarıklıdır.

<span class="mw-page-title-main">Portekizce</span> Portekizin resmi dili

Portekizce, iki yüz milyonun üzerinde insan tarafından ana dil olarak konuşulan Hint-Avrupa dili. Dünya üzerinde en yaygın altıncı dildir. Beş kıtada konuşulmaktadır. Güney Amerika'da yaklaşık 190 milyon kişi tarafından, Latin Amerika'da ise nüfusun % 34'ü tarafından konuşulmaktadır. Hint-Avrupa dil ailesinin İtalo-Keltik alt grubunun Latin dilleri koluna bağlıdır. İspanyolcaya çok yakın olmakla birlikte İspanyolcadan daha yumuşak ve melodiktir. Sözcük hazneleri %70 ortak olsa da İspanyolcada kullanılmayan burundan seslere Portekizcede çokça rastlanır. Bu sesler aksanlı olduklarında, ã, õ harfleriyle; aksansız olduğunda ise sözcük sonuna konan m harfi ile gösterilir. İtalyanca, Fransızca ve Rumence ile de oldukça benzerlik taşır. Portekizceye en yakın dil ise İspanya’nın Galiçya bölgesinde konuşulan Galiçyaca'dır (Gallego). Dünya üzerinde yayılımı 15. ve 16. yüzyılda Portekiz'in sömürgeleştirme sürecinde hız kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İspanyolca</span> İber Yarımadası kökenli Roman dili

İspanyolca ya da Kastilya dili, Latin dillerinden biri. Kökeni İspanya'nın Kastilya bölgesine dayanır. 480 milyona yakın kişinin ana dili olarak konuştuğu İspanyolca, ana dil olarak Çinceden sonra en çok konuşulan ikinci dildir. En çok konuşulan diller sıralamasında ise İngilizce, Çince ve Hintçe dilinden sonra dördüncü sıradadır. İnternette ise İngilizce ve Çinceden sonra en çok kullanılan üçüncü dildir. İspanyolca, Portekizce ve Katalanca ile birlikte, Latin dillerinin güneybatı kolunu temsil eden üç dilden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Fince</span> Sondan eklemeli Finlandiyanın resmi dili

Fince (

Yahudi İspanyolcası veya Ladino, Hint-Avrupa dil ailesinin Latin koluna bağlı Eski İspanyolca kökenli bir dildir. Yahudiler tarafından konuşulduğu için "Judeo- (Yahudi)" öntakısını almış olan dil, bazı filologlarca Standart İspanyolcanın tarihi bir varyantı olarak da değerlendirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Endülüs</span> 711–1492 yılları arasında İber Yarımadasında Müslümanların hakimiyeti altındaki bölgeler

Endülüs, 711-1492 yılları arasında İber Yarımadası'nda Berberi milletinin de katkısı ile Arapların etkisi altında bulunan bölgelere verilen isimdir. Müslümanların İber Yarımadası'ndaki varlığı en son Moriskoların 1609 yılında İspanya'dan Müslümanlığı bırakmadıkları için göçe zorlanarak sınır dışı edilmesiyle son bulmuştur.

Yahudi-Romen dilleri Latin dillerinden türemiş Yahudi dilleridir. Romen dillerinin çoğunluk tarafından konuşulduğu bölgelerde yaşayan çeşitli Yahudi toplulukları tarafından konuşulmakta olan Romen dilleridir ve zamanla öyle bir boyuta kadar değiştirilmişlerdirki dil olarak kabul edilmeye başlanmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Vietnamca</span> Dil

Vietnamca, Vietnam Cumhuriyeti'nin ulusal ve resmî dilidir. Vietnam'da yaşayan insanların % 86'sının ve denizaşırı ülkelerde yaşayan azınlık durumunda yaklaşık 3.000.000 kişinin anadilidir. Yakın tarihe kadar Çin yazı sistemini kullanmakta olan Vietnamcanın sözcük dağarcığı büyük ölçüde Çinceden etkilenmiştir. Vietnamcanın bugünkü yazı sistemi Latin abecesinin uyarlanmış biçimine dayanır. Sözcüklerde anlam ayrılığı ton ile yapıldığından bu tonları gösteren 5 farklı ayırıcı im bulunur.

Halk Latincesi, Latin dilinin halk lehçelerinin ve sosyolektlerini kapsayan bir genel terimdir. Bu farklı lehçeler Orta Çağların başlarında birbirlerinden farklılaşarak 9. yüzyılda Latin dillerine dönüştüler.

<span class="mw-page-title-main">Cádiz (il)</span> İspanyanın, Endülüs Özerk Topluluğunun, sekiz ilinden biri

Cádiz ili, İspanya'nın, Endülüs Özerk Topluluğu'nun, sekiz ilinden birisidir. Başkenti, Cádiz'dir.

<span class="mw-page-title-main">Cádiz ilindeki belediyeler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu, Cádiz ilindeki belediyeler listesidir. İspanya’nın güneyinde yer alan özerk topluluklardan birisi olan Endülüs’ün en güney noktasında yer alan Cádiz İli'ndeki 6 ilçede toplam 44 belediyeyi içinde barındırmaktadır. Bahía de Cádiz İlçesi'nde 5 belediye, Campiña de Jerez İlçesi'nde 2 belediye, Costa Noroeste de Cádiz İlçesi'nde 5 belediye, Sierra de Cádiz İlçesi'nde 19 belediye ve La Janda ile Campo de Gibraltar İlçeleri'nde 7 belediye vardır.

<span class="mw-page-title-main">Campo de Gibraltar</span>

Campo de Gibraltar, İspanya'nın, Endülüs Özerk Topluluğu'na bağlı Cadiz İli'nin, 6 ilçesinden birisidir. 7 belediyesi vardır. Bunlardan nüfus bakımından en büyüğü ve ilçenin başkenti, Algeciras'tır. Yüzölçümü bakımından en büyüğü Tarifa ve nüfus yoğunluğu bakımından en büyüğü ise, La Línea de la Concepción'dur. Son sayımlar olan 2009 sayımlarına göre, ilçenin nüfusu 263.739 kişidir. İlçenin yüzölçümü ise 1,528,6 km²'dir. Böylece, nüfus yoğunluğu 172,5 kişi/km² olur.

<span class="mw-page-title-main">Yukatek Mayacası</span>

Yukatek Mayacası ya da Yukatekçe veya kısaca Mayaca, Mezoamerika'nın Atlantik tarafında Yukatan Yarımadası'nda daha çok Meksika'da, daha az olarak da Belize ve çok az olarak Guatemala'da (Petén) Yukatek Mayaları tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Yukatek dilleri grubunun Yukatek-Lakandon dilleri alt grubundan bir Kızılderili dilidir. En yakın akrabası Lakandoncadır (Jach-t’aan). Meksika'da resmi dillerdendir.

<span class="mw-page-title-main">Perejil Adası</span> Fasın Akdeniz kıyılarının 200 metre açıklarında yer alan bir kayalık ada

Perejil Adası, Cebelitarık boğazında, Fas'ın Akdeniz kıyılarının 200 metre açıklarında yer alan kayalık bir ada. Ada üzerinde İspanya ve Fas egemenlik iddiasında bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Şili İspanyolcası</span> Aksan

Şili İspanyolcası., Şili'nin büyük bir bölümünde konuşulan İspanyolca lehçesidir. Şili İspanyolcası, standart İspanyolcadan telaffuz, dil bilgisi, kelime bilgisi ve argo kullanımlarda belirgin farklılıklar içermektedir.

Klasik Nahuatl dili, 16. yüzyılda İspanyolların Aztek İmparatorluğunu ele geçirdiği sırada Meksika Vadisinde ve orta Meksika'da geçer dil olarak konuşulan Nahuatl dilinin bir türevidir. Sonraki yüzyıllarda, yerini büyük ölçüde İspanyolcaya bırakmıştır ve bugün kullanılan çağdaş Nahua dillerinden bazılarına evrilmiştir. Soyu tükenmiş bir dil olarak sınıflandırılmasına karşın, Klasik Nahuatl dili, Latin alfabesinde Nahua halkları ve İspanyolları tarafından kopyalanan çok sayıda yazılı kaynakla yaşamını sürdürebilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ceuta Kuşatmaları</span>

Ceuta Kuşatmaları, İspanya hakimiyetindeki, Kuzey Afrika'daki Ceuta şehrinin Fas ordusu tarafından 1694 ile 1727 yılları arasında gerçekleşen kuşatmalarıdır. İlk kuşatma 23 Ekim 1694'te başlayıp, 1720'de kuşatmayı kaldırmak amaçlı gelen İspanyol takviye kuvvetleriyle son bulmuştur. Önceden Portekiz hakimiyetinden İspanyol hakimiyetine geçen Ceuta, 26 yıl süren bu kuşatma ile şehir büyük oranda değişime uğrayıp Portekiz mimarisini kaybetmiştir. Çatışmalar büyük oranda şehir surlarında, küçük oranda Fas kıyısında ve maddi yardımı engellemek amaçlı Cebelitarık Boğazı'nda da gerçekleşmiştir. İkinci kuşatma 1721'de başlayıp 22 Nisan 1727 tarihine kadar devam etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Caldo de pollo</span>

Caldo de pollo tavuk ve sebzeler içeren Latin Amerika çorbası.

<span class="mw-page-title-main">Panama İspanyolcası</span> lehçe

Panama İspanyolcası, Panama'nın büyük bir bölümünde konuşulan İspanyolca lehçesidir. Panama İspanyolcası, standart İspanyolcadan telaffuz, dil bilgisi, kelime bilgisi ve argo kullanımlarda belirgin farklılıklar içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Resmî dili İspanyolca olan ülkeler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

İspanyolca'yı dünyada 470 milyon ila 500 milyon kişinin konuştuğu tahmin edilmektedir. İspanyolca dünyada en çok ülkede resmî dil olarak kabul edilen dildir. Ayrıca İspanyolca en çok öğrenilen 2. dillerden birisidir.