İçeriğe atla

Lizi Behmoaras

Lizi Behmoaras
Doğum1950
İstanbul
MeslekYazar, çevirmen, gazeteci
DilTürkçe, Fransızca, İtalyanca, İngilizce, İspanyolca
MilliyetTürkiye Yahudisi
VatandaşlıkTürkiye

Liz Behmoaras (d. 1950, İstanbul), Yahudi asıllı Türk yazar, çevirmen, gazeteci ve köşe yazarıdır.

Röportaj derlemeleri, biyografiler ve romanlar yazdı. Türkiye'de Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş döneminde yaşamış kişilerin hayatını konu alan biyografik eserleri ile tanınmıştır.[1][2]

Yaşamı

1950 yılında İstanbul'un Şişli ilçesinde doğdu. Ailesi ona, babaannesi Eliza'nın kısaltması olan "Lizi" adını verdi. Yazı hayatında "Liz" adını kullandı.[3] Babası tekstil tüccarı Nesim Katalan, annesi Jaklin Anavi'dir. Fransızca, Türkçe, İspanyolca ve Rumca konuşulan bir evde büyüdü.[3] İlkokulu, Şişli Terakki'nin karşısında bir binada yer alan Özel Aydın Okulu'nda okudu;[3] ardından Notre Dame de Sion Fransız Lisesi'ne devam etti.

Lise'den mezun olduktan sonra çevirmenlik yaptı ve yabancı dil dersleri verdi. Yazı hayatına çevirileriyle girdi. Fransızcadan Türkçeye eserlerini çevirdiği yazarlar arasında Simone de Beauvoir, Ivan Illich, Marie Cardinal ve Paul Valery de vardır.

1986-1996 yılları arasında Şalom gazetesinin kültür servisinde editör olarak çalıştı. Nokta Dergisi'nde, Yeni Yüzyıl ve Cumhuriyet gazetelerinde, ayrıca Liberation, L'Arche ve Tribune Juive adlı Fransız gazetelerinde yazılar yazdı.

İlk kitabı Türkiye'de Aydınların Gözüyle Yahudiler 1993 yılında yayımlandı.[4] Bu kitapta Türkiye'deki Yahudiler hakkında Türkiye'de edebiyatçılar ve aydınlar ile yaptığı söyleşileri bir araya getirdi. İkinci kitabı Yüzyıl Sonu Tanıklıkları da bir röportaj derlemesi idi. Söyleşi kitaplarından sonra biyografi türünde eserler vermeye geçti. 1997 yılında yayımlanan Kimsin Jak Samanon? adlı kitabında büyükannesinin anılarını topladı. Bu kitapta yüzyılın başında Türkiye'deki Yahudi cemaatinin yaşam biçimini, sorunlarını, içinde bulunduğu ortamın bireyleriyle ilişkilerini ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında meydana gelen politik olaylara bakışını aktardı. Ardından Mazhar Osman'ın, Moiz Kohen'in, Suat Derviş'in biyografilerini yazdı. Suat Derviş biyografisi, Bulgarca ve Arapça 'ya çevrildi.[1] İlk romanı Sevmenin Zamanı 2011 yılında yayımlandı. Diğer romanları Alman Subayın Evi (2015), Sen Bir Başka Gittin (2017), Lale Puding Shop (2020) adlarını taşır. Röportaj derlemeleri ve romanlarında kimlik sorunsallığını sorgulamayı amaçlamıştır.[1]

Yazdığı kitaplar

  • Türkiye'de Aydınların Gözüyle Yahudiler[4]
  • Kimsin Jak Samanon?
  • Yüzyıl Sonu Tanıklıkları
  • Bir Kimlik Arayışının Hikâyesi
  • Suat Derviş Efsane Bir Kadın ve Dönemi
  • Mazhar Osman Kapalı Kutudaki Fırtına
  • Yüzyıl Sonu Tanıklıkları Akdenizlilik, Kimlik ve Entelektüalizm Üzerine...
  • Yalnız Değilsin (Alev Alatlı, Ayşe Kulin ve Nurşen Mazıcı ile birlikte)
  • Sen Bir Başka Gittin

Kaynakça

  1. ^ a b c "Liz Behmoaras". Kalem Ajans web sitesi. 10 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2021. 
  2. ^ "Liz Behmoaras ile son kitabı üzerine... / Suat Derviş: Bir efsane kadın ve dönemi". Şalom Gazetesi. 10 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2021. 
  3. ^ a b c "Lizi Behmoaras ile Sözlü Tarih Görüşmesi". Sozlu Tarih TV youtube kanalı. 31 Ağustos 2016. 10 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ a b "Türkiye'de Aydınların Gözüyle Yahudiler, Lizi Behmoaras". Gözlem Kitap. 5 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2010. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Orhan Kemal</span> Türk romancı ve oyun yazarı

Mehmet Raşit Öğütçü, yazar olarak Orhan Kemal, aydınlık gerçekçi Türk roman ve oyun yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Suat Derviş</span> Türk gazeteci ve yazar

Hatice Suat Derviş, Türk gazeteci ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Mario Levi</span> Türk yazar (1957–2024)

Mario Levi, Sefarad Yahudisi asıllı Türk yazar, gazeteci, öğretmen ve iletişim eğitmeni.

Yahudi İspanyolcası veya Ladino, Hint-Avrupa dil ailesinin Latin koluna bağlı Eski İspanyolca kökenli bir dildir. Yahudiler tarafından konuşulduğu için "Judeo- (Yahudi)" öntakısını almış olan dil, bazı filologlarca Standart İspanyolcanın tarihi bir varyantı olarak da değerlendirilmektedir.

Sami Kohen, Türk gazeteci ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Munis Tekinalp</span> Türk gazeteci, yazar ve hukukçu

Munis Tekinalp, gönüllü olarak Türkleşmiş Osmanlı Yahudisi yazar, filozof ve gazeteci.

Nora Romi Özkılıç, Türk gazeteci ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Yaşar Kemal</span> Türk yazar ve şair (1923–2015)

Kemal Sadık Gökçeli veya bilinen adıyla Yaşar Kemal, Kürt kökenli Türk roman ve hikâye yazarı, şair ve aktivisttir. Türk edebiyatının en önde gelen yazarlarından biri olarak kabul edilen Yaşar Kemal, yaşamı boyunca pek çok ödül almış ve Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilmiştir. En ünlü eseri, yaklaşık 32 yılda tamamladığı İnce Memed roman serisidir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de Yahudilik</span> Türkiyedeki Yahudilerin tarihi

Türkiye'deki Yahudilerin tarihi, Yahudilerin Anadolu'da bulundukları yaklaşık 2400 yılı kapsar. Anadolu'da en az MÖ beşinci yüzyıldan beri Yahudi toplulukları bulunuyordu ve Elhamra Kararnamesi ile 15. yüzyılın sonlarına doğru İspanya'dan sürülen İspanya ve Portekiz Yahudilerinin birçoğu Osmanlı İmparatorluğu'na kabul edildiler ve Osmanlı Yahudilerinin çoğunluğunu oluşturdular. Bugün Türkiye Yahudilerinin büyük çoğunluğu İsrail'de yaşarken günümüz Türkiye'si, yaklaşık 14 bin kişilik bir Yahudi nüfusuna ev sahipliği yapmaya devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kemal Tahir</span> Türk roman yazarı ve senarist (1910–1973)

Kemal Tahir, asıl adıyla İsmail Kemalettin Demir, Türk romancı, yazar, senarist.

Nebil Özgentürk, Türk belgesel yönetmeni, gazeteci, yazar.

<i>Tan</i> (gazete, 1935) 1935-1945 arasında İstanbulda yayımlanan günlük gazete

Tan, 1926-1935 yılları arasında Milliyet ve 1935-1945 yılları arasında Tan adıyla Türkiye'nin İstanbul ilinde yayımlanan, sloganı "Günlük Siyasi Halk Gazetesi" olan sol eğilimli günlük gazete.

<span class="mw-page-title-main">Osman Balcıgil</span>

Osman Balcıgil, Türk gazeteci, yazar ve romancı.

Yakup Barokas,, avukat, gazeteci ve yazar.

Türkiye Türklerindir, 8 Kasım 1949'dan beri Hürriyet gazetesinin mottosu olan söz.

Neriman Hikmet Öztekin, Türk gazeteci ve şairdir.

<span class="mw-page-title-main">Patrick Modiano</span> Fransız yazar (d. 1945)

Jean Patrick Modiano, Fransız romancı ve 2014 Nobel Edebiyat Ödülü sahibidir. Eserleri 30'dan fazla dile çevrilmiştir. Ödülü kazandığı tarihte En Uzağından Unutuşun, Bir Gençlik, Bir Sirk Geçiyor, Kötü Bir İlkbahar romanları ile Babam ve Ben isimli çocuk kitabından oluşan 5 eseri Türkçeye çevrilmiş bulunmaktaydı.
1970 yılında Dominique Zehrfuss ile evlenmiştir. Bu evlilikten Zina (1974) ve Marie (1978) adlarında iki kızı vardır.

Beki Luiza Bahar (Morhaim) (Aralık 1926, İstanbul - 19 Ağustos 2011, İstanbul), Yahudi asıllı Türk yazar.

<span class="mw-page-title-main">Melis Alphan</span> Türk gazeteci

Melis Alphan, Türk gazetecidir.

<i>Kulüp</i> (dizi) 2021 yapımı Türk internet dizisi

Kulüp, O3 Medya imzalı, Seren Yüce ve Zeynep Günay ikilisinin yönettiği, dram türündeki 2021 yapımı Türk orijinal internet dizisi.