İçeriğe atla

Lizbon Katedrali

Koordinatlar: 38°42′35″K 9°07′59″B / 38.70972°K 9.13306°B / 38.70972; -9.13306
Lizbon Katedrali
Patriarchal Cathedral of St. Mary Major
Santa Maria Maior de Lisboa (Portekizce)
Lizbon Katedrali
Harita
Temel bilgiler
KonumLizbon, Portekiz
Koordinatlar38°42′35″K 9°07′59″B / 38.70972°K 9.13306°B / 38.70972; -9.13306
İnançRoma Katolik
YöneticiJosé da Cruz Policarpo[1]
Web sitesipatriarcado-lisboa.pt
Mimari
Mimari türKilise (Katedral)
Mimari biçimRomanesk mimari, Gotik mimarisi, Barok mimarisi
Cephe yönüW
Özellikler
Uzunluk90 metre (300 ft)
Genişlik40 metre (130 ft)

Santa Maria Maior de Lisboa ya da kısaca Sé de Lisboa, Portekiz'in başkenti Lizbon'daki en eski kilisedir. 1147 yılında ilk olarak burada inşası başladıktan sonra çeşitli defalar yenilemeler yapılmış ve pek çok büyük deprem atlatmıştır. Bu sebepten dolayı günümüzde farklı mimari akımların etkisi görülmektedir.[]

Tarihi

Alfredo Roque Gameiro tarafından 16. yüzyıl Lizbon Katedrali'nin rekreasyonu

Lizbon, 4. yüzyıldan beri piskoposluğun merkezi oldu. Vizigotların hakimiyetinin ardından şehir, Morolar tarafından fethedildi ve 8. yüzyıldan 12. yüzyıla kadar Müslümanların hakimiyetinde kaldı. Bu süreçte, Lizbon ve çevresinde, Hristiyanların yaşamasına izin verildi. Şehir, 1147 yılında I. Afonso liderliğindeki Portekizli, Fransız, İngiliz, Alman ve İspanyol askerlerden oluşan bir ordu tarafından yeniden fethedildi. Gilbert of Hasting isimli İngiliz, piskopos seçildi ve Lizbon'da, ana caminin bulunduğu yere yeni bir katedral inşa edildi.

Lizbon Katedrali'nin Romanesk yan koridoru

İlk yapı, 1147 ile 13. yüzyılın ilk on yılları arasında Geç Romanesk stilinde tamamlandı. Lizbon'un koruyucu azizi olan Saragossalı Aziz Vincent'ın bedeni, Güney Portekiz'den gemiyle Lizbon Katedrali'ne getirildi. Bu yolculuk, Lizbon armasında tasvir edilmektedir. 13. yüzyılın sonunda I. Diniz, Gotik stilde manastır inşa ettirdi. IV. Afonso, ana şapeli kendisi ve ailesi için Gotik stilde bir kraliyet panteonuna dönüştürdü. 1498'de Viseu Kraliçesi Eleanor, katedralin manastırındaki şapellerden birinde Irmandade de Invocação a Nossa Senhora da Misericórdia de Lisboa'yı (Lizbon Merhametli Meryem Ana'ya Yakarış Kardeşliği) kurdu.[2] Bu kardeşlik, daha sonrasında, diğer şehirlere yayılan ve Portekiz'de çok önemli olan Katolik hayır kurumu Santa Casa da Misericórdia de Lisboa'ya dönüştü.

Portekiz'in 1383-85 arasındaki fetret dönemi sırasında halk, Piskopos Dom Martinho Annes'in Kastilya Krallığı ile iş birliği yaptığından şüphelendi ve piskoposu kuzey kulesinin penceresinden dışarı attı.[3]

Lizbon Katedrali'nin ambülatuvarı

Depremler, Lizbon ve katedral için her zaman bir sorun oldu. Özellikle 1755 Lizbon depremi, katedrala büyük hasarlar verdi. Ana şapel, kraliyet panteonu, manastırlar ve birçok şapel, deprem sırasında ve sonrasındaki yangınlar nedeniyle zarar gördü. 20. yüzyılın başında, kapsamlı bir yenilemenin ardından, katedral bugünkü görünümüne kavuştu.

Katedral manastırlarında arkeolojik kazılar

Katedral manastırlarında 1990 yılında arkeolojik kazı çalışmaları başladı. Antik Roma yolları, kanalizasyon sistemleri, Vizigot bir bina ve eski bir caminin kalıntıları gibi Roma, Moro ve Orta Çağ dönemlerine ait izler bulundu.[4] 2020 yılında araştırmacıların cami olduğunu düşündüğü bir Murâbıt yapısı kalıntıları ortaya çıkarıldı. Portekiz Kültür Bakanı Graça Fonseca, kalıntılarının bulundukları yerde tutulması yönünde karar verdi.[5][6]

Kaynakça

  1. ^ "Official website of the Patriarchate of Lisbon". 21 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2014. 
  2. ^ "Santa Casa da Misericórdia de Lisboa". 24 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2023. 
  3. ^ Lisbon. Art and History (İngilizce). Floransa: Bonechi. 2000. s. 32. ISBN 88-8029-394-X. 
  4. ^ "O que nos diz o chão debaixo da Sé de Lisboa?". www.nationalgeographic.pt (Portekizce). 17 Haziran 2022. 4 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2023. 
  5. ^ "Vestígios muçulmanos vão ser integrados na Sé de Lisboa" (Portekizce). 15 Ocak 2021. 4 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2023. 
  6. ^ "Vestígios da mesquita do século XII descoberta na Sé de Lisboa vão ser preservados" (Portekizce). 14 Ekim 2020. 4 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Portekiz</span> Güneybatı Avrupada bir ülke

Portekiz, resmî adıyla Portekiz Cumhuriyeti, Avrupa'nın güneybatısında İber Yarımadası üzerinde yer alan, Avrupa Kıtası'nın en batısındaki ülkedir. Portekiz kuzeyden ve doğudan İspanya ile, güneyden ve batıdansa Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Atlas Okyanusu'nun kuzey yarım küredeki bölümünde bulunan Azorlar ve Madeira takımadaları özerk yönetimleriyle birlikte Portekiz'in birer parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Lizbon</span> Portekizde belediye

Lizbon, Portekiz’in başkenti ve en büyük şehridir. Lizbon bölgesine bağlı Büyük Lizbon altbölgesinin belediyelerinden biridir. Tejo Nehri’nin oluşturduğu haliç üzerine kurulu olan Lizbon, Atlantik Okyanusu kıyısındadır.

<span class="mw-page-title-main">SL Benfica</span> Portekizde bir futbol kulübü

Sport Lisboa e Benfica, Portekiz'in Lizbon şehrinde kurulmuş bir spor kulübüdür. Maçlarını Lizbon'da 65.647 kişilik Işık Stadyumu stadında oynayan kulübün renkleri kırmızı-beyaz, amblemi kartaldır. Ülke içinde, 38 Portekiz Ligi, 26 Taça de Portugal, 7 Taça da Liga ve 9 Supertaça Cândido de Oliveira kazanmıştır. 1972-73 ve 1977-78 sezonlarında 30 maçlık lig maratonunda ligi namağlup şampiyon olarak tamamlayan ilk ve tek Portekiz kulübü olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">1755 Lizbon depremi</span>

1755 Lizbon Depremi ya da Büyük Lizbon Depremi, 1 Kasım 1755 günü saat 9.40'ta Portekiz'de meydana gelen depremdir.

<span class="mw-page-title-main">Selimiye Camii (Lefkoşa)</span>

Selimiye Camii, tarihsel ismiyle Ayasofya Camii veya Ayasofya Katedrali, Lefkoşa'nın kuzey kesiminde bulunan cami ve eski Katolik katedralidir. Kentin ana camisidir. Selimiye Camii, Kıbrıs'taki hayatta kalan en büyük ve en eski Gotik kiliseye ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz tarihi</span>

Portekiz tarihi, bugünkü Portekiz Cumhuriyeti topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Ragusa, İtalya</span> Ragusa iline bağlı komün (Sicilya, İtalya)

Ragusa, İtalya'nın coğrafi olarak güneyinde Sicilya Özerk Bölgesi'nde tarihi bir şehir ve idâri bakımdan bir komün olup, Ragusa ili'nin merkezi şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Sevilla Katedrali</span> İspanyada bulunan bir Roma Katolik katedrali

Sevilla Katedrali veya Azize Meryem Katedrali İspanya’nın Endülüs bölgesinin Sevilla şehrinde yer alan bir Roma Katolik katedralidir. Dünyanın en büyük gotik kilisesi ve en büyük üçüncü kilisesidir. Ayrıca dünyanın en büyük katedrali olan bu dini yapı 1987 yılında UNESCO tarafından Alcázar ve Batı Hint Adaları Genel Arşivi yapıları ile birlikte Dünya Mirası ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Pedro Nunes</span> Portekizli matematikçi

Pedro Nunes Yeni Hristiyan bir aileden gelen Portekizli bir matematikçi, kozmograf ve profesördü.

<i>2018 Eurovision Şarkı Yarışması</i> 63. Eurovision şarkı yarışması

2018 Eurovision Şarkı Yarışması, 63. Eurovision Şarkı Yarışması'dır. Ukrayna'nın başkenti Kiev'de yapılan 2017 Eurovision Şarkı Yarışması'nı "Amar Pelos Dois" adlı şarkısıyla Salvador Sobral kazanmasından dolayı Portekiz'in başkenti Lizbon'da bulunan Altice Arena'da yapılmıştır. Yarışmanın yarı finalleri 8 ve 10 Mayıs 2018 ve final ise 12 Mayıs 2018 tarihinde gerçekleşmiştir. Üç canlı gösterinin sunuculuğunu Filomena Cautela, Sílvia Alberto, Daniela Ruah ve Catarina Furtado üstlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">O jardim</span> 2018 Eurovision Şarkı Yarışmasında Portekizi temsil eden Portekizce şarkı

"O jardim", Cláudia Pascoal tarafından seslendirilen Portekizce bir şarkı.

<span class="mw-page-title-main">Samtavisi Katedrali</span>

Samtavisi Doğu Gürcistan'ın Şida Kartli ve ülkenin başkenti Tiflis'e 45 km uzaklıkta olan bir 11. yüzyıl Gürcü Ortodoks manastırıdır. Katedral, günümüzde Samtavisi Piskoposluğu ve Gori Gürcü Ortodoks Kilisesinin merkezlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Tsalenciha Katedrali</span>

Tsalenciha Başkalaşım Katedrali Gürcistan'ın Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesindeki Tsalenciha kentinde yer alan bir Orta Çağ Gürcü Ortodoks katedralidir. Katedral, Gürcü Ortodoks Kilisesi'ne bağlı Zugdidi ve Tsaişi Piskoposluğu tarafından yönetilmektedir. Katedral, en çok benzersiz duvar resimleriyle bilinmektedir. Duvar resimleri, Bizans Paleologan stilini ve Gürcistan'daki sanatçıların doğrudan yaptığı resimlerin örneklerini içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Vizigot sanatı</span> MS 5. - 8. yüzyıl arası bilhassa bugünkü İspanya ve Portekiz topraklarında varlığını gösteren gelişmiş sanat

Vizigot sanatı, MS 5. yüzyıldan 8. yüzyıla değin varlığını sürdüren Vizigotlar Krallığı döneminde bilhassa bugünkü İspanya ve Portekiz topraklarına tekabül eden antik Hispania'da varlığını gösteren gelişmiş materyal kalıntılara verilen addır. Krallığın kuruluşu Güney Fransa'nın Toulouse şehrinde olsa dahi, kalıntılar daha ziyade İber Yarımadası'nda bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">II. Afonso</span> Portekiz kralı (1185-1223; hd. 1211-1223)

II. Afonso,, Şişman veya Cüzzam lakapları ile de bilinir. Portekiz'in üçüncü kralıdır. Kral I. Sancho ile Aragonlu Dulce'nin çocuğudur. 27 Mart 1211'de babasının ölümü üzerine tahta çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz Rivierası</span> Lizbonun batı kıyılarındaki bölge

Portekiz Rivierası ya da halk arasındaki adıyla Costa do Sol, Portekiz'in başkenti Lizbon ve çevre yerleşimlerin batısında kalan zengin kıyı bölgesidir. belediyeleri merkezli zengin kıyı bölgesidir. Bölge tarihte zenginlere, ünlülere, Avrupalı soylulara ve kraliyet ailelere ev sahipliği yapmıştır. Bölgede bulunan Cascais ve Sintra, Portekiz standartlarına göre varlıklı olan nüfuslarıyla dikkat çekmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Diogo Afonso</span>

Diogo Afonso Portekizli bir kaşifti.

João Manuel de Oliveira Pinto, ofansif orta saha bölgesinde oynayan Portekizli profesyonel futbolcudur.

<span class="mw-page-title-main">I. Manuel</span> 1495 ile 1521 arasında Portekiz kralı

I. Manuel, Şanslı olarak bilinir, 1495'ten 1521'e kadar Portekiz Kralıydı. Avis Hanedanı'nın bir üyesi olan Manuel, hükümdar olarak kuzeni Portekiz Kralı II. João'nun yerine geçmeden önce Beja ve Viseu Düküydü. Manuel, hükümdarlığı sırasında yapılan çok sayıda Portekiz keşfi nedeniyle Portekiz İmparatorluğu'nun yoğun bir şekilde genişlediği bir dönemi yönetmiştir. Vasco da Gama'ya sponsorluğu, Portekiz'in 1498'de Hindistan'a giden deniz yolunu keşfetmesine yol açmış ve bu, Portekiz'in baharat ticaretinde tekelini garanti eden Portekiz Hindistan Armadalarının kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Manuel, Amerika kıtasında ve Portekiz Hindistanı'nda Portekiz kolonizasyonuna başladı ve Afrika ve Asya'da geniş bir ticaret imparatorluğunun kurulmasına nezaret etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">IV. Afonso</span>

IV. Afonso, Cesur olarak da anılır, 1325'ten 1357'deki ölümüne kadar Portekiz Kralıydı. Portekiz Kralı Diniz ve Aragonlu Elizabeth'in tek meşru oğludur.