İçeriğe atla

Litvanya Sosyalist Halk Demokrat Partisi

Litvanya Sosyalist Demokrasi Halk Partisi
Lietuvos socialistų liaudininkų demokratų partija
KısaltmaLSLDP
KurucuMykolas Sleževičius
Felicija Bortkevičienė
Kuruluş tarihi1917
Kapanış tarihi24 Kasım 1922
BirleşmeKöylü Birliği
ÖnceliLitvanya Demokrat Partisi
ArdılıLitvanya Köylüler Halk Birliği
MerkezVoronej
İdeolojiSosyalizm
Siyasi pozisyonSol
Litvanya

Litvanya Sosyal Demokrat Halk Partisi (Litvanca: Lietuvos socialistų liaudininkų demokratų partija; LSLDP) iki savaş arası dönemde Litvanya'da faaliyet yürüten siyasi parti.[1][2]

Tarihçe

LSLDP, 1917 yılında Voronej'de Mykolas Sleževičius ve Felicija Bortkevičienė tarafından Litvanya Demokrat Partisi'nden (LDP) ayrılarak kuruldu . LDP 1920'de çözüldüğünde, geri kalan üyeleri LSLDP'ye veya eski bir kopuş olan Köylü Birliği'ne katıldı.

Sleževičius partinin ana program hükümleri olarak “Tüm Litvanya toprakları, tüm Litvanya sakinlerinin malı olarak kabul edilmelidir.", "Arazi ve ormanların bakımı ve bunların yönetimi ve kullanımının yönetimi yerel topluluklara, illere ve ilçelere emanet edilmelidir.", "Bireyler için, arazi satın almak ve satmak yasaklanmalıdır. Arazi sadece görüş için verilir ve sadece kiracının kendisi üzerinde çalıştığı sürece verilir." gibi Marksist ilkeleri benimsedi.

1920 seçimlerinde LSLDP altıncı en büyük parti olarak çıktı ve 9 sandalye kazanarak Seimas'a girdi. 1922 seçimlerinde ise beş sandalye kazandı. 1922 seçimlerinden kısa bir süre sonra, 24 Kasım'da parti, Litvanya Köylüler Halk Birliği'ni oluşturmak için Köylü Birliği ile birleşti.

Litvanya Bağımsızlık Yasası'nın yirmi imzacısından biri olan Litvanya Konseyi üyesi Jonas Vileišis, konseyin tek LSLDP üyesiydi.[3]

Kaynakça

  1. ^ Lietuvos socialistų liaudininkų demokratų partija. Visuotinė lietuvių enciklopedija, T. XIII (Leo-Magazyn). – Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2008. 324 psl.
  2. ^ Vincent E McHale (1983) Political parties of Europe, Greenwood Press, p482 ISBN 0-313-23804-9
  3. ^ Šenavičius, Antanas (1999). "Lietuvos nepriklausomybės atkūrimo akto teisinė prigimtis ir konstitucinė reikšmė". Istorija xl (Litvanca). Cilt 40. s. 23–26. ISSN 1392-0456. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Antanas Sniečkus</span>

Antanas Sniečkus Litvan komünist, partizan ve siyasetçi. 1940 yılından ölümüne kadar Litvanya Komünist Partisinin liderliğini yürütmüş, II. Dünya Savaşı sırasında partizan komutanı olarak Nazilere karşı savaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya Sosyal Demokrat Partisi</span>

Litvanya Sosyal Demokratik Partisi, Litvanya'da bir sosyal demokrat partidir. Parti Litvanya'nın en eski partisi olup 1896 yılında bir Marksist yeraltı örgütü olarak kurulmuştur. Parti Avrupa Sosyalistler Partisi (PES), İlerici İttifak ve Sosyalist Enternasyonal üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya Komünist Partisi</span> komünist parti

Litvanya Komünist Partisi, Litvanya'nın komünist partisidir, Ekim 1918 başlarında kurulmuştur. Parti 1991 yılında yasaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Letonya Komünist Partisi</span>

Letonya Komünist Partisi, Letonya'da bir siyasi partiydi.

<span class="mw-page-title-main">Saulius Skvernelis</span> Litvanya başbakanı (2016-2020)

Saulius Skvernelis, 2016-2020 yılları arası Litvanya Başbakanı olan Litvan siyasetçidir. Aynı zamanda Seimas'a üyedir. Daha önce polis komiseri olarak görev yapmış ve 2014-2016 yılları arasında İçişleri Bakanı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya Konseyi</span> 18–23 Eylül 1917de gerçekleşen konsey

Litvanya Konseyi ya da 11 Temmuz 1918'den sonraki adıyla Litvanya Devlet Konseyi, 18-23 Eylül 1917 tarihleri arasında gerçekleşen Vilnius Konferansı'nda seçilen konseydir. Konseyin ilk üyeleri farklı yaş, sosyal statü, meslek ve siyasi ilişkilere sahip yirmi kişiden oluşuyordu. Litvan halkı adına yürütme yetkisi verilen konsey, bağımsız bir Litvanya devleti kurmakla görevlendirildi. 16 Şubat 1918'de konsey üyeleri Litvanya Bağımsızlık Yasası'nı imzaladı ve Litvanya'yı demokratik ilkelere dayanan bağımsız bir devlet olarak ilan etti. 16 Şubat, "Litvanya Devlet Restorasyon Günü" olarak kutlanmaya başlandı. Konsey, 1918 sonbaharına kadar ülkede Alman Ordusu'na bağlı askerî birliklerin bulunmasına rağmen bağımsızlık ilan etmeyi başardı. 1919 baharında konsey üyeleri sayısı yaklaşık iki katına çıktı. Konsey, ilk kez 15 Mayıs 1920'de toplanan Litvanya Kurucu Meclisi etkin oluncaya kadar çalışmalarını sürdürdü.

<span class="mw-page-title-main">Juozas Purickis</span> Litvan siyasetçi

Juozas Purickis, Juozas Puryckis ya da genellikle kullandığı kalem adı ile Vygandas iki savaş arası dönemde etkin olan Litvanya'lı politikacı, diplomat ve gazeteci. Haziran 1920'den Aralık 1921'e kadar Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Jonas Staugaitis</span>

Jonas Staugaitis, Litvan politikacı, doktor. Litvanya Konseyi seçildi. Litvanya'daki Aralık 1926 darbesi sırasında Litvanya'nın başkan vekili idi. Seimas Başkanı olarak resmen birkaç saatliğine seçildi; en üst düzey yetkili olarak, aynı zamanda Litvanya'nın de jure başkanı oldu. Darbe tamamlandıktan sonra görevden ayrıldı.

Litvanya Kurucu Meclisi, 1920 yılında, 1922 Litvanya Anayasası'nı hazırlamak ve kabul etmek için demokratik olarak seçilen meclis.

Litvanya Hristiyan Demokrat Partisi Litvanya'daki bir Hristiyan demokratik siyasi partisiydi.

Litvanya Milliyetçi ve Cumhuriyetçi Birliği, Milliyetçiler olarak da bilinen, Litvanya'da milliyetçi sağcı bir siyasi partidir. 1926-1940 yılları arasında ülkeyi yöneten Litvanya Milliyetçi Birliği'nin devamı olduğunu iddia etmektedir. Parti, Litvanya'nın 1990'da tekrar bağımsız olması sonrası yeniden kuruldu ve seçimlerde son derece başarısız bir performans gösterdi. Parti, 2008'de Anavatan Birliği ile birleşti ama 2011'de yeniden ayrıldılar. 2017'de Cumhuriyetçi Parti ile birleşti. Parti, geleneksel aile değerlerini desteklemekte, Litvanya'nın Avrupa Birliği'nden bağımsızlığını savunmakta ve göçmenliğe karşı çıkmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya Milliyetçi Birliği</span> Litvanyada bir siyasi parti

Litvanya Milliyetçi Birliği, Milliyetçiler, 1926'dan 1940'a kadar Cumhurbaşkanı Antanas Smetona'nın otoriter rejimi sırasında Litvanya'da iktidardaki siyasi partiydi. Parti 1924'te kuruldu ama popüler değildi. Aralık 1926 askeri darbesi sonucu iktidara geldi. 1927'den 1939'a kadar, Bakanlar Konseyi yalnızca LTS üyelerini içeriyordu. 1936'da, diğer partiler resmen dağıldı ve LTS ülkenin tek yasal partisi oldu. 1930'larda parti giderek daha da radikalleşti ve İtalyan Faşizmine sempati duymaya başladı. Parti, Haziran 1940'ta SSCB'nin Litvanya'yı işgalinden sonra kapatıldı. Aynı isimdeki parti 1990'da yeniden kuruldu ve iki savaş arası LTS'nin halefi olduğunu iddia etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Jonas Vailokaitis</span>

Jonas Vailokaitis (

<span class="mw-page-title-main">Stanisław Narutowicz</span> Litvanyalı avukat ve politikacı

Stanisław Narutowicz (

<span class="mw-page-title-main">Ulusal İlerleme Partisi</span>

Ulusal İlerleme Partisi, Litvanya'da faaliyet yürütmüş siyasi parti. İlerlemeyi gelecekteki politikanın ana yönü olarak kabul eden ünlü Litvanyalı aktivist ve yazar Juozas Tumas-Vaižgantas tarafından 1916 yılında kuruldu. Parti ana hedeflerini 1917'de yayınlarken, Litvanya hala Rus İmparatorluğu'nun bir parçasıydı. Parti Litvanya'yı kendi kaderini tayin haklarına sahip demokratik bir cumhuriyet olarak gördüğünü açıkladılar. 1917 sonlarında parti üyesi Alfonsas Petrulis Litvanya Konseyi'ne seçildi, ancak 1920'de Litvanya Kurucu Meclisi'nde yer almadı. Daha sonra 1926'dan 1940'a kadar iktidar partisi olan Litvanya Milliyetçiler Birliği'ni oluşturmak için Litvanya Çiftçiler Birliği ile birleşti. Litvanya Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrası 1990 yılında tekrar bağımsızlığını ilan ettiğinde parti 1994 yılında yeniden kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Ingrida Šimonytė</span> Litvanya Cumhuriyeti başbakanı

Ingrida Šimonytė, Litvanyalı siyasetçi ve ekonomist. 25 Kasım 2020 tarihinden beri Litvanya'nın başbakanıdır. Kazimira Prunskienė'den sonra göreve gelen ikinci kadındır. Šimonytė ayrıca 2016'dan beri Antakalnis seçim bölgesiden Seimas üyesi olarak görev yapmaktadır ve 2009'dan 2012'ye kadar ikinci Kubilius kabinesinde maliye bakanlığı yapmıştır. 2019 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmuştur. Šimonytė, Vatan Birliği'ne bağlı olmasına rağmen bağımsız bir politikacıdır.

<span class="mw-page-title-main">Liberal Demokrat Parti (Kuzey Makedonya)</span>

Liberal Demokrat Parti, Liberal yönelimli bir Makedon siyasi partidir. Parti, 19 Nisan 1997'de LDP'yi oluşturmak için birleşen Demokratik ve Liberal Parti'nin halefidir. Demokrat Parti'nin o zamanki başkanı olan Petar Goşev, LDP'nin ilk başkanı seçildi. LDP, Liberal International'ın tam üyesidir. Partinin şu anki lideri Monika Zaykova'dır.

<span class="mw-page-title-main">1926 Litvanya Darbesi</span> Litvanyada 1926 askeri darbesi

1926 Litvanya Darbesi, Litvanya'da demokratik olarak seçilmiş hükûmetin yerine Antanas Smetona liderliğindeki muhafazakar ve otoriter bir hükûmetle sonuçlanan askeri bir darbedir. Darbe, 17 Aralık 1926'da gerçekleşti ve büyük ölçüde ordu tarafından düzenlendi; Smetona'nın rolü günümüzde tartışma konusu olmaya devam etmektedir. Darbe, dönemin en muhafazakar partisi olan Litvanya Milliyetçi Birliğini iktidara getirdi. LMB, 1926'dan önce oldukça yeni ve önemsiz bir milliyetçi partiydi. 1926'da üye sayısı yaklaşık 2000 kişiydi ve parlamento seçimlerinde sadece üç sandalye kazanmıştı. Zamanında Seimas'ın en büyük partisi olan Litvanya Hristiyan Demokrat Partisi orduyla işbirliği yaptı ve darbeye anayasal meşruiyet sağladı, ancak yeni hükûmette önemli bir görevi kabul etmedi ve Mayıs 1927'de çekildi. Ordu, iktidarı sivil hükûmete devrettikten sonra, siyasi hayatta doğrudan bir rol oynamayı bıraktı.

<span class="mw-page-title-main">Anavatan Birliği</span> Litvanyada bir politik parti

Anavatan Birliği - Litvanyalı Hristiyan Demokratlar Litvanya'da merkez sağ siyasi partidir. 13.072 üyeye sahip olan parti Seimas'ta 141 sandalyeden 50'sinin sahibi.

<span class="mw-page-title-main">Liberal Hareket</span> Litvanyada siyasî parti

Litvanya Cumhuriyeti Liberal Hareketi, Litvanya'da muhafazakâr-liberal siyasî partidir.