İçeriğe atla

Lisular

Lisu
ꓡꓲ‐ꓢꓴ လီဆူ 傈僳

Toplam nüfus
1.200.000 (tahminî)
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Çin (Yünnan, Siçuan),[1] Kuzeydoğu Hindistan [en] (Arunaçel Pradeş), Myanmar, Tayland
Diller
Lisuca [en], Lipoca [en], Laemaece [en] ve Nung dili (Çin-Tibet) [en]
Din

Lisular (Lisuca: ꓡꓲ‐ꓢꓴ ꓫꓵꓽ; Birmancaလီဆူလူမျိုး, Birmanca telaffuz: [lìsʰù]; Çince: 傈僳族; pinyin: Lìsùzú; Taycaลีสู่), Tibet-Birman bir etnik gruptur. Myanmar'ın dağlık bölgelerinde, Çin'in güneybatısında, Tayland'da ve Hindistan'a bağlı Arunaçel Pradeş eyâletinde yaşarlar.

Çin'in Siçuan eyâletinde ve Yünnan eyâletine bağlı Lijiang, Baoshan, Nujiang, Diqing ve Dehong illerinde yaşayan aşağı yukarı 730 bin Lisu var. Lisu halkı, Çin Hükûmeti'nin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. Myanmar'da Lisular, 135 etnik gruptan biri olarak tanınır ve yaklaşık 600 bin kişilik bir nüfusa sahip. Myanmar'ın kuzeyindeki Kaçin Eyaleti (Putao [en], Myitkyina [en], Tanai [en], Waingmaw [en] ve Bhamo [en]), Şan Eyaleti (Momeik [en], Namhsan [en], Lashio [en], Hopang [en], Kokang [en], Nansang [en], Loilem [en] ve Mong Ton [en]), Sagaing bölgesi (Katha [en] ve Hkamti [en]) ve Mandalay bölgesinde (Mogok [en] ve Pyin Oo Lwin [en]) yaşarlar. Tayland'da 55 bin Lisu var ve bunlar dağlık bölgelerde yaşayıp Tayland'ın altı tepe kabilesinden [en] birini teşkil ederler.[2]

Lisu halkı 58'den fazla aşiretten oluşur. Her aşiretin kendi ismi veya soy ismi var. En çok tanınan aşiretler Laemae pha, Bya pha, Thorne pha, Ngwa Pha (Ngwazah), Naw pha, Seu pha ve Khaw pha'dır. Aşiret isimlerinin çoğu, ilkel zamanlardaki avcı faaliyetlerinden kaynaklanır, lâkin zaman geçtikçe birçok Lisu Çince isimler de benimsemeye başladı. Lisu kültürünün Yi kültürüyle paylaştığı birçok ortak noktası mevcuttur.

Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'ta Lisu people ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

Kaynakça

  1. ^ "Ethnies chinoises". Chine-informations.com. 29 Ocak 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2018. 
  2. ^ Ernst, Gabriel (21 Ekim 2019). "'We try to not be Thai': the everyday resistance of ethnic minorities". New Mandala. 27 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Özbekler</span> Orta Asyada yaşayan bir Türk halkı

Özbekler, Batı Türkistan'da Harezm'den Fergana'ya kadar uzanan bölgede yaşayan ve Orta Asya'daki en kalabalık Türk halkıdır. Özbeklerle ilgili tarihî kaynaklarda "Türk" ve "Sart" şeklinde adlandırıldıkları da görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Myanmar</span> Güneydoğu Asyada ülke

Myanmar, resmî adıyla Myanmar Birliği Cumhuriyeti, diğer isimleriyle Burma ya da Birmanya, Güneydoğu Asya'da bir ülkedir. Kuzeybatıda Bangladeş ve Hindistan, kuzeydoğuda Çin, doğuda Laos, güneydoğuda Tayland ile komşudur. Güney ve güneybatıda Andaman Denizi ve Bengal Körfezi'ne kıyısı vardır. Myanmar Güneydoğu Asya anakarasındaki en büyük, Asya genelinde ise 10. büyük ülkedir. 2017 verilerine göre nüfusu 54 milyondur. Başkenti Nepido, en büyük şehri Yangon'dur.

<span class="mw-page-title-main">Saluen</span>

Saluen Nehri, Çin'de Nu Nehri olarak bilinir, Myanmar'daki en uzun nehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Şanlar</span>

Şanlar,, Tai Long ya da Tai Yai olarak da bilinir, Güneydoğu Asya'da yaşayan Tay etnik grubu.

<span class="mw-page-title-main">Yünnan</span>

Yünnan, Çin'in güneybatısında bulunan bir eyalet. Yüzölçümü yaklaşık 394.000 km2, 2010 itibarıyla yaklaşık 46 milyon kişilik nüfusa sahip. Eyaletin başkenti, kendisi de eskiden "Yünnan" olarak bilinen Kunming şehri. Yünnan eyaleti kuzeyde Siçuan eyaleti, kuzeydoğuda Guizhou eyaleti, doğuda Guangksi Zhuang Özerk Bölgesi, güneydoğuda Vietnam, güneyde Laos, batıda Birmanya ve kuzeybatıda Tibet Özerk Bölgesi ile sınır paylaşmaktadır.

Çin Kazakları, Çin'de gündelik kullanımda "Hāsākè zú" terimi kullanılır, Çin Halk Cumhuriyeti Devleti'nin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. 2010 yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı'na göre, tüm Çin anakarası çapında 1,46 milyonu aşan etnik Kazak vardır. Çin Kazakları ağırlıklı olarak Kuzeybatı Çin'de yaşar ve Çin'in en büyük 17. etnik grubunu teşkil ederler. Çin Kazaklarının yüzde 90'ından fazlası Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşar, ancak Kansu Eyaleti'nde de Kazak yerleşimleri vardır. Tarihî olarak Çinghay Eyaleti'nde de Kazak yerleşimleri vardı, fakat Haziran 1984'te burada yaşayan Kazakların büyük çoğunluğu Sincan'a geri taşındı.

<span class="mw-page-title-main">Naşiler</span>

Naşiler, Yünnan Eyaleti'nin kuzeybatısındaki Himalaya dağ eteklerinde ve Siçuan Eyaleti'nin güneybatısında yaşayan bir etnik grup.

<span class="mw-page-title-main">Çin'deki Koreliler</span>

Koreliler, Çin Halk Cumhuriyeti Devleti'nin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. Çin vatandaşı olan bu etnik Koreliler Çincede Cháoxiǎnzú, Korecede ise Joseonjok ya da Chosŏnjok şeklinde anılırlar. 2010 Yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı'na göre tüm Çin çapında 1.830.929 Çin vatandaşı etnik Koreli var; bunlar en büyük yoğunlukla Kuzeydoğu Çin'deki Heilongjiang, Jilin ve Liaoning eyâletlerinde ikâmet ederler. Kuzeydoğu Çin'in haricindeki büyük şehirlerde de büyük etnik Koreli topluluklarına rastlanır.

<span class="mw-page-title-main">Monguorlar</span>

Monguorlar ya da Tular, Tsagaan Mongol olarak da bilinirler, Çin'de resmî olarak tanınan 56 etnik gruptan biridir. "Tu" etnik kategorisi 1950'lerde oluşturuldu.

<span class="mw-page-title-main">Va halkı</span>

Valar ya da Walar, çoğu Kuzey Myanmar'daki Şan Eyaleti'nin kuzeyinde, Kaçin Eyaleti'nin doğusunda, Çin-Myanmar sınırı boyunca ve Çin'in Yünnan Eyaleti'nde yaşayan bir etnik grup.

<span class="mw-page-title-main">Yaolar</span> Çin ve Vietnamda yaşayan etnik grup

Yao halkı ya da Mien halkı, Çin ve Vietnam'da çeşitli azınlıklara atanan bir sınıflandırma. Çin hükûmetinin resmî olarak tanıdığı 55 etnik azınlıktan biri olan Yao halkı, Çin'in güneybatısı ve güneyindeki dağlık alanlarda yaşar. Ayrıca Vietnam'ın resmî olarak tanıdığı 54 etnik gruptan birini teşkil eder. 2000 yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı'na göre Çin'de 2.637.421 Yao var; 2019 yılı Vietnam Nüfus Sayımı'na göre Vietnam'da 891.151 Yao var.

<span class="mw-page-title-main">Haniler</span>

Hani ya da Ho halkı, Çin'in güneyi, Laos'un kuzeyi ve Vietnam'da bulunan, Lolo dillerini konuşan bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti'nin tanıdığı 56 etnik gruptan ve Vietnam'daki 54 etnik gruptan biridir. Laos'ta Hani halkı daha çok Ho olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Gelaolar</span>

Gelao ya da Gelo halkı, Çin ve Vietnam'da bulunan bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti devleti tarafından resmî olarak tanınan 56 etnik gruptan birini teşkil eder. Buna rağmen, bazı Gelaolar Çin Hükûmeti tarafından Yi, Miao veya Zhuang olarak sınıflandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Sui halkı</span>

Sui ya da Shui halkı, çoğu Çin Guizhou eyaletinde yaşayan bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti devletinin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan birini teşkil eder.

<span class="mw-page-title-main">Qiang halkı</span>

Qiang halkı, Çin'de bulunan bir etnik grup. 2010 yılı itibarıyla Çin'deki toplam nüfusu 309.576 kişiden oluşan Qiang halkı, Çin Halk Cumhuriyeti devletinin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan birini teşkil eder. Qiang halkına ait bireylerin çoğu, Siçuan eyaletinin kuzeybatısındaki dağlık alanlarda, yani Tibet Platosu'nun doğu kenarında, yaşar.

<span class="mw-page-title-main">Pumiler</span>

Pumiler bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti devletinin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Achang halkı</span>

Achang halkı, bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti devletinin resmî olarak tanıdığı 56 etnik grup ve Myanmar devletinin resmî olarak tanıdığı 135 etnik gruptan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Nular</span>

Nu halkı, Çin ve Myanmar'da bulunan bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti devletinin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. Nu halkı geleneksel olarak Saluen Nehri boyunca bulunan yerleşimlerde yaşar; halkın ismiyse, bu nehrin Çince isminden kaynaklanır.

<span class="mw-page-title-main">Jinolar</span>

Jino ya da Jinuo halkı, Çin Yünnan eyaletinde bulunan bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti devletinin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. Xishuangbanna Dai Özerk İli Jinghong şehrinin doğusunda yer alan Jino Dağları'nda yaşarlar.

<span class="mw-page-title-main">Derunglar</span>

Derunglar ya da Dulonglar, bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti devletinin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir. Neredeyse tümü Yünnan eyaletinde bulunmak üzere 2010 yılı itibarıyla tüm Çin çapında 6.930 Derung bulunmaktadır. Derung nüfusunun çoğu, Nujiang Lisu Özerk İli'ne bağlı Gongshan Derung ve Nu Özerk İlçesi'ndeki Derung Vadisi'nde yoğunlaşmış durumdadır.