İçeriğe atla

Liri Gero

Liri Gero
Liri Gero
Doğum1926
Fier
Ölüm6 Ekim 1944
Loşna
Ölüm sebebiBenzin dökülerek yakılma
MilliyetArnavut
VatandaşlıkArnavutluk
Tanınma nedeniAktivist, direniş hareketi üyesi
HareketArnavut Partizanları
Ödüller • Arnavutluk Halk Kahramanı

Liri Gero (d. 1926; Fier - ö. 6 Ekim 1944; Loşna), II. Dünya Savaşı sırasında Arnavut komünist partizan direniş hareketi üyesi. Arnavut Partizanlarına bağlı iken Nazilerle yaşadığı çatışmada öldü. Kahramanlığı nedeniyle Arnavutluk Halk Kahramanı unvanını aldı.[1][2]

Yaşamı

Liri Gero 1926'da Fier'de doğdu. Çok genç yaşta, Arnavutluk'un faşist işgaline karşı çıkan komünist gruplarla birlikte direnişe katıldı. Evini direniş üyelerinin faaliyetlerinde kullanılması için açtı.[2] 14 Eylül 1943'te, Gero ve Fier'den diğer 67 kadın, Fier'in yaklaşık 5.000 kişinin olduğu gerçeğini göz önünde bulundurarak Arnavut direniş tarihinde kayda değer bir an olan Ulusal Kurtuluş Hareketi partizanlarının saflarına katıldı.[3]

Gero 16. Saldırı Tugayı'na (ArnavutçaBrigada e 16-të Sulmuese) katıldı. 6 Ekim 1944'te, Loşna yakınlarındaki Çukas'taki yol boyunca Nazi kuvvetlerine karşı savaşırken yaralandı. Hareket etme imkânı olmadan duyularını kaybedene kadar savaşmaya devam etti. Naziler onu bilinçsiz şekilde buldu. 17 yaşındaki bir gencin bu direnişi karşısında Naziler intikam duygusuyla onu bir ağaca bağladılar ve üzerine benzin döküp ve ateşe verdiler.[2]

Gero savaş sonrasında Arnavutluk Halk Kahramanı (Arnavutça: Heroinë e Popullit) unvanını aldı. 2010 yılında adına Fier'de bir anıt yapıldı.[4] Fier'de bir okul ve bir mahalle onun adını taşımaktadır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Liri Gero and the 68 Girls of Fier" (İngilizce). Michaelharrison.org.uk. 29 Ekim 2015. 22 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2019. 
  2. ^ a b c "Partizanja Sokoleshë", Ylli (Arnavutça), Labour Youth Union of Albania, 168, s. 16, 1974 
  3. ^ Nasho Jorgaqi (14 Eylül 2014), 68 vajza fierake dolën partizane në një ditë (Arnavutça), Gazeta Dita, 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 27 Nisan 2019 
  4. ^ Xhemil Beharaj (9 Mayıs 2010), Liri Gero bashkon te majte e te djathte (Arnavutça), Portali Fierak Online, 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 27 Nisan 2019 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Enver Hoca</span> Komünist eski Arnavutluk lideri

Enver Halil Hoca, Arnavut komünist politikacı. 1941'den 1985'te ölümüne kadar Arnavutluk Emek Partisi Genel Sekreteri'ydi. Aynı zamanda Arnavutluk Emek Partisi Politbüro üyesi, Arnavutluk Demokratik Cephesi Başkanı ve silahlı kuvvetlerin başkomutanıydı. 1944'ten 1985'te ölümüne kadar ülkeyi yönetti. Ayrıca 1944'ten 1954'e kadar 22. Arnavutluk Başbakanı ve çeşitli zamanlarda Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti'nin hem dışişleri bakanı hem de savunma bakanı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Zina Portnova</span>

Zinaida Martınovna Portnova, daha çok Zina Portnova olarak bilinen Sovyetler Birliği Kahramanı unvanına sahip genç Sovyet partizanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sovyet partizanları</span>

Sovyet partizanları, II. Dünya Savaşı sırasında Sovyetler Birliği topraklarını işgal eden Mihver Devletlerine karşı cephe gerisinde gerilla savaşı veren Sovyet direniş kuvvetleridir. Direniş hareketi Sovyet hükûmeti tarafından merkezi olarak kontrol edilmiş ve Kızılordu modeline göre örgütlenmiştir. Sovyet partizanlarının temel hedefi işgal edilen topraklarda ve cephe gerisinde düşman birliklerinin düzenini bozacak şekilde ulaşım ve iletişimin kesilmesi, engellenmesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Antanas Sniečkus</span>

Antanas Sniečkus Litvan komünist, partizan ve siyasetçi. 1940 yılından ölümüne kadar Litvanya Komünist Partisinin liderliğini yürütmüş, II. Dünya Savaşı sırasında partizan komutanı olarak Nazilere karşı savaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk Emek Partisi</span> 1946-1991 yılları arasında Arnavutluk’daki tek yasal siyasi parti

Arnavutluk Emek Partisi 1946-1991 yılları arasında Arnavutluk’da yasal tek siyasi parti olarak iktidarda olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Slovak partizanlar</span>

Slovak partizanlar, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası ve işbirlikçiliğe karşı Slovak direnişini örgütleyen düzensiz askerî gruplardır.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan direniş hareketi</span> II. Dünya Savaşı sırasında hem Mussolini iktidarına karşı hem de Nazi Almanyasına karşı verilmiş mücadele

İtalyan direniş hareketi, II. Dünya Savaşı sırasında ve savaşın son dönemlerinde patlak veren İtalyan İç Savaşı sırasında hem Mussolini iktidarına karşı hem de Nazi Almanyası'na ve onun işgali sonucunda kurulan kukla İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'ne karşı verilmiş mücadeleye verilen addır.

<span class="mw-page-title-main">Bulgar direniş hareketi</span>

Bulgar direniş hareketi, Bulgaristan'ın müttefiki Nazi Almanyası'nın Sovyetler Birliği'ni işgal etmesine tepki gösteren komünistlerin oluşturduğu direniş hareketi. Bazı bölgelerde Rus göçmenlerde bu harekete katıldı.

<span class="mw-page-title-main">II. Dünya Savaşı'nda Arnavut direnişi</span>

Arnavut direnişi, II. Dünya Savaşı sırasında komünist hareketinin Mihver Devletler'ine karşı vermiş olduğu mücadeledir. İlk mücadele İtalyanlar'a karşı verildi. İtalyanlar çıkarıldıktan sonra Almanlar geldi. Partizan hareketi Alman kuvvetlerine karşı verdikleri mücadele başarıya ulaştı. Komünistler aynı zamanda işbirlikçilere karşı mücadele vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Beyaz Rus partizanlar</span>

Bölge çok sık ormanlar ve bataklıklar içeren coğrafi yapısı ve Batı ile iletişimi sağlayan stratejik yapısı nedeniyle önemlidir. Belarusu komünistler Barbarossa Harekâtının ilk günlerinden hemen sonra direniş örgütlemeye başlamışlardır. Partizanların iddialarına göre işgal sırasında yapılan eylemler sonucunda 500.000 Alman ve işbirlikçi öldürülmüştür. Belarus'un Nazi işgali altında olduğu dönemde partizanların komutanlığını Panteleymon Ponomarenko yapmıştır.

İkinci Dünya Savaşı dönemi Nazi Almanyası tarafından işgal edilen ve ikiye bölünen Üçüncü Fransız Cumhuriyeti'nin topraklarında, işgalci güçlere karşı gerilla savaşı yürüten sivil ve askerî güçlerin genel adı.

<span class="mw-page-title-main">Faşizme ölüm, halka hürriyet</span> Slogan

"Faşizme ölüm, halka hürriyet", II. Dünya Savaşı kapsamındaki Yugoslavya Halk Kurtuluş Savaşı sırasında özellikle Yugoslav Partizanları olmak üzere Yugoslavya'daki tüm direniş hareketinin resmi sloganı olarak bilinen slogan. Bu slogan savaş sonrasında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nde ve dünya komünist hareketi tarihinde önemli bir yere sahip olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Fikri Dine</span> Arnavutluk eski lideri

Albay Fikri Dine, Arnavutluk'un Nazi Almanyası'ndaki işgali altındaki hükûmetin Başbakan Yardımcısıydı. Debar'dan Dine klanının baş idarecisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Mehdi Fraşiri</span> Arnavut siyasetçi

Mehdi bey Fraşiri, Arnavut bir entelektüel ve politikacıydı. İki kez Arnavutluk Başbakanı ve ayrıca ikinci dönem Arnavutluk'un Nazi Almanyası'ndaki kukla hükûmetinin Başbakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">21. Waffen-SS Dağ Tümeni Skanderbeg</span>

21. SS Waffen Dağ Tümeni "Skanderbeg", II. Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından işgal edilen bölgelerde meydana gelen partizanlara karşı oluşturulmuş 38 Waffen-SS tümeninden biridir. Bu tümenin dağ birliği olarak kurulmasının sebebi partizanların dağlarda olmasıdır. Tümenin adı Osmanlı'nın Arnavutluk'a işgaline karşı savaşan Skanderbeg, Türkçesi İskender Bey'den gelir. Tümen hiçbir zaman Wehrmacht'ın bir parçası olmamıştır. Nürnberg mahkemelerinde Waffen SS'e katılımı nedeniyle ve savaş suçları sebebiyle suç örgütü ilan edilmiştir. Sembolü ise Arnavutluk'un bayrağında da olan çift başlı kartaldır.

<span class="mw-page-title-main">Bule Naipi</span> Arnavut kahraman

Bule Naipi, II. Dünya Savaşı sırasında Arnavut komünist partizan direniş hareketi üyesi. Savaşta gösterdiği cesaretler nedeniyle kendisine Arnavutluk Halk Kahramanı unvanı verildi.

<span class="mw-page-title-main">Ardenica Manastırı</span>

Ardenica Mansatırı, Arnavutluk'un Fier ilide bulunan bir Arnavut Ortodoks katedraldir. Manastır, 13. yüzyılda Bizans İmparatoru II. Andronikos tarafından inşa edilmiş olup Loşna'nın 18 km kuzeyinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk Demokratik Hükûmeti</span>

Arnavutluk Demokratik Hükûmeti 20 Ekim 1944'te 1940-1944 Arnavut partizan direnişi sona erdiğinde Ulusal Kurtuluş Hareketi tarafından kuruldu. Geçici olan bu hükûmet, ülkenin 28 Kasım'da Alman kuvvetlerinden kurtarılmasının ardından iktidara geldi. Ülkenin geçici başbakanı Arnavutluk Emek Partisi Genel Sekreteri Enver Hoca oldu. Geçici hükûmet, demokratik seçimler yapılıncaya ve bir Kurucu Meclis toplanana kadar var olacaktı.

<span class="mw-page-title-main">II. Dünya Savaşı'nda partizan karşıtı operasyonlar</span>

II. Dünya Savaşı sırasında partizan karşıtı operasyonlar, çeşitli partizan direniş hareketlerine karşı yapılan temizlik operasyonlarıydı. II. Dünya Savaşı sırasında bu operasyonlar öncelikle işgalci Mihver Devletleri tarafından gerçekleştirildi, ancak savaşın değişen seyri ile Sovyetler Birliği ve Müttefik güçler de partizanlarla uğraşmak zorunda kaldılar.

<span class="mw-page-title-main">İtalyan İç Savaşı</span> Mussolini ve Anti-faşist güçler arasındaki çatışma

İtalyan İç Savaşı İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde 9 Eylül 1943 ile 2 Mayıs 1945 tarihleri arasında İtalya'da yaşanan iç savaştır. İtalyan direniş hareketi ve Müttefik saflarındaki İtalyan Ordusu, İtalyan faşistlerine ve Naziler tarafından İtalya'nın kuzeyinde kurulmuş olan İtalyan Sosyal Cumhuriyeti kukla devletine bağlı birlikler arasında yaşanmıştır. İtalyan direnişçiler, Mussolini rejiminin çökmesinin ardından bölgeyi işgal eden Nazilerle de savaşmıştır. Faşizm karşıtı güçlerin mücadelesiyle zafer kazanılmış, Naziler ülkeden kovulmuş, Mussolini infaz edilmiştir. Ayrıca ülkenin 1946 yılında monarşiden cumhuriyete geçişinde de iç savaş süresince kral III. Vittorio Emanuele başta olmak üzere krallık yanlılarının ülkeye karşı sorumluluklarını gereğince yerine getirmemelerinin de payı büyüktür.